T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/23 Esas
KARAR NO: 2019/337
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/01/2018
KARAR TARİHİ: 11/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... sayılı ... Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ona tekaddüm eden ... klozu hükümlerine göre düzenlenmiş 3402.04727536.0000 sayılı spesifik poliçe kapsamında .... Şti. adına sigortalı 12 rulo, 135,832 kg sıcak haddelenmiş rulo sac emtiasını davalı taşıyıcının taşıma taahhüdü altında 14/01/2017 tarihli konşimento tahtında... adlı gemiyle ...’ye taşınmak üzere tam ve hasarsız teslim edildiğini, ... Limanı'nda tahliye edilen emtialarda yüksek oranda paslanma ve tuzlu su hasarı tespit edildiğini, gemi donatanı/taşıyıcı, gemi ... eksperi ve sigortacı müvekkil şirket tarafından atanan eksperler aracılığıyla müşterek hasar tespiti yapıldığını, emtiaların 4 rulosunda yüksek miktarda paslanma ve deniz suyuna maruz kalmaktan kaynaklanan hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini ve fotoğraflarla tespitinin yapıldığını, diğer 8 adet rulo sacın kısmi paslanma olsa da yükleme öncesine ait paslanma olduğundan hareketle teminat kapsamı dışında tutulduğunu, 46,020 kg sac emtiası için 17.402,00 TL hasar tespit edildiğini ve 10/04/2017 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini, ...Sigortası Genel Şartları ve TTK’nm 1472. Maddesinin amir hükmüne göre şirketin hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına kanunen halef olarak aktif husumet ehliyeti kazandığını, müvekkili şirketçe sigortalısına ödenen 17.402,00 TL'nin 10/04/2017 ödeme tarihinden itibaren davalıdan TC Merkez Bankası avans faizi ile birlikte sulhen tahsili için yapılan başvuru olumlu sonuçlanmadığından işbu davanın açıldığını belirterek ödenen 17.402,00 TL’nin sigorta tazminatının 10/04/2017 ödeme tarihinden işleyecek TC Merkez Bankası avans faizi ile birlikte, dava vekalet ücretinin, yargılama harç ve masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava dilekçesinde sözünü ettiği veya dava ile ilgili delillerin tamamını ibraz ve tebliğ etmediğini, yapılan taşıma ile ilgili konşimento, SOF ve survey raporları olmadan davanın incelemesinin mümkün olmayacağını, ekpertiz raporunun emtianın tahliyesinden sonra yapıldığını, delil niteliğinin zayıf olduğunu, dava konusu ile ilgili eksik belge ve raporların ibraz edilmesi gerektiğini, Abonman sigorta sözleşmesi ve ... Emtia Sigortası poliçe suretlerinde imzaların bulunmadığını, hasarın meydana geldiği süreçte geçerli bir sigorta korumasının mevcut olup olmadığının anlaşılamadığını, bilirkişi incelemesi sırasında bu hususun dikkate alınması gerektiğini, ibraz edilen poliçe suretlerinde güvertede taşınan eşyanın kapsam dışında olduğunu, atmosferik şartların etkisiyle meydana gelen hasar ve ziyanın kapsam harici olduğu bilgilerinin bilirkişi incelemesi sırasında dikkate alınması gerektiğini, davanın ne sıfatla ...ya yöneltildiğinin açıklanmadığını, dava konusu taşımanın... bayraklı "...” gemisinin işleteninin ... Şti. olduğunu, sicil malikinin ... şirketi olduğunu, konşimentoda ise taşıyanın adı kutusunda ise “...” kaşesinin basılı olduğunu, davanın doğru hasma yöneltilmemiş olmasından dolayı husumet yönünden reddinin talep edildiğini, yükün hasarlı olarak gemiye yüklenmesinden dolayı taşıyana rücu hakkının bulunmadığını, konşimentonun tercümesinin talep edildiğini, konşimentonun temiz olmadığını, hasarın usulüne uygun olarak tespit ve ihbar edilmediğini belirterek davacının yabancı dilde olanlarının tasdikli çevirisi ile birlikte tüm delillerini ibraz ve tarafına tebliğini, tebliğ edilinceye kadar delil sunma ve tüm itiraz ve defileri ileri sürme hakkımızın saklı tutulmasını, davanın husumet ve esas yönlerinden reddini, masraf ve vekalet ücretlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; davacının aktif husumetinin bulunduğunu, davalı ... A.Ş.’nin taşıma ilişkisinde taşıyanın acentesi olarak hareket ettiğini, TTK m.105 uyarınca taşıyana izafeten kendisine dava açılabileceğini, yargılama sonunda verilen hükmün ... A.Ş’ne karşı icra olunamayacağını, dosyadaki ekspertiz raporu ve protesto mektubu birlikte değerlendirildiğinde, rulolar üzerinde tespit edilen tuzlu su izlerinin gemi ambarında tespit ettirilmemiş olduğunu, bu bağlamda TTK m. 1184/1 uyarınca oluştuğu belirtilen hasardan taşıyan sıfatıyla ...'nin sorumlu olmayacağını, mahkemece aksi kanaatte olması durumunda davacı tarafından talep edebilecek rücuen tazminat miktarının 15.347.46 TL olması gerekeceği görüşünü ve kanaatini bildirmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasara dair sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla alacak talebine ilişkin olup, uyuşmazlık; hasarın sigorta poliçesi teminatı içerisinde kalıp kalmadığı, davacı tarafça davaya konu hizmetin verilip verilmediği, hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, usule uygun hasar ihbarının bulunup bulunmadığı, hasar nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı. Tarafların husumet ehliyetlerini haiz olup olmadıkları ve hasar miktarının kadri maruf olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Dosyaya sunulan davalı ... adına acentesi ... tarafından imzalanmış olan 14.01.2017 tarihli konişmentoya göre; yükleten ... firması , alıcın ve ihbar edilenin ...Şti. olduğu ve 12 adet toplam 135.832,00 kg ağırlıktaki ikincil sıcak haddelenmiş Rulo Sac emtiasının, Belçika'nın ... limanından ... limanına taşınmak üzere ...isimli gemiye yüklenmiş olduğu ve konişmentonun üzerinde mala dair; ambalajsız / muhafazasız, kısmi paslı lekeliden paslıya kadar, rulonun kenarları yer yer bükülmüş/ aşınmış/ çökmüş, çemberleri zayıf şeklinde açık kusur kavdının yazılı olduğu, ayrıca konişmentoda emtianın " ikincil (hurdadan üretilmiş), sıcak haddelenmiş ve sıcak haddelenmiş asitlenmiş yağlanmış rulolar" şeklinde tanımlanmış olduğu görülmüştür. Davalı vekili her ne kadar taşıyanın; taşımanın ... bayraklı "...” gemisinin işleteninin ...Şti. olduğunu, sicil malikinin... şirketi olduğunu, konşimentoda ise taşıyanın adı kutusunda ise “...” kaşesinin basılı olduğundan bahisle davalı olmadığını beyan etse de, dosyaya sunulan konişmento kayıtlarına göre, geminin kiracısı olduğu anlaşılan ...tarafından düzenlenen 14.01.2017 tarihli liner konişmento tahtında; konişmentonun ...’in Antwerp acentesi olan... firması tarafından imzalanmış olduğu, dolayısıyla Empros Lines firmasının fiili taşıyan sıfatını ve dolayısıyla da pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kanaatine varılmıştır. Davalıya izafeten husumet yöneltilen Martı Gemi Acenteliği şirketi ise acente sıfatına itiraz etmemekle acenteliği kabul etmiş sayılarak taraf teşkilinin sağlandığı kabul olunmuştur.
Davacının aktif husumet ehliyeti bakımından ise; davacı ... şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gerekli olmakla; ilk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içerisinde yer alan poliçe örneği ile de sabit olduğu gibi davacı ...Ş. ile davadışı sigortalı ... Şti. arasında düzenlenmiş bulunan ... no’lu “... Emtea Sigortası” ile taşıma sırasında meydana gelebilecek nakliyat rizikolarına karşı ICC (A) özel şart hükümlerine bağlı sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından ise, dosya içerisinde bulnan Yapı Kredi Bankası dekontu incelendiğinde, davacı ... şirketinin 06.04.2017 tarihinde dava dışı sigortalı ... Şti.'ne 17.402.00 TL tutarında ödeme yapmış olduğu görülmektedir. Dosya kapsamındaki hasarın sigorta muafiyeti içerisinde kaldığına dair de dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından TTK 1472 maddesi uyarınca davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada usule uygun olarak yapılmış bir hasar ihbarının bulunup bulunmadığı noktasında, TTK 1184 maddesi gereği dava dışı sigortalının göndermiş olduğu protesto dosyaya sunulmakla, protesto incelendiğinde hangi tarihte gönderildiğine ilişkin bir kayıt bulundurmadığı görülmüştür. Bu nedenle ihbarın süresi içerisinde yapılıp yapılmadığına dair başkaca bir delil de dosyada bulunmadığından, ihbarın süresinde yapılmadığı kabul olunmuştur. Bu halde hasarın, deniz taşıması esnasında ve davalının sorumluluğu altında ve davalının kusurundan kaynaklandığını ispat külfeti davacı üzerinde bulunmaktadır. Uyuşmazlık konusu istem, sac ruloların 4 adedinde deniz suyu ve paslanma görülmesi ve bu sebeple de bir kısım eşyanın zayi olmasından dolayı taşıyanın sorumlu olduğuna dayanmakla; 16/02/2017 tarihli Ekspertiz Kesin Raporu kayıtlarına göre, “Belçika’da yerleşik tedarikçi firma tarafından hazırlanmış 12 rulo /135.882 kg sıcak haddelenmiş sac emtiasının Belçika’nın ... limanında “...” adlı gemiye 14.01.2017 tarihinde yüklendiği ve Kocaeli, Diliskelesi limanına sevk edildiği, emtianın 10.02.2017 tarihinde gemiden tahliye edildiği ve 11.02.2017 tarihinde alıcıya teslim edildiği, ürünün gemiden tahliyesi esnasında üründe paslanma ve gemi ambarında ıslaklık görülmesi üzerine sigortalı alıcının gemi acentesine, nakliyeci firmaya,gemiye ve liman işletmesine ihtarname göndererek tarafların ortak ekspertize davet edildiği ve ürünün firmaya sevkiyatı akabinde sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğu, 16.02.2017 tarihinde firmanın İstanbul, Sancaktepe’dc bulunan tesisinde, ... adına ... firmasından bir sörveyör, geminin ... kulübü olan “..." adına ... firmasından bir sörveyör ve alıcı firma temsilcisiyle birlikte ortaklaşa bir ekspertiz çalışması yürütüldüğü, sac ruloların dağılmaması amacıyla çelik şeritler ile sabitlenmiş olduğunun tespit edildiği, bununla birlikte başka bir ambalajlama uygulanmamış olduğu yani sac ruloların ambalajsız/muhafazasız sevk edilmiş oldukları, yapılan incelemede toplam 12 adet rulodan 1 adedi hariç tamamında hafiften yoğuna pas izine rastlandığı, bununla birlikte yapılan gümüş nitrat testi sonucunda dava konusu 12 rulodan 4'ünde (..., ...nolu rulolar) tuzlu su izine rastlanıldığının tespit edildiği, kaptanın konşimentonun ek sayfasına emtianın durumuyla ilgili olarak: paketlenmemiş, korunaksız, kısmi paslı lekeliden paslıya kadar, köşeleri ezik şeklinde şerh düşmüş olduğunun görüldüğü, sonuç olarak 4 rulonun kısmi paslı ve tuzlu suya maruz kalmış olduğu, 1 rulonun temiz olduğu, 7 rulonun paslı olduğu ancak tuzlu su izi bulunmadığının tespit edildiği, hasar sebebinin AMBALAJ HATASI ( sac rulolar ambalajsız sevk edilmiştir ) olarak belirtildiği, hasar hesaplamasında yukarıda numaraları verilen tuzlu suya maruz, kalmış 4 rulo dikkate alınmış ve toplam 46.020 ton ağırlığındaki bu 4 adet rulonun hasarlı rulonun temizlenmesi İçin verilen 100 usd/ton kimyasal temizleme talebi makul bulunmuş olup buna göre zarar miktarının 17.402,00 TL olarak tespit edildiği " görülmüştür. Ayrıca ... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş boşaltma - yükleme sırasında yükte meydana gelmiş bir hasara dair herhangi bir hasar tutanağının da dosyada bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ve ayrıntılı olarak belirtilen delillere göre; davaya konu 12 adetten oluşan rulolardan 1 adedi hariç tamamında hafiften yoğuna pas izine rastlanılmış ve gümüş nitrat uygulandığında 4 adet ruloda tuzlu su izi bulunduğu tespit edilmiş olmakla beraber bunun nereden kaynaklandığına dair bir tespit dosyada bulunmamaktadır. Zira, ruloların üzerinde bulunan pas izlerinin rulolar gemiye yüklenmeden önce de mevcut olduğu, gemi kaptanı tarafından konşimentoya düşülen “ Kısmi paslı lekeliden paslıya kadar “ şeklindeki kusur kaydından anlaşılmıştır. Bu nedenle dosyadaki ekspertiz raporu ve protesto mektubu birlikte değerlendirildiğinde; TTK 1184 maddesi koşullarının karşılanmamış olduğu da gözetilerek, davacı tarafça hasarın deniz taşıması esnasında ve davalının sorumluluğu altında ve davalının kusurundan kaynaklandığına dair kanaat uyandırır somut bir delil dosyaya sunulmadığından davalının hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 297,19 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 252,79 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gider toplamı olan 42,80 TL'nin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır