T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/422
KARAR NO: 2021/67
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2018
KARAR TARİHİ: 15/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin .../... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve .../... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... San. Ve Tic. A.Ş tarafından Tayland'da yerleşik ... ... Co.Ltd. Şirketine 15/03/2018 tarih ve ... no.lu fatura muhteviyatı ile satılan 8 kap (Net : 3.537,00 Kg) alüminyum profil emtiasının, Türkiye'den Tayland'a nakliyesi işinin 26. 03.2018 tarih ve ... no.lu navlun faturası kapsamında davalı/borçlu ...+... Nakliyat Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, dava dışı sigortalı şirket tarafından hazırlanan toplamda 8 kap/3,537 00 kg alüminyum profil emtiası, davalı/borçlu ... ... Ltd. Şti. organizasyonunda, sigortalı şirket tesisinden alınarak kendi tesisine sevk edildiğini, burada diğer firmalara ait yükler ile birlikte parsiyel olarak, temin edilen ... no.lu konteynıra yüklenmek suretiyle Ambarlı Limanı'na aktarıldığını, gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından da ...isimli gemiye yüklenerek Tayland Bangkok Limanına nakliye işi gerçekleştirildiğini, nakliyeyi gerçekleştiren geminin Tayland, Bangkok Limanına varışına müteakip gerekli işlemlerin tamamlanması akabinde konteynırın gemiden tahliye edilerek liman sahasına alındığını, gümrük işlemlerinin tamamlanmasının ardından sigortalı emtiaların davalı/borçlunun organizasyonunda alıcı firma tesislerine nakledildiğini, sigortalı emtiaların alıcı firma tarafından teslim alınması esnasında paletlerde ağır deformasyon olduğunun tespit edildiğini, uygun olmayan Yük Raporu düzenlenerek, toplam 824 adet emtiadan 153 adedinin hasarlı olduğu notunun düşüldüğünü, Müvekkili ... Sigorta A.Ş. nin davaya konu olay nedeniyle 29.06.2018 tarihinde sigortalısına 7.065,57.TL (1.817,51 USD) sigorta tazminatı ödediğini, müvekkili şirketin TTK 1472. Maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğundan davalı/borçlu tarafın sorumluluğunu karşılayan 7.065,57-TL alacak için zarar sorumlusuna rücu hakkı doğduğunu, davalı/borçlu ... + ... Ltd. Şti nin sigortalı şirket ile yapmış olduğu anlaşma uyarınca 26.03.2018 tarih ve ... no lu navlun faturası karşılığında davaya konu taşımayı üstlendiğini, yükü teslim aldığı andan, teslim ettiği ana kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından, hasara uğramasından sorumlu olduğunu, sigortalı emtianın davalı/borçlu şirkete sağlam ve eksiksiz teslim edilmiş olmasına karşın davalı/borçlu tarafından üstlenilen nakliye sırasında hasarlanmış ve alıcısı tarafından hasarlı olarak teslim alındığını, bu sebeple taşıma sırasında meydana gelen hasardan dolayı davalı/borçlunun taşıyıcı olarak sorumlu olup hasarı tazminle mükellef olduğunu, Müvekkili şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili için davalı/borçlu nakliyeci firmaya gönderilen rücu ihtarından herhangi bir sonuç alınamaması üzerine davalı/borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de davalı/borçlunun icra takibine vaki itirazı üzerine icrai işlemlerin durdurulduğunu beyanla; itirazın iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalı tarafın %20'den az olmamak kaydı icra inkara tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından Türkiye'den Tayland'a ihraç edilen alüminyum profil emtiasının deniz yolu ile Türkiye'den Tayland'a nakliyesinin davalı şirket tarafından üstlenildiğini, alıcıya teslim edilen paletlerde ağır deformasyon tespit edilerek toplam 824 adet emtiadan 153 adedinin hasarlı olduğuna dair "Uygun Olmayan Yük Raporu" düzenlendiğini, alıcı tarafından yapılan ayrıştırma neticesinde T profilden 117 adedinin, L Profilden 36 adedinin hasarlı olduğunun davacının sigortalısına bildirildiğini, sigorta eksperi tarafından fotoğraflar üzerinden yapılan inceleme sonucunda profillerin yan kesitlerinde ve yüzeyinde yer yer deformasyon, ezilme ve çizilme oluştuğunun tespit edildiğini, oluşan zararın 1.817,51 USD karşılığı 7.065,57 TL olduğu iddia edilerek bu hasarın ödenmesi için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talebinin tümüyle haksız olup davanın reddine karar verilmesini, kapalı konteynır içerisinde taşıyıcıya teslim edilen malzemenin uygun ambalajla sevkinden ve yola dayanıklı şekilde konteynır içerisine yerleştirilmesinden taşıyıcı değil göndericinin sorumlu olduğunu, Hasara uğradığı iddia edilen alüminyum profil malzemesinin kapalı konteynır içerisinde taşıyıcıya teslim edildiğini, Nitekim 26.03.2018 tarihli Konşimentonun ön yüzünde ... GÖNDERİCİ TARAFINDAN YERLEŞTİRİLMİŞTİR - TAŞIYICI SORUMLU DEĞİLDİR " ibaresinin mevcut olduğunu, Dolayısıyla taşıyıcının kapalı konteynır içerisindeki eşyanın sağlam olup olmadığını sadece konteynırın dış görünümü itibariyle kontrol etmesinin mümkün ve gerekli olup, konteynır içerisindeki durumundan sorumlu olmadığını, bu davanın dayanağı olarak sunulan ekspertiz raporunda; hasarın oluşuna ilişkin çelişkili açıklamalar yapıldığını, hasarın nakliye sırasında olduğunun net olarak ortaya koyan bulgulara yer verilmediğini, ekspertiz raporunda belirtildiği gibi aktarma sırasındaki elleçleme faaliyetleri nedeniyle hasar meydana gelmiş ise, bu eşyanın konteynır içerisine hatalı istiflendiği anlamına geleceğini, istiflemeyi taşıyıcı değil, davacının sigortalısı olan gönderici yaptığı için bu hasardan dolayı taşıyıcıya rücu edilemeyeceğini, taşıyıcının konşimento üzerindeki kayıtta açıkça yazıldığı gibi konteynır içerisine yerleştirilmesinden dolayı sorumlu olmadığını, somut olayda; tek bir konteynır sözkonusu olduğu için taşıyıcının sorumluluğunun 667 SDR ile veya hasara uğradığı iddia edilen profil malzemesinin toplam ağırlığı bildirildiğinde kg başına 2 SDR ile sınırlı olduğunu, davacının hasarlı malzemenin ağırlığı hakkında herhangi bir açıklama yapmadığını, delil sunmadığını, sınırlı sorumluluk hesabının yapılabilmesi için bu eksikliğin giderilmesinin gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeni ile davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK 1472 maddesi gereği davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkin olduğu, uyuşmazlığın yük taşıyıcının sorumluluk alanında iken ve taşıyıcının kusuru ile hasarlanıp hasarlanmadığı, hasar ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı ile taşıyıcının hasardan dolayı sorumlu olduğunun kabulü halinde istenebilecek tazminat miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı icra dosyasının dosyamız arasına alınmış, icra dosyasının incelenmesinde, takibe itiraz ile davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuş, hasarın 07.05.2018 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında TTK 1188. Madde gereğince davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
03/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yükteki hasarın, yükün olağan taşınması sırasında yapılan yük hareketlerin esnasında, yükün ambalajlanmasının, taşıtan tarafından yeterli ve uygun yapılmamış olmasından meydana geldiği, yükteki hasarların oluştuğu yerlere ve niteliklerine bakılarak, taşıyanın veya taşıyanın yüke özen göstermemiş olmasından dolayı meydana gelmediği, diğer bir ifadeyle TTK m. 1182/1 g hükmü uyarınca yük zararının taşıyanın kusurundan meydana geldiğinin söylenemeyeceği dolayısıyla TTK md. 1178 hükümlerine göre taşıyanın sorumlu tutulamayacağı, yükün 07.5.2018 Pazartesi tarihinde gönderilene teslim edildiği, hasar ihbarının 29.5.2018 tarihli ihbarname ile yapıldığından, TTK md. 1184 içeriğindeki üç günlük bildirimin süresinin dışında ihbar yapıldığı, ancak dosya münderecatından yükteki hasarın yolculuk sırasında meydana geldiğine yönelik tespite bağlı olarak TTK m. 1185"teki karinenin huzurdaki uyuşmazlık açısından uygulanamayacağı, yükteki hasara, taşıcıyı veya taşıyanın kasten veya pervasızca bir eylemi neden olmadığından, sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanabileceği, Taşıyıcının sınırlı sorumluluk miktarının; 1,3772.91 SDR (yaklaşık 1,974.33 usd ve poliçe kuruna göre (3.8875 TL= 1 usd) = 7,675.22 TL) olduğu ve gerçek zararın 1,817.51 dolar ve poliçe kuruna göre (3.8875 TL= 1 usd) = 7,065.57 TL olduğu beyan edilmiştir.
04/09/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Yükün 07.05.2018 tarihinde gönderilene teslim edildiği ve hasar ihbarı 29.05.2018 tarihli ihbarname ile yapıldığından, TTK md. 1184 içeriğindeki üç günlük bildirimin süresinin dışında ihbar yapıldığının açık olduğu, diğer yandan dosya münderecatından yükteki hasarın yolculuk sırasında meydana geldiğine yönelik tespite bağlı olarak TTK m. 1185'teki karinenin huzurdaki uyuşmazlık açısından uygulanamayacağı yönündeki kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı beyan edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... talimat sayılı bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş nin 16/03/2018 tarih ve ... gümrük beyannamesi ile 14.204,59 USD satış yaptığını, bu bedelin 12.387,33 USD lik kısmını ...'dan tahsil ettiğini, dava konusu 1.817,26 USD yi ise Sompo Sigortadan tahsil ettiğini, dolayısıyla 1.817,26 USD lik bedeli ...'dan tahsil etmemiş olduğu yönündeki görüşünü beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, davadışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş. Tarafından Tayland'da mukim ... ... Ltd. isimli firma adına düzenlenmiş olan 15/03/2018 tarih ve ... no.lu ticari satış faturasına göre 8 kap (Net : 3.537,00 Kg) alüminyum profil emtiasının toplam 14.204,59 USD bedel ve mal mukabili ödeme şekli ile CİF Tayland teslim şartı satıldığı tespit edilmiştir. CİF (Cost, Insurance and Freight - mal bedeli, navlun ve sigorta) tipi satım şeklinde, satıcı belirlenen varma limanına malı gönderebilmek için gerekli navlunu ödemek ve nakliye sırasındaki rizikolara karşı sigorta himayesi temin etmekle yükümlüdür. CİF tipi satımda mallar gemiye yüklendiği andan itibaren hasar alıcıya geçeceğinden dolayısıyla satıcının malı teslim borcu bu anda ifa edilmiş olacağından taşıma sırasında meydana gelen hasardan satıcı hukuken etkilenmeyecek ve eğer satış bedelini tahsil etmişse, iade etmekle yükümlü olmayacak tahsil etmemişse, bu alacağını kaybetmeyecektir. Bununla birlikte Yargıtay bazı kararlarında, satıcının hukuki durumunda herhangi bir kötüleşme olmadığı hâlde, fiili duruma bakarak, satış bedeli henüz ödenmemiş ise satıcının da zarar görebileceğini kabul etmiştir. Bu kapsamda, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2020 tarihli, 2020/... talimat sayılı bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.nin yurtdışında Tayland'da bulunan alıcı ... ... Ltd. şirketinden dava konusu mal bedelini tahsil etmediğinin tespit edildiği hususu dikkate alındığında dava dışı sigortalı şirketin zarar gördüğü, dava dışı sigortalı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğunun kabul edilebileceği, dosyada mevcut .../... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve .../... nolu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçesi ile, davacı sigorta şirketi ve dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş arasında nakliyat rizikolarına karşı 12.01.2018- 12.01.2019 tarihleri arasında geçerli abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı, davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu, aktif husumet ehliyetine haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, taşıma konusu yük, 40 feet lik HC konteyner (high cube 73.8 m3 ve 26.530 tonluk konteyner) içinde parsiyel olarak, yani taşımaya konu yük dışında aynı konteyner içinde başkaca yükler ile birlikte taşınmıştır. Yükleme İstanbul/Ambarlı Limanında yapılmış ve Singapur Limanında konteyner diğer bir gemiye (... aktarılmış ve nihayetinde 29.04.2018 tarihinde varma limanı olan Bangkok/ Tayland Limanında tahliye edilerek, 07.05.2018 tarihinde ... Prakan'a yük aktarılmış ve aynı gün alıcısına teslim edilerek konteyner boşaltılmış ve alıcı şirket tarafından hazırlatılan 11.05.2018 tarihli yük hasarı raporuna göre (non conformance report - uygunsuzluk raporu), 824 adet profilden 153 adedinde hasarlar olduğu belirlenmiştir.
Dosyada mevcut fiili taşıyan ... ... tarafından düzenlenen, ... nolu ve 26.03.2018 İstanbul tarihli Deniz Yük Senedine (seawaybill) göre, 8 kutuda brüt 3697 kg (6,600 m3) profil emtiasının ... numaralı konteynere yüklendiği, taşıyanın ... ... olduğu ve davalı ...+... Nakliyat Ltd. Şti.'in taşıyanın acentası olduğu ve navlunun peşin ödendiği, taşımanın karma taşıma (... transport and door to door transport) olduğu, deniz yük senedinde yükün hasarlı olduğu yönünde herhangi bir şerh bulunmadığı, yükün iyi durum ve koşulda, yükletenden taşıyanın teslim aldığı, şeklinde (... received by the carrier from the shipper, as far as ascertained by reasonable checking in apparent good order and condition,..) standart ibarenin yazılı olduğu, ... Ltd. antetli ... no ve 26.3.2018 tarihli Yükleme Senedinde (Way Bill) ise tcnu ... numaralı konteynere, parsiyel yük olarak, dava konusu yükün yüklendiği, yükleten sıfatı ile ... Tic. Ltd. Şti.'nin yer aldığı, ... - Singapur taşımasının ... isimli gemiyle yapılacağının yazılı olduğu, ... antetli ve İstanbul 26.03.2018 tarih ve ... nolu konişmentoda, konu yükün, Singapur'dan Bangkok'a taşınması için, davalı ...+ ... Nak. Ltd. Şti. nin ... ... şirketinin acentası sıfatı ile yükleten olarak görüldüğü ve yüklemenin, yükleten tarafından, yükleme ve istiflemenin yapıldığı kaydının (shippers load stowage and count) yer aldığı, davalı ... + ... Nakliyat Ltd. Şti. tarafından yükün, İstanbul'dan - Bangkok Limanına taşınması hizmet bedeli olarak 26.03.2018 tarih ve ... numaralı ve toplam 1.377.40 USD bedelli navlun faturası düzenlendiği, karma taşıma olarak yapılan yük taşımasında davalı ...+... Nakliyat Ltd. Şti. her ne kadar taşıma işleri komisyoncusu ise de, TTK. 921. Md sinde yer alan ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusunun taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı hükmü dikkate alındığında, davalı tarafın dava konusu taşımayı üstlendiği, taşıyan sıfatına haiz olduğu, bu nedenle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
TTK m. 1185/1’e göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Hükmün ikinci fıkrası uyarınca eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur. Dava konusu emtianın 07.05.2018 tarihinde ... ...'a aktarıldığı ve aynı gün gönderilene teslim edildiği, fakat davacının sigortalısı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından 29.05.2018 tarihli ihbarname yazısı ile davalı ...+... Ltd. Şti.'ne yükün hasarlı olduğu ve hasarla ilgili ekspertiz çalışmalarının devam ettiği bilgisinin verildiği, dolayısıyla hasarın teslimden yaklaşık 22 gün sonra ihbarın yapıldığı, TTK m. 1185 uyarınca dava konusu hasarın haricen belli olmayan bir hasar olması sebebiyle, teslimden itibaren en geç üç gün içinde bildirimin yapılması gerektiği, taşımaya konu emtia 07.05.2018 tarihinde teslim alınmasına rağmen, TTK m. 1185'te öngörülen 3 gün içinde davalı taşıyana hasarın bildirilmediği, bu durumda TTK m. 1185/4 hükmü gereğince, taşıyanın eşyayı deniz taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği, eşyada bir zıya veya hasar meydana gelmiş ise, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklanmış olacağının kabul edileceği, ancak bu karinelerin aksinin ispat edilebileceği, dosya kapsamı ve dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda, yükün ambalajlanmasının taşıtan tarafından yapıldığı, taşımaya konu emtianın fabrika depolama sahasından kamyonete yüklendiği, ... liman alanında kamyonetten indirilerek depolama alanına veya doğrudan konteyner içine diğer yüklerin yanma istiflendiği ve konteynerın gemiye yüklendiği, Singapur'da gemiden - gemiye aktarılarak Bangkok'ta gemiden indirildiği ve ... ... teslim yerine taşındığı ve nihayetinde de konteynerden indirildiği, yük kutularındaki patlama yerleri ve yükteki ezilme türü ve şekilleri, hasara ilişkin fotoğraflar dikkate alındığında, davacının sigortalısı taşıtanın, ambalajlama işlemini yaparken yapılacak yolculuğun kendi özelliklerine, mevsime, kullanılacak taşıma vasıtalara ve yükün hareket ettirilme çokluğuna ve güzergâhın doğal elleçleme şartlarına uygun ve yeterli ambalajlama yapmadığı, ambalajlamanın konu yük ve taşıma güzergâhı için yeterli olmadığı, hasar nedeniyle davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 127,24 TL den karar harcı olan 59,30 TL nin mahsubu ile fazla alınan 67,94 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır