T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/398
KARAR NO: 2021/81
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2018
KARAR TARİHİ: 22/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 26.10.2018 tarihli harç ikmal makbuzlu dava dilekçesinde özetle; Uluslararası taşımacılık faaliyetinde bulunan müvekkili şirketin davalı şirkete ait tohum yükünün denizyolu ile İzmir/Türkiye'den Oran/Cezayir'e taşınması işini üstlendiğini, davalıya ait aşağıda detayları bildirilen yüklerin fiili taşıyıcı armatör ... A.Ş'ye ait konteynerler ve gemileri İzmir Limanından Cezayir/Oran Limanına üç ayrı konşimento ile sevk edildiğini, ... numaralı konşimento muhteviyatı ... ve ... numaralı iki adet komeyner ile ... numara konşimento muhteviyatı ... ve ... numaralı iki adet konteyneri taşıyan ... Gemisinin 23/09/2017 tarihinde; ... numaralı konşimento muhteviyatı ... ve ... numaralı iki adet konteyneri taşıyan ... Gemisinin 26/10/2017 tarihinde Cezayir Limanına vardığını ancak malın alıcısı olan ... 'in bugüne kadar malları çekmediği için konteynerlerın halen boşaltılamadığını, konteynerlerin boşaltılamaması sebebiyle Gemi Acentesi ... Denizcilik A.Ş tarafından 01.03.2018 tarihine kadar işlemiş demuraj bedelleri ve konteyner bedelleri için müvekkili şirkete "konteyner tanzim bedeli ve yurtdışı demuraj" açıklaması ile toplam 69.828 USD tutarında üç adet fatura kesildiğini, konteynerlerin halen boşaltılmadığı için konteynerler boşaltılıncaya kadar bu şekilde demuraj faturaları kesilmeye devam edeceğini, müvekkili şirkete fatura edilen demuraj ve konteyner faturalarının davalıya bildirilerek ödeme yapmasının talep edildiğini ancak davalının Cezayir'deki alıcının malları çekeceğini ve malların çekildiği tarihe kadar oluşacak demuraj bedellerini ve sair masrafları ödeyeceğini söyleyerek müvekkili şirketi oyaladığını ancak alıcının bu üç sevkiyattan sadece birini kapattığını, kalan iki konteyneri çekmediğini ve bakiye 46.552 USD tutarındaki demuraj bedelini ödemediğini beyanla davalı borçlunun icra takibine vaki haksız itirazının iptali ile icra takibinin 46.552 USD üzerinden devamına, dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu konteyner demurajlarından dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, zira davacı şirketle müvekkili şirket arasında konteyner demurajlarının (bekleme ücretlerinin) satıcı müvekkili şirkete ait olacağına dair bir anlaşma bulunmadığını, ihracat beyannamelerinden görüleceği üzere, müvekkili şirketin taşımaya konu ürünleri satış şeklinin EXW (Exworks- işletmede teslim) ve FOB (Gemi Bordosunda Teslim) satışlar olup, işletmede ve gemi bodrosunda teslimle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, Exworks teslim şeklinde; satıcının sattığı malları kendi işyerinde ya da ismen belirlenmiş başka bir yerde (fabrika, depo vs) alıcıya teslim ettiğini, alıcının malları sattcının teslime hazır bulundurduğu yerden teslim alarak, yüklemesini, boşaltmasını gümrük işlemlerini, taşımasını kendisinin yaptırdığını, sigorta bedeli ile ihracat ve ithalattan doğan masrafları kendisinin karşıladığını bir başka ifadeyle malın satıcının işletmesinde alıcıya teslim edilmesinden itibaren, tüm masraf ve risklerin alıcıya geçtiğini, diğer yandan, çek fotokopilerinden de görüleceği üzere alıcı SARL AGRO şirketinin bekleme ücretine ilişkin olarak, konteynerın sahibi bulunan ve bekleme ücretinin asıl alacaklısı durumundaki ... şirketine çekleri keşide etmiş olup, bekleme ücreti alacağının yükümlüsü olduğunu kabul ettiğini, davacı şirketin taşımaya konu konteynerlerın sahibi olan ... firmasına demuraj ödediğine dair gerek icra dosyasına ve gerekse işbu dava dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmamış olduğundan, demuraj alacağına dair rücu hakkı da doğmadığını beyanla haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi ile müvekkili lehine haksız icra takibinde bulunan davacı şirketin takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın konusunun; Tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekildi ise ne kadar sürede çekildiği, demuraj süresince davacı tarafından demuraj ücretinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise rayice uygun yapılıp yapılmadığı, demuraj ücreti nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E.sayılı dosyasının dosyamız arasına alındığı, takibe itiraz ile davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince tüm delilleri dosyaya sunulmuştur.
03/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların inceleme günü ticari defterlerini ibraz etmemesinden dolayı icra takibine konu olan demuraj faturalarının davacı ve davalı yanın ticari defterlerinde kayıt altına alınıp alınmadığına dair tespitin yapılamadığı, davacı ile davalı arasında navlun teklifini içeren yazışmalardan taraflar arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğunun kabul edilebileceği, buna göre davalının taşıtan sıfatına sahip olduğu, dava dışı gönderilenin eşyayı teslim almak için konşimento sunarak ve ordino düzenleterek eşyayı teslim alma iktidarına sahip olmadığı tespit edildiğinden demuraj alacağının borçlusunun davalı taşıtan olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, konteyner tahsis süresinin belirlenmesi ve demuraj hesabının yapılması için esas alınacak varış bildiriminin yapıldığı tarihin dosya kapsamından tespit edilemediği, bununla birlikte davalıya yapılan bildirimden itibaren hesaplanan tutar dahi talep edilen tutardan fazla olduğundan davacının talep ettiği konteyner demuraj tutarının makul kabul edilebileceğini ve bu hususun Mahkemenin takdirinde olduğunu, davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye esas olan navlun teklifinde davacının masraf etmiş olması halinde bunu davalıya rücu edebileceği kararlaştırıldığından davacının dava dışı fiili taşıyana talep ettiği demuraj bedelini ödediğini ispatlaması şartıyla talebinin kabul edilebileceği, dosyaya bu ödemeye ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu beyan edilmiştir.
29/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı, davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirket vekilinin 30.10.2020 tarihli kısmi feragat dilekçesinde; ...'tan alınan indirimler ve yeni kesilen faturalara göre 46.522,00 USD tutarındaki ilk dava edilen miktarın 18.276,00 USD lik kısmından feragat ettikleri ve davanın 28.276,00 USD üzerinden devamını talep ettikleri, davacı yanın asıl taşıma işini yapan ... A.Ş.'den indirimler aldığı ve tarafına düzenlenen toplamı 28.276,00 USD olan demuraj faturasını kabul ettiği, davacı yanın kabul ettiği fatura bedellerini de dava dışı ... A.Ş.'ye ... A.Ş. aracılığı ile ödediği beyan edilmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle, dava dışı ... A.Ş tarafından 02.03.2018 tarih ... Nolu 23.276,00 USD bedelli, 02.03.2018 tarih ... No'lu 23.276,00 USD bedelli ve 02.03.2018 tarih ... Nolu 23.276,00 USD bedelli olmak üzere toplam 69.828,00 USD bedelinde "Yurtdışı Demuraj Ücreti" açıklaması ile davacı şirket adına 3 adet fatura düzenlendiği, işbu faturaların davacı tarafından kabul edilmeyerek 15/03/2018 tarihinde dava dışı ... şirketine iade edildiği, dava dışı ... Denizcilik ve Nakliyat A.Ş tarafından toplam 46.552,00 USD bedelinde "Yurtdışı Demuraj Ücreti" açıklaması ile davacı şirket adına 4 adet fatura düzenlendiği, bu faturalardan toplamı 28.276.-USD olan demuraj faturasının kabul edildiği ve 18/19.07.2018 tarihlerinde dava dışı ... şirketine 28.276.-USD demuraj bedelinin ödendiği, ticari defterlerinde kayıt altına alındığı tespit edilmiştir.
Davacı vekili 02/11/2020 tarihli dilekçesi ile, fiili taşıyan ... tarafından ilk başta fatura edilen 46.552.-USD demuraj faturalarının müvekkili şirket tarafından fiili taşıyan ... şirketine iade edildiği, ... tarafından yeni faturalar kesildiği ve fiili taşıyandan alınan indirimler sonrasında dava konusu taşıma nedeniyle dava dışı ... şirketine ödenen miktarın 28.276.-USD olduğundan bahisle, dava konusu 46.552.-USD meblağın 18.276.-USD'lik kısmından feragat ettiğini beyan etmiş ve davanın 28.276.-USD üzerinden devamını talep etmiştir.
Dosyada mevcut dava dışı ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmentoda davalının yükleten, dava dışı alıcı ... şirketinin ihbar adresi olarak yer aldığı, konişmentonun ...emrine düzenlendiği, konişmento kayıtlarına göre dava dışı ... şirketinin taşıma taahhüdünde bulunduğu ve taşıyan sıfatıyla konişmentoyu düzenlediği, 2017 yılı Eylül ayına ilişkin elektronik posta yazışmalarında davacı tarafından davalıya gemilere ilişkin programın iletildiği ve aynı zamanda navlun sözleşmesine ilişkin standart şartların da gönderildiği, 2017 Temmuz ayına ait elektronik posta yazışmalarında da davalının davacıdan fiyat teklifi istediği ve davacının bu teklife olumlu yanıt verdiği, buna göre, davacının davalıya karşı taşıma taahhüdünde bulunduğu, davacının taşıyan, davalının ise taşıtan sıfatına sahip olmakla husumet ehliyetlerinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, davacı şirket tarafından elektronik posta ile 05.07.2017 tarihinde davalıya gönderilen teklif yazısında "Servis Standartları" başlığı altında taşıma sözleşmesi şartlarının bildirildiği, bu yazıda "Gümrük işlemleri tarafınıza aittir. Kargonuzun gümrükten süresinde çekilememesi durumunda oluşabilecek tüm masraflar (demuraj, ardiye, hammaliye, millileşme vs.) şirketinize rücu edilecektir" şartının bulunduğu, dava dışı fiili taşıyan tarafından düzenlenen demuraj faturalarında geminin geliş tarihinin yazıldığı, ayrıca dava dışı fiili taşıyan tarafından davacıya gönderilen 15.03.2018 tarihli elektronik postada da her bir taşıma bakımından düzeltilmiş olduğu belirtilen tahliye tarihi bilgilerinin yer aldığı, dava konusu ... numaralı ve ... numaralı konşimento tahtında taşınan her bir konşimentoda 2 adet, toplam 4 adet 40 feet lik konteynerlerın davacı beyanına göre tahliye limanında 23.09.2017 ve ... numaralı konşimento tahtında taşınan 2 adet 40 feet lik konteynerın ise 26.09.2017 tarihinde tahliye limanında gemiden tahliye edildiği, elektronik posta mesajlarına göre ise, davacı yetkilisinin alıcının yükü teslim almadığını ilk olarak 22.11.2017 tarihli mesaj ile davalı yetkilisi ... 'a bildirdiği, ana konşimentoda demuraj tarifesinin 1-7 gün serbest süre, 8-14 Gün 22 USD, 15-30 Gün 44 USD, 31 Gün ve sonrasında 88 USD olarak belirlendiği, konteyner bedelinin 5.500 USD olduğu, davacının talebinin fiili taşıyan tarafından düzenlenen 02.03.2018 tarihli iki faturaya ilişkin olduğu, davalı yetkilisi Adem Korkmaz'ın 13.03.2018 tarihli elektronik postasına göre bu tarih itibariyle konteynerlerin iade edilmediği kabul edilebilebilecek ise de, dosya kapsamından davaya konu konteynerlerın varış limanında teslim alınıp alınmadığının ve dava dışı gönderilene yapılan varış ihbarının tarihinin belirlenememesi nedeniyle, davalıya ihbarın yapıldığı tarih olan 22.11.2017 tarihinden faturanın düzenlendiği 02.03.2018 tarihine kadar demuraj ücreti ve konteyner bedeli toplamının hükme esas alınan bilirkişi raporunda 50.600 USD olarak tespit edildiği, davacının davaya dayanak icra takibinde ise 46.552,00 USD bedelindeki demuraj alacağını davalı yandan talep ettiği, dava dışı fiili taşıyan ... şirketine 28.276.-USD demuraj bedelinin ödendiği, davacının fiili taşıyana ödemiş olduğu bedeli davalıdan talep edebileceği, davacı vekili 02/11/2020 havale tarihli dilekçesi ile dava konusu meblağın 18.276.-USD'lik kısmından feragat ettiğine ilişkin beyanı da dikkate alındığında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, dava konusu alacağın bilirkişi raporu sonucunda tespit edildiği ve fiili taşıyandan alınan indirimler sonrasında belirlendiği hususu dikkate alındığında alacak likit kabul edilmemiş davacının icra inkar tazminatı talebinin, reddedilen meblağ yönünden davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğunun ispatlanamaması nedeniyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; Davalının ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 28.276 USD asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Koşullar oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 12.907,27 TL'den peşin alınan 4.523,42 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.383,85 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 4.523,42 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.295,00 TL'nin (35,90 TL başvurma harcı, 259,10 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.001,38 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 21.676,61 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 15.552,12 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır