T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/115
KARAR NO:2021/181
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/03/2018
KARAR TARİHİ:26/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin .... İcra Müdürlüğü'nün ...E. dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığını ancak davalının haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunduğunu, müvekkilinin uluslararası nakliyat, dağıtım ve depolama alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirkete ait emteaları ... Cumhuriyetinden nakliyatını deniz yoluyla gerçekleştirdiğini, bu taşımalara ilişkin navlun ücreti ve davalı tarafından malların zamanında teslim alınmaması nedeniyle doğan demuraj bedeline ait 3 adet 21.378,56 TL bedelinde faturaların düzenlediğini ve davalıya sunulduğunu, ancak davalı tarafın bu faturalara ait 16.475,12 TL fatura bakiyesini ödemediğini, davalının 07.07.2017 tarihinde imzaladığı "Geçici Kabul Nakliye ve Demuraj Taahhütnamesi" uyarınca ithal edilen mallarla ilgili doğacak olan tüm demuraj bedellerini ödemeyi taahhüt ettiğini, takibe konu faturaların bu taşımalara ait navlun ve demuraj bedelleri olduğunu, müvekkilinin davalıya ait emteaların nakil işlemini gerçekleştirdiğini, fakat bu emteaların zamanında teslim alınmaması nedeniyle demuraj bedeli doğduğunu, müvekkilinin bu bedeli davalı adına ödediğini ve ödemiş olduğu bu bedele ilişkin demuraj bedelini içeren faturanın düzenlendiğini ve ilamsız takip yapıldığını, ancak davalının bu icra takibine kötüniyetli şekilde itirazda bulunması sebebiyle huzurda görülen itirazın iptali davasının açıldığını beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötüniyetli itirazından dolayı %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olan .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. dosyasındaki alacak rakamı olan 16.475,12 TL'lik alacağa itirazın kaynağının 29.09.2017 tarihli demuraj faturası olduğunu, davalının düzenlenmiş olan 3 faturadan (2 adet navlun 1 adet demuraj faturası) 02.10.2017 tarihli ... numaralı 2 adet navlun faturasının tamamı ile 29.09.2017 tarihli demuraj faturasının bir kısmına ilişkin olarak davalı tarafından 4.853,28 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl kaynağının fahiş tutarlı demuraj faturası olduğunu, dava konusu taşıma işleminin 16.05.2017 - 27.06.217 tarihleri arasında toplam 42 gün sürdüğünü, geminin limana 27.06.2017 tarihinde geldiğini, ordinonun 29.06.2017 tarihinde bildirildiğini 20 günlük free time/ serbest sürenin 17.07.2017 tarihinde sona erdiğini, davalının davacıya navlun, taşıma ve diğer işlemler için 2.700,00 USD ödemede bulunduğunu, taşınan malların serbest süre bitimi dahil ve işin içinde başka işlemler olmasına rağmen 62 gün konteynerde kaldığını, müvekkilinin bu malları kendi kusurundan kaynaklanmayan TSE'nin CE ile ilgili mal, evrak, sair doküman incelemeleri nedeniyle uzamasından dolayı ancak 23.09.2017 tarihinde çekebildiğini; dolayısıyla 17.07.2017 (serbest süre bitim tarihi) ile 23.09.2017 tarihleri arasında 68 gün geçtiğini, davacının ise bu süre için fahiş ve keyfi bir tarifeden hesaplama yaparak 29.09.2017 tarihli 17.707,56 TL tutarında demuraj faturası düzenlediğini, konteynırın rayiç bedelinden dahi yüksek olan bu faturanın kabul edilemeyeceğini, Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere emsallere ve hakkaniyete uygun bir hesaplama için bilirkişilerden rapor alınarak müvekkilinin borçlu olmadığı tutarın tespit edilmesini, davacının armatöre ödediğini iddia ettiği demuraj bedeline ilişkin fatura ve dekont/makbuzun dosyaya ibraz edilmesini, vermiş olduğu Kusurlu Hizmetle malların TSE sürecini uzatan ve teslim alınmasını 68 gün geciktiren ... ... Ltd. Şti'ne (dava dışı) rücu edileceğinden ötürü davanın ihbarının talep edildiğini, davalının itirazlarının haklılığı yargılama sonucunda ortaya çıkacağından İİK gereği kötüniyet tazminatı şartları oluşmadığından haksız tazminat isteminin reddini, davacı ile müvekkili arasında süregelen ticari ilişkisinde bugüne kadar hiçbir ödemesini aksatmadığını, hakkaniyete ve emsallerine uymayan bu faturayı ödememesinin müvekkilinin en doğal hakkı olduğunu, davacının, "davalının ödeme güçlüğü içinde olduğu" beyanlarının dayanaksız ve soyut olduğunu, davacının elinde bunu ispat edecek herhangi bir argüman olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası, dosyamız arasına alınmış, icra dosyasının incelenmesinde, takibe itiraz ile davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince tüm delilleri dosyaya sunulmuştur.
30/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının yasal mevzuata uygun tutulmuş defter kayıtlarına göre; davalıdan 16.382,69 TL alacaklı olduğunu, davalı şirketin uyuşmazlık konusu 17.707,56 TL tutarlı faturayı fahiş bulduğu bir kısmına ilişkin ödeme yaptığını, kalanı reddettiği defter İbrazında bulunmadığını, davacı firmanın aktif, davalının ise pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğunu, dava konusu yükün limana girişi ile çıkışı arasındaki sürenin 88 gün olduğunu, diğer bir ifade ile emtianın gümrükten 88 gün sonra çekildiğini, davacının konteyner demurajı adı altında 16.382,69 TL ilk ücrete hak kazandığını dolayısıyla bu ad altında talep edilen ücretin rayice uygun olduğunu beyan etmişlerdir.
30/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafından bu bedelin hat sahibine ödenmiş olması şartıyla, davalının 4.941,00 Usd demuraj bedelinden sorumlu olduğunu, ... ... Ltd. Şti. dolaylı temsilci olarak mevzuat uyarınca yapılması gerekeni yaptığını ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının toplam 4.941,00 USD demuraj bedelini indirim alınmak suretiyle 4.941,00 USD olarak yansıttığını, davacı tarafından bu bedelin hat sahibine ödenmiş olması şartıyla, davalının 4.941,00 USD demuraj bedelinden sorumlu olduğunu beyan etmişlerdir.
09/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Hukuki değerlendirme tamamen Mahkemeye ait olmak üzere, tüm dosya kapsamı davacı ...'nın sunmuş olduğu yasal ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, Davacı ... Nakliyat tarafından, davadışı fiili taşıyan Davadışı ... ...'ye dava konusu taşıma nedeniyle 4.104 USD demuraj ücreti ödendiğinin tespit edildiği beyan edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlıkta davacı şirket davalı şirkete ait emtiaların ... deniz yolu ile naklini gerçekleştirdiği iddiası ile bu nakliye hizmetine ilişkin 2 adet navlun, 1 adet demuraj olmak üzere toplam 3 adet 21.378,56 TL. Bedelinde fatura düzenleyerek, bu bedeli fiili taşıyana ödediğinden bahisle davalıdan talep etmiş, davalı tarafından da dava konusu borcun 4.853,28 TL. lik kısmının ödendiği asıl uyuşmazlık konusunun fahiş bedelli demuraj faturasına ilişkin olduğu, yaşanan gecikmenin hizmet aldığı gümrük müşavirliğinin hatasından kaynaklandığı gerekçesi ile icra takibi ile talep edilen bedele itiraz edilmiş, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın demuraj faturasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
TTK. 1200 md. gereğince navlun ile birlikte navlun sözleşmesinden doğan tüm borçların borçlusu kural olarak taşıtandır. Dava konusu talep konteynerin iade edilmemesinden kaynaklanan gecikme parası, gün başına konteyner kullanım ücreti yani konteyner demurajına dayanmaktadır. Uygulamada "konteyner demurajı" olarak adlandırılan ücret, sözleşme ile kararlaştırılan sürede veya bir süre kararlaştırılmamışsa boşaltılıp iade edilmesi beklenebilecek makul bir sürede konteynerin boşaltılıp iade edilmemesi halinde ödenmesi kararlaştırılan konteyner işgaliye bedelidir. Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Bu istem, konteyner gecikme ücreti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteyner demurajı, navlun sözleşmesi veya konişmentoda konteyner demurajı ödeneceğine dair bir kayıt bulunması koşuluyla taşıyan tarafından talep edilebilir. Asıl - alt navlun sözleşmelerinin söz konusu olması halinde konteyner alt taşıyan değil de asıl taşıyan tarafından tahsis edilmişse alt taşıtanın kendisine tahsis edilen konteyneri asıl taşıtana tahsis ettiği kabul edilmelidir. Konteyner, taşıma sonunda boşaltılıp iade edilmesi makul olarak beklenebilecek bir süre için tahsis edilir ve tahsis edilenin, boşaltılıp iade edilmesi makul olarak beklenebilecek tahsis süresinde konteyneri iade etmekle yükümlü olduğu kabul edilmelidir. Konteynerin tahsis süresinin sonuna kadar iade edilmemesi halinde iade yükümlülüğünün ihlalinden söz edilir ve tahsis eden bu sebeple uğradığı zararın tazminini talep edebilir. Dava konusu uyuşmazlıkta taşıma işinin fiilen dava dışı ... tarafından yerine getirildiği, fiili taşıyan tarafından gecikme ücretinin alt navlun sözleşmesinin taşıtanı davacıdan talep edildiği ve davacının da bu meblağı ödediği bu meblağı ödeyen davacının ödediği gecikme ücretini asıl navlun sözleşmesinin tarafı olan davalıdan talep ettiği, navlun faturasının davalı tarafından ödendiği hususu birlikte değerlendirildiğinde davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, asıl navlun sözleşmesi bakımından sözleşmenin tarafının taşıma işini organize eden ve demuraj ücretini asıl hak sahibine ödediği tespit edilen davacı şirket olduğu, davalının ise gönderilen olduğu görülmekle davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Konteyner demuraj bedeli konteynerin iade edilmemesinden kaynaklanan bir gecikme bedeli olmakla birlikte, konteyner demurajının ödenmesinde ilgilisinin (taşıtan veya gönderilen) kusurunun bulunup bulunmadığı kural olarak dikkate alınmamaktadır. Bu nedenle, davalı tarafından yurtdışından ithal edilen emtianın teslim alınmasında yaşanan gecikmeden ve oluşan demuraj ücretinden kusurunun bulunmadığı iddia edilmiş ise de, dosya kapsamı itibariyle ithal edilen emtianın ... Belgesi alınmadan ithaline izin verilmeyen emtia olduğu ve bu nedenle konteynerın boşaltılmasına bu nedenle izin verilmediği görülmekle davacının dava konusu taşıma nedeniyle üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği kanaatiyle, davalının bu iddialarına itibar edilmemiştir.
Dosyada mevcut Aliağa Gümrük Müdürlüğü müzekkere cevabına göre taşımanın yapıldığı geminin limana 27.06.2017 tarihinde geldiği, ordinosunun 29.09.2017'de bildirildiği, bu tarihte varış ihbarının yapıldığı, fakat yükün ancak 23.09.2017 tarihinde limandan çekildiği, bu bilgilerden hareketle yükün limana girişi ile çıkışı arasındaki sürenin 88 gün olduğu, davacı tarafından sunulan 06.06.2018 tarihli dilekçe ekinde yer alan fiili taşıyana ait demuraj tarifesine göre fiili taşıyandan indirim alınmak suretiyle davalıya 4.941,00 Usd nin TL. karşılığı demuraj bedelli fatura düzenlendiği, davacı şirketin yasal ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, davacı tarafından, davadışı fiili taşıyan dava dışı ... ....'ye dava konusu taşıma nedeniyle 4.104 USD demuraj ücreti ödendiği, davalı tarafın imzası ve kaşesinin bulunduğu "...firmamız adına gelecek olan tüm ithalat yüklerimize ait konteynerlarla ilgili doğacak demuraj tutarlarının tarafımızca ikinci bir ihtara veya uyarınıza gerek olmadan nakden ödeyeceğimiz firmamız adına yetkili imza sahipleri olarak beyan ve taahhüt ederiz." ifadelerinin yer aldığı 31/12/2017 tarihine kadar geçerli "Geçici Kabul, Nakliye ve Demuraj Taahhütnamesi" de dikkate alındığında davacının dava dışı fiili taşıyana ödemiş olduğu 4.104 USD demuraj ücretini davalıdan talep edebileceği, davacının icra takibindeki talebinin TL. Olduğu dikkate alınarak davalı adına düzenlenen 29/09/2017 fatura tarihindeki Merkez Bankası Efektif Döviz Satış Kuru dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, dosyaya sunulan demuraj tarifesine göre hesap edilen bedel ile davacının fiili taşıyana ödediği bedelin farklı olması nedeniyle alacak likit kabul edilmeyerek davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile davalının ....İca Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 14.625,84 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatının reddine,
3-Karar harcı olan 999,09 TL'den peşin alınan 281,36 TL'nin mahsubu ile bakiye 717,73 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 281,36 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 3.240,20 TL'nin (35,90 TL başvurma harcı, 254,30 TL posta gideri ve 2.950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.876,32 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı yargı gider toplamı olan 1.300,00 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 145,99 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı vekili için takdir edilen 1.849,28 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, davacı vekili ile İhbar olunan ... yetkililerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır