T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2017/421 Esas
KARAR NO:2020/115
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:05/12/2017
KARŞI DAVA TARİHİ :05/01/2018
KARAR TARİHİ:01/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 98.000 ton ray hattının ...'tan .../... Limanına taşınması konusunda 09/08/2016 tarihli çarter parti sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından temin edilen ... isimli gemiye ... Limanında 14/08/2016 tarihinde yükleme yapılarak 18/08/2016 'da geminin limandan hareket ettiğini, sözleşmenin icrasının başlamasıyla birlikte daha ilk seferle beraber davalı şirketten kaynaklanan sorunların yaşandığını, navlun bedellerinin ödenmesinin sözleşmeye aykırı olarak geciktirildiğini, bu durumun işin gelişimini ve müvekkili şirketin nakit akışını olumsuz yönde etkilediğini, bunun dışında gemi nominasyonlarının sözleşmeye aykırı şekilde kabul edilmediğini, ikinci yükleme için tedarik edilen Jairan gemisinin sözleşme şartlarına uygun bir gemi olduğu halde davalı tarafın ambar ağzı boyunun yeterli olmadığı gerekçesiyle gemiyi reddettiğini, bu şekilde müvekkilinin zor durumda bırakılarak gemi bulamaz hale getirildiğini, aynı şekilde Aralık 2016 yüklemesi için temin edilen ... gemisinin de kabul görmediğini, 31/03/2017 tarihinde kalkış yapan ... gemisinin yükünün önce ...'a götürülmesi sonra da .../... Limanına ulaştırılmasının planlandığını, davalının bunu büyük bir sorun haline getirdiğini, armatörler ile direkt ilişkiye girerek ödemeleri armatörlere yaptığını, bu şekilde müvekkili şirketi devredışı bıraktığını, müvekkili şirketin davalı tarafa sözleşme nedeniyle bir teminat çeki verdiğini, sözkonusu çekin iade yolunun açılmasını sağlamak amacıyla 14/04/2017 tarihli mail ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, feshedilen sözleşmenin 56.maddesi gereğince sözleşmenin % 10 teminatını teşkil etmek üzere teminat çeki düzenlendiğini, 31/12/2017 keşide tarihli 358.000,00 Euro bedelli çekin sözleşme kapsamında 23/09/2016 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, teslim belgesinde de çekin teminat çeki olduğunun belirtildiğini, sözleşme kapsamında yapılan iş bedelinin 3.577.000,00 Euro olduğunu, bu işin sadece 1.424.205,55 Euroluk kısmının müvekkili şirkete yaptırıldığını, dolayısıyla teminat olarak verilen çekin 142.420,00 Euroluk kısmının teminat niteliği olmaktan çıktığını, bu kısmın hiçbir şekilde müvekkilinden talep edilemeyeceğini, öte yandan davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışla başka bir şirkete iş yaptırdığından müvekkilinin kendisine yaptırılmayan 2.152.794,45 Euroluk kısımdan elde edeceği kazançtan mahrum kaldığını, bu konudaki tüm dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını, davalının sözleşmeye aykırı bir şekilde işin kalan kısmını başka bir firmaya yaptırmakta olduğundan teminat çekini haksız şekilde uhdesinde tuttuğunu ileri sürerek öncelikle çek için ödeme yasağı kararı verilerek bu çeke dayalı olarak icra takibi yapılması halinde takibin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir vazına, çeke dayanarak icra takibi yapılır ise davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesine, davalı uhdesinde bulunan çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... AŞ 'nin ... Limanında ... Limanına gerçekleştireceği toplam 98.000 mt rayların taşınması işini 09/08/2016 tarihli çarter parti sözleşmesi ile davacı firmaya verdiğini, 2016 Ağustos ayında başlamış olan sevkiyatlar için dava konusu garanti çekinin zamanında verilmemesi dahil tüm gemi operasyonlarında çeşitli problemler yaşandığını, taahhüt edilen periyotlarda davacı şirketin her ay bir gemi ray sevkiyatını gerçekleştirememesi nedeniyle alıcı firma ile problemler yaşandığını, yapılan ikazlara rağmen davacı firmanın sorunlara çözüm getiremediğini, 5 ve 6.parti sevkiyatlarla ilgili olarak ... firmasına 57.458,61 USD tutarında demuraj bedeli ödendiğini, ancak davacının müvekkilinden aldığı demuraj bedeli de dahil olmak üzere gemi kiraladığı firmalara demuraj ödemesi yapmadığını, M/V ... gemisi ile ... Limanından aldığı 7.parti yükü müvekkili şirketin bilgisi olmadan sözleşme koşulları dışında ...'ın ... Limanına götürmek üzere armatör ile anlaştığının üçüncü şahıslardan öğrenildiğini, sözkonusu sevkiyatla ilgili davacının anlaşmaya aykırı olarak gemi yola çıktıktan hemen sonra navlunu peşin istediğini, müvekkilinin aradaki anlaşmaya göre yükün ...' a tahliyesinden sonra ödemenin yapılacağının bildirdiğini, ancak armatörün gemi ...'a vardığında navlunu almadan tahliye yapamayacağını ve yük üzerinde haciz işlemi başlatacağını bildirmesi üzerine bu durumun davacıya iletildiğini, ancak davacının, armatörün navlununu verilen süre içerisinde ödememesi ve herhangi bir cevapta vermemesi üzerine müvekkili tarafından armatöre direk ödeme yapılarak yükün tahliyesinin sağlandığını, davacı ...'un 7.parti yükü ...'a bırakarak sözleşmeyi haksız ve kötüniyetli olarak feshettiğini, ... ile ... gemisi armatörünün 250.000,00 USD gibi fahiş bir navlun ile yükün ...'tan ...'a taşınması için anlaştığını, bu navlun bedelinin ...'a kadar yapılacak olan taşımaya ilişkin navlun bedeline denk geldiğini, ...'un müvekkili şirketi zarara uğratmak için böyle bir anlaşma yoluna gittiğini, davacının armatör ile anlaştığı navlun borcunu ödemediğinden yükün hacizden korunması ve tahliyesi için navlun bedelini müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, 8.parti mal için de fahiş navlun bedeli üzerinden anlaşma yaptığını, aynı şekilde yükün haczedilmemesi ve tahliyesinin sağlanması için müvekkilinin bu sevkiyatın navlun ücretini de direk armatöre ödeyerek yükün tahliyesini sağladığını, dolayısıyla davacının iddia ettiği gemi nominasyonlarının sözleşmeye aykırı olarak müvekkili tarafından kabul edilmemesi, navlun borcunun zamanında ödenmemesi, sözleşmeye aykırı davranılması hususlarının gerçeği yansıtmadığını, davacı iddiasının aksine ikinci sevkiyat için tedarik edilen geminin boyununun sözleşmeye uygun olmaması, box ambar olmaması, yaşı gibi nedenler ve en önemlisi rayları gemiye yükleyen firmanın ambar ölçülerinin iş kazası riski taşıdığına dair uzman görüşü doğrultusunda anlaşma şartlarına uygun olmadığı için geminin müvekkili tarafından kabul edilmediğini, davacı firmanın sözleşmeye aykırı davranışları ve sözleşmeyi haksız feshi neticesinde müvekkilinin navlun, ilave sevkiyat ve liman masrafları ödemek zorunda kalarak zarara uğradığını, bu kapsamda 7.sevkiyat için direk olarak armatöre ödenmek zorunda kalınan ... ... Limanları arası M/V ... gemisi ile ... ... arası M/V ... gemisi navlun bedelleri, yükleme masrafları ve demuraj ücretinden oluşan 250.000,00 USD + 279.962,04 Euro, yükün ...'da bulunduğu sırada çalınma ve hasara uğrama risklerine karşı yapılmak zorunda kalınan sigorta için ödenen 26.937,32 TL, ... Limanında ödenmek zorunda kalınan tahliye-yükleme operasyonlarından kaynaklanan 57.647,24 TL, ... Limanında ödenen 758.658,22 USD liman masrafları, 8.sevkiyat raylar için direk olarak armatöre ödenmek zorunda kalınan ... ... Limanları arası 200.790,52 USD ilave navlun bedeli ödendiğini, izah edilen nedenlerle müvekkili şirketi sözleşmeye aykırı haksız ve kötüniyetli davranış ile zarara uğratan davacının davasının reddi ile müvekkiline verdiği zararların tazminini isteme zorunluluğunun doğduğunu ileri sürerek asıl dava ile davacının tedbir talebinin reddi ile teminat çekinin tahsili, İİK'nundan kaynaklanan takip hakları ve ceza şikayet hakları ile fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 84.584,56 TL, 225.287,24 Euro ve 150.000,00 USD tazminat alacağının ticari faizi ile birlikte davalı karşı davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, mahkememizin 20/03/2019 tarihli duruşmasında, karşı davaya ilişkin dava dilekçesinde zarar miktarları belirtilmiş olduğundan, bu nedenle belirsiz alacak davası ve kısmi dava açılması sözkonusu olamayacağı nedeniyle eksik harcın ikmal edilmesi için kesin süre verilmiş olduğundan, davacı vekili 888.703,22 USD, 225.287,20 Euro ve 84.584,50 TL üzerinden eksik harcı yatırarak harç makbuzunu dosyaya ibraz etmiştir.
Asıl dava; taşıma sözleşmesi kapsamında davacı taşıyıcının davalı taşıtana vermiş olduğu teminat çekinin iptali istemine ilişkin olup, karşı davada ise, taşıyıcının sözleşmeye aykırı davranışları sonucunda taşıtanın katlanmak zorunda kaldığı zararların tazmini talep edilmektedir.
Dosya muhteviyatından, taraflararasında 09/08/2016 tarihli taşıma sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeye göre davacı karşı davalı ...'un taşıyan (carrier), davalı karşı davacı ...'in de taşıyan/gönderen (shipper) sıfatlarına haiz oldukları, sözleşme ile 98.000 mt ray emtiasının ... Limanından .../ ... Limanına 7.000 tonluk partiler halinde toplam 14 parti şeklinde ilk partinin 15-22 Ağustos 2016 tarihlerinde, sonraki partilerin de takip eden her ayın ikinci yarısı olmak üzere tonu 36,5 Euro bedel üzerinden taşınacağının kabul edildiği, tahsis edilecek gemilerin özelliklerinin tek kat (single decker) kutu veya kutuya benzer box or boxlike ambarlı, maksimum 155 metre boyunda, 20 metre genişlikte, söz konusu boy ve en uzunluğunun aşılması halinde ... Liman otoritesi ve plotajının izninin alınacağı, gemilerin en az iki kreyni, her bir kreyn minimum 30 ton kaldırma kapasitesine sahip olması gerektiği, gemilerin 15 yaştan daha yaşlı olmayacağı, ancak 15 yaş üzerinde ve 25 yaş altında olan gemilerin sigorta yaş priminin taşıyan tarafından ödenmesi koşuluyla kabul edilebileceği, her bir rayın 18 metre boyunda, 1.083,78 kg ağırlığında olduğu, navlun ödemesinin her bir partinin ... Limanından tahliyesinden sonra 7 gün içerisinde ödeneceği, demuraj bedelinin günlük 7.000,00 USD olduğu, gemi nominasyonunun her bir lotu taşıyacak olan gemiye ait istenen tüm detaylar taşıyan tarafından kiralanmadan ... Limanına varışından 10 gün öncesinde onay almak üzere ...'e bildirileceği, 2-3 gün içerisinde geminin uygun olup olmadığının taşıyana iletileceğinin sözleşmede düzenlendiği, dosya kapsamından ... tarafından 8 parti sevkiyatın gerçekleştirildiği anlaşılmakta olup; asıl ve birleşen davada uyuşmazlık konusu olan, tarafların sözleşme ile taahhüt ettikleri yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, sözleşmeye aykırılık sözkonusu ise bunun ne şekilde gerçekleştiği, varsa taşıyandan kaynaklı aykırılıklar, bundan dolayı taşıtan/gönderen ...'in zarara uğrayıp uğramadığı hususlarında bilirkişi raporu alınması cihetine gidilmiştir.
24/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda, iki ve üçüncü sevkiyatlar için teklif edilen Jairan gemisi ile ... adlı geminin sözleşme şartlarına uymadığı, bu nedenle ... tarafından reddedilmesi sonrasında bulunan ... adlı geminin boyunun 1.79,5 metre, genişliğinin 27,2 metre olduğu, dolayısıyla bu geminin de ... Limanı ve sözleşme şartlarına uymadığı ancak yaşanan gecikmeler nedeniyle iki partinin birlikte yapılmasının sağlanması amacıyla liman yetkililerinden özel izin alınmak suretiyle kabul edildiğinin anlaşıldığı, geminin kabul edilme şartlarından birinin navlunun tamamının tahliyeden 7 gün sonra ödenecek olmasına rağmen bu sevkiyata ait navlunun yarısının zamanından önce ödenmiş olduğunun anlaşıldığı, beş ve altıncı sevkiyatlar için tedarik edilen ... adlı geminin de ikinci ve üçüncü sevkiyatlar konusunda da anlatıldığı üzere sözleşme şartlarına aykırı olması nedeniyle daha önce ... tarafından reddedildiğinin ... tarafından bilinmekte olduğunu, ayrıca geminin vinçlerinin çalışmıyor olması nedeniyle sözleşme şartlarına uymadığı, ... ve ... gemilerinin ise ... tarafından kabul edilmiş olmasına rağmen geminin dizel jeneratörünün arızası nedeniyle uzun sefere çıkamayacağı ve ... gemisinin başka bir yüke bağlandığı gerekçesiyle ... tarafından iptal edildiği, dolayısıyla bu sevkiyatlarla ilgili olarak da davalının herhangi bir ihmali olduğunun tespit edilemediği, bunun yanısıra ...'a yardımcı olmak adına beşinci ve altıncı sevkiyatın birarada yapılıyor olması nedeniyle bir parti navlun ödemesinin geminin ... Limanından kalkışından sonra 7 iş günü içerisinde yapılmasının da kabul edilerek ödemenin gerçekleştirildiği, yedinci sevkiyat için toplam yedi adet geminin teklif edildiği, hepsinin ... tarafından kabul edildiği, ancak teklif edilen gemilerin ... tarafından ileri sürülen sebeplerle sonradan iptal edildiği, ... gemisinin yükleme yapmak üzere 26/03/2017 tarihinde ... Limanına vardığı, gecikmeler ve iptallerde davalının herhangi bir ihmalinin bulunmadığı, aksine her geminin kabul edilerek yükleme tarihinin ertelenmesine razı olunduğu, sekizinci sevkiyat için iki geminin teklif edildiği, teklif edilen her iki geminin de ... tarafından kabul gördüğü, ... adlı geminin yükleme yapmak üzere 31/03/2017 tarihinde ... Limanına vardığı, gecikmeler ve iptallerde davalının ikmalinin bulunmadığı, yapılan toplam sekiz adet sevkiyattan davacının sebep olduğu gecikmeler ve gemi iptallerinin yanısıra davalının tazmin etmek zorunda kaldığı zararlarının bulunduğu, beşinci ve altıncı sevkiyatın ... adlı gemi ile gerçekleştirildiği, her iki sevkiyatın birarada yapılmış olması nedeniyle geminin ... Limanına varışında liman sıkışıklığı, vagon yetersizliği ve benzeri nedenlerler geminin demuraja girdiği, dolayısıyla bu taşımada 57.458,61 USD demuraj bedelinin oluştuğu, demuraj faturasının mevcut olup, bedelinin ... tarafından ...'a ödendiği, ödemeyi gösteren 30/03/2017 tarihli swiftin dosyada yer aldığı, ödemenin ... tarafından armatöre yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı, ... gemisi ile yapılan 7. Sevkiyatta ... limanından aktarma yapılacağının ... tarafından sonradan öğrenildiğini, bunun üzerine aktarmadan kaynaklı tahliye, depolama, tekrar yükleme, gözetim-acentelik ücretleri ile malın tekrar gemiye yüklenerek ... limanına taşınması için gerekli olan navlun bedelinin ... tarafından karşılanmasının istenildiği, ... ise öncelikle ... gemisinin navlunun ödenmesini istediği, ...'in cevaben ...-... limanı arasındaki taşıma için fahiş miktarda anlaşılmış olan 250.000 USD'lik navlunun armatöre ödenmesinin aksi halde kendileri tarafından ödeme yapılacağını bildirdiği, daha sonradan armatörün yük üzerine haciz koymasını engellemek için 12/04/2017 tarihinde 250.000 USD ...-... arası navlun ücretinin ... tarafından armatöre ödenerek yükün tahliyesinin sağlandığını, söz konusu sevkiyat için ...-... arası taşıma ücreti sözleşmeye göre 255.465,36 Euro iken ... sadece ... ... arası için 250.000 USD bedel üzerinden anlaşma yaptığını, ayrıca ... limanında yükün aktarılması işlemeleri için ödenmesi gereken sigorta prim tutarının 26.937,32 TL gözetim ücreti için düzenlenen fatura bedellerinin 57.647,24 TL tahliye, yükleme ve ardiye masrafları için bu işleri yapan firma tarafından düzenlenen 6 adet fatura bedelinin 758.658,22 USD olduğu, tüm bu masraf kalemlerine ilişkin faturalar ile ödemeleri gösteren swiftlerin cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu, 7. Parti sevkiyatın ... limanındaki aktarmadan sonra ... isimli gemi ile 279.962,04 Euro navlun ücreti ödenerek ... limanına taşındığı, 8.sevkiyat yapılırken ... gemisi brokerı tarafından geminin 13/05/2017 tarihinde ... limanına varacağı, en geç 15/05/2017 tarihine kadar navlun ve yükleme limanı demuraj ücreti ödemesi yapılmaz ise yükün haciz işlemlerine başlanacağının ...'e bildirildiği, ...'in bu konuda ... ile yaptığı yazışmalardan sonuç alamaması üzerine 485.000 USD karşılığı 456.255,88 Euro navlun bedelinin ... tarafından gemi donatanına ödenerek yükün tesliminin sağlandığı, dolayısıyla ... gemisi ile yapılan 7. Sevkiyattan malın ... limanından aktarılması, bu limanda meydana gelen tahliye, yükleme, ardiye, sigorta ve gözetim masrafları ile malın tekrar başka bir gemiye yüklenerek ...-... taşımasının yapılması ve devamında da 8. Parti sevkiyatı için ... tarafından sözleşmenin aksine çok yüksek brim fiyattan navlun anlaşması yapılması, devamında navlun bedelinin ... tarafından ödenmemesi gibi tüm bu hususlardan davalı ...'in herhangi bir ihmalinin bulunmadığı, aksine emtia üzerine haciz işlemlerinin yapılmaması ve emtianın bir an önce alıcısına ulaştırılması için basiretli bir tacir gibi hareket ettiği kanaatine varıldığı, davalı ...'in 7. Sevkiyattta sözleşme gereğince ...-... arası ödeyeceği navlun bedeli 255.465,36 Euro iken ...-... arası taşıma için ... gemisine 250.000 USD ...-... arası navlun bedeli olarak da 279.962,04 EURO ödediği, bu durumda 279.962,04 Euro - 255.465,36 Euro = 24.496,68 Euro ve 250.000 USD fazladan navlun ücreti ödediği, ... limanında tahliye, yükleme ve ardiye masrafları için 758.658,22 USD, sigorta masrafları olarak 26.937,32 TL, gözetim masrafı olarak 57.647,24 TL ödediği, davalının 8.sevkiyatta ... tarafından sözleşmeye uygun şekilde taşımanın yapılması halinde sözleşmedeki brim fiyat üzerinden ödeyeceği navlun ücreti 255.465,36 Euro edecekken ...'in ... gemi armatörüne 485.000 USD karşılığından 456.255,88 Euro ödeyerek bu sevkiyat nedeniyle de 200.790,52 Euro zarar ettiği, sonuç itibariyle ...'in toplam zararının 888.703,22 Usd, 225.287,20 Euro ve 84.584,56 TL olarak tespit edildiği, bu şekilde ayrıntılarıyla ortaya konulduğu üzere davacı-karşı davalı ...'un 2.ve 3.sevkiyattan 5.ve 6.sevkiyattan, 7. ve 8.sevkiyattan taraflar arasındaki miktar sözleşmesinde öngörülen şartlara haiz olmayan gemi teklif ettiği, 7.sevkiyatta sözleşmeye aykırı şekilde ... aktarmalı olarak planlama yaptığı, fiili taşıyan ile sözleşmede öngörülen miktar üzerinde navlun kararlaştırdığı, bu navlunu fiili taşıyana ödememek suretiyle miktar sözleşmesini ihlal ettiği, bu nedenle davalı-karşı davacının sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayandığı, taşıyanın sözleşmede hiç ifa edilmemesinden veya eşya muhafazası altına girmeden önce gerçekleşen ve taşıma borcunun kötü ifa edilmesine neden olan borca aykırılık hallerinde genel hükümlerin uygulanması gerektiği TBK 112.maddesi gereğince davacı-karşı davalı ...'un kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceği ortaya koyamadığından ...'in zararlarından sorumlu tutulması gerektiği, ...'un sözleşmeyi ihlalleri nedeniyle ...'in uğradığı zararların toplamının 888.703,22 USD+ 225.287,20 Euro + 84.584,56 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık ifadeleri ile hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; taraflararasında davacı ...'un taşıyan, davalı-karşı davacı ...'in ise taşıtan-gönderen konumunda olduğu 09/08/2016 tarihli charter sözleşmesinin düzenlendiği, işbu sözleşme ile 98.000 metrikton ray hattının ... limanından ... limanına birden çok seferde taşınması, navlun ücretinin yük miktarı esas alınarak birim fiyat üzerinden tespit edilip ödenmesinin kabul ve tahahhüt edildiği, sözleşmede taşımanın yapılacağı günlerin özelliklerinin belirlendiği, taşıma işlemlerine başlandıktan sonra taşıyıcı ...'un 2.ve 3. sevkiyatta sözleşmeden ön görülen şartları haiz olmayan gemi teklif ve tedarik ettiği, 7.sevkiyatın sözleşmeye aykırı şekilde ... aktarmalı olarak planladığı, fiili taşıyanlara ... ile imzalamış olduğu charter sözleşmesinde kabul edilenin çok üzerinde navlun ödemeyi taahhüt ettiği, armatörlere navlun ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği, bundan dolayı fiili taşıyanların emtia üzerinde haciz işlemi uygulamasının önüne geçilmesi ve emtianın biran önce alıcıya ulaştırılmasını sağlamak amacıyla ...'in fahiş miktarlardaki navlun ücretlerini armatörlere ödemek zorunda kaldığı, tüm bu nedenlerle davalı-karşı davacı ...'in charter sözleşmesini feshinin haklı nedenlere dayandığı kanaatine varılmıştır. Taşıyanın navlun sözleşmesinin hiç ifa edilmemesi veya eşya taşıyanın muhafazası altına girmeden önce gerçekleşen ve taşıma borcunun kötü ifa edilmesine neden olan borca aykırılık hallerinde bütün bunlardan ileri gelen zararlardan dolayı sorumluluk hali TTK'da özel olarak düzenlenmemiştir. Dava konusu somut olayda taşıyan konumundaki davacı ...'un taraflar arasındaki miktar sözleşmesinin koşullarına aykırı davrandığı, dolayısıyla navlun sözleşmesini gereği gibi ifa etmediği belirli olup bunun sonucundan eşyanın ziya veya hasara uğraması yahut geç teslim edilmesi sözkonusu olmadığından uyuşmazlığa TBK'da yer alan genel hükümlerin uygulanması gerekmektedir. TBK'nın 112.maddesinde borç hiç ve ya gereği gibi ifa edilmezse borçlu kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararlarını gidermekle yükümlü olduğu hükmünün düzenlenmiş olup, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davacı-karşı davalı ... charter sözleşmesine aykırı davrandığı, taşıma taahhüdünü gereği gibi ifa etmediği, sözleşmeye aykırılık konusunda kendisine hiçbir kusurunda yüklenemeyeceğini de ortaya koyamadığı anlaşıldığından taşıtan-gönderen ...'in zararlarından sorumlu tutulması gerektiği kabul edilmiştir.
Davacı taşıyanın sözleşmeyi ihlalleri nedeniyle ...'in uğradığı zararlar bilirkişi raporunda 888.703,22 USD, 225.287,20 EURO ve 84.584,56 TL olarak tespit edilmiş olduğundan söz konusu zararların TBK 112.maddesi gereğince faizi ile birlikte karşı davalı ...'dan tahsil edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Asıl dava konusu olan 31/12/2017 keşide tarihli 358.000 Euro bedelli çekin taraflar arasında düzenlenen charter sözleşmesinin teminatı olmak üzere ... tarafından ...'e verildiği dosya kapsamına belirli olup buradaki teminatın davacı-karşı davalı ...'un sözleşmeyi ihlali durumunda taşıtan ...'in uğrayacağı zararların güvence altına alınmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflararasındaki sözleşmede teminat çekinin iadesine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yukarıda açıklandığı üzere davacı-karşı davalı ... sözleşmeye aykırı davranarak karşı taraf ...'in zararına sebebiyet verdiği, sözkonusu teminat çeki taşıtanın olası zararlarının teminatını oluşturmak üzere verildiği, ...'in zararlarının tazmini için teminat çekini paraya çevirme hak ve yetkisine sahip olduğu değerlendirildiğinden, teminat çekinin iptaline ilişkin asıl davanın reddi ile karşı davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
ASIL DAVADA;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 54,40 TL karar harcının 28.411,81 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 28.357,41 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 91.222,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
KARŞI DAVADA;
1-Karşı davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak üzere 888.703,22 USD ile 225.287,20 Euro'nun karşı dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte, 84.584,56 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Nakliyat ve Ticaret AŞ'den tahsil edilerek karşı davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 304.693,30 TL karar harcından 28.582,87 TL (28.177,87 TL karşılık dava harcı ile 405,00 TL tamamlama harcı toplamı) karşı dava harcının mahsubu ile bakiye 276.110,43 TL‘nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 133.229,49 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 384,50 TL posta gideri, 28.852,81 TL ilk harç ile 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 35.237,31 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Asıl ve karşı dava yargılama giderleri karşı davada hesaplanmıştır.
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2020
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır