T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/101 Esas
KARAR NO:2019/137
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:05/07/2017
KARAR TARİHİ:19/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Ltd. Şti.'ne ait makine emtialarının Türkiye'den Ürdün'e nakliyesi işleminin davalı ... LTD (izafeten ... Taşımacılık A.Ş.) sorumluluğunda ... Taşımacılık A.Ş, tarafından gerçekleştirildiğini, 1 No'lu Davalı ... A.Ş.'ye Navlun Faturasını düzenleyen ana nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 2 No'lu Davalı ... Ltd (İZAFETEN ... Taşımacılık A.Ş.)'ye ... belgesini düzenleyen ara nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, emtia, ana nakliyeci-konşimentoyu düzenleyen- ... LTD sorumluluğunda - navlunu düzenleyen- ... Taşımacılık A.Ş. tarafından gerçekleştirilen nakliye sonrasında alıcı firma yetkilileri tarafından yapılan incelemelerde de-monte olarak gönderilen dış cephe temizleme ünitelerinin darbe sonucu hasarlandığının tespit edikliğini, hasara ilişkin fotoğrafların çekildiğini, hasar sonrası l nolu davalıya dava dışı sigortalı tarafından ihtarname gönderildiğini, ekspertiz Raporu hasar oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar, hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince 23.487,49 TL sigortalı zararı, davacı şirket tarafından tazmin edildiğini, TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname gereğince halefivet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan davacının TTK ilgili hükümleri gereğince davalılara rücu hakkının doğduğunu, davalılara müracaatta bulunulduğunu ancak sonuç alınamadığını, İcra takibinin 04.07.2016 tarihinde başlatıldığını, 1 nolu davalı ... A.Ş. 22.07.2016 tarihinde, 2 nolu davalı ... Ltd İzafeten ... A.Ş. 22.07.2016 tarihinde borca itiraz ettiğini, bu sebeple ve işbu davanın açılması gereğinin doğduğunu belirterek davacının davalıdan olan 23.487,49 TL alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile, ticari faizi ile birlikte tahsilini, % 20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, karşı taraf vekalet ücretinin adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını konşimento arka yüzünde bulunan Uygulanacak hukuk ve yetki başlıklı madde ve Davalının acentalığını yaptığı ...'ın İsviçre merkezli olması nedeniyle yabancılık unsuru uyarınca yetkili mahkemelerin İsviçre Basel stadt mahkemeleri olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, taşıma şeklinin FOB olduğunu, FOB taşıma şeklinde mallar gemi küpeştesini (Güvertesini) geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar ve kayıptan alıcı sorumlu olduğundan davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı arasında akdedilen sigorta sözleşmesinde satıcının emtiayı sigorta ettirmekte korunabilir hiçbir menfaatinin bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi söz konusu taşımaya ilişkin olmadığını, sigorta poliçesi incelendiğinde ... gemisi ile yapılacak taşıma için düzenlendiğini ancak konşimentodan da anlaşılacağı üzere uyuşmazlığa sebep olan söz konusu taşıma ... gemisi ile yapıldığını, davalı şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, hasardan taşıyanın sorumlu olmadığını, Taşınan mallar gönderilene 25.11.2015 tarihinde teslim edildiğini ancak gerek davacı, gerek davacının sigortalısı gerekse de 3. kişiler bu ihbar süresi içerisinde yasaya uygun bir bildirim yapmadığını, davalı hasarı ihbar etmediğini belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde yapılan yargılama neticesinde; 02/02/2018 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş olmakla yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 15/01/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu eşyanın satım sözleşmesinde kararlaştırılan "... 2010 FOB" kaydı gereği eşyanın gemiye yüklenmesi ile birlikte eşya üzerindeki sigortalanabilir menfaatin dava dışı alıcıya geçtiği; eşya üzerinde sigortalanabilir menfaate sahip olmayan satıcının sigorta sözleşmesinde sigorta ettiren sıfatına sahip olabileceği ancak sigortalı sıfatının bulunmadığı, sigortalı sıfatına sahip olmayan dava dışı satıcıya ödenen tazminat ile davacının TTK m. 1472 gereğince halef sıfatını kazanamadığı, aktif hususmet ehliyetine sahip olmadığından tazminat talep hakkının bulunmadığı, 1 nolu davalının nakliye komisyoncusu olarak hareket etmiş olduğunun tespit edildiği, dosyaya sunulan ihracat- navlun faturasında tek bir bedel kararlaştırıldığından 1 nolu davalının taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu, 2 nolu davalının alt taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, dosyada mevcut belgelerden anlaşıldığı üzere, konteynerin dış yüzeyinde fiziki bir hasar olmadığı hususu göz önüne alındığında, taşıma konusu emteanın konteyner içine yüklenmesi, istifi ve sabitlemesinin yeterince yapılmamış olması nedeniyle yükün kayması sonucu oluşmuş bir hasarın mevcut olduğu, dava konusu eşya hasarının kara taşıması sırasında değil deniz taşıması sırasında meydana geldiği tespit edildiğinden ve hasarın sebebinin konteyner içinde eşyanın gerekli şekilde sabitlenmemcsi sebebiyle birbirine çarpması olarak belirlendiğinden yükleten tarafından doldurulup mühürlenerek taşıyana teslim edilen konteynerlerde yer alan eşyanın hasara uğramasından davalıların sorumlu tutulamayacağı, TTK m. 1184 ve m. 1185 gereğince hasar incelemcsi veya süresinde İhbar bildirimi yapılmadığından eşyanın konişmentoda yazılı olduğu gibi teslim edildiğinin ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığının kabul edileceği; davacının bu iki karinenin aksini ispat edemediği, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda 22.547,61 TL olarak davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar tazminatının kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Her ne kadar ... sayılı konişmento uyarınca mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik itirazda bulunulmuş ise de; yetki kaydının yer aldığı taşıma koşullarının konişmentonun eki olup konişmento ile birlikte teslim edildiği anlaşılamadığından itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, sigortalı ... Ltd. Şti tarafından düzenlenen ... nolu ticari faturaya göre; Ürdün'de mukim ... Co.Ltd. isimli firmaya teslim edilmek üzere taşınan emtianın toplam 140.000 USD bedelle ve FOB satış kaydı ile satıldığı, FOB satımda yarar ve hasarın, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal edeeceği, ... Ltd. tarafından 19.10.2015 tarihinde düzenlenen ... no.lu konişmentodan, yükletenin sigortalı ... Ltd. Şti firması, gönderilenin ... Bank ve adresinin Ürdün'de mukim ... Co.Ltd firması olduğu, konişmentonun taşıyanı temsilen ... A.Ş. İstanbul tarafından tanzim edildiği kaydı ile yine konşimentonun taşıyan ... Ltd. firması adına ... A.Ş. ... şubesi tarafından kaşe ile imzalandığının görüldüğü, ... tarafından 19.10.2015 tarihinde düzenlenen ... no.lu ciro edilemez denizyolu taşıma senedinden; yükletenin Türkiye' de mukim ... A.Ş. firması, gönderilenin ve ihbar adresinin Ürdün'de mukim ... & ... firması olduğu ve taşıma konusu brüt 34.000,00 kg. ağırlığındaki toplam 18 kasa cephe temizleme sistemi emtiasının ... isimli gemi ile sevk edildiğinin ve konşimentonun taşıyan ... firması/ Kaptanı adına ... Denizcilik Nakliyat A.Ş. tarafından imzalandığının görüldüğü, uyuşmazlık konusunun, ... nolu konşimento uyarınca ... isimli gemi ile İzmit/... limanından Ürdün/... limanına deniz nakliyesi gerçekleşen 3 adet konteyner içeriği cephe temizleme sistemi ve matafora sistemi emtiasının hasarlanmasından dolayı taşıyanın sorumlu olduğuna dayandığı, dosyada mevcut eksper raporuna göre, 3 adet konteynerden 1 adet konteyner muhtevası emtianın hasarlandığının tespit edildiği, 19.10.2015 tarihli ... nolu konşimentoda Shıpper's Load, Stow And count kaydının bulunduğu, bu kayda göre; söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istifi, sayımı ve bilahare konteyner kapısının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyici/gönderen firma tarafından yapılmış olduğu, yani dava konusu olayda bu işlemlerin sigortalı ... Ltd. Şti tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı, taşıma konusu 3 adet konteyner için yükleme ve tahliye limanlarında gerek liman ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemide kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından düzenlenmiş herhangi bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağına dosya içeriğinde rastlanılmadığı, dosyada mevcut ... raporundaki bulgulara göre emtiada oluşan hasar nedeninin; "Kıymetlerin almış olduğu darbe ve zorlama izlerine göz önüne alındığında konteyner içerisinde şiddetli sarsıntı sonucu paket halindeki kıymetlerin birbirlerine çarpmaları sonucu hadisenin meydana geldiği görüşüne varılmıştır "şeklinde açıklandığı, buna mukabil "Temin edilen evrakların tetkiki ve yapılan görüşmeler sonrasındaki değerlendirmelerimiz sonucunda hasara konu kıymetlerin "ağır hava" şartlarına bağlı olarak denizyolu tasımacılığı sırasında hasarlandığı değerlendirilmiştir. " şeklinde sonuç ve kanaate varıldığının görüldüğü, teknik bilirkişi heyetince de varılan ve mahkememizce de itibar edilen kanaate göre, 18 kasa içersinde bulunan emtianın geminin seyri esnasında karşılaşılan sarsılmalara karşı konteyner içerisinde muhkem şekilde istiflenmesi ve kasaların kaymaması için gerekli sabitleme işinin tahta takozlar ve gergi kayışları (spanzet) kullanılarak sağlanması gerekli olduğu, ancak emtianın konteyner içine yüklenmesi, istifi ve sabitlenmesinin sigortalı tarafından yeterince yapılmamış olması nedeniyle oluşan hasardan, TTK md 1185 'e uygun hasar ihbarı da yapılmadığı göz önüne alınarak, taşıyanın sorumlu tutulamayacağı kabul edilmekle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Kaldı ki tarafların husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede de; 1 nolu davalı ... Taşımacılık' ın konişmentoyu acente sıfatıyla imzalaması nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır.
... LTD' nin ise dava konusu taşıma bakımından taşıma taahhüdü altına girdiği, alt taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, dosyaya davacı tarafından sunulan alıcı onay formu da göz önüne alınarak davacının sigortalısına yaptığı ödeme uyarınca aktif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 401,11 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 356,71 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar vekili için takdir edilen 2.818,49 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır