T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/308 Esas
KARAR NO:2019/377
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:01/05/2007
KARAR TARİHİ:26/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, Dava dışı sigortalı tarafından ...'da yerleşik bir firmaya satılan soğutucu emtiasının müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın ... arasındaki nakliyesinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın ...'da gemiden tahliye edilerek sefere demiryolu ile devam edildiğini, varış yerinde yapılan kontrolde 18 adet soğutucunun eksik olduğunun tespit edildiğini, davalının yeterli seviyede güvenlik önlemi almaması nedeniyle sefer sırasında bir kısım emtianın çalındığını, 10.212 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan Tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını taşıma sırasında hasarın nerede meydana geldiğinin bilinmediğini, Taşıyanın ikamet adresinin Ukrayna olduğunu ve yetkili mahkemenin ... Şehri Mahkemeleri olduğunu, davanın diğer taşıyanlara yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin emtiayı hasarsız ve eksiksiz olarak teslim alarak teslim ettiğini, emtiada oluştuğu iddia edilen hasarın müvekkilinin uhdesindeyken oluşmadığını, dava konusu olaya ilişkin hasarı tespit eden geçerli bir resmi raporun bulunmadığını, sigorta şirketinin kendi kusuru ile para ödediğini ve müvekkiline rucü edemeyeceğini, sigorta şirketinin eksik inceleme ile kusurlu bir şekilde para ödemesi yaptığını, gümrükten emtianın sağlam bir şekilde alıcı tarafından teslim alındığını, teslim anında tutulmuş ihtirazı kayıt bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Kadıköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 08/03/2007 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekilinin talebi üzerine dosya İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmiş ve ... esasına kaydı yapılmıştır.
İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 04/11/2010 tarih,... esas, ... karar sayılı kararı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın temyizi üzerine dosya Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'ne gönderilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/11/2012, 2011/11545 esas, 2012/17337 karar sayılı kararı ile "somut olayda, davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya cari hesap ekstresi delil olarak sunulduğu, bu durumda, mahkemece, hasarlı soğutucuların bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödenip ödenmediğinin belirlenmesi ve davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığının hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hüküm tesisinin doğru görülmediği" belirtilmiş olmakla mahkememiz kararı bozulmuş ve dosya mahkememize gönderilerek mahkememizin 2014/574 esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 21/05/2015 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın temyizi üzerine dosya Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' ne gönderilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 03/05/2017 tarih, 2015/15161 esas, 2017/2587 karar sayılı kararı ile "davacının sigortalısı tarafından soğutucuların bedelinin alıcı tarafından ödenmediği, sigorta şirketince yapılan ödeme ile hesabın kapatıldığı bildirilerek 16.09.2010 tarihi yazı ile ekinde hesap ekstresi sunulduğu, böylece somut olayda satıcının cif satış nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının halefiyet hakkının doğduğunun kabulü gerektiği, bu bağlamda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının sigortalısının ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, bilirkişiden ödemeyi kimin yaptığı konusunda alınacak rapor sonucuna göre davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı belirlenip sonucuna göre işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediği" belirtilmekle mahkememiz kararı bozulmuş ve dosya mahkememize gönderilerek mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyularak, bozma ilamı doğrultusunda, talimat mahkemesi vasıtasıyla aldırılan 09.05.2018 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; davacının dava dışı sigortalısına sigorta tazminatı tutarı 10.212 Tl ödeme yaptığı bildirilmiştir.
Talimat mahkemesi vasıtasıyla aldırılan raporun Yargıtay bozma ilamında istenilen hususlara net yanıt vermediği anlaşılmakla mevcut Yargıtay bozma ilamları ile sigortalı ... Soğutma Makinalarının 16/09/2010 tarihli "hesabın sigortadan tahsil edilen 10.212,00 TL ile kapatıldığını gösterir cari hesap ekstresi yazısı da göz önüne alınarak" satıcının malın bedelini alıcısından alıp almadığı hususunda yeniden bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiş, talimat mahkemesi vasıtasıyla aldırılan 08.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davaya konu olan 10.212,00 TL hasar ödemesinin 21/11/2006 tarihinde davacı ... tarafından satıcıya ödenmiş olduğu, söz konusu ödemenin 24/11/2006 tarihinde satıcı tarafından alıcı hesabına alacak kaydedilmesi sonucu 30/09/2008 tarihinde alıcı hesabının bakiyesiz şekilde kapanmış olduğu, alıcı firma tarafından söz konusu hasarlı ve/veya kayıp soğutucular için satıcı firmaya herhangi bir alıcı tarafından değil davacı ... tarafından ödendiği yapılan inceleme sonucu tespit edildiği belirtilmiştir.
Her ne kadar davalı vekilince cevap dilekçesi ile konişmento hükümleri gereğince ... şehri mahkemelerinin yetkili oldukları ifade edilmiş ise de; Türk firması olan davalının kendini daha rahat ifade edeceği mahkemede milletler arası yetki itirazında bulunması MK md.2' de tanımlanan dürüstlük kuralına aykırı bulunmuştur. Uygulanacak hukuk açısından yapılan değerlendirmede de, ağırlıklı edimin ifa yerinin davalının yerleşim olduğu, davalı Türkiye' de yerleşik olduğundan uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, aldırılan bilirkişi raporları ve Yargıtay bozma ilamları birlikte incelenip değerlendirildiğinde, davanın, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkin olduğu, davacının aktif husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davacının dayandığı poliçeye göre, davaya konu soğutucuların taşıma rizikolarına karşı satıcı adına sigorta ettirildiği ve satışın CİF satış şeklinde olduğunun çekişmesiz olduğu, TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta hasarın alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacağı, somut olayda, davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, sigortalının ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, sigortalının hasarlı soğutucuların bedelini alıcıdan tahsil edemediğinin anlaşıldığı, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının halefiyet hakkının doğduğunun kabulü gerekmiştir.
Hasardan davalının sorumluluğu ve hasarın miktarı açısından yapılan değerlendirmede, somut olayda davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, 6762 Sayılı TTK ' nun m.814'e göre, davalının taşıyıcı sayılacağı, dosyada mevcut 13.09.2006 tarihli ... Gümrük Kontrol Departmanı tarafından hazırlanan resmi rapora göre, 112 adet kargodan 18 adedinin eksik olduğunun bildirildiği, kaldı ki davalının da 08.12.2008 tarihli dilekçesinde hırsızlık olayına dair ikrarda bulunulduğu, taşıyanın tedbirli bir taşıyanın göstermesi gereken özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği, gönderilene eksik teslim yapıldığı, resmi tutanak içeriği ile de sabit olduğu üzere hasarın (eksik yük tesliminin) taşıyanın hakimiyeti esnasında meydana geldiği anlaşılmakla davalının hasardan sorumlu olduğu, ancak davalının yalnız meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla muafiyet bedeli düşüldükten sonra kalan 9.081, 01 TL zarar miktarından davalının sorumluluğuna dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile 9.081,01 TL'nin ödeme tarihi olan 21/11/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 620,32 TL'den peşin alınan 137,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 482,46 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 137,86 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.482,60 TL'nin ( 13,10 TL başvurma harcı, 919,50 TL posta gideri ve 2.550,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.096,89 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 1.130,99 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır