T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/307 Esas
KARAR NO: 2021/76
DAVA: Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2017
KARAR TARİHİ: 17/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davalılardan ...San. Ve Tic. Ltd. Şti 'nin taşımayı yapan ... isimli geminin işleteni olduğunu davalı ... 'in sigorta şirketi olduğunu geminin sicil kaydında malik olarak gözüken ...'nin de ... olarak kurulu bir firma olduğunu , müvekkili ile davalılar arasında yapılan sözleşme ve 02.08.2017 tarihli konişimento kapsamında ...'in sahibi davalı ...'in de işletmecisi olduğu ... gemisine İtalya'dan İzmir'e 4554,17 Ton demirin taşınarak ... A.ş'ye teslim edilmek üzere yüklendiğini, yük İzmir limanında gemiden tahliye edildikten sonra yapılan ölçümde 401,494 ton eksiklik tespit edildiğini bu şekilde müvekkilinin zarara uğradığını zararın karşılanması konusunda davalılarla yapılan görüşmeden sonuç alınamadığını davalı sigorta şirketinin 15.03.2017 tarihli sigorta poliçesi ile gemiyi ve yükü sigortaladığını bu nedenle zarardan her iki davalının da birlikte sorumlu olduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydı ile 107.198,90 USD zararın 14.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline tedbiren geminin seferden men edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Cevap Dilekçesinde Özetle ; Taşıma için düzenlenen konişimento üzerinde 27.07.2017 tarihli charter partiye atıfta bulunulduğunu konişimentonun taşıma esasları başlıklı ön sayfasında da " Arka sayfada tarihi verilen çarter parti de yer alan tüm şart ve koşullar uygulanacak hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere konişimentoya dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığını konişimentoda atıfta bulunulan çarter partide ise " Londra'da İngiliz Hukukuna göre tahkim" şeklinde tahkim klozunun yer aldığından dava konusu uyuşmazlığın Londra'da tahkim yolu ile çözümlenmesi gerektiğinden mahkemenin görevsiz olduğunu , müvekkilinin konişimento da taşıyan olarak görülmediğinden kendisine husumet yöneltilemeyeceğini , bu nedenle davanın pasif husumet yokluğundan da reddi gerektiğini , davacının konişimentoyu ciro ve teslim yolu ile ... 'tan devir aldığını ispat etmesi konişimentonun meşru hamili olması gerektiğini öte yandan ... gemisinin denize , yola ve yüke elverişli bir gemi olduğunu yükte meydana gelen eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını , müvekkiline TTK'nın 1185.maddesi uyarınca ziyan veya hasarında ihbar edilmediğini, bu nedenle zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiğini eksiklik konusunda 2 draft survey raporu arasında ki farkın da hesap hatasından kaynaklandığını, savunarak davanın tahkim şartı nedeni ile usulden aktif ve pasif husumet yokluğu nedeniyle husumetten taşıyanın sorumluluğu doğuracak bir ziyanın bulunmaması nedeni ile esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı ... Inc arasında ... gemisi ile ilgili 14.03.2017 tarihli ... nolu koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiğini sigorta poliçesinde atıf yapılan kulüp sigortası kurallarına göre sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburgta hakem heyeti önünde çözümleneceği hükmünün kabul edildiği , bu tahkim klozunun davacıyı da bağlayacağı bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu, öte yandan MHÜK 40.maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk mahkemelerinin yetkili olmadığından davanın yetkisizlik nedeni ile de reddi gerektiğini, tahkim ve yetki itirazının kabul edilmemesi halinde uyuşmazlığa Alman hukukunun uygulanacağını, müvekkilinin geminin koruma ve tazmin sigortacısı olması nedeni ile yükle ilgili herhangi bir sorumluğunun bulunmadığını kulüp kurallarının 33.4 maddesine göre sigorta şirketinin sadece 3.kişinin zararını tazmin eden sigortalının zararından sorumlu olduğunu dolayısıyla zarar gördüğünü iddia eden 3.kişi konumunda ki davacının müvekkilinden doğrudan tazminat talebinde bulunmasının kulüp kuralları gereğince mümkün olmadığını, savunarak davanın tahkim şartından dolayı görevsizlik nedeni ile Türk mahkemelerinin yetkisizliğinden dolayı yetkisizlik nedeni ile, yetki ve tahkim itirazı kabul edilmediği taktirde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava, gemi ile taşınan yükün alıcısına eksik teslim edildiğinden bahisle ortaya çıkan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların beyanları ile dosyaya sunulan konişimento örneğinden, davacının CIF teslim şartı ile satışını yaptığı hurda çelik türü emtianın İtalya'dan İzmir'e 02.08.2017 tarihli konişimento tahtında ... gemisi ile taşındığı, konişimentoda davacı yükleten olarak yer aldığından davacının söz konusu taşımada taşıtan ve yükleten konumunda bulunduğu, konişimentonun kaptan tarafından mühürlenip imzalandığı, taşıyıcı olarak da ... Ing'nin ünvanının yer aldığı, geminin ... kaydında ...'in gemi maliki olarak, ...San ve Tic Ltd Şti'nin de donatan (işleten) olarak kayıtlı olduğu, her iki şirketin adresi olarak da ... Taşımacılığının Türkiye adresinin gösterildiği, dava dilekçesinde de ...'in bir ... şirketi olduğu belirtilip, geminin işletenin esasında ... olduğunun beyan edildiği, konşimentoda hernekadar taşıma şirketi olarak ... gösterilmiş olsa da taşımanın davalı ...tarafından yerine getirilip konşimentonunda bu şirket adına düzenlendiğinin davacı tarafından kabul edildiği, konişmentonun ön yüzünde 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıf yapıldığı, yine ön yüzde ... yani taşıma esasları için arka sayfaya bakınız kaydının düşüldüğü, arka sayfada yer alan taşıma şartlarının 1.maddesinde de, "Ön yüzde tarihi belirtilmiş olan carter partinin tüm hüküm ve şartları hak ve istisnaları, tarihi olunan hukuk ve tahkim klozu dahil olmak üzere geçerli kılınmıştır." ifadesinin yer aldığı, bu şekilde konişimento da atıf yapılan 27.07.2017 tarihli çarter partide de " Londra'da İngiliz Hukukuna Göre Tahkim" şeklinde tahkim klozunun yer aldığı anlaşıldığından, tüm bu tespitlere göre davacı ile taşımayı yapan davalı ...arasında tahkim sözleşmesinin kurulduğu, çarter partide yer alan tahkim klozuna göre uyuşmazlığın Londra'da tahkim yolu ile çözümlenmesi gerektiği kanaatine varıldığından, davalının tahkim itirazı yerinde görülmekle mahkememizin görevsiz olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı ...'nin ... gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olup, geminin 14.03.2017 ve 13.03.2018 tarihleri arasında ... nolu sigorta poliçesi ile sigortalandığı, dosya kapsamına göre belirlidir. Zeller vekili tarafından, sigorta poliçesinde atıf yapılan kulüp kurallarına göre sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta hakem heyeti önünde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle sözkonusu tahkim klozuna göre mahkemenin görevsiz olduğu ileri sürülmüş ise de, davacı sigorta poliçesinin tarafı olmadığından sigorta poliçesinde ki tahkim şartının davacıyı bağlamayacağı kabul edilmekle tahkim itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ayrıca müvekkilinin yurtdışında mukim bir şirket olması nedeniyle Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkiye sahip olmadığından bahisle yetki itirazında bulunmuş olduğundan, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlık yönünden sözkonusu yetki itirazının MÖHÜK hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Yetki itirazında, yetkili mahkeme bildirilmemiş ise de milletlerarası yetki itirazlarında Türk mahkemelerinin yetkisizliğinin ileri sürülmesi yeterli olup, hangi millet mahkemesinin yetkili olduğunun bildirilmesine gerek bulunmadığından yetki itirazının geçerli olduğu kabul edilmiştir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2018/3110 Esas 2020/372 Karar sayılı ilamı)
5718 Sayılı Milletler Arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku hakkında ki kanunun (MÖHÜK) 46.maddesi uyarınca bir dava da ileri sürülen alacak talebi sigorta sözleşmesinden kaynaklanıyor ise yetkili mahkeme sigortacının esas iş yeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubenin veya acentenin Türkiye de bulunduğu yer mahkemesidir. Sigorta ettirene, sigortalıya veya lehtara karşı açılacak davalarda ise yetkili mahkeme, onların Türkiye'de ki yerleşim yeri veya mutad meskeni mahkemesidir. Davalı ... şirketinin merkezinin Almanya'nın Hamburg şehrinde mukim olduğu, Türkiye'de acentesi ya da şubesinin bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin de Türkiye'de bulunan bir şube ya da acente eliyle yapılmadığı dosya kapsamından anlaşıldığından MÖHÜK 46.maddesine göre Zeller'e karşı açılan dava yönünden yetkili mahkeme Hamburg mahkemeleridir.
Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ...Sanayi ve Tic Ltd Şti' vekilinin tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği nedeni ile reddine, davalı ... ... ... ... vekilinin milletlarası yetki itirazının kabulü ile bu davalı hakkındaki dava yönünden mahkememizin yetkisizliği nedeni ile dava dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ...Sanayi Ve Tic Ltd Şti' vekilinin tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği nedeni ile REDDİNE,
2-Davalı ... ... ... ... vekilinin milletlarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeni ile dava dilekçesinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 59,30 TL karar harcının 6.293,37 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.234,07 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ...Sanayi ve Tic Ltd Şti vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davalı ... ... ... ... vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... Sanayi ve Tic Ltd Şti tarafından yapılan 12,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2021
Başkan ...
E-İMZA
Üye ...
E-İMZA
Üye ...
E-İMZA
Katip ...
E-İMZA