T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/393 Esas
KARAR NO:2019/429
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:23/10/2018
KARAR TARİHİ:17/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sahibi ve donatanı olduğu ... IMO numaralı ... adlı gemide İzmir ... Limanı' na yanaşırken jeneratör şaft dişlisinde arıza olduğunu, şafta tutulumunu kaybettiğini, gemi personelince yapılan incelemede geminin redüktör dişlisine ait mil dişli ve rulmanın sökülmesi gerektiğinin saptandığını, ilgili parçaları söküp İstanbul'a götürmek üzere davalı şirketten ... plakalı araç ile şoför ve iki makine ustası geldiğini, davalı çalışanlarının gemiye gidip gelmelerinin davacı tarafından karşılandığını, ustaların gerekli parçaları söktüklerini, ancak söküm sırasında geminin redüktör dişlisine ait ringin kırıldığını, davacının davalı tarafından sökülen parçaların tamirini üçüncü bir kişiye yaptırmaya karar verdiğini, halen davalı tarafından Pendik/İstanbul adresinde tutulduğunu bildikleri sökülen parçaların iadesini istediklerini, davalının parçaların iadesi için KDV hariç 5.100 Avro işçilik, 860 Avro İstanbul'a taşıma bedelini ödenmesini belirttiğini, söküm sırasında redüktör dişlisinin kırılmasının yanı sıra talep edilen ücretin fahiş bulunduğunu ve davacı tarafından kabul edilmediğini, davacının ... Noterliği'nden 18.01.2019 tarihinde ... yevmiye nolu ihtar ile gemiye ait parçalarını istediğini, davalının ... Noterliği' nden 25.01.2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile ilgili parçaların ... Kayışdağı şubesindeki hesaplarına 5.960 Avro ödenmesi karşılığı verileceğinin bildirildiğini, 07.02.2018 tarihinde ise 5.960,00 Avro bedel 1.072,80 Avro KDV olmak üzere 7.032,80 Avro bedelli ... numaralı faturayı davacıya gönderdiğini, davacının bu faturayı yasal süresi içinde red ve iade ettiğini, davalının esasen söküm sırasında redüktör dişlisini kırmalarından dolayı bir ücrete hak kazanmadıklarını, taraflar arasında Avro üzerinden bir sözleşme bulunmadığını, davalının Avro bedel talebi konusunda bir dayanağının bulunmadığını, davacının yapılan işlemler için piyasa fiyatların uygun olarak 6.670,00TL + KDV ödemeyi önerdiğini, tutarı kabul etmeyen davalının ilgili gemi parçalarını iade etmediğini, geminin bu parçalar olmaksızın çalıştırılabildiğini, ancak eksik parçalar (makine gücünün şaft dinamosuna aktarılamadığı) nedeniyle gemi jeneratörlerinin sürekli çalıştırılmak zorunda kalındığını, bu nedenle aşırı dizel yakıt tüketildiğini, bu durumun yıllık 100-110 ton fazla dizel yakıt tüketimine ve jeneratörlerin aşırı yıpranmasına neden olduğunu, buna rağmen geminin verimli çalışmasının da engellendiğini, müvekkilinin telafi edilemez boyutta zarar uğradığını, müvekkilinin süren zararı azaltmak için ... Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak, 7.032,80 Avro ve olası gecikme zararına ilişkin takdir edilecek tutarın depo edilmesi ile karşılığında gemiye ait ilgili parçaların davacıya verilmesi konusunda ihtiyati tedbir kararı istendiğini, mahkemenin sözleşme kapsamında karşı tarafça yapılan ve bu kapsamda hak kazanılan iş bedeli alacağına ilişkin uyuşmazlık çözümlenmeden davanın mahkemece tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle talebi reddettiğini, istinaf mahkemesi olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nde de mahkemenin kararının onandığını, davalının müvekkili tarafından reddedilen faturaya istinaden ... İcra Dairesi' nden ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, müvekkilinin kabul ettiği 6.670,00 TL +KDV toplam 7.8 71,00 TL'yi (1.230 Avroya denk gelen) icra dosyasına ödeyerek kalan tutara itiraz edildiğini, icra dosyasına ödenen tutarın düşülmesi sonrasında mahkemece belirlenecek teminatın yatırılması ile davalı tarafça tutulmakta olan gemiye ait parçaların kendilerine iade edilmesi, karar kesinleşinceye kadar kalmak üzere ihtiyatı tedbir kararı verilmesini ve davacının davalıya 6.262 Avro ve eklentileri için borçlu olmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklet ilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinin 08.11.2018 tarihinde tebliğ alındığını, yasal süresinde cevap dilekçesini sunduklarını ve bu dilekçe ile karşı dava başvurusunda bulunduklarını, davacı şirketin 26.07.2017 tarihinde davacı şirketin müvekkiline ulaşarak ... adlı gemisinde PTO şaftının dönmediğini belirterek servis talep ettiğini, 27.07.2017 tarihinde müvekkilinin çalışanlarının gemiye giderek PTO şaftının sökülmesi işlemini yaparken giriş şaftındaki seal'in (müvekkil şirket çalışanının kusuru olmaksızın) kırıldığını, 28.07.2017 tarihinde seal parçasının temin edilerek geminin çalışır hale getirildiğini, sökülen PTO şaftının istanbul'a getirildiğini, davacı (karşı davalıya) 14.000 Avro fiyat bildirilmesine rağmen, görüşmeler sonucu 5.960 Avro + KDV olarak sözlü anlaşıldığını, KDV istisnasına ilişkin davacı tarafından muafiyet belgesi sunulmadığı için faturanın KDV'li düzenlendiğini, davacı (karşı davalı) şirketin icra takibinde faturayı kısmen ödediğini, kalan tutara itiraz edilerek huzurdaki davanın açıldığını, davacıya sökülen PTO şaft sökümü için bulundurmak zorunda olunan ... makine servisi karşılığının ödenerek ilgili PTO şaftının alınabileceğinin yazılı olarak bildirilmesine rağmen davacının bunu kabul etmediğini, müvekkil şirketin bu süreçte ödediği depolama kira ücretlerine yönelik haklarını saklı tuttuklarını davacının verilen hizmet bedelini ödemekten kaçınmak için bu davayı açtığını, icra takibine de aynı amaçla itiraz ettiklerini belirterek açılan davanın reddini, icra itirazının iptalini, karşı davalarının kabulüne, %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama ve vekalet karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davalı - karşı davacı tarafın İzmir - ...'da bulunan ve davacı - karşı davalıya ait ... isimli gemiden söküp İstanbul'a getirdiği redüktör şaft dişlisini davacı - karşı davalıya teslim etmek için talep ve ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı dosyasına konu ettiği 7.492,63 Avro alacağın, verilen hizmete nazaran fahiş olduğu, taraflar arasında yabancı para cinsi üzerinden bir mutabakat bulunmadığı, davacı - karşı davalı tarafından ödenmesi kabul edilen KDV dâhil 7.871,00 TL'nin kadr-i marufunda olduğu, bu miktar icra dosyasına ödenmiş olmakla davacı-karşı davalının ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı icra dosyasına konu borcun 45.251,75 TL'lik kısmından borçlu olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve alanında uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporu içeriği birlikte incelenip değerlendirildiğinde, açılan davanın menfi tespit davası olduğu, davalı - karşı davacı şirketin, 29.07.2017 ile 30.07.2017 tarihlerinde davacı şirketin donatanı ve sahibi olduğu gemiye çalışanlarını gönderdiği ve bu zamanlarda gemide meydana gelen arızaya ait parçaların tespit edilmesi ve sökülmesi işi üzerinde çalıştıktan sonra sökülen parçaların gemiden başka bir yere taşınarak, tamir ile çalışır hale gelip gelemeyeceği veya değiştirilmesi gerektiği tanısının konulabilmesi için üzerinde çalışıldığı olayda, davacı- karşı davalının ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği; davalı karşı davacının ise icra dosyasına yapılan itirazın iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin parçaların sökülmesi ve servis bedeli olarak 5.960,00 Euro+KDV talep edip bu bedeli davacıya fatura ettiği, davacı şirketin bu tutarı fahiş bulduğu, faturaya itiraz ettiği, yapılan tüm işlemler için 6.670,00 TL+KDV tutarında bir bedelin piyasa koşullarına uygun olduğunu iddia ettiği ve icra aşamasında dosyaya bu tutarı ödeyerek kalan kısma itiraz ettiği, davalı - karşı davacının yapılan işlemin ücretinin çok daha yüksek olduğunu, ancak karşılıklı görüşmeler sonrasında bu tutarın fatura edildiğini, yaptıkları işin bedelini alamadıklarını iddia ettiği anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde, davacı-karşı davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin donatanı olduğu İzmir - ...'da bulunan ... isimli geminin jeneratör şaft dişlisinin anza yaptığı, bu arızanın mahiyeti ve kapsamının belirlenerek onanmın yapılması için, davacı-karşı davalının daha önce de çalıştığı davalı-karşı davacı ile iletişime geçtiği, davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacının iki mekanik ustasının ... Limanı'ndaki gemiye gelip arızalı redüktör şaft dişlisini İstanbul'a getirdiklerini, mekanik ustalarının gemiye geliş ve gidiş motor servislerini karşıladıklarını iddia ettiği ve ... Co. antetli Servis Makbuzu ibraz ettiği, davalı-karşı davacı vekilinin sunduğu ..., servis elemanlarının gemiye geliş gidiş ve gemide çalıştıkları saatlerin gösterildiği bu çizelgeye göre, davalı-karşı davacı firma çalışanlarının hizmet süresinin toplam 26 saat olduğu, toplam sürenin 5+5=10 saatinin İstanbul/ İzmir/ İstanbul seyahat suresi, 16 saati ise gemide çalışma süresi olduğu, tarafların sundukları dilekçe ve delilleri itibariyle, davalı-karşı davacı çalışanlarının gemide çalıştıkları sürelerin hesabı farklılık gösterdiği, davacı-karşı davalı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde, iki mekanik ustasının 24 saatlik maliyetini hesapladığı, ancak bu hesaplamanın dayandığı bir zaman çizelgesi olmadığı, davalı-karşı davacının ise seyahat süresi dahil toplam 26 saat hesabı yaptığı, bu durumda, davalı-karşı davacının ... ile hesapladığı toplam süre olan 26 saat üzerinden maliyet hesabı yapılması gerekeceği, gemide yapılan işin dişli kutusu PTO şaft elastik kaplin bağlantılarının sökülerek PTO şaft üzerinde bulunan hub'ın sökülmesi, PTO housing üzerinde bulunan hidrolik yağlama borularının sökülmesi, PTO housing bağlantı cıvatalarının sökülerek PTO housing gearbox üzerinden arıtması, PTO housing üzerinde bulunan PTO şaftının sökülerek atölye ortamına alınmak üzere kargo firmasına verilmesi; geminin çalışmasını teminen PTO housing dişli kutusu üzerine monte edilmesi, ana makinanın çalıştırılıp test edilmesi işleri olduğu, parça değişimi, malzeme temini söz konusu olmadığı, yapılacak hesaplama açısından mahkememizce de alanında uzman bilirkişinin görüşüne itibar edildiği, buna göre, - Yolda geçen 10 saatlik süre dışında gemideki 16 saatlik işin gece çalışması olduğu ve İstanbul dışına seyahat edildiği göz önüne alınarak, bir ustanın dava konusu iş için harcadığı toplam 26 saat çalışma süresinin 4 adam x gün'e karşılık geleceğinin düşünülmesi gerekeceği; 2 usta için 8 adam x gün (yevmiye) üzerinden hesap yapılması gerekeceği, • Yol, yemek ve konaklama bedelinin dahil edilmesi gerekeceği, • Yükleme, İndirme ve Nakliye bedeli dahil edilmesi gerekeceği, • Hizmetin verildiği Temmuz 2017 tarihi itibariyle kalifiye bir mekanik ustasının yevmiyesi ortalama (net) 200 TL mertebesinde bulunduğu, 2 usta (8 yevmiye) karşılığı 1.600,00 TL hesaplanacağı, • 2 kişinin ...'da 1 gece konaklaması için 400,00 TL makul bir bedel olacağı, • 2 kişinin gemide çalıştıkları süre zarfında gemi kumanyasından yemiş olmalarının teamül gereği olduğu da gözetilerek, gidiş geliş süresince yemek masrafı için toplam 300,00 TL makul bir bedel olacağı, • 2 kişinin İstanbul/.../İstanbul gidiş-dönüş seyahati için (10 saadik bir seyahat süresi olduğu belirtildiğine göre, şirket aracı/özel oto ile seyahat edilmiş olduğu anlaşılmaktadır] 600,00 TL harcama gerektireceği, • Gemiden sökülen parçaların İstanbul'a nakliyesi için 2.500,00 TL makul bir tutar olacağı, bu harcamaların toplamı 5.400,00 TL olacağı, davalı-karşı davacı şirketin verdiği bu hizmet için ortalama %20 oranında kar etmesi, sektör teamüllerine uygun olacağı, bu halde talep olunabilecek 6.480 TL hak ediş hesaplanacağı, davacı- karşı davalının ise hesaplanan bu tutarın üzerinde 6,670,00 TL + KDV bedeli kabul ettiği ve İcra dosyasına 7.871,00 TL yatırdığı göz önüne alınarak davacı-karşı davalının davasının kabulü ile ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı karşı davalının ödemesi sonrası bakiye 6.262 EURO'dan ve ferilerinden borçlu olmadığının tespitine, davalı-karşı davacının karşı davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacı-karşı davalının davasının KABULÜ ile ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davacı karşı davalının ödemesi sonrası bakiye 6.262 EURO'dan ve ferilerinden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davalı-karşı davacının karşı davasının REDDİNE,
A)ESAS DAVADA;
1-Karar harcı olan 3.130,62 TL'den peşin alınan 697,83 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.432,79 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (738,93 TL ilk harç 74,00 TL posta ücreti ve 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)2.312,93 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı vekili için takdir edilen 5.391,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
B)KARŞI DAVADA;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 934,00 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 889,60 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekili için takdir edilen 4.358,07 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır