T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/384
KARAR NO: 2020/325
DAVA: Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/10/2015
KARAR TARİHİ: 30/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... nin "..." İMO numarlı ... gemisi donatanı olduğunu, davacı müvekkilin donatma iştirakinde bulunan ve aralarında ... gemisinin de bulunduğu bir kısmını dava dışı Kent Shiping Ltd ye kiraya vermiş ve fakat dava dışı kiracının kira akdine ve ticari teamüllere aykırı bir şekilde müvekkil donatanın zararına hareket ettiğinin tespiti üzerine söz konusu kira akdinin feshedildiğini, halihazırda taraflar arasında hesapların geçmişe dönük olarak bağımsız denetim şirketi tarafından incelenmesi işlemlerinin devam ettiğini, söz konusu kira akdinin feshinin başlıca nedenleri arasında kiracının kendi gemileri için tamirat, akaryakıt, ikmal, yedek parça ve iaşe gibi kalemler nedeniyle yapmış olduğu harcamaları da davacı müvekkilin yabancı oluşu ve Türkiye deki işleyişe tam olarak hakim olmamasını fırsat bilerek, davacı müvekkilin donatanı olduğu ... VE ... isimli gemilere fatura ettirdiğinin tespit edildiği, bu hususta menfi tespit davalarının konusunu oluşturan ... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas numaralı icra dosyası tahtında düzenlenen takip talebi, ödeme emri, ödeme emrini tebellüğ eden kişi ve ödeme emrine süresinde itiraz edilmeyerek kasıtlı, kötüniyetli ve muvazaalı olarak takibin kesinleşmesine sebebiyet verilmesinden açıkça anlaşılmış olduğunu belirterek, İİK madde 72/3 uyarınca alacağın tamamına ilave olarak alacak miktarının % 15 'i tutarındaki teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi üzerine, mahkeme veznesine depo edilen paranın alacaklıya ödenmesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına, ihtiyati tedbir kararı ile birlikte alacağın tamamı ve % 15 fazlası teminat altına alındığından, 2004 sayılı İİK m 72/3 ve bu minvalde verilen emsal Yargıtay Kararları uyarınca " ..." IMO numaralı ... isimli gemi üzerinde uygulanan haciz ve seferden men kararlarının kaldırılmasına ve icra takibinin durmasına, yapılacak yargılama sonunda davacı müvekkilin haklı çıkması halinde müvekkiline ait gemilerin haksız olarak seyrine engel olunması nedeniyle uğranılan zarar ve ziyanları konusundaki talep hakları saklı kalmak üzere İİK m 72/5 uyarınca takibin haksız ve kötü niyetli olarak açılması nedeniyle davalının alacağının % 40 ından aşağı olmamak üzere tazminata mahküm edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkilinin ... San ve Tic. Ltd Şti nin 1997 yılından bu yana, gemilere tamir ve bakım hizmeti ile çeşitli teknik ölçüm ve raporlama üzerine faaliyet gösteren Türk firması olduğunu, icra takibine ve iş bu dosya ile menfi tespit davasına konu alacak ... LLC isimli firmanın ... isimli gemisi için ... Saç Kalınlık Ölçümü alınması ve rapor hazırlanması, ... isimli gemisi için ... Saç Kalınlık Ölçümü Alınması işlerinden doğduğunu, dava dilekçesinde de kabul edildiği üzere borçlu, hakkında seferden men kararı alınan ... isimli geminin maliki ve donatanı olduğunu, borçlunun dava dilekçesinin 1,2,3 ve 4 numaralı maddelerinde borçlunun bir kısım gemilerini dava dışı ... Ltd ye kiraya verdiğini, kiracının, davacı borçlu aleyhine hareket ettiğinin tespit edildiğini, hali hazırda taraflar arasında hesapların geçmişe dönük olarak bağımsız denetim şirketi tarafından incelendiğini, kira akdinin, kiracının kendi gemilerine almış olduğu mal ve hizmetleri davacı borçlu gemilerine alınmış gibi fatura ettirdiğini, davalı alacaklının menfi tespit davasına konu alacağının da bu yol ile oluştuğunu, alacağın muvazaalı olduğunu bu durumun takip dosyasından da anlaşıldığını idda ettiklerini, icra takibinin kesinleşme usulünün takip hukukuna ilişkin bir husus olduğunu, menfi tespit davasının konusu olmadığını, çözüm yerinin icra hukuk mahkemeleri olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle, davanın reddine alacağın geç alınması nedeniyle alacak tutarının % 20 sinden az olmamak üzere alacaklı zararının tespiti ile hüküm altına alınmasına, yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine mahkememiz dosyasından 06/10/2015 tarihli karar ile "... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı takip dosyasına konu alacak yönünden icra veznesine yatan paranın alacaklı davalıya ödenmemesi için İhtiyati Tedbir Konulmasına" karar verilmiştir.
26/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ... gemisine davalı tarafça sac kalınlık ölçümü hizmetinin verilmiş olduğunun somut olduğu, ... gemisine de aynı hizmetin verilmiş olduğu anlaşılmasına rağmen raporda kim tarafından düzenlendiği belirtilmediğinden bu hususun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, verildiği iddia olunan hizmete ilişkin talep konusu tutarların rayicine uygun olduğu, ... ve ... gemilerine hizmetin verilmesi sırasında ... gemisi yöneticisi dava dışı bir şirket olsa da hizmetin donatan nam ve hesabına alındığının kabul edilmesinin gerektiği; bu durumda donatanın hizmet bedelinden sorumlu olduğu; ancak geminin kira sözleşmesine konu edilmiş olması ihtimalinde kiracının bu borçtan sorumlu tutulmasının gerektiği, dosyaya bir kira sözleşmesinin sunulmadığı, ... gemisinin hizmetin verildiği dönemdeki yöneticisi ... kayıtlarında yer almamasına rağmen aynı açıklamanın bu gemi bakımından da geçerli olduğunu, dava konusu faturaların muhatabı olarak gösterilen ... Denizclik'in ... ve ... gemileri ile veya davacı donatan ile ilişkisinin ortaya konulamadığı, anılan şirketin donatanın acentesi olarak hareket ederek hizmete ilişkin sözleşmelerin kurulmasında faaliyet gösterip göstermediğinin anlaşılamadığı, bu sebeple faturaların anılan şirket aleyhine düzenlenemeyeceği, dava dışı ... Denizcilik'in davalı tarafından verilen hizmetlere ilişkin sözleşmelere aracılık ettiği veya bu sözleşmeleri akdettiği ispatlanamadığından TTK m. 105/2 gereğince donatana izafeten bu şirket aleyhine dava açılamayacağı veya icra takibinde bulunulamayacağı, dava konusu talep TTK m. 1352 f.l (1) uyarınca deniz alacağı niteliğinde olduğundan TTK m. 1353 gereği ihtiyati haciz talep hakkı verdiği beyan edilmiştir.
11/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... isimli gemiye düzenlenen 2.913+42 Usd sac ölçüm faturasından davacının sorumlu olduğu, diğer gemi sac ölçümünün davalı firma tarafından yapıldığının ispata muhtaç olduğu, davalı şirket tarafından dava dışı şirket adına tanzim edilen faturaların gerek dava dışı ... ve Tic. Ltd, Şti.'ne gerekse davacıya tebliğine ilişkin belgelerin dosyaya ibraz edilmemiş olduğu, geminin teknik ve ticari yönetiminin gemi ve ... yöneticisi aracılığı ile de olsa, bizzat gemi maliki davacıda olduğunun kabulü halinde, işbu alacağın borçlusunun da bizzat davalı olacağı, geminin, davacının iddia ettiği şekilde, dava dışı ... Ltd'ye kiraya verilmiş olması halinde dahi, davalıya ait gemide yapılan dava konusu sac ölçümünden kaynaklanan borçtan sorumluluk, kiracıya değil gemi maliki olan davacıya ait olduğu, dava konusu sac ölçüm işleminin de, hükümde yer alan geminin işletilmesi, korunması ve bakımı kapsamında işlem olduğu açık olmakla; işbu işlemden doğan alacağın da deniz alacağı olduğu beyan edilmiştir.
Davanın, davacının donatan olduğu gemiye verilen hizmet nedeniyle düzenlenen fatura alacağından dolayı girişilen icra takip dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın ise, davacının kiralamış olduğu gemiye faturalarda yer alan hizmetin verilip verilmediği, hizmet bedelinden davacının sorumlu olup olmadığı, kadri maruf alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı anlaşılmış, .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... sayılı dosyası işbu dosyamız arasına alınmıştır.
Dava konusu olan ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davalı tarafından 09/09/2015 tarihinde, davacının maliki ve donatanı bulunduğu; ... isimli ... IMO numaralı ve ... isimli ... IMO numaralı gemilere verilen ... sonik sac kalınlık ölçümü hizmeti bedeli 4.303,00 USD asıl alacak ve 562,95 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.865,95 USD alacağın tahsili için icra takibi yapılmış, ödeme emrinin takip borçlusu dava dışı şirkete tebliğ edilerek itiraz edilmemesi üzerine takip kesinleşmiş, davacı tarafından, bu borçtan sorumlu olmadığı ve takibin iptali gerekçesi ile işbu dava açılmıştır.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, dosyada mevcut ... gemisine ilişkin ... kayıtlarına göre geminin malikinin davacı ... LLC, gemi yöneticisinin ise dava dışı ... Denizcilik olduğu, ... gemisine ilişkin Barecon 89 formunda düzenlenen 29 Kasım 2011 tarihli gemi kira sözleşmesinde kiracının dava dışı ... and ... Ltd. olduğu ve kira fesih tarihinin 1 Mart 2012 olduğu, dava konusu hizmetin verildiği iddia olunan ... gemisine ilişkin ... kayıtlarında geminin malikinin davacı ... LLC, gemi yöneticisinin ise dava dışı ... LLC olduğu, dava konusu hizmetin verildiği iddia olunan ... gemisine ilişkin ... kayıtlarında ise hizmetlerin verildiği 2014 yılında geminin yöneticisinin kim olduğu belirtilmemekle birlikte geminin malikinin davacı ... LLC olduğu, davaya dayanak teşkil eden icra takibinin ... gemisine değil, aynı donatana ait ... ve ... gemilerine verilen sac kalınlık ölçümü alınması konusuyla ilgili verilen hizmete ilişkin 30/06/2014 tarihli ... ve ... numaralı 2 adet faturadan kaynaklandığı, ... isimli gemiye ait dosyada mevcut ...sonik saç kalınlık ölçümü raporunda ölçümlerin Tuzla Limanında 07/06/2014 - 10/06/2014 tarihleri arasında yapıldığı ve raporda gemi kaptanının imza ve kaşesinin yer aldığı, raporun davalı tarafından düzenlendiği, ... adlı gemi için düzenlenen sac ölçüm raporu üzerinde elle yazılmış şekilde geminin isminin bulunduğu ölçümün kimin tarafından yapıldığı ve raporun kimin tarafından düzenlendiğinin tespit edilemediği, dava konusu uyuşmazlık bakımından takip konusu yapılan ... ve ... gemilerinin donatanı, yöneticisi veya işleteninin (gemi işletme müteahhidi- kiracısı) belirlenmesi önem taşıdığı, dosyaya sunulan saç kalınlığı ölçüm raporlarından ve faturalardan hizmetin verilmesi hususunda kimlerin sözleşme yaptığı kesin olarak tespit edilemese de, donatan adına ve hesabına hukuki işlem yapıldığının kabulü ile hukuki işlem ile bağlı olan ve borçlu sıfatına sahip olan tarafın geminin donatanı olduğu, davacı tarafından bir kısım gemilerinin dava konusu hizmetin alındığı sırada dava dışı ... Ltd ye kiraya verildiği iddia edilmiş ise de ... ve ... isimli gemilerin dava konusu hizmetin alındığı sırada bir kira sözleşmesi ile üçüncü kişiye kiralandığına ilişkin kira sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, davalı tarafından ... gemisine 30/06/2014 tarihli ... nolu fatura konusu hizmetin verildiğinin ispatlandığı görülmekle davacı donatanın ... gemisine verilen hizmet bedelinden sorumlu olduğu, ... gemisine verildiği iddia olunan hizmet nedeniyle düzenlenen 30/06/2014 tarihli ... nolu fatura içeriği hizmetin verildiğinin, ... adlı gemi için düzenlenen sac ölçüm raporunda ölçümün kimin tarafından yapıldığı ve raporun kimin tarafından düzenlendiğinin tespit edilememesi nedeniyle davalı tarafından ispatlanamadığı görülmekle, 1.390,00 USD bakımından takibin haksız olduğu kanaatine varılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... E. Sayılı icra dosyası nedeniyle 1.390,00 USD borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine,
Şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Reddedilen kısım yönünden İİK 72/4 .md gereğince takdiren %20 oran üzerinden hesap edilen 1.755,90 TL tazminatın ihtiyati tedbir nedeniyle yatırılan teminattan tahsil edilerek davalıya ödenmesine,
3-Karar harcı olan 288,04 TL'den peşin alınan 251,68 TL'nin mahsubu ile bakiye 36,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 251,68 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 5.591,10 TL'nin ( 27,70 TL başvurma harcı, 313,40 TL posta gideri ve 5.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.599,78 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır