T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/175 Esas
KARAR NO: 2021/99
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat), Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/05/2018
KARAR TARİHİ: 01/03/2021
MAHKEMEMİZİN 12/11/2018 TARİH
2018/... ESAS 2018/... KARAR SAYILI
BİRLEŞME KARARINA KONU DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA:
DAVA TARİHİ: 30/04/2018
KARAR TARİHİ: 12/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat), Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosyada davacı .... vekili dava dilekçesinde özetle: "Dökme Amerikan Menşeli Mısır Glüteni" eşyasını müşterek sigorta kapsamında %15 hisse oranında nakliyat rizikolarına karşı sigortaladığını ... gemisinin 03.10.2017/09.10.2017 tarihleri arasında emtiayı hasarlı olarak teslim ettiğini; eşyada meydana gelen zararın büyümesinin önlenmesi için izlenen yöntemler nedeniyle yeni depolar kiralanması gerektiğini; bu nedenle ekstra oluşan depo kirası+nakliye+kepçe ve istifçi masrafları nedeniyle 91.710,47 USD ve ürünlerin bozulmaya devam etmesinin önlenmesi ve hayvan yemi üretiminde kullanılabilmesi için toksin bağlayıcı (Targetox Plus Toksin Bağlayıcı) kullanılmış olduğunu, bu nedenle 307.250,45 USD zarar oluştuğunu, böylece toplamda (91,710.47 + 307,250,45)398.960,92 USD zarar oluştuğunu poliçe şartları gereğince 24.639,92 USD muafiyet tenzili ile 374,321,00 USD olarak tespit edilen sigorta tazminat bedelinin %15'i olan 56,148,15 USD bedelin sigortalı ... Sanayi Ve Tic A.Ş ye 12.02.2018 tarihinde ödendiğini ve sigortalıdan ibraname/temlikname de alındığını; bu suretle davacının davalının haklarına TTK md. 1472 gereğince kanuni, TBK md. 183 vd. hükümleri gereğince akdi halef olduğunu; davalının, ... isimli geminin donatanı, sigortalı şirketin ise konişmento yetkili hamili/gönderilen olduğunu, bu taşımada kullanılan konişmentoda taşıyanın belirtilmediğini, TTK md. 1243/2 gereğince, davalı donatanın aynı zamanda taşıyan olduğunu, TTK md 1178 vd. hükümleri gereğince selefine karşı sorumlu olduğunu, 56,148,15 USD nin 12.02.2018'den itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dosyada davalı ... gemisi donatanı ... Ltd. Ye izafeten Acentesi ... Denizcilik ve Tic. AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Denizcilik A.Ş. firmasının olayda acente konumunda olduğunu, borçluya '"izafeten" acente vasfıyla hizmet verdiğinden TTK md 105 vd. maddeleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca acentenin, acente vasfıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğurduğunu Müvekkili olan şirketin dava konusu olayda herhangi bir mesuliyeti ve hukuki sorumluluğu bulunmadığından, sadece tebligat adresi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davanın eksik hasım gösterilerek açıldığını, bu nedenle davanın diğer hasımlara yöneltilmesi ve izafeten müvekkili şirket adına açılan bu davada müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini beyan etmiştir.
Asıl dosyada Davalı ... gemisi donatınını temsile yetkili gemi kaptanı ... ... vekilinin cevap dilekçesinde özete;
02.09.2017 tarihinde yükleme limanı olan ... 'da düzenlenen konişmentoların 8. maddesi uyarınca tüm uyuşmazlıkların İngiliz hukuku uygulanmak üzere Londra'da tahkimle çözümleneceği, konişmentoların davacının sigortalısının imzasını taşıdığı, sigortacının, sigortalıya yaptığı ödemeyle birlikte onun halefi olup, onun yerine geçeceğinden tahkim itirazı uyarınca davanın reddolunarak İngiliz Hukuku uygulanmak suretiyle dosyanın Londra'da tahkime havale edilmesi gerektiğini, davacının dosyaya delil olarak sunduğu "... Ekspertiz Hizmetleri Ltd.Şti" tarafından hazırlanan hasar dosyasında yükte meydana gelen herhangi bir toksik maddeye rastlandığından bahsedilmediğini, geminin ... Limanından önceki yük boşaltma limanının Bandırma Limanı olduğunu, Gemi Bandırma'da boşaltma işlemi yaparken gerek davalı Müvekkili, gerekse de davacının sigortalısının Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesine delil tespiti için başvurması üzerine iki tarafın başvuruları birleştirilerek atanan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda yükte toksidite dahil herhangi bir hasar tespit edilmediğini, Gemi ikinci tahliye limanı olan ...'dayken davacının sigortalısının delil tespiti için .... Asliye Ticaret Mahkemesine başvurduğunu, aynı anda müvekkilinin de ... Sulh Hukuk Mahkemesine aynı taleple başvurduğunu, bunun üzerine ... D.İş sayılı dosya kapsamında atanan bilirkişi heyetinin raporuna göre "yükte herhangi bir toksik bozulma yoktur" ve "hayvan beslenmesinde zehirleyici bir etkiye sahip değildir" sonucuna varıldığını, Mahkemeler tarafından atanan bilirkişi heyetlerinin raporlarında yükte herhangi bir toksik maddeye rastlanmadığı halde davacının iddiasının yalnızca özel bir ekspertiz firması olan ... Ekspertiz isimli şirketin 17.12.2017 tarihli raporuna dayandırıldığı, bu raporun davacının sigortalısına ait laboratuvarda hazırlanması nedeniyle bu raporun analiz sonuçlarına itibar edilemeyeceğini, ekspertiz incelemesinin yük davacının sigortalısının depolarında saklandığı sırada yapıldığı, teste tabi numunelerin tahliyeden çok sonra alındığı dünyaca ünlü bağımsız bir ekspertiz firması olan İngiltere merkezli Brookes Bell isimli firma tarafından hayvan yemi konusunda uzman ve "yükün gemiden tahliyesini bizzat izleyen" Dr. Martin Jonas isimli bilirkişiye hazırlatılan rapora göre Uluslararası Denizcilik Katı Yükler Dökme Kodu (IMSBÇ) uyarınca Mısır glüteni emtiasının kural olarak tehlikeli yükler sınıfında olduğu, kendiliğinden ısınma özelliğinin bulunduğunu, yükletenin yükün tehlikesiz olduğuna dair herhangi bir belge sunmadığından tehlikeli olduğunun kabul edileceğini, mısır glüteni emtiasının farklı renklere sahip olabileceğini, dolayısıyla koyu renkte olmasının kızıştığı, yandığı veya kaşarlandığı anlamına gelmeyeceğini, davacının laboratuvarında hazırlanan ... Ekspertiz raporuna göre yükte 5 adet mikotoksin bulunduğunu, mikotoksinlerin ortaya çıkışlarına göre hasat öncesi ve hasat sonrası olarak iki gruba ayrıldığını, hasat öncesi mikotoksinlerin kendiliğinden oluştuğunu, ... Ekspertiz raporunda bahsedilen mikotoksinlerin yalnızca birinin hasat sonrası oluşan (taşıma esnasında) miktoksinlerden olduğu, diğer dört adet mikotoksin türünün hasat sonrası üreyebilmesinin mümkün olmadığı, hasat sonrası oluşan bir adet mikotoksinin miktarının ise (10 ppb) Türkiye 'de geçerli olan hayvan yemleri ile ilgili AB Direktifi 2002/32/EC 'de belirlenen üst sınır olan 20 ppb 'nin altında olduğu ve bu nedenle yüke olumsuz bir etkisinin olmadığı, her ne kadar taşıma esnasında üremeleri mümkün olmasa da tespit edilen dört adet mikotoksin miktarının da yine AB Direktifinde öngörülen üst sınırların altında olduğu, davacının sigortalısının kullandığı ve zarara yansıttığı toksin bağlayıcılarının kullanılması zorunlu olmayıp, kullanılsa dahi bazı mikotoksinler için hiçbir etkisi olmayacağı, bazıları açısından ise etkisinin olduğunun şüpheli olduğu, bir an için yük hasarlı kabul edilse dahi, bu hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı; gemi kaptanı olan müvekkilinin yükteki iddia edilen toksiditeyi gözle ve diğer makul yollardan tespit etmesinin imkansız olduğu; konişmentolar incelendiğinde yükün "görünürde iyi durumda ve şartta" olduğuna ancak "kalitesinin bilinmediğine" ilişkin kayıtların düşüldüğü, TTK m, 1239/3 uyarınca dava konusu konişmentolann davacının toksidite iddiası bakımından karine oluşturmayacağı, davacının sigortalısının geminin ihtiyati haczi için .... Asliye Ticaret Mahkemesine 2017/... D.İş sayılı dosya kapsamında yaptığı başvurunun reddine ilişkin kararda "... konişmentoda yükün miktarını da kapsayacak şekilde ağırlık, nitelik, kalite bilinmemekte kaydı yer almaktadır. TTK m. 1249 uyarınca taşıyanın yükletenin beyanlarını kontrol etmek için "yeterli imkana sahip değilse " gerekçe belirtmeden içindeki belli değil kaydı ile konişmentonun kendi aleyhine karine fonksiyonu doğurmasına engel olabilir. Clean on Board kaydı "yükün dış görünüş itibariyle" iyi halde olduğunu gösteren bir kayıttır (bkz. TTK m. 1239/1). Sonuç olarak talep sahibi yükleme limanında hangi nitelikte yükün gemiye yüklendiğini sadece elinde bulunan konşimentoya göre ispat edemez..." denilerek müvekkilinin sorumlu tutulabileceği bir hasarın mevcudiyetinin ispat olunamadığını, ancak durum böyle olmasaydı dahi TTK m. 1182/1-f uyarınca "hacim ve tartı itibarıyla kendiliğinden eksilme veya eşyanın gizli ayıpları ya da eşyanın kendisine özgü doğal cins ve niteliği" gereği taşıyan ve adamlarının kusursuz sayılacağını, mısır glüteninin IMSBC gereğince tehlikeli yük olması nedeniyle ortaya çıkan hasarın da kendiliğinden ısınabilme ve yanabilmesinden kaynaklandığını ileri sürdüğünü beyan etmiştir.
Mahkememizin 2018/... esas sayılı dosyasının, Mahkememizin 12/11/2018 tarih ve 2018/... Karar sayılı ilamı ile HMK nun 165.maddesi gereğince yine mahkememizin 2018/175 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... 'ye ... sayılı ve 02/09/2017 sevk tarihli nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından ..., .../USA Limanından ... isimli gemi ile 02/09/2017 tarihli konişmento ile Amerika'dan Türkiye'ye getirilen dökme mısır glüteni emtianın geminin ilk varış yeri olan Bandırma'da tahliye miktarının 20.990,930 kg, ikinci tahliye limanı Batıçim / ... Limanında tahliye miktarının 22.856.640 Kg olmak üzere toplam tahliye miktarının 43.856.570 Kg olduğunu, buna göre gemiden 143.285 Kg emtianın eksik çıktığını, müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarının ardından bağımsız ekspertiz incelemesi başlatıldığını, yapılan incelemede Bandırma ve ... Limanlarında boşaltılan mısır glüteni emtialarının tamamının yüksek ısı, keşif, kötü koku, kararma, yanma, kekleşme vb. Kızışma hasarlı olarak boşaltıldığını, kızışmanın hasarlı mısır glüteni emtialarında yapılan analizler sonucunda olması gerekenden yüksek oranda toksin değerleri bulunduğunun tespit edildiğini, eksper tarafından poliçe özel ve poliçe genel şartları uyarınca toplam hasar tutarının tespit edildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunda bulunan 74.864,20 Dolar'ın ödeme günündeki fiili TL karşılıkları olmak üzere 257.982,00 TL tazminatın 12/01/2018 tarihinde, 26.412,12 TL tazminatın 15/01/2018 tarihinde olmak üzere toplam 284.394,12 TL hasar bedelinin sigortalısına ödendiğini ve halefi olunduğu dava konusu emtianın henüz teslimi gerçekleşmeden önce hasara uğradığı için davalının işbu hasarın meydana gelmesinde müvekkil şirkete karşı TTK m. 1061/1 ve 1178/1 hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle, 284.394,12 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı ... ... Ltd ( ... Gemisi ... Sigortacısına) İzafeten Temsilcisi ... Denizcilik Ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde davalı hanesinde her ne kadar ... Ltd ( ... Gemisi ... sigortacısına ) izafeten ... Denizcilik ve Ticaret A.Ş 'ye tebligat yapılmış ise de, ... Ltd. nin M/V ... B gemisinin donatanı olduğunu, müvekkilinin de hasarın eksik meydana geldiği ... gemisinin acentesi olduğunu, adı geçen geminin ... sigortacısıyla müvekkili şirket arasında hiçbir bağ olmadığından davanın yanlış ve eksik hasım gösterilerek açıldığını, bu nedenle öncelikle davanın husumetten reddedilmesi gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle, TTK 105 vd. Maddeleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca acentenin, acente vasfıyla yaptığı işlemler , adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğurduğundan, sadece tebligat adresi olarak değerlendirilmesini, izafeten açılan bir dava olmasından ötürü müvekkili şirket hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesini, davanın müvekkili şirket yönünden reddini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Birleşen dava Davalı " ... B " gemisi donatanını temsilen gemi kaptanı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle, 02/09/2017 tarihinde yükleme limanı olan ..., Louisiana'da düzenlenen konişmentolar incelendiğinde, 8. Madde de tüm uyuşmazlıkların İngiliz Hukuku uygulanmak üzere Londra'da tahkimle çözümleneceğinin düzenlendiğini ve konişmentolarnı davacının sigortalısının imza ve kaşesini taşıdığının görüleceğini, davacının iddia ettiği vakaların hangi delillerle ispat edileceğini bildirmek bir yana dava dilekçesiyle birlikte dosyaya herhangi bir delil dahi sunulmadığını, davacı delillerinin taraflarına tebliğ edildiği taktirde cevap haklarının saklı olacağını, davacının yükün toksik madde içerdiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yükün toksidite içermediği, hasarlı olmadığını, hasarlı olsa dahi bu hasarın taşıma sırasında ve müvekkilinin sorumlu tutulabileceği bir nedenden hasarlanmadığının uzman bilirkişiler tarafından tespit edildiğini belirterek açıklanan nedenlerle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Asıl ve Birleşen davanın, davacı ... şirketine nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz yolu ile yapılan taşımasında yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlusu davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın ise mahkememizin görevli olup olmadığı (tahkimin geçerli olup olmadığı), hasarın sigorta poliçesi teminat kapsamında kalıp kalmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği ve davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetleri ile davacı tarafından sigortalısına ödenen tazminatın kadri maruf olup olmadığı, ihbarın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmış, asıl ve birleşen dosyada donatan vekili tarafından tahkim itirazında bulunulmuş ise de itiraz süresi içinde olmadığından reddine karar verilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... D. İş sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; Mahkeme heyeti ile birlikte 09.03.2017 tarihinde yapılan keşifte, Bandırma Limanında bulunan dava konusu, ... numaralı ... isimli geminin 5 numaralı ambarından tahliyesinin yapıldığı iki depoda bulunan emtiadan numune alındığı, alınan numunelerin analiz sonuçlarına göre, değerlerin kabul edilebilir sınırlarda olduğu, hasar tespit edilemediğinin beyan edildiği görülmüştür.
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkeme heyeti ile birlikte 11.10.2017 tarihinde ... numaralı ... isimli gemiye çıkıldığı, 1, 3 ve 5 numaralı ambarların incelendiği, numuneler alındığı, alınan numunelerde yapılan analiz sonuçlarına göre emtiada herhangi bir toksik bozulma olmadığı, bununla beraber 1 numaralı ambarda kızışma olduğunun tespit edildiği, bu kızışmanın hayvan beslenmesinde zehirleyici etkiye sahip olmadığı, yemin kalitesini azaltan bir faktör olduğu görüşünün benimsendiğinin belirtildiği görülmüştür.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... D.iş sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; Talep edenin ... Sanayi ve Ticaret AŞ, karşı tarafın ... Gemisi donatanına izafeten gemi kaptanı ... ... ve ... Gemisi donatanına izafeten acentesi ... Denizcilik ve Ticaret Ltd Şti olduğu, ..., Batı Limanına demirlemiş olan, ... numaralı ... isimli dava konusu gemide 16.10.2017 tarihinde yapılan keşifte, 3 numaralı ambarın tamamına yakınının boşaltıldığı, kalan yükün birçok yerden karardığı, kömürleştiği, l numaralı ambardan daha önce boşaltılan yükün ayrılan bir kısmının kömürleştiği, daha sonra yükün nakledildiği depolara gidilerek emtianın incelenip, numune alındığı, foto çekildiği, hava karardığı için fotoların kalitesinin iyi olmadığı, duyusal olarak yapılan tespitte yanmanın sürdüğünün, tespiti yapılan emtianın tamamının olmamakla beraber önemli bir kısmının yandığı, kömürleştiğinin gözlendiğinin belirtildiği, gemi yükü olan mısır glüteninin değer kaybına uğradığı ve yem vasfını önemli ölçüde kaybettiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dosyada mevcut 18.12.2017 tarih ... numaralı ekspertiz (... Ekspertiz) raporuna göre, taşımaya konu emtianın Bandırma tahliyesinin, 2, 4 ve 5 numaralı ambarlardan yapıldığı, 2 ve 4 numaralı ambarların tamamen boşaltıldığı, 5 numaralı ambardan kısmi tahliye yapıldığı, yapılan tahliyeler sırasında alt bölümlere doğru inildikçe keskin koku, renk kararması ve kekleşmenin görüldüğü, sıcaklığın çok yüksek olduğu, ... Limanında, tahliyenin, 1 ve 5 numaralı ambarlardan yapıldığı, burada da emtianın aynı şekilde hasarlı olduğunun görüldüğü, sıcaklığın yüksek olduğunun belirtildiği, her iki limanda da gemiye protesto mektubu verildiği, tahliyesi yapılan hasarlı mısır glüteninden alınan numunelerin analizlerinin yapıldığı ve hasarlı mısır glüteninin toksin bağlayıcılar ile işleme tutulduğu ifade edilmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 07/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davadışı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ... adlı ABD şirketinden "dökme Amerikan mısır glüteni" ithal ettiği, miktarın 43.999,855 metrik ton; tutarın 7.039.976,80 ABD doları olduğu, bu ürünleri sigortalayanın ... AŞ. Sigortalının ... Sanayi ve Tic. A.Ş. Taşınan emtianın "mısır glüteni" Taşımanın başlangıcının ABD; bitiş yerinin Bandırma ve ... - Türkiye' olduğu; ... AŞ nin sigortalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş'ye 56.148,15 ABD Doları hasar bedeli ödediği, Sigortalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş'nin ... AŞ'yi ibra ettiği; bu kadar yüklü bir tonajda yapılan sevkiyatta, ilaçlama nedeni ile havalandırmanın belli süre yapılamamasının doğal olarak sıcaklığı artıracağı ve kızışma başlayacağı; havalandırmanın başlaması ile kızışmanın yanmaya dönüşecek kadar büyümediği ancak muhtemelen gemi ambarında bazı kısımlarda, özellikle en alt ve zor ulaşılır bölgelerde bir süre daha devam ederek, burada yer alan glütenin zarar görmesine neden olma ihtimalinin çok yüksek olduğu; gemiye ilaçlama yapıldığından (famugalion) ve bu nedenle 20 gün boyunca (seyir süresince) doğal havalandırma yapılmadığından emtiada kızışma ve ısı yükselmesi meydana geldiği ve bu hususta "... Sanayi Ticaret A.Ş. nin temsilcisi ... adına ve namına her iki limanda (Bandırma ve ...) gemiye protesto mektubu (Letter of Protest) çektiğinin dava dosyasında görüldüğü, bu nedenlerle emtianın gemide bozulduğu, davaya konu zararın hem TTK m. 1141 hem de TTK m. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğunda olduğu, kanaat ve görüşlerini bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler tarafından verilen 07/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; Gemiye ilaçlama yapıldığından (famugation) ve bu nedenle 20 gün boyunca (seyir süresince) doğal havalandırma yapılmadığından emtiada kızışma ve sıcaklık yükselmesi meydana geldiği ve bu hususta ... SANAYİ TİCARET A Ş. temsilcisi ... adına ve namına her iki limanda (BANDİRMA ve ...) gemiye protesto mektubu (Letter of Protest) çektiği" dava dosyasında görüldüğünü, bu nedenlerle emtianın gemide bozulduğunu, Davaya konu zararın hem TTK m 1141 hem de TTK m. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğunda olduğu kanaat ve görüşlerini bildirdikleri görülmüştür.
Dosyada mevcut ve davacı ... şirketleri tarafından düzenlenmiş olan Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçelerine göre davacıların dava konusu yükü dava konusu deniz taşıması bakımından nakliye rizikolarına karşı sigorta himayesi altına aldığı ve sigortalı olarak dava dışı ... Sanayi Ticaret A Ş.nin gösterildiği, dava dışı sigortalı şirkete asıl dosyada 12.02.2018 tarihinde 56,148,15 USD, birleşen dosyada, 74.864,20 Dolar'ın ödeme günündeki fiili TL karşılıkları olmak üzere 257.982,00 TL tazminatın 12/01/2018 tarihinde, 26.412,12 TL tazminatın 15/01/2018 tarihinde olmak üzere toplam 284.394,12 TL. ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalı ... Sanayi Ticaret A Ş nin dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacıların, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği; dolayısıyla dava dış sigortalısının haklarına TTK 1472 maddesi uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetlerinin bulunduğu kabul edilmiştir.
Dava dışı ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş.nin ... adına hareket eden ... 'den dökme halde 43,999.855 metrik ton mısır glüteni yem paletleri aldığı, alınan emtianın ... -, ABD limanından yüklenerek Donatanı ... ... Ltd şirketine ait ... isimli gemi ile Türkiye'de Bandırma ve ... Limanlarına taşınması hususunda anlaşma yapıldığı, dosyada mevcut Contınıous Synopsıs Record (CSR) dokümanında ... Gemisi ile ilgili bilgilerin yer aldığı, bu kapsamda taşıyanın ... Gemisi ve donatanın ise ... ... Ltd şirketi olduğu dolayısıyla davalının pasif husumet ehliyetine haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyada mevcut 02.09.2017 tarihli konşimentoda taşıyanın ... gemisi Donatanı ... Ltd, taşıtanın ise ... Sanayi Ve Ticaret A Ş. olduğu, ... adlı gemiye ABD ... Limanında 30,161.608 metrik ton ayrıca ikinci konşimentoda 13,838.247 metrik ton dökme yem mısır glüteni yem peletleri (Toplamda 43,999.855 metrik ton) yüklendiği, tahliye limanının Bandırma ve ... Limanları olduğu, her iki konşimentoda da emtianın temiz yüklenmiş olduğunu ifade eden Clean On Board kaydının bulunduğu, ayrıca emtianın konşimentoda miktarını da kapsayacak şekilde ağırlık, nitelik, kalitesinin bilinmediğine dair Shipper's Weight, Quality and Quantity, Unknown kaydının da yer aldığı, geminin 28.09.2017 tarihinde Bandırma demir sahasına demirlediği ve 03.10.20l7 tarihinde tahliyeye başlandığı, 2-4-5 Nolu ambarların tahliyesi esnasında son alt bölümlerinde inildikçe, renk bozukluğu (kararmış, yanmış, kömürleşmiş) yer yer kekleşmiş bölümler olduğunun ekspertiz raporunda belirtildiği, ayrıca 07.10.2017 tarihinde ... Sanayi Ticaret A.Ş. temsilcisi Cotecna adına ve namına gemiye protesto mektubu çekildiği ve bu mektupta da emtianın aşırı derece ısındığı (40°C - 58°C ) ve renk bozukluğu ile hasar oluştuğu gözlemlendiğinin belirtildiği, 09.10.2017 tarihinde Bandırma Limanında tahliyenin tamamlandığı ve geminin ... Limanına hareket ettiği, 10.10.2017 tarihinde ... Limanına demir attığı, 11.10.2017 tarihinde tahliyenin başladığı, 1-3-5 Nolu ambarların tahliyesinin 17.10.2017 tarihinde tamamlandığı, 1-3-5 Nolu ambarların son alt bölümlerinde inildikçe emtiada renk bozukluğu (karamış, yanmış, kömürleşmiş) yer yer kekleşmiş bölümler olduğunun ekspertiz raporunda belirtildiği, 17.10.2017 tarihinde ... Sanayi Ticaret A.Ş. temsilcisi Cotecna adına ve namına gemiye protesto mektubu çekildiği ve bu mektupta da emtianın aşırı derece ısındığı (29- 42°C) ve renk bozukluğu ile hasar gördüğünün gözlemlendiği bildirildiği, seyir süresince ağır deniz ve kötü hava şartları mevcut olmadığı, ambara su sızmadığı ve konşimento kayıtları dikkate alındığında, davalı ... gemisi kaptanı ve donatanı vekilinin 13.12.2017 tarihli dilekçesinde geminin ambarlarının 22 Ağustos 2017 tarihinde (yükleme öncesi) ... ABD makamları tarafından denetlendiği ve ambarların yüke hazır olduğu bildirildiğinin belirtildiği, Gemi kaptanı tarafından ... ABD (Amerikan Kargo Bürosu) tarafından yükün ilk 20 gün içerisinde ambarlar açılarak havalandırılmasının önerilmediğinin belirtildiği, emtianın ABD ... - ... Limanından ayrıldıktan 20 gün sonra başlayarak, Bandırma Limanına varıncaya kadar her gün havalandırıldığının belirtildiği, bu durumda ambarların 22 Eylül - 28 Eylül tarihleri arasında havalandırıldığı, gemi kaptanı tarafından belirtildiği üzere geminin 02.09.2017 tarihinde yüklemeyi takiben ilaçlandığı ve 22.09.2017 tarihine kadar uzun bir süre gemide doğal havalandırma yapılmadığı hususu dikkate alındığında, emtiada kızışma meydana geldiği ve sıcaklığın da bu nedenle arttığı, 22 Eylülden 28 Eylül'e kadar yapıldığı belirtilen doğal havalandırmanın yeterli seviyede olmadığı, emtianın gemide bozulduğu taşıyanın TTK. m. 1141 hem de TTK m. 1178 uyarınca meydana gelen hasardan sorumlu olduğu kanaatiyle, davacı ... şirketleri tarafından sigortalı dava dışı şirkete yapılan ödeme tarihleri temerrüt tarihi olarak kabul edilerek, asıl ve birleşen dosyada davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN ;
Davacının davasının kabulü ile 56.148,15 USD 'nin 12/02/2018 tarihinden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 16.382,10 TL'den peşin alınan 4.095,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.286,57TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (4.136,63TL ilk harç 492,80TL posta ücreti ve 3.750,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.379,43 TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekili için takdir edilen 25.237,39 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
2-BİRLEŞEN 2018/... ESAS SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN;
Davacının davasının kabulü ile 74.864,20 USD 'nin 15/01/2018 tarihinden 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 20.663,52 TL'den peşin alınan 4.856,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 15.806,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (4.897,85 TL ilk harç 3.750,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.647,85 TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekili için takdir edilen 29.624,73 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, Asıl dosya Davacı vekili, Birleşen dosya davacısı Ray Sigorta vekili ile Asıl ve Birleşen dosya davalı vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/03/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı