T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/311
KARAR NO:2021/170
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/10/2016
KARAR TARİHİ:22/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... isimli geminin kira sözleşmesi ile davalı ... ... Ltd. Şti'ne kiralandığını, kiralandıktan 2 gün sonra 28.04.2016 tarihinde, ... Çıkış Belgesi almadan ve OTS cihazı kapalı bir şekilde ...idari sahasından kaçırılmış olduğunu, kira bedelini alamadıkları gibi geminin akıbetinin ne olduğunu da bilemediklerinden ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde bulundukları şikayet sonucu başlatılan soruşturma kapsamında davalı şirket tarafından verilen 19.09.2016 tarihli dilekçeden, sigortalı teknenin, kızağa çekilmek üzere ...'da bulunan ... Tersanesi yakınlarında demirli (bağlı) bulunduğu yerden çalındığını öğrenmeleri üzerine davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduklarını, geminin kiraya verileceğinden sigorta şirketinin haberdar edildiğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, ... ... Başkanlığının, ... Yönetmeliği hükümlerini uygulamasının yanı sıra, seyir, can, mal, çevre güvenliği ve emniyeti açısından gerekli olan her türlü tedbiri almayarak geminin kaçırılmasına/çalınmasına sebebiyet vermesi bakımından sorumluluğu bulunduğunu, davalı şirketin kira sözleşmesi ile zilyetliği altına aldığı geminin korunması ile ilgili gerekli tedbirleri almayarak çalınmasına sebebiyet verdiği için kira sözleşmesinin 3 md. kapsamında gemi bedelinin tamamından sorumlu olduğunu, bu nedenlerle şimdilik 1.000-TL.lik kısmının davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ve sorumluluk sınırları kapsamında kalmak kaydı ile olay tarihinden itibarin faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve davalı şirkete ait menkul ve gayrimenkul mallar, üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile bankalardaki mevduatları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... A.Ş cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili sigorta şirketi arasında 12.10.2015 başlangıç tarihli ... poliçe nolu yatım Paket poliçesi ile sigortalandığını, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, davacı taraf, sigortalı tekneyi kiraya verdiğine ilişkin olarak müvekkiline onayı olduğuna dair yazılı bir belge sunamadığını, bu durumda davacı şirket sahibinin ... ... Başkanlığınca verilen idari para cezası ile teknenin ... başkanlığını izinsiz terkettiğini öğrendiğini ... Cumhuriyet Başsavcılığına 30.06.2016 tarihinde ifade verdiğini ve ifadesinde teknenin 26.04.2016 tarihinde teslim edildiğini, ilk kirasından sonra kira almadığını ve teknenin nerede olduğunu bilmediğini beyan ettiğini, hasar sebebinin davacı sigortalının gerekli özeni göstermemesinden kaynaklandığını ve poliçenin tehlikeler başlıklı 9.2 m. deki hükmüne göre davanın ağır ihmalinin bulunduğu ve netice itibariyle hadisenin emniyeti suistimal olarak kabul edilmesi gerektiğini bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... (...) cevap dilekçesinde özetle; ... ... Başkanlığının müstakil bir tüzel kişiliğinin bulunmadığını, ... tüzel kişiliği içinde yer alan taşra teşkilatı olduğunu belirtilerek davanın husumet nedeniyle reddini, esas yönünden ise sistemlerindeki kayıtlara göre dava konusu gemi donatanının ...işleteninin ... olduğunu, yenilendiği iddia olunan kira sözleşmesi ile ilgili olarak ... ... ... gerekse geminin sicilinin bulunduğu ... ... Başkanlığı'na herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, ... tarafından sözleşmeye yönelik fesihnamenin ... ... ... ibraz edildiğini, ancak durumun sicil kayıtlarında düzeltilmediğinin anlaşıldığını, ... isimli geminin 28/04/2016 tarihinde ... Çıkış Belgesi almadan ve OTS cihazı takmadan idari sahayı terketmesi nedeniyle idari para cezası kesilmiş olup, diğer limanlardan çıkış izni almamasına yönelik sabıka bilgisi girilmiş olduğunu, durumun gemi ilgilisine ve diğer ... Başkanlıklarına bildirildiğinin anlaşıldığını, davacı şirkete 29/04/2016 tarihinde donatanı olduğu ... isimli gemi ile ilgili yapılan tespite yönelik gereğinin yapılması istendiği halde , müvekkiline bu konuda herhangi bir bilginin verilmediğini, geminin kaçırıldığı iddia edilmesine karşın bu hususta ... Başkanlığı'na yapılan bir bildirim bulunmadığı gibi geminin ... de bulunan balıkçı barınağında bulunduğu esnada izinsiz bulunduğunun tespit edildiğini, balıkçı barınağının Su Ürünleri Kooperatifince işletildiğini, davacının bu kooperatifle anlaşarak teknesini buraya bağlamış olduğunun tespit edildiğini beyanla ; davanın husumetten reddine, esasa yönelik beyanları çerçevesinde müvekkili idareye kusur ve sorumluluk isnadında bulunulamayacağından haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
Davalı .... Ltd. Ştl. tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı gibi bu davalı tarafından duruşmalara katılan da olmamıştır.
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası mahkememize görevsizlikle gelmiş, mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydedilerek yargılamaya bu esas numarası üzerinden devam edilmiştir.
Davanın, davacıya ait yatın çalınmasından dolayı yat bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın ise, hırsızlık rizikosunun sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, diğer davalıların ise yatın çalınması olayında kusur ve sorumluluklarının bulunup bulunmadığı ve istenebilecek tazminat miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
08/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının acenta botunun çalınması nedeniyle uğradığı 290.000 TL zararın tazminini, 1. nolu davalı Sigorta Şirketi'nden mezkur sigorta poliçesi tahtında, 2 nolu davalı kiracı ...'tan kira sözleşmesinin 3. Maddesi ve TBK'nın 112. maddesi uyarınca müştereken ve müteselsilen talep etme hakkına haiz olduğu beyan edilmiştir.
17/02/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; 1985 inşa yılı teknenin, 09/2015 yılında ... otoriteleri tarafından ticari faaliyetinin yenilenmesi için yapılan yenileme çalışmalarının sonucu daha önce kök raporlarında belirtilen 290.000,00 TL ye ilave edilirse (290.000 TL +152.385,74 TL) = 442.385,74 TL olduğu , sigorta şirketinin yeni bir belge ve bilgi sunmamış olduğundan, soyut iddialar karşısında ispat yükümlülüğünün yer değiştirdiği ve hasarın teminat dışında kaldığı sonucuna varmanın mümkün olmadığı beyan edilmiştir.
Davacı tarafından, 12.10.2015- 12.10.2016 vade tarihli, ... poliçe numaralı Yatım Paket Poliçesi tahtında sigorta konusu ... isimli acenta botunun çalınması nedeniyle doğan zararın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili talep edilmiş, davalı sigorta şirketi ve davalı ... Başkanlığı tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacının donatanı olduğu ... isimli acenta botu ... 3. Noterliğinin 26.04.2016 tarih ve ... yevmiye nolu Kira Sözleşmesi ile davalı ... ... Ltd. Şirketine 1 yıllığına kiraya verilmiş ve acente botu aynı tarihte davalı kiracı ... şirketine teslim edilmiştir. Kira dönemi içinde, davacı tarafından ... Çıkış Belgesi almadan ve OTS cihazı kapalı bir şekilde ...idari sahasından teknenin kaçırılmış olduğu iddiası ile ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulmuş, soruşturma başlatılmış, davalı kiracı ... temsilcisi ..., tarafından ... Cumhuriyet Savcılığı'na 10.09.2016 tarihinde verilen ifadede, kızağa çekilmek üzere ...'da ... Tersanesi yakınlarında demirde olan kiraladıkları tekneyi bulamadığı ve teknenin çalındığı beyan edilmiş, dolayısıyla davalı ... şirketi ile davacı arasında bir kira sözleşmesi olduğu ve kiralanan acenta botunun davalının zilyetliği sırasında kaybolduğu hususu şirket temilcisi ...'ın Savcılıkta verdiği ifadesi ile de doğrulanmış, ... Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma no, ... Karar nolu kararı ile davalı ... şirketi yetkilisi ... yönünden "Müştekinin iddia ettiği eylemlerin tekne kiralanmasından kaynaklanan sözleşmeye dayalı iddialar olduğu, ortada suç oluşturabilecek herhangi bir eylem bulunmadığı, kira alacağını sözleşmeye dayalı hukuk mahkemelerinden isteyebileceği " gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Davacı ile davalı ... şirketi arasında düzenlenen Kira sözleşmesinin 3. maddesinde, teknenin kullanımı esnasında veya demirli hallerde oluşabilecek her türlü kaza, ceza ve her türlü sorumluluğun kiracıya ait olduğu belirtildiği, dava konusu olayın kira dönemi içinde meydana geldiği dikkate alındığında, davalı ... şirketinin kira sözleşmesinin 3. Maddesine aykırı davrandığı, kiralanana ilişkin gerekli muhafaza ve koruma önlemlerini almayarak özen borcunu yerine getirmediği görülmekle davalı ... şirketinin davacının zararından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı Sigorta Şirketi'nin 12.10.2015-12.10.2016 vade tarihli ... poliçe numaralı Yatım Paket Poliçesi tahtında sigorta konusu ... isimli acenta botunu 300.000 TL. sigorta bedeli ile teminat altına aldığı, poliçede "Kullanım Amacı" klozu altında yatın ticari amaçla kullanılacağı hususunun sigortalı tarafından beyan edildiği, yatın kaptanın ve/veya yönetiminde çıkmış olarak kiraya verilmesi halinde bu durumun seri vasıta ile sigortacıya bildirileceği aksi takdirde, poliçede verilen teminatın geçersiz olacağı belirtilmiştir.
Sigorta konusu D.D isimli acenta botunun, Ulaştırma Bakanlığı'nın yapmış olduğu araştırmada sisteme kayıtlı olduğu, 28.04.2016 tarihinde...'de bulunan balıkçı barınağında bulunduğu esnada OTS cihazı kapalı bir şekilde ... idaresinden izin almaksızın ayrıldığı tespit edilmiş, dolayısıyla, dosyadaki mevcut beyan ve bilgilerden acenta botunun davalı kiracı tarafından...'den ... yetkililerine bilgi vermeksizin ayrıldığı ve kızağa çekilmek üzere ...'da ... Tersanesi yakınlarda demirlediği ve demirde bulunduğu sırada çalındığı kanaatine varılmıştır. Davacı ve sigorta şirketi arasında düzenlenen12.10.2015-12.10.2016 vade tarihli ... poliçe numaralı Yatım Paket Poliçesinde kullanım amacı klozu altında " ....yatın kaptanının ve/veya sahibinin yönetiminden çıkmış olarak kiraya verilmesi halinde bu durumun seri vasıta ile sigortacıya bildirilecektir. Aksi taktirde, işbu poliçe ile verilen teminat geçersiz olacaktır." düzenlemesine yer verildiği, bu düzenleme doğrultusunda davacıya yazılı bildirim zorunluluğu getirilmediği, davacının, bildirimin Sigorta Şirketinde çalışan Şennur Hanım ile yapılan telefon görüşmesi ile yapıldığını beyan ettiği, aksinin ispat edilemediği, sözlü bildirimin "seri bir vasıta" kaynağı olarak kabul edilebileceği, dolayısıyla Sigortalının bu konuda bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiği, poliçe ile verilen teminatın geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı sigorta şirketi tarafından davacının ... (01.11.85) kapsamında Tehlikeler başlıklı 9.2 madde uyarınca davacının gerekli özeni göstermediği ve sigorta konusu acenta botunun suç duyulabilecek bir şirkete teslim edilmesinde ağır ihmali olduğu ve tazminat hakkına sahip olmadığı ileri sürülmüş ise de davalı ...'ın suç duyulabilecek bir şirket olduğuna ilişkin dosyaya bir delil sunulmadığı, şirket yetkilisi ...'ın ... Cumhuriyet Savcılığına ifade verdiği ve ... Cumhuriyet Savcılığı'nın... soruşturma no, ... Karar no dosyası ile "ortada suç oluşturabilecek herhangi bir eylem bulunmadığı, kira alacağına ilişkin bir husus olduğu belirtilerek" kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacının sigorta konusu botun çalınmasında ağır ihmali olduğunun hususunun davalı sigorta şirketi tarafından ispatlanamadığı görülmekle, 6102 sayılı TTK nın 1409/1. maddesi gereği sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden kaynaklanan zarardan sorumlu olduğu, TTK.'nun 1409/2. maddesi uyarınca, sözleşmede öngörülen rizikoların tamamının veya bir kısmının sigorta teminatı dışında kaldığı hususunun davalı sigorta şirketi tarafından ispatlanamadığı, TTK md. 1446 maddesi uyarınca başvuranın, gerçekleşen rizikoyu doğru ve gerçeğe uygun bir şekilde ihbar etmekle yükümlü olduğu gibi Medeni Kanunun 2. maddesi uyarınca herkesin haklarını objektif iyi niyet ve dürüstlük kurallarına bağlı olarak kullanmakla yükümlü olduğu hususu gözetildiğinde ispat yükümlülüğünün yer değiştirdiği, davalı sigorta şirketi tarafından sorumluluğunun bulunmadığına ilişkin iddialarda bulunulmuş ise de bu hususun ispatlanamadığı görülmekle davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak şartı ile davacının zararını karşılamakla yükümlü olduğu kanaatine varılmıştır.
Limanlar Yönetmeliğinin 24. maddesi uyarınca, gemi ve kıyı tesisleri ilgilileri denizde veya gemide olan olayları 24 saat içinde ... ... bildirmek zorundadır. Bu bildirimin amacı ... Başkanlığı'nın gerekli kolluk güçlerinin olay ilgili müdahalesini sağlamaktadır. Dosya kapsamı itibariyle, ... Başkanlığı'na bu yönde bildirim yapılmadığı gibi davalı kiracı ... şirketi tarafından balıkçı limanından ayrılırken limandan çıkış izni de alınmadığı, dolayısıyla, iddia edilen hırsızlık olayı ile ilgili davalı İdarenin güvenlik ve emniyet ile ilgili faaliyetlerini yürütmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından sunulan 01.03.2021 havale tarihli dilekçe ile dava değerinin 442.385,74 TL. ye arttırıldığı, taleplerinin ıslah edildiği bildirilmiş ve aynı tarihte dava değeri üzerinden harç yatırılmış, davacının dilekçesinin taraflara tebliği üzerine davalı sigorta şirketi tarafından davacının ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ve dava tarihi itibariyle zamanaşımının kesildiği dikkate alınarak davalı sigorta şirketinin zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı, dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi ek ve kök raporu doğrultusunda, davacının zararının 442.385,74 TL. olduğu kanaatiyle davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti. Yönünden davanın kabulüne, davalı ...yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın Davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti. yönünden KABULÜ ile, 442.385,74 TL nin davalı .... Şti. Yönünden 28/04/2016 tarihinden davalı ... A.Ş(Sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla) yönünden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ...yönünden davanın reddine,
3-Karar harcı olan 30.219,36 TL'den peşin alınan 7.567,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 22.652,16 TL harcın davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti. den tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 7.567,20 TL harcın davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti. den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan (29,20 TL başvurma harcı, 120,90 TL posta gideri ve 5.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) 5.250,10 TL nin davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti. den alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 39.169,28 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş ve davalı .... Şti.den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı ... (...) vekili için takdir edilen 39.169,28 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, Davacı vekili ile davalı ... A.Ş vekillerinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2021
Katip ..
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır