T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/435 Esas
KARAR NO:2020/39
DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/11/2018
KARAR TARİHİ:06/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ithalat yapacağını belirterek ilgili emtiaların müvekkili ve müvekkili tarafından anlaşılan armatörlerle taşınmasını talep ettiğini, emtiaların Çin'in ... Limanı'ndan Haydarpaşa'ya taşınması ve gönderilen davalıya teslim edilmesi işlemi gerçekleştirildiğini, davalının emtiaları teslim almasının akabinde karşı tarafın yükün içeriğinde hata yaptığını, müvekkilinden emtiaların mahrece iade yapılarak Çin'e geri götürülmesini talep ettiğini, kurulan yeni navlun ilişkisi doğrultusunda müvekkilinin üstüne düşeni yerine getirerek yükün ... numaralı konşimentoyla Haydarpaşa'dan ...'ya taşınmasını sağladığını, Çin'deki gönderilen firmanın yükün kendisiyle bir ilgisinin bulunmadığını belirterek yükü teslim almadığını, yükün halen Çin'de beklediğini, masraf oluşmaya devam ettiğini, davalının talebiyle yapılan taşıma nedeniyle müvekkilinin 12.272,82 USD masrafa katlanmak durumunda kaldığını, müvekkili tarafından bu meblağların armatöre ödendiğini, davalıya ilgili faturaların kesildiğini, davalıya davacı tarafında ... konşimento numaralı taşımaya ilişkin olarak yükün çekilmemesi halinde oluşmuş ve oluşacak tüm masrafların kendisinden talep edeceğine dair .... Noterliğinin 02.02.2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiğini, emtiaların gönderilen tarafından teslim alınmamasından kaynaklı tüm sorumluluğun davalıya ait olduğunu, taşımaya ilişkin olarak davacıya gerekli ödemelerin yapılmadığını, davalıya yükle ilgili olarak kesilen ilgili faturalar iade edildiğini, bunun üzerine davalıya .... Noterliği tarafından keşide edilmiş 31.10.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacaklarına ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin uğramış olduğu 12.272,82 USD'lik zararın, bu tutara ilişkin ihtarnamenin tebliğ edildiği 01.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiziyle davalıdan tahsilini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı aracılığı ile Çin'in ... limanından Haydarpaşa limanına işçi eldiveni taşınması konusunda anlaştıklarını, söz konusu mallara ait konteynerın Haydarpaşa limanına geçtiğini, dava dilekçesinde belirtilen şekilde müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkiline orijinal konşimento verilmediğini, sair evrakların ayrıca talep edildiğini, müvekkiline hiçbir evrak verilmediğini, yurda getiriliş navlununun müvekkilinin ödediğini, söz konusu emtianın müvekkili tarafından millileştirildiğini, müvekkilinin malın sahibi olduğunu, Çin'den gelen konteynırın Haydarpaşa gümrük müdürlüğü nezdinde eşya incelemesi/numune alma dilekçesi ile küşat talebinde bulunduğunu, 17/07/2017 tarihli tutanak başlıklı tespit ile konteynırda müvekkilinin bedelini ödemiş olduğu işçi eldiveni yerine tuğla olduğunun tespit edildiğini, malın yükleyicisi firma ile iletişime geçildiğini, durumun kendilerinin yanlışlığı kabul ederek limana gelmiş olan emtianın mahrece iade işlemi ile kendilerine geri gönderilmesini talep ettiğini, müvekkilinin davacı taşıyıcı ... ile yazışma yaparak 20/07/2017 tarihli mail ile, yanlış yüklenmiş konteynerın geri gönderileceğini, davacı acentesinin yükleyici-gönderici firmadan oluşan masraftan geri gönderim masrafını ve Çin'de oluşacak masrafları karşılayacağına dair onay alındığını, mahrece iade görüşmelerini ve anlaşmayı bitirerek sonrasında mahrece iade işlemini gerçekleştirildiğini ,müvekkilin bu icabını kabul ederek her türlü sorumluluğu üzerine aldığını, davacının Çin'deki alıcısının kabul etmediğini ve bunun üzerine müvekkiline fatura kestiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 29/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu alacakların ilgili olduğu taşımada davacının taşıyan sıfatına ve davalının taşıtan sıfatına sahip olduğunu, TTK m. 1207 gereğince dava konusu uyuşmazlıkta olduğunu eşyanın teslimini talep hakkının gönderilen tarafından kullanılmaması halinde taşıtanın navlun sözleşmesinden doğan tüm alacaklardan sorumlu olduğunu, davacı taşıyanın dava dışı gönderilenin masrafları karşılayacağına ilişkin onay iradesini davalı taşıtana iletmekle dava konusu alacaklardan kaynaklanan sorumluluğu üstlenmiş sayılamayacağını, davalının taşıtan sıfatıyla yükün varma limanında gönderilen tarafından teslim alınmaması sebebiyle ortaya çıkan masraflardan sorumlu olduğunu belirtmiştir.
Dava; taşıma sözleşmesine konu olan emtiaların mahreci iade masraflarına yönelik gemi ve yük alacaklılığından kaynaklanan tazminat davası olduğu; uyuşmazlığın ise davaya konu mahrece iade masraflarından davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm deliller, konişmento, navlun faturası, ödeme belgeleri, mail yazışmaları ve ihtarnameler dosyaya sunulmuştur.
Dava konusu olayda davacı tarafça taşıması gerçekleştirilen emtiaların, konteynırda işçi eldiveni yerine tuğla olduğunun tespit edilmesi nedeniyle davalı tarafça teslim alınmayarak mahrece iadesi talebi üzerine mahrece iade masrafları davalıdan talep edilmektedir. Davalı tarafın savunması ise esasen davacı taşıyıcı ... ile yazışma yaparak 20/07/2017 tarihli mail ile, yanlış yüklenmiş konteynerın geri gönderileceğini, davacı acentesinin dava dışı yükleyici-gönderici firmadan oluşan masraftan geri gönderim masrafını ve Çin'de oluşacak masrafları karşılayacağına dair onay alması halinde mahrece iade işleminin gerçekleştirileceğini davacıya bildirdiğini ve davacının onay alındı demesi üzerine işleme onay verdiğini belirterek dava konusu masraflardan sorumluluğunun bulunmadığına dayanmaktadır.
Dosyaya sunulan taşıma belgelerinin incelenmesinde; ... konişmentosu ile ... numaralı dava dışı fiili taşıyan ... konişmentosu ile davaya konu emtiaların Haydarpaşa-Qindao taşımasının dava dışı fiili taşıyan ... tarafından ifa edildiği ancak emtiaların dava dışı Çin firması tarafından teslim alınmadığı anlaşılmıştır. Davacı, bu mahrece iade taşıması nedeniyle dava dışı fiili taşıyan acentesi olan ... Gemi Acenteliği AŞ'ye davaya konu 12.272,82 USD ödeme yaptığınına dair dosyaya ödeme belgeleri ile ticari defterlerini sunmuştur. Davacı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede ise davacının fatura bedellerini dava dışı ... AŞ hesabına borç kaydettiği ve ödeme yaptığı tespit olunmuştur.
Dosyaya tercümesi sunulan ve taşıyan sıfatıyla ... tarafından düzenlenen konişmentoda davalı ... Hırdavat yükleten ve dava dışı Çin firması ... Co. Ltd. gönderilen olarak kayıtlıdır. Elektronik posta yazışmalarından davalı ile davacı arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğu tespit edildiğinden davalı ... Hırdavat'ın konişmentoda belirtildiği üzere yükleten sıfatının yanı sıra taşıtan sıfatına da sahip olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Akdi taşıyan davacı ..., taahhüt ettiği taşımayı dava dışı ... marifetiyle gerçekleştirmiş olduğundan anılan dava dışı şirket de fiili taşıyan sıfatına sahiptir. Dosyaya sunulan delillerden ve tarafların beyanlarından dava dışı gönderilen tarafından yükün teslim alınmadığı, teslim hakkının da gönderilen tarafından kazanılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda yükün teslim alınmaması sebebiyle oluşan masraflardan TTK 1203 maddesi gereğince gönderilen sorumlu değildir.
TTK 1207 maddesi gereğince, taşıtan gönderilen tarafından eşyanın teslimini isteme hakkının kullanılmaması halinde navlun sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken tüm alacaklardan sorumludur. Zira taşıtan navlun sözleşmesinin tarafı olması gereği sözleşmeden doğan tüm borçların da borçlusu sıfatına sahiptir. Dosyaya sunulan elektronik posta yazışmalarından davacı ...'un acentesi aracılığıyla dava dışı gönderilene yükün mahrece iadesine ilişkin tüm masrafları karşılayıp karşılamayacağının sorulması ve gönderilen tarafından bu hususta onay verilmesi üzerine taşımanın yapıldığı anlaşılmakla davacı ...'un acentesi veya davacı ile gönderilen arasında herhangi bir ilişki bulunmayıp dava dışı gönderilen tarafından verilen bu onay davalıyı navlun sözleşmesindeki taşıtan sıfatıyla sahip olduğu sorumluluklardan kurtarmamaktadır. Elektronik posta yazışmalarından anlaşıldığı üzere, davacı taşıyan ... davalıya karşı kendisi herhangi bir taahhütte bulunmamış, dava dışı gönderilenin iradesini taşıtana ulaştırmıştır. Dava dışı gönderilen ile davacı ... arasında herhangi bir ilişki söz konusu olmadığı gibi dava dışı gönderilenin onayı hilafına hareket etmesinden davacıyı sorumlu tutmayı gerektirecek herhangi bir hukuki dayanak bulunmamaktadır. Her ne kadar davalı tarafça taşıma talimatının masrafların dava dışı Çin firması tarafından karşılanacağı onayının alındığı davacı tarafça bildirildikten sonra taşımaya onay verildiği belirtilmişse de, bu husus esasen davalı ile satım sözleşmesini kurduğu dava dışı Çin firması arasındaki ilişki bakımından önem arz etmektedir. Davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişki taşıma sözleşmesini kapsamakla buna göre davalının taşıtan sıfatıyla sorumluluğunun ortadan kaldıracak hukuki bir gerekçe bulunmadığı kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafça davalıya gönderilen .... Noterliğinin 31/10/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile davalının 01/11/2018 tarihinde temerrüde düşürüldüğü mahkemece kabul edilmekle, bu tarih itibarı ile 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte 12.272,82 USD nin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 12.272,82 USD 'nin 01/11/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
2-Karar harcı olan 4.477,40 TL'den peşin alınan 1.119,36 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.358,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.160,40 TL ilk harç 48.40 TL posta ücreti ve 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) toplam 3.308,86.TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 9.320,90 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır