T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/363 Esas
KARAR NO: 2018/506
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2018
KARAR TARİHİ: 24/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesi ile sigortalanan ... AŞ 'ye ait emteaların Türkiye'den Manchester'e nakliyesi işinin davalı tarafından üstlenildiğini, söz konusu emtiaların konişmento tahtında ... isimli gemiye tam ve sağlam olarak yüklendiğini, geminin varış limanına ulaşmasını müteakip konteynerlerin tahliyesi sırasında taşıma konusu emtialarda hasarın meydana geldiğinin tespit edilerek ekspertiz incelemesi yapıldığını, ekspertiz incelemesi sonucunda meydana gelen hasarın sebebinin transit sürecindeki kaba elleçleme olduğunun tespit edildiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince toplam zararın 13.282,00 GBP olarak tespit edilerek bu tutarın sigortalıya ödendiğini, müvekkili şirketin ödediği hasar bedelini davalıya rücu etmek için icra takibi başlattığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile icra takibinin devamına, esas alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... A/S 'nin merkezinin ... - Danimarka'da bulunan yabancı bir şirket olduğunu ve Danimarka adresinde ikamet ettiğini, müvekkilinin Türkiye'de fiili ve hukuki mevcudiyetinin olmadığını ve Türkiye'de merkezi, ofisi, şubesi, irtibat bürosu vs.gibi herhangi bir ikametinin bulunmadığını, davacının adres olarak gösterdiği ve tebligatların yapıldığı adresin ise müvekkilinin değil fakat müvekkilinin Türkiye Genel Acentesi olan dava dışı ... AŞ unvanlı şirketin adresi olduğunu, müvekkilinin ... isimli geminin sahibi, donatanı, kiracısı, işleteni, taşıyanı olmadığını, dava konusu uyuşmazlıkta davacının sigortalısı ... AŞ 'nin müvekkilinin düzenlemiş olduğu konişmentoda Shipper yani yükleten olarak yer aldığını, konişmentonun arka yüzünde yer alan navlun sözleşmesinin yetki anlaşmasına dayandığını, konişmento tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğunu ve yetkili mahkemenin ise Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edildiğini, taşıyana süresinde hasar ihbarının yapılmadığını belirterek davanın milletlerarası yetki yönünden reddine, davacı sigortanın halef sıfatını haiz olmamasından ve eğer var ise ilgili ödemelerin ... kapsamında olması neticesinde davanın halefiyet yokluğu, aktif husumet, hak düşümü, zamanaşımı yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın gemi ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için davalı hakkında başlatılan icra takibinin iptaline ilişkin olup, somut uyuşmazlıkta, davadışı ... AŞ 'ye ait emtianın ... isimli gemi ile ... nolu konişmento tahtında Türkiye'den Manchester'e taşındığı, taşımanın davalı şirket tarafından üstlenildiği, taşıma şartlarının yer aldığı konişmentonun 26.maddesindeki yetki klozu ile işbu konişmento tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker / Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir. MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir. Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.
Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklanmış olması nedeniyle konişmentoda yer alan yetki şartına göre uyuşmazlığın yetkili kılınan Londra Mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulüne, konişmentodaki yetki klozunda İngiliz Mahkemeleri yetkili kılındığından mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 35,90 TL karar harcının 998,73 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 962,83 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır