T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/269 Esas
KARAR NO: 2019/335
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/07/2018
KARAR TARİHİ: 10/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir kamu ikdisadi kuruluş olduğunu,... bayraklı 225 metre boyunda, 62.622 m/ton arpa yüklü ...adlı geminin 07/04/2018 tarihinde ...'dan ... Arabistan'a gitmek üzere ...Boğazında kuzey-güney yönünde ilerlemekte iken ... önlerinde saat 15:25 'te gemi makinesinin stop etmesi üzerine hem ana makine hem de dümen çalışmadığı için hızla karaya doğru sürüklenerek ... yakasında bulunan ...Yalısına çarpmak suretiyle deniz tehlikesine maruz kaldığını, emniyeti teminen kuruluşa ait Kurtarma 3, Kurtarma 6, Kurtarma 7, Kurtarma 8 römorkörleri ile ... kurtarma gemisi, Kıyı Emniyeti 1 ve Kıyem 1, Kıyem 2 hızlı tahlisiye botları, Fener 1 botu ile balık adam ekibi ve kara tahlisiye ekibinin ivedi olarak olay mahalline sevk edildiğini, boğaz trafiğinin çift yönlü olarak askıya alındığını, yaklaşık 3 dakika içerisinde Kurtarma 3 römorkörünün kazazede gemiye ulaştığını ve sancak kıç omuzdan dayanarak sancağa doğru salan geminin kıç tarafından sahile vurmasını ve daha büyük tehlikelere maruz kalmasını engellediğini, deniz akıntısının bulunduğu mevkide Kurtarma 3 ve Kurtarma 7 tarafından kontrol altında tutulmakta olan geminin demire takılı kablosunun gemi personeli tarafından kurtarıldığını, 10.060,00 USD kurtarma ücreti alacağından dolayı geminin ve yükün ihtiyaten haczine karar verilmesi için İstanbul ... ATM 'nin ...D İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, mahkemece 4.828.800,00 USD üzerinden ... nolu Vitaspirit gemisinin ihtiyaten haczine, 5.231.200,00 USD üzerinden de gemi üzerindeki yükün ihtiyaten haczine karar verildiğini, işbu karara karşı ileri sürülen itirazın reddedildiğini, mahkemenin "gemi üzerindeki yükü 5.231.200,00 USD üzerinden ihtiyaten haczine" şeklindeki kısmi ihtiyati haciz kararının icraya konu edilmediğini, müvekkili kuruluşun mahkeme tarafından yük ilgililerinin sorumlu olduğu miktar olarak takdir edilen 5.231.200,00 USD üzerinden kanunen var olan hapis hakkını İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında icraya koyduğunu ve gemi üzerinde bulunan yüke ilişkin defter tanzim edildiğini, devamında da yüke ilişkin alacağın tahsili konusunda aynı icra dosyasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatılarak esas takibe geçildiğini, gemiye verilen kurtarma hizmetinden kaynaklı ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında işleme konulduğunu, daha sonra gemi üzerindeki seferden men kararının İstanbul ... ATM'nin ... D İş dosyasına sunulan teminat mektubu nedeniyle kaldırıldığını ileri sürerek müvekkili Kıyı Emniyeti Müdürlüğü tarafından 07/04/2018 tarihinde ... bayraklı...gemisi üzerinde bulunan 62.622,00 m/ton arpa yüküne verilen kurtarma hizmetinden kaynaklanan toplam 5.231.200,00 USD kurtarma hizmeti alacağının hizmet tarihi olan 07/04/2018 tarihinden itibaren kamu bankalarınca ABD Dolarına fiilen uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte yük ilgililerinden tahsiline, hüküm altına alınacak alacağın yük ilgilileri tarafından müvekkili kuruluşa ibraz edilen ...Bankası ... Şubesi tarafından tanzim edilen 01/06/2018 tarihli... seri nolu 5.231.200,00 USD bedelli teminat mektubundan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin gıda güvenliği amacıyla devletin tahıl politikalarını uygulayan ve koruyan Suudi Arabistan Krallığı'nda faaliyet gösteren bir devlet kurumu olduğunu, müvekkilinin gönderileni olduğu 62.622,81 MT dökme arpa yükünün 27.03.2018 ve 04.04.2018 tarihli konişmentolar tahtında, Rusya'da ... adlı ... IMO numaralı ... bayraklı dökme yük gemisine Suudi Arabistan Krallığı'na taşınmak üzere yüklendiğini, 07.04.2018 tarihinde, İ... Boğazı'ndan Güney istikametli ve kılavuzlu geçişi esnasında saat 15:20 sularında Kanlıca önlerinde geminin ana makinesinin arızalandığını ve makine devrinin aniden düştüğünün farkedildiğini, kısa süre sonra geminin baş tarafının rotadan sapmaya başladığını ve kılavuz kaptanın demir atma talimatının kaptan tarafından bulundukları bölgenin derinliğinin fazla olması nedeniyle demirin tutmayacağı, kaybedilebileceği ve geminin karaya tam yanlamasına temas ederek çok daha geniş bir alanda can ve mal güvenliğini tehdit edebileceği düşünülerek reddedildiğini, o esnada ana makine devrinin tekrar yükseldiğini gören kaptanın demir atmak yerine gemiyi biraz sancağa alarak daha sığ bir alanda durdurmayı tercih ettiğini, ancak başarılı olamadığını ve gemiyi ...Yalısı'na baş bodoslamadan temas ettirdiğini, tarihi yalının hasar gördüğünü, geminin yalıya temas etmesinden hemen sonra kendi makine gücüyle tornistan yapıp ... Boğazı'nın ortalarına yakın bir yerde iskele demirini atarak stabil hale geldiğini, Kurtarma-3 ve Kurtarma-7 römorkları ile sağlanan çeki hizmeti çerçevesinde geminin güvenli bir demir yerinde demirletilmek üzere Güney yönlü Kumkapı'ya doğru seyrinin başlatıldığını, bir süre sonra kılavuz kaptan talimatıyla geminin demir almaya başladığını ancak hissedilen direnç üzerine demirin bir sualtı kablosuna takıldığının anlaşıldığını, gemi mürettebatının davacıdan herhangi bir yardım almadan kendi imkanlarıyla demiri kablodan kurtardıktan sonra seyre devam olunduğunu, bu esnada geminin ana makinesinin çalışır durumda olduğunu ve geminin demir yerine kadar kendi gücüyle seyrettiğini, Kurtarma-6 ve Kurtarma-8 römorklarının sadece geminin yanında refakat (escort) hizmeti sağladığını ve eşlik ettiğini, saat 19:21'de geminin Kumkapı'da demirletildiğini, olay sonrasında davacı tarafça mahkemenin... D. İş sayılı dosyası tahtında iddia edilen kurtarma ücreti alacağının tamamının teminat altına alınması için müvekkilinin taraf gösterilmeksizin geminin donatanı aleyhine hem geminin hem de yükün ihtiyati haczi için başvuruda bulunulduğunu, mahkemece hem gemi hem de yük üzerinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, sonrasında ihtiyati haciz kararının yük üzerinde infaz etmediğini ve ihtiyati haciz kararının düştüğünü, mahkemece 20.06.2018 tarihli kararla da yük üzerindeki ihtiyati haciz kararının süresinde infaz olunmadığından kaldırılmasına karar verildiğini, davacının yük üzerinde hapis hakkı kullanmak üzere İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası tahtında defter tutulması için başvurduğunu, başvuru üzerine bilirkişiyle birlikte gemiye çıkılarak 2-30 Nisan 2018 tarihleri arasında geçerli olan ithal arpa satış fiyatı olarak belirlenen 850 TL/MT esas alınarak yükün toplam değerinin 53.228.700,00 Türk Lirası olarak takdir edildiğini, davacının yük üzerinde hapis hakkı kullandıktan sonra müvekkil aleyhine taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlattığını, ilamsız takipte ödeme emrine 06.06.2018 tarihinde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, ancak bunun öncesinde, 01.06.2018 tarihinde davacı lehine ...Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 5.321.200,00 ABD Doları tutarlı 2920132 seri numaralı banka teminat mektubu teminat talebini karşılamak üzere taraflarınca davacıya teslim edildiğini, ek olarak davacının talebi üzerine icra takip masraflarının teminat altına alınması için davacının hesabına 120.942,35 Türk Lirası tutarında nakit teminat yine 01.06.2018 tarihinde ileride sulh veya yargılama neticesinde haklılık oranına göre müvekkillerine iade edilmek üzere ihtirazi kayıtla yatırıldığını, bunun üzerine davacının yükün gemi ile birlikte seferine müsaade ettiğini, rehin ve hapis hakkının ortadan kalktığını, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takibin konusuz kaldığını, verilen hizmetin kurtarma olarak değerlendirilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığını, davacının müdahalesinin tehlike ortadan kalktıktan sonra gerçekleştiğini, geminin kendi imkanlarıyla tehlikeden kurtulduğunu, demir yerine kadar da kendi makinesiyle seyrettiğini, davacının faaliyetleri nedeniyle yaptığı masraflardan başka herhangi bir kurtarma ücreti talep etmesinin mümkün olmadığını, kurtarma ücreti talebi ile iddia edilen yük değerinin fahiş olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından ... bayraklı ...gemisi ile gemi üzerindeki yüke verilen kurtarma hizmetinden dolayı yük ilgililerinin sorumlu olduğu kurtarma ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili 24/06/2019 havale tarihli dilekçesi ile 10/07/2019 tarihli duruşmadaki sözlü beyanında, tarafların sulh olduklarını bildirerek, bu nedenle davanın konusuz kaldığından bahisle karşı yandan yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini, sulh nedeniyle konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı vekili de, yazılı ve sözlü beyanında tarafların sulh olması nedeniyle davanın konusuz kaldığını, kendilerinin de davacı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir.
Bu durumda, davacı ve davalı vekillerinin karşılıklı beyanlarından dava konusu alacakla ilgili olarak tarafların sulh oldukları, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından HMK 'nun 315.maddesi gereğince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden tarafların yapmış oldukları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılarak, vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden tarafların yapmış oldukları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılarak, vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına,
3-Peşin alınan 433.341,26 TL harçtan, karar harcı olan 44,40 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 433.296,86 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı vekilince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır