T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2017/79 Esas
KARAR NO: 2018/60
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/05/2014
KARAR TARİHİ: 26/02/2018
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı ... Anonim Şirketi tarafından yurtdışı firmadan satın alınan emtiaların ... dan ...'ya taşınması işinin davalı firma tarafından üstlenildiğini ve navlun faturalarının bu taşıma işleminin üstlenildiğini gösterdiğini emtiaların ... Anonim Şirketine ait genel antrepoya tahliyesi için araç kapaklarının açıldığında 100 kap emtiadan 14 kabının hasarlı olduğunun görülmesi üzerine araç sürücüsünün imzasının bulunduğu tutanak düzenlendiğini, söz konusu emtiaların taşınması işini üstlenen davalı şirketin TTK nın 1178. Maddesi gereğince sorumlu olduğunu , ekspertiz raporunda hasarın 2.983,20 Usd olduğunun tespit edildiğini ve hasar bedelinin sigortalısına 05/11/2013 tarihinde ödendiğini , TTK nın 1472. Maddesi gereğince davacının sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek 2.983,20 Usd nin Türk Lirası karşılığı olan 6.056,19 TL tazminat alacağının 05/11/2013 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımaya ilişkin konşimentonun dava dışı ... Ltd Şti tarafından düzenlendiğini , taşıma şartlarına göre yetkili mahkemenin İsviçre mahkemeleri olduğunu davacının sigortalısı tarafından mal bedelinin ödenip ödenmediğinin belirlenmesi gerektiğini , davacı ... şirketi tarafından yapılan ödemenin ex gratia ( lütuf ödemesi ) niteliği taşıyıp taşımadığının sunulan delillerden anlaşılamadığını , müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını , konşimentoyu düzenleyen .... Ltd Şti olup fiili taşımayı gerçekleştiren firmanın ... Ltd Şti olduğunu , müvekkili şirkete izafeten dava açılabileceğini iddia olunan hasarın taşımanın hangi aşamasında ve kimin kusuru neticesinde meydana geldiğinin belli olmadığını emtianın karma taşımaya konu edilip taşımanın kara ayağının müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilmediğini hasar bildiriminin usulüne uygun olarak yapılmadığını belirterek davanın reddine vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ... davalı vekili beyanlarınca ikinci cevap dilekçeleri ve cevap dilekçesi dosyaya sunulmuştur.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi tahtında düzenlenmiş nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalı yükün deniz yolu ile yapılan taşımasında yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlusundan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, nakliyat sigorta poliçe örneği, konişmento örneği, ibraname örneği , hasar dosyası dosyaya sunulmuş ve ... Gümrük Müdürlüğünden taşımaya ilişkin belgeler, hasar dosyası örneği dosyaya temin edilmiştir.
Dosyaya davacı ... şirketi tarafından sunulan Nakliyat Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; sigortalının ... Anonim Şirketi, sigorta konusunun emniyet şalteri olduğu, 19/08/2013 başlangıç tarihi olduğu, sefer açıklaması olarak ... - ... olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Konişmentonun incelenmesinde; ... nolu gönderenin ... Ltd, alıcının ... AŞ olduğu, konşimentoyu düzenleyenin ... AŞ olduğu, geminin ..., yükleme limanının Hong Kong, boşaltma limanının ... olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tarafın Milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine dair 31/03/2015 tarihli kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 31/10/2016 tarihli ilamı ile somut olayda , yabancı devlet mahkemesini yetkilendiren yetki sözleşmesine rağmen davacı ... şirketinin Türk uyruklu davalının ikametgah mahkemesinde dava açtığından, kendi ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olan davalının davaya bakma hususunda ... Mahkemelerinin yetkili bulunduğu yolundaki itirazının TMK’nın 2. maddesi hükmüne aykırılık oluşturduğu, mahkeme tarafından davalının yetki itirazının TMK’nın 2. maddesi hükmü ile bağdaşmayacağı nazara alınarak yetki itirazının reddiyle işin esasının incelenerek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 31/10/2016 tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, 24/07/2013 tarihli satış faturasına göre teslim şeklinin ex work ( fabrika teslim ) olduğu , buna göre satıcının malları alıcının emrine hazır tutup alıcıya bildirerek mal ile ilgili bütün masraf hasar ve diğer yükümlülüklerin alıcıya ait olduğu alıcının navlun sözleşmesi de dahil olmak üzere navlun sözleşmesini kurma ve nakliyat sigortası yaptırma yükümlülüğünün alıcıda olduğunu , fiili taşıyanın düzenlediği konşimentonun dosyada bulunmayıp 19/08/2013 tarihli navlun faturasında taşıyıcı olarak davalı firmanın gösterilip davalı tarafından düzenlenen bir navlun faturasının bulunmadığı kara taşımasının hay- koop tarafından yapıldığı ve bunun davalı tarafından organize edilmediği davacı ... şirketi tarafından 05/11/2013 tarihli ibraname ile sigortalının alacaklarını temlik aldıklarını ve aktif husumet ehliyetine sahip olduğu , hasar miktarının 2.983,2 Usd olduğu TTK nın 1185. Maddesinde öngörülen hasar ihbarının dosyadaki bilgi ve belgeler çerçevesinde gereği gibi yapıldığının ispat edilemediği ve TTK nın 1185. Maddesi uyarınca zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği karinesinin gündeme geldiği , eşyanın deniz taşıması sırasında hasarlandığının ve hasara davalı yahut adamlarının kusurunun sebebiyet verdiğinin dosyadaki mevcut deliller çerçevesinde ispat edilemediği kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna beyanında; dosyaya sunulan hasara ilişkin tutanak ile yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince böyle bir tutanağın varlığı halinde ayrıca ihbara gerek olmadığını, dava konusu emtiaların davalıya eksiksiz ve hasarsız teslim edildiğini ancak 100 kap emtiadan 14 kabının hasarlı olduğunun görülerek tutanak düzenlendiğini , taşıyanın eşyanın zilletliğinde iken kendi kusuru sebebi ile zarara uğramadığını ispat etmek ile yükümlü olduğunu , davalı yana emtianın tam ve eksiksiz olarak teslim edilip emtiaların taşınması sırasında oluşan hasardan sorumlu olduğunun açık olduğunu , emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında hasarlandığını ve TTK nın 1178 , 1191. Maddeleri gereğince davalının sorumlu olduğunu yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili bilirkişi raporuna beyanında; sigortacının halefiyetinin söz konusu olmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını iddia edilen hasarın müvekkili şirketin sorumluluğundan kaynaklanmadığını , eşyanın deniz taşıması sırasında hasarlandığını ve hasara davalı yada adamlarının kusurunun sebebiyet verdiğinin dosyadaki deliller çerçevesinde ispat edilemediğini belirterek , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ... davalı vekilleri beyanları, dosyaya sunulan deliller, inceleme sonrası ibraz edilen bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı ... Anonim Şirketi ne ait emtianın davalının sorumluluğunda gemi ile nakliyesi sırasında hasara uğradığı nedenle sigortalısına ödediği hasar tazminatının davalı taşıyandan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsilinin talep edildiği, teslim şekli ex work ( iş yerinde teslim) olduğu dosyadaki mevcut 24/07/2013 tarihli dava dışı satıcı firma tarafından alıcı ve sigortalı ... A.Ş adına düzenlendiği ve teslim şeklinde satıcı tarafından malların kendi iş yerinde alıcının emrine hazır bulundurulmak sureti ile alıcıya bildirildiği ve navlun sözleşmesi ve nakliyat sigortası yaptırma yükümlülüğünün alıcıda olduğu davacı ... şirketinin sigortalısının emtianın alıcısı olduğu ve sigorta yaptıran firma olup sigorta şirketi tarafından 05/11/2013 tarihinde sigorta tazminatının sigortalısına ödendiğinin dosyadaki mevcut makbuz ve ibranameden anlaşıldığı , davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin olduğunun ve TTK nın hak düşürücü başlıklı 1188. Maddesinde " eşyanın ziyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı , 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı taktirde düşer." hükmüne yer verilmiş olup, hasar tespit tarihinin dosyadaki mevcut ... A.Ş saha sorumlusu ve şoför tarafından tutunan 19/09/2013 tarihli tutanaktan hasar tespit tarihinin bu tarih olup davanın 20/05/2014 tarihinde bu maddede belirtilen 1 yıllık hak düşürücü sürede davanın açıldığı mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, 24/07/2013 tarihli satış faturasına göre teslim şeklinin ex work ( fabrika teslim ) olduğu , buna göre satıcının malları alıcının emrine hazır tutup alıcıya bildirerek mal ile ilgili bütün masraf hasar ve diğer yükümlülüklerin alıcıya ait olduğu alıcının navlun sözleşmesi de dahil olmak üzere navlun sözleşmesini kurma ve nakliyat sigortası yaptırma yükümlülüğünün alıcıda olduğunu , fiili taşıyanın düzenlediği konşimentonun dosyada bulunmayıp 19/08/2013 tarihli navlun faturasında taşıyıcı olarak davalı firmanın gösterilip davalı tarafından düzenlenen bir navlun faturasının bulunmadığı kara taşımasının hay- koop tarafından yapıldığı ve bunun davalı tarafından organize edilmediği davacı ... şirketi tarafından 05/11/2013 tarihli ibraname ile sigortalının alacaklarını temlik aldıklarını ve aktif husumet ehliyetine sahip olduğu , hasar miktarının 2.983,2 Usd olduğu TTK nın 1185. Maddesinde öngörülen hasar ihbarının dosyadaki bilgi ve belgeler çerçevesinde gereği gibi yapıldığının ispat edilemediği ve TTK nın 1185. Maddesi uyarınca zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği karinesinin gündeme geldiği , eşyanın deniz taşıması sırasında hasarlandığının ve hasara davalı yahut adamlarının kusurunun sebebiyet verdiğinin dosyadaki mevcut deliller çerçevesinde ispat edilemediği kanaatine ulaşıldığının belirtilip TTK nun taşıyanın sorumluluğu başlıklı 1178. Maddesinde" Taşıyan navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması , korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
Taşıyanın, eşyanın ziya veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, ziya , hasar veya teslimde gecikmenin eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur." hükmüne yer verilmiş olmakla birlikte TTK nın 1179. Maddesinin 1 fıkrasında taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyanın sorumlu olmadığı, taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğinin ispat yükünün taşıyana ait olduğu belirtilmiş olmakla birlikte dosyadaki mevcut 19/09/2013 tarihli tutanağın TTK nın 1184 ve 1185. Maddesinde belirlenen şartları taşımadığı deniz yolu ile taşımayı gerçekleştiren taşıyıcının veya temsilcisinin imzası olan bir tutanağın dosyada mevcut olmadığı tutanağın ve ihbarın TTK nun 1185/6 maddesinde belirlenen şekilde usule uygun olmadığı, TTK nun 1185/4.maddesinde "Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." hükmüne yer verilmiş olup, dosyada davalı taşıyanın veya temsilcisinin bulunduğu bir hasar tutanağının olmadığı, sadece davacının sigortalısı tarafından davalı şirkete, taşıyana usulüne uygun olarak yapılmadığının anlaşıldığı, bu durumda zararın taşıyanın sorumlu olmayacağı bir sebepten ileri geldiği sonucunun doğduğu, bu durumda davalı taşıyan lehine oluşan karinenin aksinin davacı tarafından ispatlanması gerektiği , davacı ... şirketinin sigortalısı tarafından 03/10/2013 tarihinde talep ettikleri hasar bedelinin 2.983,2 Usd olduğunun belirtildiği bundan da tutanağın 19/09/2013 tarihli tutanak olup bu tarihten çok sonra sigortalı tarafından sigorta şirketine sigortalı tarafından 18/11/2013 tarihinde hasarın davalı şirkete bildirildiği ve taşıyan açısından da usulüne uygun bir tutanağın olmadığı emtiaların gümrük sonrası kara taşıması yapılmak üzere araca yüklendiği gümrük işlemleri sırasında ve liman çıkışı öncesinde düzenlenen bir hasar tutanağının dosyada mevcut olmadığı dosyadaki tek tutanağın 19/09/2013 tarihli kara taşıması sürecinin tamamlanması sonrası tutulduğu bu durumda TTK nın 1185. Maddesi gereğince usulüne uygun tutanağın olmayıp ihbarın bulunmadığı nedenle hasarın taşıyanın veya adamlarının kusurundan kaynaklandığı ve deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin dosyadaki bilgi ve belgeler ile ispatlanamadığı , davacı vekilince yeni bir heyetten rapor alınması talebi yukarıda açıklandığı üzere dosyadaki tüm belgeler mahkememizce de değerlendirilip yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiş ve dosyadaki mevcut 19/08/2013 tarihli faturada dava dışı firma tarafından sigortalı adına düzenlendiği ve konşimento numarası olarak davalı tarafından düzenlenen konşimentonun gösterildiği faturanın navlun ve yurtdışı masrafları ile lokal masrafları kapsadığı anlaşılmış olmakla, davalı şirketin taşıyan olarak kabul edilmesi halinde dahi hasardan sorumlu olmadığı nedenle , davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1 -Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 35,90 TL karar harcının 103,45 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 67,55 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı'ya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 36,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın , avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde yasa yolu (Yargıtay) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2018
Katip ... Hakim ...