T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/407 Esas
KARAR NO: 2018/512
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/11/2017
KARAR TARİHİ: 31/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... nolu karayolu nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan ... AŞ'ye ait tünel açma makinasının Helsinki 'nden Oran'a nakliyesinin davalı ... sorumluluğunda gerçekleştiğini, konişmentodan anlaşıldığı üzere davalılardan ... 'ye forwarding sıfatıyla, iki ve üç nolu davalılara da konişmentoyu düzenleyen taşıyıcı sıfatıyla dava yöneltildiğini, müvekkilinin sigortalısına ait olan emtianın taşınmasından sonra yükün class 9 olarak işlem gördüğü tespit edilerek tahliyesinin gerçekleştirilmediğini, bu nedenle İspanya Algericas Limanına gönderilip, daha sonra da Oran Limanına geri getirildiğini, Oran Limanında tahliye işlemini yapan tehlikeli madde gümrüklü antrepo sahibi ... tarafından emtianın karayolu ile taşımasının gerçekleştirildiğini, bu işlemler sırasında alıcının emtialar üzerindeki denetiminin mümkün olmadığını, davalıların basiretli bir taşıyıcı olarak gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri neticesinde söz konusu aksaklıkların meydana geldiğini, forwarder olarak bir nolu davalının, bununla birlikte taşıma öncesi gerekli kontrolleri yapmayan diğer davalıların sorumluluğunun bulunduğunu, emtiaların gecikmesi ve nakliyeden kaynaklanan her türlü hasardan davalıların sorumlu bulunduğunu, zira alıcı tarafından malı kontrol etme ve güvenlik altında teslim alma imkanının ortadan kaldırıldığını, ... tipi jumbo iş makinasının Oran Limanından Intramar Gümrük sahasına nakliyesi sırasında Intramar firmasına ait ... plakalı ... çekici ile ... plakalı römork üzerinde ... sarılı ... üstüne bağlanmış olan emtianın üst geçide çarparak devrilmesi sonucu hasarlandığının ekspertiz raporunda hasarın oluş şekli ve miktarının ayrıntılı şekilde anlatıldığını, fatura ve yapılan tespitlere göre emtiada meydana gelen 308.159,42 Euro zararın müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini, bu şekilde davacının sigortalısının haklarına halef olduğunu, hasar bedelinin rücu edilmesi için davalılara yapılan müracaattan sonuç alınamadığını, bu nedenle davalılar hakkında icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalıların itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... AŞ ile ... A.G vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın Helsinki Limanından Oran Limanına gerçekleştirilen deniz taşıması olduğunu, müvekkili ... 'nin taşıma işleri komisyoncusu olup, diğer davalı ...'ı taşıyıcı olarak tayin ettiğini, fiili taşımanın ise davalı ... AS tarafından yerine getirildiğini, davacı tarafından ileri sürülen hasarın ise deniz taşıması bittikten sonra ve davacının beyanına göre emtia limandan gümrüklü depoya karayolu ile taşınırken meydana geldiğini, bu nedenle müvekkillerinin yük hasarından sorumlu tutulamayacaklarını, davanın İİK 'nun 67.maddesi ile TTK 'nun 1188.maddesinde öngörülen hükdüşürücü süre içerisinde açılmadığını, müvekkili ... tarafından düzenlenen konişmentoda uyuşmazlıklar yönünden İsviçre Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle icra dairesinin ve mahkemenin yetkisiz olduğunu, diğer yandan haksız fiil hükümlerine göre de haksız fiilin ve zararın meydana geldiği yerin Cezayir olması, satıcının ise Finlandiya'da bulunması nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacı tarafın ileri sürdüğü zararın deniz taşıma sırasında meydana gelmemesi sebebiyle davanın Deniz Ticaret Mahkemesinde görülemeyeceğini, davacının ... 'a ödeme yaptığını ileri sürdüğünü, oysa ki konişmentolardan anlaşıldığı üzere dava konusu emtianın alıcısının ... TR değil, Cezayir'de bulunan ... Cezayir olduğunu, bu nedenle davacının hak sahibi olmayan şirkete ödeme yapmış olmasından dolayı halefiyet hükümlerine göre husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkillerinin sorumluluğundaki taşımanın Helsinki Limanından Oran Limanına port to port olarak yapıldığını, yani sorumluluğun yükleme limanından başlayıp, boşaltma limanında sona erdiğini, fiili taşıyan Seago Line tarafından yapılan taşıma sonunda emtia Oran'da liman sahasına indirildikten sonra müvekkillerinin ve Seago Line'nın emtia üzerinde tasarruflarının bulunmadığını, iddia edilen zararın ise Oran Limanından sonra yapılan karayolu taşıması sırasında gerçekleştiğini, müvekkili ...'nin taşıma işleri komisyoncusu olması nedeniyle hasardan sorumlu tutulamayacağını, konişmento hükümleri uyarınca emtianın özelliği ...'a bildirilmemiş olduğundan söz konusu hasardan dolayı ...'ın da sorumluluğuna gidilemeyeceğini savunarak davanın yetkisizlik, husumet ve esastan reddi ile davacının % 20 'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
Davalı ... A/S vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sadece limandan limana denizyolu taşımasını üstlenmiş olması nedeniyle karayolu nakliyesi sırasında meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını, konişmentonun ön yüzünde CY/CY kaydının yer aldığını, bu kaydın "limandan limana" taşıma anlamına geldiğini, yükün Finlandiya'nın Helsinki Limanında gemiye yüklendikten sonra tam ve sağlam olarak Cezayir'in Oran Limanında gemiden tahliye edildiğini, akabinde yükün alıcı ...'a teslim edildiğini, bu şekilde Seago Line'nın taşımanın deniz kesitine ilişkin tüm sorumluluğunun sona erdiğini, oysa ki iddia edilen hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmediğini, ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere Cezayir içerisinde iç kara nakliyesi esnasında meydana gelen trafik kazası sırasında yükün hasarlandığının anlaşıldığını savunarak müvekkili hakkında açılan davanın reddini istemiştir.
Dava; Helsinki Limanından Oran Limanına gemi ile taşınan yükün hasarlanmasından dolayı davacı ... şirketinin ödemiş olduğu hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, dava konusu olan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı - alacaklı ... A.Ş tarafından 291.500,00 Euro asıl alacak ile 16.659,42 Euro işlemiş faizden oluşan toplam 308.159,42 Euro alacağın bu tutar içerisindeki asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz uygulanmak suretiyle tahsili için 20/05/2016 tarihinde davalılar aleyhine icra takibinin başlatıldığı, davalıların süresinde icra takibinin yetkisine, borca ve fer'ilerine itiraz etmeleri nedeniyle takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... ve ... vekili tarafından konişmentodaki yetki klozuna dayanılarak icra dairesinin yetkisine ve mahkememizin yetkisine karşı milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olduğundan öncelikle yetki itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir.
MÖHUK 47.madde de yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflararasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği hükmü düzenlenmiştir.
Taşımayı yapan şirketlerin yabancı menşeli şirket olmaları, taşımanın Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapılmış olması nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, uyuşmazlık deniz taşımasından yani özel borç ilişkisinden kaynaklandığından Türk Mahkemelerinin münhasır yetki alanına girmediği dosya kapsamına göre belirlidir.
Taşımayı üstlenen ... şirketinin taşımayı yaptırmak üzere ... ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, ...in ... adına imzaladığı ... nolu 16/05/2015 tarihli konişmentonun ... emrine düzenlendiği, ihbar olunan olarak da ... 'un yer aldığı anlaşılmış olup, dosya kapsamına göre malın alıcısına teslim edildiği taraflararasında ihtilafsız olduğundan ...'un akredetif satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu ibraz etmek suretiyle malı teslim almış olduğundan bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı ... ile ... ve ... şirketlerini bağlayacağı değerlendirilmiştir.
Konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemeleri yetkili kılınmış olduğundan sözkonusu yetki klozuna göre davalı ... ile ... vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olduğu kabul edilmiştir.
Davalı ... vekili tarafından müvekkilinin limandan limana taşıma yapmayı üstlendiği, malın tam ve sağlam olarak varma limanı olan Oran Limanında alıcısına teslim edildiğini, yükteki hasarın ise limandan çıktıktan sonra karayolu taşıması sırasında meydana gelmiş olması nedeniyle müvekkilinin hasardan sorumlu tutulamayacağını ileri sürmektedir.
Seago Line tarafından düzenlenen ... nolu konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY / CY kaydına göre Seago Line 'nın limandan limana taşımayı üstlendiği yani malın Helsinki'den Oran Limanına taşınıp, limanda yükün alıcısına teslim edildikten sonra taşıyıcının sorumluluğunun sona erdiği anlaşılmakta olup, dava dilekçesinde de sandvik tipi jumbo iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ... plakalı römork üzerinde taşındığı sırada hasara uğradığı ileri sürülüp, ekspertiz raporunda da makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında N4 yolu üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığı belirtilmiş olduğundan emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı anlaşılmıştır.
Konişmentodaki CY / CY kaydına göre Seago Line 'nın sorumluluğunun sadece deniz taşıması ile sınırlı olduğu, hasarın ise yükün varma limanında alıcı tarafından teslim alındıktan sonra alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşıldığından yük hasarından dolayı Seago Line 'nın sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır.
Yapılan bu değerlendirmeler sonucunda, davalı ... ve ... vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, davalı ... hakkında açılan davanın ise esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... ve ... vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Davalı ... hakkında açılan davanın esastan REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 12.531,67 TL'den karar harcı olan 35,90 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 12.495,77 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-1 ve 2 nolu davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
5-3 nolu davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 55.078,10 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/12/2018
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır