T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/30 Esas
KARAR NO: 2024/142
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/02/2016
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan İthalatçı Firma ... ile dava dışı ihracatçı firma olan ... arasında alım satım sözleşmesi kurulduğunu, söz konusu alım satım sözleşmesi çerçevesinde diğer davalı ... Bankası, davalı ...'in ithal edeceği bu mallar için ... lehine akreditif açtığını, davalı ... Bankası Konşimentoda (EK-2) ve Gümrük Özet Beyanında (EK-3) malın lehtarı ve alıcısı durumunda olduğunu, müvekkili şirket söz konusu alım satım sözleşmesi gereğince davalı ... tarafından ithal edilen malların taşınması, gümrüklenmesi işlerine aracılık ettiğini, öncelikle müvekkilinin alacağına kavuşamama tehlikesi ile karşı karşıya olması nedeni ile uyuşmazlık konusu malların 3. Şahıslar devrinin engellenmesi için ... Gümrüğü Antrepolarında bekleyen ... tarih ... numaralı konşimentoya konu mallar için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı/borçluların haksız itirazının kesin olarak iptaline ve davalı/borçluların haksız itirazı nedeniyle duran takibin değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile devamına, davalı/borçlular hakkında %20'den az olmamak kaydıyla icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılamaharç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve duruşmada özetle; dava konusu uyuşmazlıkları görme hususunda...Mahkemeleri yetkili olduğundan ve uyuşmazlık ... hukukuna tabi olduğundan, davanın esasa girilmeden yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, aynı zamanda, HMK m. 114/1/a uyarınca, bu durum uyarınca, Türk mahkemelerinin yargı yetkisi olmadığından ve bu husus giderilemeyecek bir husus olduğundan, HMK m. 115 uyarınca, davanın, dava şartı yokluğundan reddini talep ettiklerini, işbu davada ticaret mahkemelerinde açılmış olsa da, davada, demüraj ve navlun bedelleri, dolayısıyla deniz ticaret hukukundan kaynaklı bir alacak talep edildiğinden, davanın denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatını haiz görevli mahkemede görülmesi gerektiğini, bu nedenle görevsizlik kararıyla, dosyanın görevli denizcilik ihtisas mahkemelerine gönderilmesini talep etmiştir.
Davalı ... - ... vekili cevap dilekçesinde ve duruşmada özetle; davacı taraf, ... 15. Noterliği... keşide tarihli ... yevmiye numaralı 18.01.2016 tebliğ tarihli ihbarname ile demuraj faturalarına ilişin borcu müvekkile bildirmiş, tarafımızdan ... 47. Noterliği ... keşide tarihli ... yevmiye numaralı ihbara cevabımız ile faturalara itiraz ettiğimiz açıkça davacı tarafa bildirildiğini, davacı taraf, faturalara itiraza ilişkin beyanlarımızı beklemeksizin ... 25. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya ile ... ödeme emrini tarafımıza tebliğ ettiğini, süresi içerisinde tarafımızdan borca gümrük beyan belgesi dahil tüm evrakların ... Bankası nezdinde imzalandığı, bu sebeple sorumluluğun diğer davalıya ait olduğu tarafımızdan bildirilerek borca faize ve tüm feriler ile avukatlık ücretine açıkça itiraz edildiğini, davacının iş bu davanın doğrudan tarafı olmaması nedeni ile davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine, Gümrük özet beyanları ve faturalar ve diğer sair evraklar göz önünde tutularak Davalı kurumun alıcı olarak gözükmesi nedeni ile davanın reddine, masraf ve Vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada, davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin ..., ... parsiyel konteyner, yurt içi taşımacılık, gemi kiralama, transit ticaret taşımacılığı ve kombine taşımacılık konusunda faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin ise liman ve havayolu ile ihracat ve ithalat organizasyonlarına, davalı şirket gibi acentalığını aldığı şirketler üzerinden aracılık hizmeti işi ile iştigal ettiğini, müvekkili firma davalı firmadan doğrudan hizmet almamakta olduğunu, davalı firmanın hizmet vereceği ithalatçı ve ihracatçı şirketler ile davalı firma arasında aracılık hizmetinde bulunduğunu, ihtalatçı firma olan ... tarafından konişmentoda alıcı olarak gözüken Lehtar ... Bankası A.Ş. Tarafından eşya yasal süresi içerisinde çekilmediğinden demuraj bedeli oluştuğunu, müvekkili şirketin demuraj bedeli oluşmasında hiçbir kusuru bulunmadığını, bunun üzerine ... ve konişmentoda alıcı olarak gözüken lehtar ... Bankası A.Ş.'ye ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe her iki borçlunun da itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, söz konusu süreç yaşanırken eşya süresinde gümrük çekilmediğinden demuraj bedeli oluşmaya devam ettiğini, son olarak eşya yasal süresinde çekilmediği için ... Tasfiye İşletme Müdürlüğü tarafından tasfiye edildiğini ve tasfiye tutanağının emanete alındığını, işbu davaya konu 31/12/2017 tarihli 25.000,00 USD bedelli ... numaralı ... Bankası...Şubesi ... muhatap Teminat çekinin arasına teminat çeki olduğu ve ciro edilemeyeceğine dair ihtirazı kayıt düşerek keşide etmek sureti ile davalı firmaya verdiğini, davalı yanın oluşan demuraj bedelinin eşya sahibinden ve/veya lehtardan talep etmek yerine diğer işlerin yürümesi için teminat olarak müvekkili firmanın vermiş olduğu işbu davaya konu teminat çekini öne sürerek talepte bulunduğunu belirterek davaya konu 31/12/2017 tarihli 25.000,00 USD bedelli ... numaralı ... Bankası ... Şubesi ... muhataplı çekin hakkında teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini müvekkili şirketin davalı firma adına keşide ettiği 31/12/2017 tarihli 25.000,00 USD bedelli ... numaralı ... Bankası ... Şubesi ...muhataplı Teminat çekini ile ilgili olarak müvekkili şirketin davalı yana borcu olmadığının tespiti ve söz konusu çekin iptalini, yargılama harç ve masrafları ile dava vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından verilen hizmet nedeniyle davacı tarafa düzenlenen faturalara istinaden taraflar arasında bir ihtilaf-uyuşmazlık olmadığını, dava konusu çeki kambiyo vasfında olduğundan davacı iddialarını yazılı deliller ile ispatlaması gerektiğini belirterek tedbir kararının kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu asıl davanın, ... 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/09/2016 tarih, ... Esas, ...Karar sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Birleşen Mahkememiz 2017/457 Esas sayılı dosyasının, 18/10/2018 tarih, 2017/457 Esas, 2018/394 Karar sayılı kararı ile Birleştirilerek geldiği anlaşılmıştır.
Asıl davanın, Davacının dava konusu taşıma işlemine ilişkin olarak demuraj alacağı ve navlun alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıların hukuki sorumluluğu hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Birleşen davanın, Davaya konu 31/12/2017 tarihli 25.000 USD bedelli ... numaralı ... Bankası ... Şubesine ait çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... 25. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ...Ltd. Şti., borçlunun ...-... ve ... Bankası A.Ş. olduğu,15/01/2016 tarihinde 24.035,62.USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldığı sırası ile 26/01/2016 ve 20/01/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin yine sırası ile 29/01/2016 ve 25/01/2016 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 26/02/2016 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ...A.Ş., borçlunun ... Şti. Olduğu, borçlu vekilinin 04/08/2017 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 29/12/2017 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 18/04/2018 tarihli raporda; Davacının kayıtlarına göre 29,12.2015 tarihinde düzenlenmiş olan demuraj Faturasından ötürü 23.050.00 USD, Yine davacı tarafından düzenlenen 07.01.2016 tarihli navlun faturasından Ötürü 920.00 USD olmak üzere toplam 23.970.00 USD alacaklı gözükmekte olduğu, Yapılan teknik incelemede, Yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere Davacı'nın konteyner gecikme ücreti bakımından aktif husumetinin bulunduğu, TTK m. 1203'ün koşulları karşılanmadığı için konİşmento uyarınca üçüncü kişi gönderilen sıfatına sahip olan 2 nolu Davalı ... Bankası'nın konteyner gecikme ücretinden sorumlu olmadığı, sorumluluğun Davacfya karşı taşıtan sıfatına sahip l nolu Davalı'ya ait olduğu, 27.07.2015 tarihi esas alınarak 23,02.2016 tarihine kadar geçen 212 gün süre için günlük 58,58 USD üzerinden toplamda 12.420,00 USD konteyner gecikme ücretinin ve 24.02.2016 tarihinden 01,03.2017 tarihine kadar geçen 372 gün süre için günlük 60 USD üzerinden toplamda 22.320,00 USD konteyner gecikme ücretinin piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu, rayiç bedeli yansıttığına ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ...ve...tarafından tanzim edilen 01/02/2019 tarihli raporda; Dosya üzerinde yapılan inccleme ve değerlendirme sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ...'in taşıyan sıfatıyla konteyner gecikme alacağını talep hakkına sahip olduğu; 2. davalı akreditif bankası gönderilen sıfatına sahip olmasına rağmen yükün teslimini talep etmediğinden TTK m. 1203 gcreğincc konteyner gecikme alacağından sorumluluğunun bulunmadığı, Ancak: Davalı ...Bankası Yönünden ise : ... Bankası A.Ş adına düzenlenen Konşimentoya konu Vesaikin Bankaya ulaştığı tarihten İtibaren incelenmesi ile KONŞİMENTONUN CİRO Edilerek Usule uygun olarak Müşteriye Teslim edildiği yönündeki belgelerin dosyaya ibraz edilmemesi halinde Söz konusu Demuraj bedelinden sorumluluğunun olabileceğinin değerlendirildiği, Davacının anılan durumdaki sorumluluğu da Deniz Hukuku 'ndan kaynaklanan bir sorumluluk olmayıp, akreditif bankası olarak yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle müşterisinin uğradığı zararjn tazminine ilişkin bir sorumluluk olacaktır, davalı ... Elektriklin dava konusu yükün ithalatçısı olup davacı ile aralarında bir navlun sözleşmesi akdedilmiş veya davacının aracılığıyla taşıyan ile 1. davalı arasında bir navlun sözleşmesi akdedilmiş olacağından konteyner gecikme alacağından sorumlu olduğu; davacının talep edebileceği alacağının dava konusu konteyner için taşıma tarihinde mutad olan değerlere göre hesaplanması gerekmekle birlikte dosya kapsamından bu tespitin yapılamadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 13/05/2021 tarihli ek raporda; kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine bilirkişi heyetine ...'nin dahli ile bilirkişi kurulundan ek rapor alınmıştır. 12/06/2023 tarihli ek raporda; Bilirkişi Kök ve Ek Raporlarında varılan sonuçların değiştirilmesini gerektiren bir hususunun söz konusu olmadığı, yukarıda belirtildiği üzere birleşen davanın davalısı ... tarafından fiili taşıyana yapılan ödemelere ilişkin delil sunulmamış olmasının Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu, bu bakımdan birleşen davaya ilişkin takdirin de Sayın Mahkemeye ait olduğu, davalı ...'nin davalı ...'a karşı olası sorumluluğunun somut dava kapsamında yer almadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 19/02/2024 tarihli raporda; Davalı ... Bankası A.Ş. tarafından uyuşmazlık konusu ... numaralı konşimentonun ciro edilerek davalı ...'a teslim edildiğine ilişkin de bir belgenin dosyaya sunulmaması, konşimentonun teslim edilmemesini haklı kılacak nitelikte ileri sürülen bir gerekçe ve belgede bulunmaması sebebiyle, davalı Banka'nın usule uygun olarak zamanında konşimentoyu ciro etmediği ve davalı ithalatçı şirkete teslim etmediği, bu bağlamda davalı Banka'nın davalı ithalatçı şirkete karşı hizmet kusuru bulunduğundan söz edilebileceği, I nolu Davalı ... ile II nolu Banka'nın konteyner gecikme ücretinden (demuraj) Davacı'ya karşı sorumluluğunun müteselsil olduğu, navlun ücreti bakımından ise, aralarındaki navlun sözleşmesi tahtında I nolu Davalı Demirağ, Davacı ...'ye karşı sorumlu olduğu, Birleşen ... sayılı dava dosyasında 13.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmelere katıldığımızı, yapılan inceleme uyarınca ... A.Ş. 'nin Davacı ...'den demuraj bedeli faturalarından herhangi bir alacağı bulunmadığı, 31.12.2017 vadeli, ... numaralı, 25.000,00-USD bedelli, arkasına ''Bakiye demuraj bedeline karşılık teminat olarak verildiğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi , birleşen dosya , dosyaya sunulu tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;
Davacının asıl dava dilekçesinde; davalı ...'in davadışı ihracatçı firma Çin'de mukim ...'dan emtia satın aldığı, emtia bedelinin 2 nolu davalı ... Bankası aracılığıyla akreditif olarak ödendiği, emtianın ... Limanı'na geldiği, fakat yasal süresi içinde davalılarca çekilmediği, antrepoya sahiplerine 24.035,62 USD demuraj bedeli ödediklerini ,bu bedelin tahsili amacıyla icra takibine giriştiklerini ileri sürdüğü, davalı ...'ın cevap dilekçesinde; verdikleri hatır çekleri sebebiyle maddi sorun yaşadıkları, diğer davalı ... Bankası'nın onay vermesi halinde başka birisinin çekmesi için görüşmeler yaptıklarını, davalı bankanın onay vermediği, demuraj bedellerinin nasıl hesaplandığının belli olmadığı, taşıma işleminin ... tarafından yerine getirildiği, davacı ile doğrudan ilişki içinde bulunmadıklarını dolayısıyla davada sorumluluklarının bulunmadığı şeklinde cevabi beyanlarda bulunduğu, davalı ... bankasının cevap dilekçesinde; Çin mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkememizin yetkisiz olduğu, davaya ve taşımaya konu emtialarının malikinin diğer davalı ... olduğu, emtianın satış şeklinin ... olduğu buna göre diğer davalı ... davaya konu bedelden sorumlu olduğu şeklinde cevabi beyanlarda bulunduğu , Birleşen dosya olan mahkememizin ... E. Sayılı dosyasında davacı ...'nin, ana dosyada davalı ...'in Çin'den ithal ettiği emtianın Türkiye'ye taşınmasına davalının aracılık ettiği, emtianın gümrükten çekilmemesi sebebiyle demuraj oluştuğu, davalı şirketin demurajın ödenmesini aksi taktirde diğer işleri de durduracağını bildirdiği bunun üzerine davalı tarafa 31.12.2017 tarihli 25.000 USD bedelli ... numaralı teminat çeki davalıya verdikleri, demurajdan sorumluluklarının bulunmadığı, bu sebeple tehdit altında verdikleri çekin iptalini ve davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettiği, Birleşen Dosya davalısı ... nin cevap dilekçesinde ; çekin kambiyo vasfında olduğu, teminat üzere verildiğini davacının ispat etmesi gerektiği, çekin bankaya ibraz edildiği ancak mahkememizin tedbir kararı sebebiyle çeki tahsil edemediklerini, çek üzerindeki tedbirin kaldırılmasını ve tahsile izin verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili tarafından MÖHUK 29/3 maddesi uyarınca uyuşmazlığı Çin Hukuku uygulanması gerektiği savunulmuşsa da, dava konusu uyuşmazlığın boşaltma limanı olan ... Limanı'nda davalı tarafından konteynerin teslim alınması sonrası, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi uyarınca serbest süre içerisinde teslim edilmemesi nedeni ile oluşan demuraj bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, davalının ... de mukim bir ... Şirketi olduğu, boşaltma limanının Türkiye olduğu hususları gözetilerek MÖHUK 29/3 maddesi gereğince uyuşmazlığa Türk Hukuk uygulanması gerektiği mahkemece değerlendirilmiştir.
Ana dosyanın davanın konusunun ; davacı tarafından davalı ... adına ... tarihinde ... nolu 23.050.00 USD demuraj faturası ile 07.01.2016 tarihinde ... nolu 920.00 USD tutarında navlun faturasından davalının sorumlu olup olmadığı hususunda toplanmıştır.
Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Akdi taşıyan fiili taşıyana demuraj ücretini ödemişse ödediği tutarda taşıtandan bu ücreti talep edebilecektir.
Dosyaya sunulu satış faturasınin incelenmesi ile satıcını Çin'de yerleşik... Ltd., alıcının davalı ... olduğu, satış şeklinin ... olduğu, buna göre navlun sözleşmesi kurma yükümlülüğünün davalı ...'da olduğu, davalı...'ın taşıma için davacı ile navlun sözleşmesi kurduğu, davacının ... seri nolu navlun faturası düzenlediği buna göre davacının taşıyan 1 nolu davalının taşıtan sıfatında olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu ...tarafından düzenlenen 07.06.2015 tarihli ... konişmentonun incelenmesi ile taşımanın Çin'den ...'a ...ile yapıldığı, göndericinin Çin'de mukim ihracatçı, consigne/ gönderilenin davalı ... Bankası, notify party/ ihbar adresinin ise 1 nolu davalı ... olduğu, söz konusu konişmento ... Bankası A.Ş/nin emrine düzenlendiği görülmüştür. Dava konusu taşımaya ilişkin olarak ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmentoda yukletenin ... Ltd., gönderilenin ve İhbar adresinin ... Lojislik, taşıma konusu yükün ... nolu konteyfler muhteviyatı olduğu, konişmentonun... tarafından ...adına imzalandığı, konişmentoda teslim İçin ...'a başvurulması gerektiği kayıtlıdır. Dava konusu .. nolu konteynere ilişkin olarak dosyaya ... nolu denizde taşıma senedi de sunulmuştur ve bu belgede taşıtanın .... gönderilenin ise... olduğu kayıtlıdır. Bu taşıma belgesi ... tarafından imzalanmıştır.
Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi, navlun sözleşmesi uyarınca "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Somut olayda da dava konusu yükün ... taşıması için bîrden fazla navlun sözleşmesi yapıldığı, davacının taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek ... şirketi ile alt navlun sözleşmesi kurduğu, bu şirketin de ... nolu deniz yük senedinden anlaşıldığı üzere ...ile alt navlun sözleşmesi kurduğu, ... şirketinin alt navlun sözleşmesinin taşıtanı sıfatıyla dava-dışı ...'a karşı konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu, davacı'nın ise yine bir diğer alt navlun sözlşemesinin taşıtanı sıfatıyla dava-dışı ... şirketine karşı konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının kontyener gecikme ücreti bakımından aktif husumeti bulunduğu, konteyner demurajının navlunun teferruatı olması ve TTK 1200 gereğince navlun sözleşmesinin borçlusunun taşıtan olması, somut olayda da 1 nolu davalı ile davacı arasında navlun sözleşmesi düzenlenmesi sebebiyle 1 nolu davalının taşıtan sıfatıyla davaya konu navlun faturası hem de demuraj faturası sebbeiyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
2 nolu Davalı ... Bankası ise navlun sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişi gönderilendir. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ne var ki, TTK m. 1203'ün koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK.m. 1203 kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından teslimin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur. Uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapıldığında, eşyanın ... Bankası tarafından tesliminin istenmediği ve mîllileştiği sabittir. 2 nolu Davalı, TTK m. 1203'ün koşullan karşılanmadığı için bu meblağdan sorumlu olmadığı pasif husumetinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. Dosyaya sunulu belgelerden ödeme şeklinin akreditif olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Belgeler üzerinden ödeme şeklî olan akreditif ilişkisinde konişmento alıcının ülkesindeki bankanın emrine düzenlenir. Zira, alıcı satış sözleşmesi uyannea satış parasını ödediği anda, banka emrine düzenlenen konişmentoyu alıcıya ciro ederek alıcının eşyayı konişmento karşılığı teslim almasını sağlar. Ne var ki, akreditif ilişkisi uyarınca alıcı tarafından satış parası ödenmedikçe, banka konişmentoyu ciro edemez, ederse sorumluluğu gündeme gelir. 2 nolu davalının gönderilen olması ve TTK 1203 ve devamı maddelerince iş uyuşmazlık bakımından TTK hükümleri uyarınca sorumluluğu bulunmamasına karşın 2 nolu davalı ... Bankasının kendisine ulaşan konşimentonun / Vesaikin kendisine ulaştığı tarihten itibaren kendisine verilen inceleme süresi sonunda söz konusu konşimentoyu ciro edip müşterisine teslim ettiğine ilişkin ilgili belgeleri dosyaya ibrazı halinde bankacılık mevzuatına göre sorumluluğunun olabileceği değerlendirilmiştir.
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi ile davacının ... tarihli ... nolu 23.050.00 USD demuraj faturası ile ... tarihinde ... nolu 920.00 USD tutarlı navlun faturasını ticari defterlerinde davalı ... Hesabına borç olarak kayıtladığı, davacının 23.970.00 USD tutarında davalı ...'ten alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Dosyadaki evrakların incelenmesi ile varış ihbarının bulunmadığı, teslim ordinoları ve özet beyan incelendiğinde taşıma ilişkisine göre Davalı ... ile Davacı ...'in konteynerin varışından haberdar olduklarının kanıtlandığı, diğer davalıların ihbarla ilgili bir itirazlarının olmadığından varış ihbarının yapıldığı değerlendirilmiş, dava konusu emtia orijinal konşimentolar ibraz edilmediği için en son asıl gönderilen Davalı ...'a teslim edilemediği, Emtia teslim gönderilen tarafından alınmadığı için 04.07.2015 tarihinden 01.03.2017 tarihine tasfiyesi tamamlanıp Emtianın Gümrük Ambarına çekildiği tarihe kadar limanda beklediği ve fiili taşıyana teslim edilmediği dosyadaki belgelerden anlaşılmıştır.
Dosyada yer alan konşimentolarda ya da başka belgelerde taşıyan tarifesinin yer almadığı, ancak bilirkişi raporunda fiili taşıyanın demuraj tarifelerinin o tarihlerde... Standart konteyner için piyasa rayicine uygun olduğunun belirtildiği, fiili taşıyanın demuraj faturalarında 07.07.2015 tarihinden 20 gün serbest süre tamamlandıktan sonra 01.03.2017 tarihine Emtianın Gümrük Ambarına çekildiği tarihe kadar hesaplama yapıldığı buna göre 27.07.2015- 02.08.2015 tarihleri arası 7 gün için USD 30 den 210 USD, 03.08.2015 07.08.2015 tarihleri arası 5 gün için 42 USD den 210 USD, 08.08.2015 - 01.03.2017 tarihleri arası 572 gün için 60 USD den 34.320 USD toplamda 34.470 USD demuraj hesaplaması mahkememizce uygun görülmüş, fiili Taşıyan ...tarafından birleşen davanın Davalısı ... adına 25.03.2016 tarihli ... numaralı fatura 07.07.2015- 23.02.2016 tarihi aralığı için 12.420 usd demuraj faturası tanzim edildiği, 05.05.2017 tarihli ... numaralı faturaya göre 24.02.2016 tarihinden 01.03.2017 (gümrük ambarına çekildiği tarih) tarih aralığında 372 gün süre için 60 usd/ gün toplamda 22.320 usd demuraj faturası tanzim edildiği, davalı ... tarafından Davacı ... lojistik adına ... sayılı 12.420 usd ( fiili taşıyan tutarının aynısı) "demuraj faturası" tanzim edildiği, ticari defterlerin incelenmesi ile davacının ... ye 01.03.2017 tarihinde bu faturaya ait tutar 12.420 usd ödeme yaptığı , Davalı ... tarafından Davacı ... lojistik adına ... sayılı 22.320 usd ( fiili taşıyan tutarının aynısı) "demuraj faturası" ve ... sayılı 06.03.2017 tarih 2.710 USD bedelli demuraj açıklamalı faturaları tanzim edildiği, davacının fatura bedellerini 02.04.2018 tarihinde 101.000 TL ve 19.04.2018 tarihinde 38.016,75 TL ödemesi yaparak tamamlandığı, davacının demuraj bedellerine ilişkin olarak ... ye ödeme yapması sebebiyle kendisine yansıtılan demuraj bedelini davalıya yansıtmakta haklı olduğu, davacının bilirkişilerce de piyasa rayiçlerine uygun olduğu tasdik ettiği demuraj tarifesi uyarınca davalıya ... adına... tarihinde ... sayılı 23.050 usd demuraj talebinde haklı olduğu değerlendirilmiş, davalının faturaya konu 23.050 USD demuraj bedelini ödememesi ve ... tarihli ... nolu 920.00 USD navlun faturasını ödememesi sebebiyle ... 25 İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın 1 nolu davalı ... yönünden iptaline karar verilmiş, demuraj tarifeleri konişmento da ya da varış ihbarında bulunmaması sebebiyle demuraj miktarının davalı tarafça hesapnabilir olması beklenmediğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş,
Birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede ; yukarıda açıklandığı üzere davacı'nın alt navlun sözlşemesinin taşıtanı sıfatıyla dava-dışı ... şirketine karşı konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu, fiilî taşıyan ... nin konteyner demurajını ...ve ... tarihli faturalar ile davalı ... şirketinden talep ettiği, davalı ... ise 1/3/2017 ve 11/5/2017 tarihli faturalar ile bu meblağları Davacı'dan talep ettiği, davalı ... nin fiili taşıyan ... konteyner demurajına ilişkin ödeme yapması sebebiyle davalının talebinde haklı olduğu değerlendirilerek birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl dava yönünden; Davalı ... yönünden davanın kabulü ile, ... 25 İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
-Davalı ... Bankası A.Ş. Yönünden açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Birleşen dava yönünden; davanın REDDİNE,
3-Asıl davada, Karar harcı olan 4.970,44.TL'den peşin alınan 878,80TL'nin mahsubu ile bakiye 4.091,64.TL harcın davalı ...-...'dan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Birleşen davada, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.626,64TL den karar harcı olan 427,60TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.199,04TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 912,30.TL ilk harç 1.034,00.TL posta ücreti ve 11.500,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 13.446,30.TL'nin davalı ...-...'dan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı ... Bankası A.Ş. yargı gider toplamı olan 50,00.TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine,
7-Asıl davada, Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalı ...-...'dan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
8-Asıl davada, Davalı ... Bankası A.Ş. vekili için takdir edilen 17.900,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
9-Birleşen davada, Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
10-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır