T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO :2023/359 Esas
KARAR NO :2024/423
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :19/10/2022
KARAR TARİHİ :05/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında kurulan ticari ilişki, davalı şirketin deniz taşıma işlerinin yapılmasına yönelik olduğunu. Taraflar ticari ilişkileri dahilinde cari hesap ile çalıştığını, süre gelen ticari ilişki nihayetinde 120.144,32-TL tutarındaki cari hesap bakiyesi ödenmemiş ve tarafımızca cebri icra yoluna başvurulduğunu, taraflar arasındaki cari ekstre, taşımalara ilişkin konşimento ve 120.144,32-TL tutarındaki fatura dayanarak yapılarak .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı taraf ise işbu takibe karşılık borca, faize, faiz miktarına, faiz oranına ve fer’ilerine karşı haksız itirazda bulunmuş ve nihayetinde takip durduğunu, davalının itirazlarından biri doğrudan borca yönelik olduğunu, davalı tarafın bu konudaki iddiasını hiçbir şekilde kabul etmediğini, davalı taraf fatura ve konşimentolara karşı süresi içinde herhangi bir itirazda bulunmamış ve dolayısıyla faturaların içeriğini kabul etmiş sayıldığını, hesaplanmış olan cari hesap ekstresindeki 120.144,32-TL tutarındaki bakiye, içeriği kabul edilmiş sayılan faturalara ilişkin olduğunu, konşimentolara dayanılarak hazırlanan faturaların içeriğinin kabul edilmiş sayılması ile kanuni karine şartı oluştuğunu. HMK m. 190/2 “Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında olduğu,” Bu itibarla ispat yükü altında bulunan davalı tarafın, aksi yönde bir iddiası mevcut ise, bu iddiasını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerektiğini, davalı tarafın borca ilişkin iddialarının haksız olduğunun tespit edilmesi ve söz konusu borç miktarının mahkemece tespit edilmesi için şirket defterlerinin mahkeme kanalıyla istenmesi ve incelenmesi gerektiğini, davalı borca karşı haksız itirazda bulunmuş ve nihayetinde tarafımızca başlatılan takip haksız olarak durduğunu, açıklanan nedenlerle kabulüne, ....İcra dairesi 2022/... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının alacağına dayanak yaptığı 5.830 USD bedelli ve 21.01.2022 tarihli faturada açıklama olarak"demuraj" ifadesine yer verildiğini ancak demuraj hesabının ne şekilde yapıldığına serbest sürenin kaç gün olduğuna serbest sürenin ne kadar aşıldığına ve gecikmenin neden kaynaklandığına dair hiçbir açıklama yapılmadığını, demuraj bedelinin ne şekilde hesaplandığının belli olmadığını, demuraj bedelinin müvekkilden talep edilmesinin de yasal dayanağının olmadığını, davacının dayanağının ne olduğu belli olmayan bir alacağın ödenmesini talep ettiğini, 2.800 USD'lik diğer faturada navlun bedeli talep edildiğini, ancak bunun gerekçesinin açıklanmadığını, taraflar arasında navlun bedeline ilişkin bir sözleşme bulunmadığından müvekkilden navlun ücreti talep edilemeyeceğini, müvekkile usulüne uygun tebliğ edilmiş bir fatura olmadığını, davacının müvekkile faturaya konu mal/hizmeti verdiğini kanıtlamakla yükümlü olduğunu, ayrıca faturaların usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ispat görevinin de davacıya ait olduğunu, müvekkili şirketin herhangi bir hizmet vermediğinden davanın reddini talep ettiklerini, davanın dayanağı teşkil eden ödeme emrinde takip öncesi işlemiş 144,30 USD ve 231,44 USD faiz talep edildiğini, davacının müvekkile hizmet verdiğini ve dolayısıyla borç doğduğunu kabul etmediklerini, davanın reddi gerektiği yolundaki savunmalar baki kalmak kaydıyla icra inkar tazminatının koşularının oluşmadığını beyanla davanın reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Dosyaya sunulan 16/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; İncelenen davacı şirkete ait 2021 ve 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021 ve 2022yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2021 ve 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ... ... A.Ş.'nin düzenlediği navlun ve demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 15.04.2022 tarihi itibariyle davalı ... San. A.Ş.'den 7.830,00 USD alacağının bulunduğu,Davalı ... San. A.Ş.'nin tarafına eklenen navlun ve demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 15.04.2022 tarihi itibariyle davacı ... ... Loji .'den 7.830,00 USD borcunun bulunduğu, konşimentolar ve dosyaya mübrez tüm bilgi belgelere göre davacı ... ... A.Ş.'nin dava konusu ... no'lu adet 40 HC konteynerin ... limanından ...-... limanına deniz yoluyla taşınması işini organize ettiği ve buna bağlı olarak navlun faturası düzenlediği, bu bağlamda akdi taşıyan olması nedeni ile de aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, Davalı ... Şti'nin konşimentoya göre Alıcı sıfatına haiz olduğu aynı zamanda FOB teslim şartı gereği emtianın gemiye yüklendiği andan itibaren emtea ile ilgili tüm risk ve masrafların alıcının sorumluluğunda olması nedeniyle pasif husumet ehliyetinin olduğu, FOB teslim şartı gereği ... no'lu adet 40 HC konteynerin ... limanından ...-... limanına deniz yoluyla taşınması işi için gerekli navlun sözleşmesinin davalı APL tarafından davacı ... ile kurulduğu bu nedenle navlun sözleşmesinin borçlusunun davalı ... firması olduğu ve davacı ... tarafından 08.11.2021 tarihli ... seri nolu 2.000,00 USD tutarlı “NAVLUN BEDELİ” açıklamalı düzenlenen faturayı davalı ... San. A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiği, Derince Gümrük Müdürlüğü tarafından Davalı ... Kozmetik ve Temizlik Ürünleri firması ile ... Gümrük Müşavirlik firmasına gönderilen 29.11.2021 tarihli yazı incelendiğinde yazının bir kısmının okunaklı olmaması nedeni ile sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı ancak gümrük mevzuatına ilişkin hükümlere aykırılık nedeniyle emtinanın yurt içine girişi yapılamadığı ve Derince Gümrük Müdürlüğünün 11.03.2021 Tarihli ... sayılı Gümrük Beyannamesine görede emtiaların ... ve ... no'lu 2 adet konteyner içerisinde İSRAİL'e ihraç edildi; Konteynerin geç teslim edilmesi nedeni ile demuraj bedelinin oluştuğu, yapılan demuraj hesabına göre bu bedelin 8.040 USD olduğu, ancak davacının bu hususta düzenlediği faturanın 5.830,00 USD olması nedeni ile taleple bağlılık ilkesi uyarınca 5.830 USD talep edebileceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan ek raporda özetle; Davacı şirketin 2.000,00 USD tutarındaki fatura alacağı için icra takip tarihi olan 17.04.2022 tarihi itibariyle davalı yandan 154,19 USD işlemiş faiz talep edebileceği ancak, davacı şirketin 2.000,00 USD için icra takip tarihinde davalı yandan 144,30 USD işlemiş faiz talep etmesinden dolayı davacı şirketin talebe bağlılık ilkesi gereğince davalı yandan 144,30 USD işlemiş faiz talep edebileği, davacı şirketin 5.830,00 USD tutarındaki fatura alacağı için icra takip tarihi olan 17.04.2022 tarihi itibariyle davalı yandan 236,95 USD işlemiş faiz talep edebileceği ancak, davacı şirketin 5.830,00 USD için icra takip tarihinde davalı yandan 231,44 USD işlemiş faiz talep etmesinden dolayı davacı şirketin talebe bağlılık ilkesi gereğince davalı yandan 231,44 USD işlemiş faiz talep edebileği, davacı şirketin icra takip tarihi olan 17.04.2022 tarihi itibariyle davalı yandan 7.830,00 USD fatura alacağı, 391,14 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.221,145 USD talep edebileceğinin hesaplandığı ancak, davacı şirketin talebe bağlılık ilkesi gereğince davalı yandan 7.830,00 USD fatura alacağı, 375,74 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.205,74 USD talep edebileceği belirtilmiştir.
Dava; navlun ve konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından davaya konu navlun ve demuraj açıklamalı faturalardan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davaya konu ... ... ... Inc. tarafından 20.10.2021 tarihinde ... 'da düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin İsrail'de mukim ... Ltd. Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim davacı ... firması olduğu, taşıma konusu emtianın içinde bulunduğu dava konusu ... no'lu 1 adet 40 HC konteynerin 20.10.2021 tarihinde ... limanında ... isimli geminin ... no'lu seferinde yüklenerek varış yeri olan ...-... limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, konşimentonun taşıyan ... ... ... Ltd adına ... Ltd. tarafından imzalandığı görülmektedir. ... ... tarafından 19.10.2021 tarihinde ... 'da düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin İsrail'de mukim ... Ltd Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim davalı ... Ambalaj-kozmetik firması ve emtianın teslimi için temas kurulacak firmanın ise davacı ... firması olduğu görülmektedir. Buna göre davacı ve Isline şirketinin akdi taşıyan, dava dışı ... ... ... Ltd şirketi olduğu, davacının navlun bedeli ve demuraj ücretini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda Davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 08.11.2021 tarihli ... seri nolu 2.000,00 USD tutarlı "NAVLUN BEDELİ" açıklamalı faturayı davalı ... San. A.Ş. ünvanına düzenlemiş olduğu, tarafların ihtilafa neden olan faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 21.01.2022 tarihli seri nolu 5.830,00 USD tutarlı "DEMURAJ" açıklamalı faturayı davalı ... San. A.Ş. ünvanına düzenlemiş olduğu, tarafların ihtilafa neden olan faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Davalı şirketin ihtilafa neden olan faturalar ile ilgili iade faturası düzenlediğine dair yada faturaları ihtarname ile davacı şirket iade ettiğine dair dava dosyasına herhangi bir belge ibraz etmediği, Dava ve icra takibine konu olan Demuraj Ücretinden kaynaklı alacak ile ilgili olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından 10.01.2022 tarihinde ... seri nolu 5.830,00 USD bedelli " ... GEMİ GELİŞ 24.10. BOŞ DÖNÜŞ ... 7 GÜN.." açıklamalı E-Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin işbu faturayı 10.01.2022 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, tarafına düzenlenen faturaya istinaden ... Bankası A.Ş. aracılığıyla dava dışı ... A.Ş'ye havale göndererek fatura bedeli cari hesaba istinaden ödediği, Dava dışı ... ... ... tarafından 21.10.2021 tarihinde ... nolu 1.442,00 USD bedelli "Deniz Navlunu, Hammaliye, Yurtiçi Taşıma, Gümrük Vergileri, Yerel Giderler, B/L başına Yerel Giderler, THC." açıklamalı Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin işbu faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin cari hesaba istinaden dava dışı şirkete ödeme yaptığı, Davacı şirketin TTK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, davalı ... San. A.Ş.'ye düzenlediği navlun ve demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 15.04.2022 tarihi itibariyle 7.830,00 USD alacağının bulunduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalara göre tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve kesin delil vasfında oldukları, takibe dayanak yapılan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin örtüştüğü, davalı tarafından süresinde faturalara itiraz ettiğine ya da faturaları iade ettiğine dair delil ve belge ileri sürülmediği, davacı tarafın faturalara dayalı alacağının varlığını HMK'nın 222. maddesi uyarınca ve dosya kapsamı ile ispatlamış olduğu görülmektedir. Kaldı ki davacının taşımayı organize ettiği ve navlun talep edebileceği, davalının taşıtan ve gönderilen konumunda olduğu, FOB teslim şekline göre de navlun borçlusu olduğu, konişmento üzerinde taşıyanın tarifesine atıf yapıldığı ve davalı tarafa varış ihbarnamesinin gönderildiği, meydana gelen demuraj ücretinin fiili taşıyanın konişmentoda belirtilen acentesine ödenmiş olduğu, bu haliyle davacının alacağını dosyaya sunulan delillerle de ispatlamış olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin delil sunulmadığından işlemiş faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 7.830,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabulüne karar verilen 7.830,00 USD asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanan 22.926,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 7.831,25 TL'den peşin alınan 1.451,05 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.380,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 7.270,45 TL'nin ( 80,70 TL başvurma harcı, 189,75 TL posta gideri ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 6.937,46 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı yargı gider toplamının davanın kabul ve reddi oranına göre usul ekonomisi göz önüne alınarak davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 5.501,41 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.488,55 TL sinin davalıdan, 71,45 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır