T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/369
KARAR NO: 2020/33
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2016
KARAR TARİHİ: 03/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketine ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı battaniye emtiası tam ve sağlam olarak 2 ve 3 nolu davalılara teslim edildiğini, onların sorumluluğunda deniz yolu ile Hindistan'dan İstanbul-Ambarlı Limanına 26/09/2014 tarihinde varmış olduğunu, aynı gün ara nakliyesi için 1 nolu davalı tarafından ... Gümrüğünden müvekkil şirketin sigortalısının tesislerine yapıldığını, davalılar tarafından taşınan battaniye emtiasının nakliye sırasında ıslanmak sureti ile hasar gördüğünü, yapılan uzman incelmesi sonucu zararın emtianın nakliyesini üstlenen davalıların kusuru ile meydana geldiği tespit olduğunu, iş bu hasar nedeniyle müvekkil şirket sigortalısına 16/12/2014 tarihinde hasar tazminatı 6.085,87 USD ödediğini, yapılan ödeme ile TTK. 1472 maddesi gereğince müvekkil şirket sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkil şirketin takip tarihindeki Merkez Bankası döviz kuru baz alınarak hesaplanan 15.902,00 TL alacağını tahsil amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... e. Sayılı dosyası ile takip yapıldığını, borçlunun takibe itiraz ettiğini, takibin durduğundan bahisle yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın asgari %20 si kadar icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verlimesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve görev itirazlarının olduğunu, süresinde açılmayan itirazın iptali davasının ve bu surette talep edilemeyecek olan icra inkar tazminatının reddine, davanın zamanaşımına uğraması nedeniyle zamanaşamından reddine, davanın usulden reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı ... Hiz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın konteyner taşımacısı olduğunu, dava konusu ürünlerin konteyner içerisinde deniz yolu ile Hindistan'dan mühürlenmiş olarak İstanbul Ambarlı Limanına diğer davalının sorumluluğunda geldiğini, buradan müvekkil firma tarafından alınarak sigortalının tesislerine sevk edildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
12/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 1 nolu davalının taşıyan, 3 nolu davalının taşıyıcı sıfatıyla pasif dava ehliyetine sahip olduğunu, davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğince dava dışı sigortalının halefi sıfatını kazandığını, dava konusu hasarın eşyanın 1 nolu davalı taşıyanın hakimiyeti altında iken meydana gelen bir sebeple hasara uğramış olduğunun ispatlanamadığını, 1 nolu davalıya usulüne uygun hasar bildirimi yapılmadığından eşyanın konişmentoda belirtildiği gibi teslim edildiğinin ve eğer hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul edileceğinin ve bu iki karinenin aksinin ispatlamadığını, bu sebeplerle 1 nolu davalı taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağını, dosyaya dava konusu kara taşımasına ilişkin taşıma belgesi sunulmadığını, eşyanın 3 nolu davalı taşıyıcının hakimiyetinde iken ortaya çıkan bir sebeple hasara uğradığının dosya kapsamında ispatlanamadığını, bu sebeple 3 nolu davalınında zarardan sorumlu tutulamayacağını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde hasar bedelinin 6.085,87 USD olarak kadri marufunda olduğunu beyan etmişlerdir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... E. ... K.sayılı kararı ile davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinin alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş olup mahkememizde yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuş, ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen zarar nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Uyuşmazlığın, tarafların husumet ehliyetine haiz olup olmadıkları, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasar nedeniyle davalıların kusur ve sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, davacı tarafından sigortalısına ödenen tazminatın kadri maruf olup olmadığı, ihbarın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takip dosyası incelendiğinde, 09/02/2017 tarihinde davalı borçlular aleyhine takibe başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 30/04/2015 ve 22/08/2016 tarihlerinde tebliğ edildiği, davalı borçlular tarafından 07/05/2015 ve 25/08/2016 tarihlerinde yasal süre içerisinde borca itiraz edildiği, icra müdürlüğünün 14//05/2015 ve 14/11/2016 tarihli karar tensip tutanağı ile masraf olmadığından itiraz dilekçesinin alacaklı vekiline tebliğine yer olmadığına dair karar verildiği, eldeki davanın ise İİK 67 maddesi gereği yasal süre içerisinde 30/11/2016 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava halefiyete müsteniden açılmış olup davacı sigorta şirketinin TTK m. 1472 uyarınca halef sıfatını kazanabilmesi için, bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içeriğinde yer alan ... numaralı nakliyat abonman sigorta poliçe örneği ile de sabit olduğu gibi davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi Anonim Şti. arasında nakliyat rizikolarına karşı 16/09/2014 tarihli 1 yıl geçerli Emtia Nakliyat Abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. Zararın sigorta himaye kapsamında olmadığına dair bir savunmada bulunulmamıştır. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından ise davacı sigorta şirketi tarafından 16.12.2014 tarihinde dava dışı sigortalı ...'e 6.085,87 Usd ödeme yapıldığı dosyada mevcut ödeme dekontundan anlaşılmakla, davacının bu ödeme ile dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğu, aktif husumet ehliyetine haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan 21/08/2014 ve 27/08/2014 tarihli konişmentolar ile 09/09/2014 tarihli navlun faturası ve ... numaralı nakliye faturası bir arada değerlendirildiğinde, dava dışı sigortalı ..., 1 nolu davalı ile 13.08.2014 tarihli Navlun Teklifinin gönderilmesinin ardından navlun sözleşmesini kurmuş ve 09.09.2014 tarihli navlun faturası ... adına düzenlenmiştir. 1 nolu davalı ... Ltd.Şti, deniz taşımasını, ... nolu 27.08.2014 Tarihli Ciro Edilemez Konşimento tahtında ... Ltd.' e yaptırmıştır. Bu kapsamda; düzenlenen navlun faturası ile konişmento bir arada değerlendirildiğinde 1 nolu davalı ... Ltd.Şti. nin akdi taşıyan (alt taşıtan), olarak taşıma işini dava dışı sigortalı şirkete karşı üstlendiği, fiili deniz taşımasının ise dava dışı ... Şirketi tarafından ifa edildiği, 3 nolu davalı ... Lojistik Şirketinin ise sigortalı dava dışı ...'e Ambarlı-... tesisleri arasındaki kara yolu ile taşımayı üstlenen taşıyıcı sıfatına sahip olduğu, dolayısıyla 1 ve 3 nolu davalıların pasif husumet ehliyetine haiz olduğu kabul edilmiştir.
Öncelikle deniz yoluyla gerçekleştirilen taşıma bakımından 1 nolu davalı açısından ihbar yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği ve ihbara gerek olup olmadığı hususu belirlenmelidir.
TTK m. 1185 f. 1 uyarınca "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK 1185/2 maddesinde ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Dosya içeriğinde hasarın TTK 1185/l maddesine uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK 1185/2 maddesi gereği tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmamaktadır. Dosyada, 16 Ekim 2014 tarihli dava dışı sigortalı ... tarafından, 1 nolu davalı ... 'e gönderilen ihtarname ve 27 Eylül 2014 ve 29 Eylül 2014 tarihli tarihli araç şoförü ile alıcı depo sorumlusu tarafından düzenlenen tutanaklar mevcut ise de, emtianın alıcıya 10.09.2014 tarihinde teslim edildiği, bu tarihin ordino ile sabit olduğu, TTK m. 1185/1. Fıkra gereği, ihbar yükümlülüğünün eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde yerine getirilmesi gerektiği dikkate alındığında 16 Ekim 2014 tarihli ihtarname ve 27 Eylül/29 Eylül 2014 tarihli tutanaklar TTK m. 1185/1. Fıkra gereğince geçerli bir zarar bildirimi olarak kabul edilmemiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, TTK m. 1185 f. 4 uyarınca, eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir. Bu kapsamda, konteynerin gemiden tahliye edilmesiyle taşıyanın zilyetliğinden çıktığı, 10.09.2014 tarihinde alıcısı tarafından ordino ile teslim alınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, konteyner ekspertize tabi tutulmadığından ve eşyanın gemiden boşaltıldığı sırada ıslanmış olduğunu ortaya koyan herhangi bir belge dosyada yer almadığından anılan iki karinenin aksinin ispatlanamadığı kabul edilerek, 1 nolu davalı taşıyanın dava konusu hasardan kaynaklanan zarardan sorumlu tutulamayacağı kanaatiyle, bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
3 nolu davalı taşıyıcı ... Lojistik tarafından karayolu ile taşıma Ambarlı Limanından dava dışı sigortalının işyeri olan Avcılar adresine yapılmıştır. Dosyada kara yolu ile gerçekleştirilen taşımaya ilişkin irsaliye dışında bir belge bulunmamakla birlikte, irsaliye üstündeki kayıtlar da okunaklı olmadığından hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda TTK'nın Taşıma İşleri Kitabı hükümleri dikkate alınmıştır. 29.09.2014 tarihli konteynerin mührünün açılmış olduğunun belirtildiği, taşıyıcının şoförünün de imzasının yer aldığı tutanak TTK m. 889 gereğince taşıyıcıya yapılmış bir bildirim olarak değerlendirilebilse de, taşıyıcı tarafından emtianın Ambarlı Gümrüğünden teslim alındığı sırada durumu belli değildir. Dosyaya sunulan Ekspertiz Raporu'nda da emtianın taşıyanın veya taşıyıcının hakimiyeti altında bulunduğu bir süreçte meydana gelen bir sebeple hasara uğradığı ortaya konulmadığından, konteynerin ve içindeki eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği andaki durumu tespit edilemediğinden ayrıca ekspertiz raporunda konteynerin yüksek bir su birikintisi içine koyulması sebebiyle hasarın meydana gelmiş olabileceği sonucuna ulaşıldığı ve taşımanın kısa olduğu ve konteynerin mühürlü olarak alınıp mühürlü olarak teslim edildiği hususu da dikkate alındığında TTK m. 875 gereğince eşyanın taşıyıcının hakimiyetinde olduğu süreçte meydana gelen bir sebeple hasara uğradığının ispatlanamadığı görülmekle 3 nolu davalı taşıyıcı ... Lojistik Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafın icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından 1 nolu davalı ... Ltd.Şti. nin kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilerek, 2 nolu davalı ...(...) Ltd. ye karşı açılan dava, davacı tarafından geri alınmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-1 nolu davalı ... Ltd.Şti ve 3 nolu davalı ... Hizmetleri Ltd.Şti yönünden davanın REDDİNE,
2-2 nolu davalı ...(...) ... Ltd. Yönünden HMK 123. Md uyarınca davanın geri alındığı görülmekle bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Şartları oluşmadığındna 1 nolu davalı ... Ltd.Şti nin kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 271,57 TL den karar harcı olan 54,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 217,17 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalılar 1 nolu ... Ltd.Şti ve 3 nolu davalı ... Hizmetleri Ltd.Şti vekilleri için takdir edilen 3.400,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... Ltd.Şti nin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..03/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır