T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/354 Esas
KARAR NO:2020/31
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:28/09/2018
KARAR TARİHİ:30/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili...A.Ş. nezdinde ...numaralı ... Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Ltd. Şti.'nin alıcısı olduğu ...'in sorumluluğunda 552 adet akü emtiasının... gemisi ile denizyoluyla...numaralı konteyner içerisinde ...'den İzmir'e nakliyesi esnasında lokasyonu bilinmeyen bir limanda ... isimli gemiye aktarılmış olduğunu, emtiaların, konteyner tavanındaki delikten içeri giren su ile temas ederek ıslanmış ve hasara uğramış olduğunu, emtiaların nakliye işleminin davalı ...'nin sorumluluğunda gerçekletilmiş olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak 12.515,12 TL sigortalı zararının, tarafından tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile banka ödeme dekontu, halefiyet kuralları ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralarak davalılara rücu hakkının doğduğunu, davalı ...'a konişmento belgelerini düzenleyen taşıyan - ... sıfatıyla tüzel kişilik olarak, davalı ...' ye ...isimli gemiyle fiili taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açılmış olduğunu, sigortalısına ait emtiaların Kore'den İzmir'e nakliyesi sonrası sigortalı tarafından emtiaların hasara uğradığının tespit edildiğini ve emtia üzerinde ekspertiz, çalışması yapılmış olduğunu, hasarın konteyner içerisine sızan su nedeniyle meydana geldiğinin eksperlerce tespit edilmiş olduğunu, emtia üzerinde yapılan kontrolde, kolilerin ıslanma nedeniyle dağıldığı, parçalandığı, emtianın üzerinde ıslanma nedeniyle oksitlenmeler olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine emtialarda yapılan detaylı incelemede, görsel hasarın yanı sıra emtianın büyük bir kısmının ağır hasara uğradığının görülmüş olduğunu, konu ile ilgili sovtaj araştırması neticesinde bir kısım ambalaj hasarlı ürünlerin %20 değer kaybı ile sigortalıya bırakıldığını, sadece ağır hasarlı ürünlerin sovtaj satışına onay verildiğinin belirtilmiş olduğunu, davalıların basiretli bir taşıyıcı olarak gerekli dikkat ve özeni göstermemiş olması neticesinde işbu hasarın meydana gelmiş olduğunu iddia ederek; 13.080,10 TL alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
1 nolu davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; İsviçre Cenevre merkezli deniz yolu ile konteyner içerisinde yük taşıma işi ile iştigal eden ... S.A. şirketinin Türkiye acenteliğini gerçekleştirdiğini, TTK m. 105'e göre acentenin akdettiği ve akdedilmesine aracılık ettiği sözleşmelerden doğan itilaflardan dolayı müvekkili namına acenteye karşı dava açılabileceğini, yani açılacak davaların müvekkiline izafeten acenteye yöneltilmesinin gerekmekte olduğunu, taşıma sözleşmesi şartlarının yer aldığı konişmentonun 10. maddesi ile yetkili mahkemenin Londra Mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini, davacının dava konusu uyuşmazlığa konu taşımaya ilişkin olarak dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu iki adet konişmento bulunduğunu, acentesi olduğu dava dışı ...S.A. tarafından düzenlenen ve davacının davasına dayanak olan... numaralı konişmento hükümleri incelendiğinde, yükleyicinin ... LTD alıcının da ... AŞ. olduğunun anlaşılmakta olduğunu, görüleceği üzere davacının "... Ltdi Şti." işbu taşıma sözleşmesini gösterir konişmentonun taraflarından birisi olmadığını, davacının sigortalısı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından bahisle davacı ... şirketinin işbu davayı açabilmesi bakımından aktif husumetinin bulunmadığını, davacı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak taşıyana TTK. m. 1185 gereğince süresinde bir ihbarın yapılmamış olduğunu ve her iki tarafın da katıldığı bir tespitin bulunmadığını, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, konteyner muhteviyatı malların ne şekilde ve neden hasarlandığının net olarak anlaşılamadığını, yükleme ve boşaltma limanında hasara ilişkin kayıt bulunmadığını, ekspertiz raporunun konteyner incelenerek düzenlenmemiş olduğunu, söz konusu ekspertiz raporunun sadece konteynere ilişkin evrak üzerinden inceleme yapılarak düzenlenmiş olduğunu, davacı yanın iddia edilen husus ile ilgili olarak olay yerinde ve mallar üzerinde herhangi bir incelemesinin bulunmadığını, kaldı ki raporda da bu durumun belirtilen şeklide kabul edilmiş olduğunu, söz konusu hasarın deniz taşımasından kaynaklanmamış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Nolu davalı...cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin taşıyan sıfatını haiz olmadığını, davanın pasif husumet eksikliğinden reddine karar verilmesi ve ayrıca asıl taşıyan şirkete ihbarının gerektiğini, davacı tarafın iddiasının aksine söz konusu emtialarla ilgili konişmento belgelerini düzenleyen taşıyan olmadığını, zira davacı tarafın sigortalısı ile arasında tanzim edilmiş bir navlun sözleşmesinin bulunmadığını, davaya konu taşıma işi içindeki yerini ortaya koymak ve taşıyan olmadığını ispat etmek adına taşımaya ilişkin... numaralı ve ...numaralı konişmentoların incelenmesinde fayda bulunduğunu, zira TTK'nun 1238. maddesine göre konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi nam ve hesabına imzalanan kişinin taşıyan olduğu, ancak... numaralı konişmentoda kendisinin yükün tesliminde iletişim kurulacak taraf, ...numaralı konişmentoda ise ilk konişmentoya istinaden davacının sigortalısı alıcı yerine alıcı ve ihbar edilen taraf olarak gösterildiği, davanın açıkça taşıyan olmadığı anlaşılan kendisine değil...S.A. şirketine yahut TTK'nun 105. maddesi gereğince...A.Ş. aleyhine ikame edilmesi gerektiği, davacı tarafın dayandığı tek taraflı olarak hazırlanmış Ekspertiz Raporunun huzurdaki dava yönünden hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını, davacı tarafından iddia olunduğu gibi bir hasar mevcut ise, hasardan ve dolayısıyla ortaya çıkan zarardan sorumlu olanın belirlenebilmesi yönünden dava konusu hasarın ne zaman, nerede ve nasıl meydana geldiğinin ve taşıyanın sorumsuzluk sebeplerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin zaruri olduğunu, huzurdaki davanın gerek usul yönünden gerekse de esas yönünden haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilmiş olduğu ortada olduğunu beyan etmekle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan 21/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı sigortalı alıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, davacı sigortacının aktif husumet ehliyetine sahip bulunduğu, l. davalı ...'un dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğu ispatlanmadığından kendisinden bu sıfatla bir talepte bulunulmayacağı, 2. Nolu davalı ...' nin dava konusu taşıma işinde, dava dışı fiili taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği, dolayısıyla kendisine karşı doğrudan husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, 2. davalıya ancak acentesi olduğu fiili taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceği, hasarın TTK m. 1185' ye uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m 1185/1 uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığından TTK. m, 1185/4 uyarınca ispat yükünün yer değiştirdiği, kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin teknik değerlendirmeleri çerçevesinde dava konusu yük hasarının ne zaman gerçekleştiğinin tespit edilemediği, TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükü taşıyandan talepte bulunana ait olduğundan ve ıslanma hasarının taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeplen ileri geldiği hususu ispatlanamamış bulunduğundan, taşıyanın bu eksiklikten sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, Mahkeme aksi kanaatte olursa, kurullarında bulunan uzman bilirkişinin görüşüne göre ekspertiz raporunda 4.229.94 USD olarak hesaplanan zarar miktarının kadri maruf olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Her ne kadar davalı ... Acenteliğince milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de Türk firması olan davalının kendini daha rahat savunacağı mahkemede milletlerarası yetki itirazında bulunması MK m.2 'ye aykırı olduğundan itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve davacı vekilinin 11.07.2019 tarihli beyan dilekçesi göz önüne alınarak, doğru acenteye karşı asaleten dava açılması durumunun maddi hata olarak kabulüne karar vermek gerekmiş ve 2 nolu davalının...'ya izafeten...Acenteliği olarak kabulüne ve bu hali ile ileri sürülen milletlerarası yetki itirazının sigortalının milletlerası yetki kaydının bulunduğu konişmentoya taraf olmaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... vekilinin ihbar talebinin kabulü ile davanın Mediterranean ...'ya izafeten Acentesi ... Acenteliğine ihbarına karar verilmiş ise de; mahkememizin 30.01.2020 tarihli celsesinde kurulan 1 nolu hüküm gereğince ...nın davada taraf haline geldiği görülmekle mahkememizin 13/12/2018 tarihli duruşmasının ihbara ilişkin ara kararından dönülmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı deliller birlikte incelendiğinde, dosyada bulunan ve dava dışı sancı ... Ltd. tarafından, dava dışı sigortalı alıcı ...Ltd. Şti. adına düzenlenen, 10.11.2016 tarihli ticari faturanın incelenmesinde, dava konusu jel akü emtiasının toplam 58.510,20 USD bedel üzerinden... teslim şekli ile satıcı ...tarafından alıcı Teksan' a satıldığı, ... tipi teslim şeklinde satıcının malları belirlenen tarihte ve yerde alıcı tarafından temin edilen gemiye yükleyeceği, malların geminin küpeştesini geçmesiyle birlikte hasarın alıcıya intikal edeceği, navlun sözleşmesini akdetmek ve malları nakliye rizikolarına karşı sigortalatmanın alıcının sorumluluğunda olduğu, bu şekilde dava dışı sigortalı alıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Dosyaya sunulan ...'a ait 3.4.2017 işlem tarihli dekonttan, davacının dava dışı sigortalısına 12.515,12 TL ödediği, bu belgeler çerçevesinde davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatım ödediği, dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve aklif husumet ehliyetine sahip bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Dava dışı ..., Ltd. tarafından düzenlenmiş olan 25.11.2016 tarih ve... numaralı konişmentoda yükleten ..., gönderden ..., ihbar adresi ...teslim alma yeri ..., yükleme limanı..., gemi adı ..., boşaltma limanı İzmir, teslim veri İzmir olarak gösterildiği, konişmentoda yükün teslimi için irtibata geçilecek tarafın ... A.Ş kaydı yer aldığı, dava konusu taşımaya ilişkin olarak dava dışı ...SA tarafından düzenlenmiş olan 26.11.2016 tarih ve ...numaralı konişmentoda yükleten ..., gönderilen..., ihbar adresi ..., gemi adı ..., yükleme limanı ..., boşaltma limanı İzmir olarak gösterildiği, dosyada bulunan ve 2. davalı ... tarafından düzenlenmiş olan ... numaralı yük teslim formundan dava konusu yükün 1. davalı... tarafından teslim alındığı anlaşıldığı, dosya içeriğinde 1. davalı ...'un dava konusu taşıma işini üstlendiğine dair bir belge ya da bilgi bulunmadığı, dosyaya 1. davalı ... tarafından düzenlenmiş bir konişmento, navlun faturası vs. sunulmadığı, bu durumda 1. davalı ...'un dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatı olduğu ispattanamadığından 1 nolu davalı ....A.Ş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
...i tarafından 1. davalı ... adına düzenlenmiş olan 2.1.2017 tarihli faturada ithalat navlunu bedeli toplam 950 USD olarak gösterildiği, faturada "işbu navlun bedeli ...' nın acentesi sıfatıyla ve ... adına ve hesabına havale edilmek üzere tahsil edilmiştir' kaydı yer aldığı, bu durumda konişmento kayıtları da göz önüne alınarak ...SA' nın fiili taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyeti olduğu ve...Acenteliği' nin dava konusu taşıma işinde, fiili taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği anlaşılmakla fiili taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
Dosya içeriğinde hasarın TTK m. 1185/1 'e uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m. 1185/2've uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığı, uyuşmazlığın ... numaralı konteynerin tavan panelinde üzeri geçici yama ile kapatılmış olan yırtıktan içeriye giren su nedeniyle bir kısım emtianın ıslanma sonucu hasarlanmış olmasından dolayı taşıyanın sorumlu olduğu iddiasına dayandığı, dosyadaki bilgi ve belge ve ekspertiz raporuna göre geminin İzmir Limanı' na ulaşmasını müteakip gümrük işlemlerinin 16.01.2017 tarihinde tamamlandığı ve... numaralı konteynerin içerisindeki emtia ile birlikte 17.01.2017 tarihinde karayolu ile sigortalının deposuna sevk edildiği, aynı gün sigortalının deposuna ulaşan konteynerden yapılan tahliye işlemleri esnasında konteyner tavan panelinde delik ve altındaki emtiada ıslanma tespit edildiği, hasarın tespit edilmesinin ardından, ıslak emtianın ekspertize kadar sigortalının mekanında muhafaza edildiği, hasar ile ilgili herhangi bir tutanak tanzim edilmediği, sigortalının sadece konteyner tahliyesi sırasında dosyaya sunulan fotoğrafları çektiği ve 18.01,2017 tarihinde davacı ... şirketine hasar ihbarında bulunduğu, teknik bilirkişi tarafından kabul edilen ve mahkememizce kabul edilen görüşe göre de, konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediği, ıslak koliler ve aküler üzerinde yapılan gümüş nitrat testinde ıslaklığın tuzlu su kaynaklı olmadığının da tespit edilmesi karşısında, TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükü taşıyandan talepte bulunana ait olduğundan vc ıslanma hasarının taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiği hususu ispatlanamamış bulunduğundan 2 nolu davalı ... ...'ya karşı açılan davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-1 nolu davalı ...A.Ş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2- 2 nolu davalı ... SA'ya karşı açılan davanın esastan REDDİNE,
3-Davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 223,38 TL den karar harcı olan 54,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 168,98 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
5-1 nolu davalı vekili için takdir edilen 3.400,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp 1 nolu davalıya verilmesine,
7-2 nolu davalı vekili için takdir edilen 3.400,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp 2 nolu davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır