T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/243 Esas
KARAR NO: 2019/420
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/07/2018
KARAR TARİHİ: 15/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasındaki deniz yolu taşımacılığı faaliyeti çerçevesinde ... numaralı konişmento tahtında ... numaralı konteyner ile ...'den ...'a taşındığını, müvekkil şirketin yükü özenli ve eksiksiz bir şekilde varma limanına ulaştırdığını, yükün 04/12/2017 tarihinde limanda gemiden tahliye edildiği yük ve yükün taşındığı ... numaralı konteyner gönderilen davalı tarafından yük alıcısı sıfatıyla 08/12/2017 tarihinde teslim alındığı bu husus yük teslim talimat formu ile sabit olduğu, yükün limanda gemiden tahliye edildiği ve gönderilen davalı tarafından yük alıcısı sıfatıyla yük teslim talimat formu teslim alındığı halde yükün çekilme işlemi gerçekleştirilmemiş ve konteyner boşaltılıp temiz ve sağlam şekilde müvekkil şirkete iade edilmemesi üzerine müvekkil şirketçe davalıya 12.03.2018 tarihine kadar işlemiş olan 6.250,00 USD tutarında demuraj ücreti faturalandırılarak gönderildiği, davalı müvekkil şirkete ilettiği 19/03/2018 tarihli yazıda faturayı kabul etmediğini, zira malın nihai alıcısının kendisi olmadığını, söz konusu demuraj tutarının nihai alıcı ... firmasına fatura edilmesi gerektiğini belirttiği , müvekkil şirketçe davalıya gönderilen 20/03/2018 tarihli yazı ile davalının yükün taşındığı ...numaralı konişmentoda alıcı olarak gözüktüğü ayrıca davalının yük teslim talimat formunu herhangi bir itiraz ileri sürmeksizin yük atıcısı sıfatı ile teslim aldığı, bu nedenle yükün limanda tahliye tarihinde itibaren konteynerin boşaltılarak müvekkil şirket deposuna temiz ve sağlam olarak dönüşüne kadar oluşan demuraj ücretinden sorumlu tutulacağını belirttiği ve 6.025,00 Amerikan doları tutarındaki fatura yeniden davalıya gönderildiği müvekkil şerketçe davalının 09/04/2018 tarihi itibariyle halen konteynerleri boş ve temiz olarak iade etmemesi ve kendisine fatura edilen ve işlemeye devam eden demuraj ücretini ödememesi üzerine davalıya ... Noterliği'nin... numaralı ihtarnamesi gönderilerek muaccel konteyner demurajının ödenmesi talep edildiği ve konteynerin temiz ve sağlam olarak iade edilmesi aksi takdirde fiili iadeye kadar konteyner demurajının işlemeye devam edeceği ihtar edildiği işbu ihtarname ile 12/03/2018 tarihine kadar doğmuş olan 6.025,00 Amerikan Doları tutarında faturaya ek olarak 13/03/2018 tarihinden 09/04/2018 tarihine 28 gün karşılığı 2.000,00 Amerikan Doları tutarında demuraj ücretinin doğduğu ve davalıya bildirildiği davalı yükün gemiden tahliye edildiği tarihten konteynerin müvekkil şirkete boş ve sağlam olarak iade edildiği tarihe kadar doğan demuraj ücretini müvekkil şirkete ödemekle yükümlü olduğu bu nedenlerle "Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile 10.825,00 Amerikan Doları 'nın dava tarihinden işleyecek olan en yüksek reeskont faizi ile birlikte TBK 99. Maddesi gereğince fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden TL olarak müvekkil şirkete ödenmesine ve yargılama giderleri masraflar ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi" talebinde bulunmuştur.
Davalı ... Şti.'ne usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dava dosyasına cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Dava; konteynerlerin geç teslim edilmesinden kaynaklanan demuraj ücreti alacağının tahsili talepli alacak davası olduğu; uyuşmazlığın, demuraj alacağı talebi için yasal şartların oluşup oluşmadığı, demuraj nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 25/03/2019 tarihli raporda özetle; davalı firmanın somut taşıma da konişmento kayıtlarına göre, gönderilen sıfatına sahip olduğu için demuraj borçlusu olduğunu, incelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğunu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığını ve davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığını incelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığını , ticari defterlerinden olan yevmiye defteri kapanış tasdikinin rapor hazırlanması aşamasında henüz kanuni süresinin dolmamış olması göz önünde bulundurularak davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutulup tutulmadığına dair ve ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığına dair kararın Sayın Yargı Makamının takdirine bağlı olduğunu, davacı ...'ye izafeten ...A.Ş. 'nin dava tarihi olan 04/07/2018 tarihi itibariyle davalı ...Şti. 'den demuraj faturalarından kaynaklı 10.825,00 USD alacağının bulunduğunu, ancak bu alacağın hangi demuraj tarifesine ve hangi zaman aralığı için hesaplandığının , davacı tarafından izah edilmesi gerektiğini, dava konusu demuraj faturalarından kaynaklı 10.825,00 USD 'nin TL cinsinden ticari defterlerdeki kayıtlı olan değerinin 45.138,42 TL olduğu, dava tarihi olan 04/07/2018 tarihinde ise USD 'nin TL cinsinden değerinin 50.567,905 TL olduğunu, davacı yanın ticari defter kaydı ile dava tarihinde talep ettiği harca esas değer tutar arasındaki fark olan 5.429,485 TL 'nin (50.567,905 TL - 45.138,42 Tl ) kurdan kaynaklanan miktar olduğunu bildirmiştir.
Bilirkişiden alınan 06/08/2019 tarihli ek raporda özetle; davacının davalıdan konteynerin tahliye edilmiş olduğu 05 Aralık 2017 tarihinden davacının beyan ettiği 15 Mayıs 2018 tarihine kadar hesaplanan 10.750,00 USD demuraj alacağının bulunduğunu, konteynerin hangi tarihte iade edildiğinin dosya kapsamından tespit edilemediğini bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dosyaya sunulan ... numaralı konişmento kayıtlarına göre; yükletenin dava dışı ... Firması olduğu, taşıyanın davacı taraf olduğu, ihbar adresinin davalı şirket olarak belirtildiği ve emtianın oto yedek parçası olduğu anlaşılmıştır. Dosyada bulunan konişmento üzerinde demuraj tarifesi bulunmaktadır ayrıca davalı vekilince de 30/05/2017 tarihinde verildiği anlaşılan ve dosyaya sunulan taahhütname ile, davacı acenteliği vasıtası ile gelecek olan tüm konteynerlerin zamanında boşaltılarak, davacı firmaya teslim edileceğini, demuraj doğması halinde, bu miktar demurajı ABD Doları olarak ilk talebe karşılık olarak ödeyeceklerini, gecikme halinde doğabilecek faiz ve ek masraflardan da sorumlu olduklarını garanti etmiş olup, bu garanti 2017 yılı sonuna dek geçerli olduğunun davalı tarafça kabul edildiği görülmüştür. Ayrıca davaya konu taşıma ile gelen konteyner ve içerisinde bulunan emtianın, ... numaralı geçici beyanname ile, ... gemisinden 26/11/2017 tarihinde , ... tarafından teslim alındığını, ordino kayıtlarından anlaşılmıştır.
Navlun sözleşmesinin taraflarının taşıyan ve taşıtan olduğu, navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, anılan ücret ve masrafların borçlusu olmayacağı, ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilenin söz konusu masraflardan sorumlu hâle geleceği, uyuşmazlıkta davalının taşıtan sıfatına sahip olup olmadığı belli olmamakla birlikte davalının konişmentonun nihai cirantası olduğu, konişmento uyarınca taşıyandan eşyanın kendisine teslim edilmesini isteme hakkına sahip olan yetkili hamilin davalı olduğu, davalının yetkili hamil tarafından eşyanın tesliminin konişmento ibrazı karşılığında davacıdan istendiğinin ordino ile sabit olduğu anlaşılmakla, eşyanın fiilen davalı tarafından teslim alındığı da sabit olmakla davalının dava konusu demuraj faturasından sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
... Gümrük Müdürlüğünden celp edilen belgeler ekinde yer alan "Gümrük Özet Beyan Formunda" dava konusu konteynerin son taşındığı ... adlı geminin... Limanına varış tarihi 05 Aralık 2017 olarak gösterilmekle, aynı belgeler arasında yer alan "Transit Refakat Belgesinde" de "Beyanname muhteviyatı 3 adet konteynerin gümrüklü sahaya alındığı görülmüştür" kaydı mevcut olup gümrüklü sahaya alınma tarihi olarak 05 Aralık 2017 tarihi gösterilmiştir. Bu kapsamda konteynerin 05 Aralık 2017 tarihinde tahliye edilmiş olduğu kabul edilmiş olup; dosya kapsamından, konteynerin ne zaman dönüş yaparak taşıyana iade edildiği tespit edilememekle birlikte davacının konteynerin 15/05/2015 tarihinde iade edildiği şeklindeki beyanının aksine davalı tarafça herhangi bir itiraz sunulmadığından, demuraj hesaplaması davacının beyan ettiği tarih olan 15.05.2018 tarihine kadar bilirkişilerce yapılmıştır.
Buna göre davalının oluşan konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu, yapılan incelemede konteyner gecikme ücretinin 10.750,00 USD olarak hesaplandığı, davacının talebinin 10.825,00 USD olarak yöneltildiği göz önünde tutulduğunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 10.750,00 USD 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
2-Karar harcı olan 3.430,36 TL'den peşin alınan 863,58 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.566,78 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 863,58 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.468,10 TL'nin (35,90 TL başvurma harcı, 232,20 TL posta gideri ve 2.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.451,00 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 5.873,93 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 350,35 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır