T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/440
KARAR NO: 2020/245
DAVA: Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/01/2017
KARAR TARİHİ: 19/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tarım makinelerine ait milleri üreten bir şirket olmakla bir kısım ara mamulü Çin'den ithal ettiğini, ithalat işlemlerinin yapılması amacı ile uzun zamandır davalı şirket ile anlaşma yapılmış olup anlaşmaya matuf olarak bir çok mallar getirildiğini, mail yolu ile anlaşmaya varılmış olup mallar geldikten 45 gün sonra davalı tarafa ödemelerin yapıldığını, son olarak mail yolu ile teyit edilmiş olan anlaşma gereği davalı tarafça malların Çin'den 16.08.2016 tarihinde ... şirketine ait olan gemiye yüklendiğini, anlaşma gereği malın Çinden teslim alınarak limana getirilmesi, limanda gemiye yüklenmesi, geminin seçimi ve gümrük bedelleri dahil olup malın limanda alıcıya olan müvekkiline teslim edilmesine kadar tüm aracı şirketlerin belirlenmesi ve ödemelerini yapılmasının davalı şirkete ait olduğunu, anlaşma gereğince malların 16.08.2016 tarihinde yüklenmesinden hemen sonra 30.08.2016 tarihinde malın yüklendiği geminin bağlı olduğu şirketin iflasını açıkladığını ve gemi mallar ile yüklü olduğu halde Singapur açıklarında kaldığını, daha sonra malların aynı gemi ile gelmesi mümkün olmadığından dolayı malların Singapur Limanına getirtildiği ve orada başka konteynerlere aktarılarak başkaca bir gemiye yüklendiği ve İzmir Limanına getirtildiğini, aradan geçen uzun zaman nedeni ile müvekkilinin malların üretimde kullanılmasından kaynaklı olarak çok miktarda sipariş iptaline maruz kaldığını, sipariş iptallerinden kaynaklı ve üretim gecikmesine bağlı müvekkilinin zararlarını tazmin haklarım saklı tuttuklarını, anlaşma gereğince malların Çin'den yüklenmesinde geminin seçimi, gemide meydana gelebilecek tüm risklerin davalı tarafa ait olmasına rağmen malların Singapur Limanında konteyner değiştirmesi ve başkaca bir gemiye yüklenmesine ilişkin olarak ortaya çıkan masrafların müvekkilinden talep edildiğini, müvekkilinin bu bedelleri kabul etmemesine rağmen malların İzmir Limanına geldikten sonra müvekkiline teslimine ilişkin ordinoların teslim edilmediğini ve malların 23 gün İzmir Limanında bekletildiğini, gerek malların değeri ve gerekse de müvekkilinin ihtiyacı olmasından dolayı müvekkilince davalının talep ettiği bedel banka havalesi ile itirazi kayıt konularak ödendiğini, taraflar arasında karma olarak adlandırılan sözleşme akdedildiğini, TTK 926 madde kapsamında taşıma işinin yapımı davalı tarafça devir alındığını, TTK 928/2 maddesi hükmü gereği tedbirli bir tacir gibi davranmak ile yükümlü olan davalı tarafın uzun zamandır iflas etmesi beklenen bir şirkete ait gemiye müvekkilinin malını yüklemiş olması nedeni ile zararlardan , masraflardan sorumlu olduğu halde hapis hakkının kullanılmasından dolayı müvekkilinin ödeme yapmak zorunda kaldığı belirtilerek yapılan ödemelerin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız olarak para alındığı iddia edilerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak davanın açıldığını, nakliye sözleşmesinin ifa edildiğini, ifa yeri ve buna bağlı olarak yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğunu, yurtdışından alınan malların müvekkili tarafından taşınarak Türkiye'ye getirtildiği ve davacı tarafa teslim edildiğini, nakliye sözleşmesinde davacının edimi ise masraf, demuraj, navlun ve benzerini ödemek olup bunun ifa yerinin ise davalının mukim olduğu Kadıköy/İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri bulunduğu iddia edilerek yetki itirazında bulunulduğunu, esas yönünden ise müvekkilinin akdi taşıyan olup fiili taşımanın davacının bilgisi dahilinde donatan ... Ltd Şti'ne verildiğini, gemi programı ve fiili taşıyanın konşimentosunun mail ile davacı yetkilisi ...'e gönderilerek teyidinin istenildiğini, e-mail ile 24.08.2016 tarihinde konşimentonun onaylandığını, iflas edeceğinin önceden bilinmesi mümkün olmadığından davacı iddialarının haksız ve yersiz olduğu Çin-Türkiye arasındaki deniz taşımasını üstlenen fiili taşıyan ... Ltd Şti için iflas süreci başlatılması nedeni ile davacıya ait iki konteynerin yüklü olduğunu, geminin bir süre Singapur Limanında beklediği ve yükün Singapur Limanında tahliye edildiğini, davacı şirket yetkilisine iflas nedeni ile konteynerlerin limanda beklediğini, öncelikle Çin-Singapur arasındaki taşımaya ilişkin navlun'un ...'e ödenmesi ve boş konteynerin iflas edene iadesi ile ilgili teminatın yatırılması gerektiğini, Singapur Limanı ardiye ücretinin ödenmesi, yükün tahliyesi, yeni fiili taşıyan bulunması, yeni fiili taşıyanın konteynere yükün dolumu ve limana teslimi, gümrük işlemlerinin yapılması, yeni armatörün Singapur İzmir taşımasına ait navlun ve masraflar ayrıntılı olarak bildirildiğini, davacı yanca kabul edildiğini, böylece davacının onayı ile taşımanın gerçekleştiğini, konteynerlerin İzmir'e taşındığının davacıya ihbar edildiği halde davacının yükü gecikmeli olarak teslim aldığını ve boş konteynerleri 22.12.2016 günü iade ettiğini, bu nedenle davacının tesellümde temerrüdü nedeni ile demuraj ücret alacağı oluştuğunu, davanın haksız ve yersiz olarak açıldığının beyan edilerek davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/330 esas sayılı dosyası görevsizlik kararı ile mahkememize gelmiş olup, mahkememizde yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Uyuşmazlığın, taşıma esnasında emtiaların başka bir gemiye aktarılması nedeniyle davacının ek navlun ve ek konteyner bedeli ödemesinden sorumlu olup olmadığı, oluşan demuraj bedelinden davacının sorumlu olup olmadığı, ödenen bedelin iadesinin gerekip gerekmediği, gerekiyor ise iade edilmesi gereken miktar ile taşıma esnasındaki aktarma nedeniyle oluşan masraflara hangi tarafın katlanması gerektiği noktasında toplandığı anlaşılmış, taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri dosyaya sunulmuştur.
26/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacıya konteynerlerin teslim alma hakkının ordinonun teslimi ile sağlanmış olduğundan konteyner demurajının ordino tarihinden işletilmeye başlanabileceği; ordino tarihine göre hesaplama yapıldığında davacının konteyner demurajı sorumluluğunun bulunmadığı ve ödediği konteyner demuraj ücretinin iadesini talep edebileceği; diğer masraflardan kural olarak davalının sorumlu olduğu, ancak taraflar arasında anılan masrafları davacının karşılayacağına ilişkin müzakere yürütüldüğü, bu masrafları davacının karşılaması ve masraf tutarı hususunda taraflar arasında irade uyuşmasının sağlanıp sağlanmadığının elektronik posta yazışmalarının yorumuyla tespit edilmesinin gerektiği, davacının yeniden yükleme ve ara limandan taşıma yapılmasına itiraz etmemiş olmasının masrafları da kabul etmiş sayılıp sayılmayacağının Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
21/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının zaten ilk Çin-İzmir taşıması için terminal bedeli ödemiş olduğundan 900,00 USD bedelin davacıya iadesinin gerektiğini, 900,00 USD'lik terminal ve 1.390,00 USD demuraj bedelinin davacıya iadesi şeklindeki ilk bilirkişi kanaatine heyetimizin de katıldığını, 9.692,00 USD'lik navlun ücret farkının, taraflarca sözleşmede bu yönde yapılan değişiklikten kaynaklandığını ve davacının işbu değişikliğe (teklife) onay vermekle, iade talebinin yerinde olmadığını beyan etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, davacı tarafından 14/12/2016 tarihinde davalıya dava konusu taşıma nedeniyle 16.992,00 USD tutarında ödemenin yapıldığı, davacının yapmış olduğu bu ödemeden; ... Nolu 14/12/2016 tarihli faturadaki 9.692,00 USD Singapur masraflarına ve ... Nolu 26/12/2016 tarihli fatura konusu l.390,00 USD demuraj bedeline itiraz ettiği ve toplamda 11.082.00 USD alacak iddiası ile işbu davayı açtığı, dosyada mevcut dava dışı ... tarafından düzenlenen 23 Ağustos 2016 tarihli denizde taşıma senedi (... bill)'nde yükletenin ... Inc., gönderilen ve ihbar adresinin ... yükleme limanının Xingang/China, boşaltma limanının İzmir, taşıma konusu eşyanın toplam 3705 kap 2 konteyner muhteviyatı olduğu, taşıma senedinde navlunun kararlaştırılan şekilde ödeneceğine ilişkin bir atıf kaydının da yer aldığı, dosyada mevcut dava dışı ... tarafından düzenlenen ... nolu kombine taşıma konişmentosunda ise yükletenin ... gönderilenin ve ihbar adresinin davacı, yükleme limanının Çin, boşaltma limanının İzmir olduğu ve taşıma konusu eşyanın iki konteyner muhteviyatı toplam 3705 kap olduğu, taşıma konusu eşyanın ara liman olarak bırakıldığı Singapur'dan İzmir'e taşınmasına ilişkin Yang Ming Singapur tarafından düzenlenen konişmentoda ise gemi ismi olarak ... , yükleten olarak ..., gönderilen ve ihbar adresi olarak davalı şirketin isminin kayıtlı olduğu, bu kayıtlar ve davalının ikrarı gözönünde bulundurulduğunda davalının taşıma konusu eşyanın Çin- İzmir taşımasını üstlenen akdi taşıyan olduğu, husumet ehliyetinin bulunduğu, sonra taşıma işinin alt-asıl navlun sözleşmeleri ile icra edilmek istendiği ve Singapur- İzmir taşımasının da davalı tarafından üstlenilip ... isimli fiili taşıyan tarafından gerçekleştirildiği, davalı tarafından davacı yetkilisine gönderilen 29 Kasım 2016 tarihli elektronik postada ile dava konusu yükün ordino ihbarının yapıldığı ve davacının yükü teslim almaya davet edildiği, aynı elektronik postada yer alan ve davalı tarafça düzenlenmiş olan belgede davacıdan deniz navlunu, FCA masraf ve terminal bedeli olarak toplamda 19.174 Amerikan Doları talep edildiği, bu masrafların ... gemisi ile ... ve ... nolu 20 DC'lik iki ayrı konteyner içinde 3705 kap yükün Singapur'dan İzmir'e taşınmasına ilişkin olduğu ,yine bu belgede konteynerlerin serbest süre olan 7 gün içinde teslim alınmaması halinde demuraj işletileceğinin bildirildiği ancak demuraj tarifesine yer verilmediği, dava konusu taşıma nedeniyle konteynerlerin İzmir'de 23/11/2016 tarihinde tahliye edildiği ve davalı tarafından varış ihbarının 24/11/2016 ve 29/11/2016 tarihlerinde davacıya gönderildiği, ancak dava dilekçesi ekinde yer alan 01/12/2016 tarihli davacı tarafından gönderilen elektronik postada davacının "masraflarla ilgili belgeleri bekliyorum, belgeleri gönderin ki biz de işlemlere başlayalım" şeklindeki ifadesinden henüz davalı tarafından belgelerin gönderilmediği, bunun yanısıra davalı tarafından davacıya gönderilen 14/12/2016 tarihli elektronik postada, davalının "doğru fatura görüntüsü ekteki gibidir, diğerini iptal etmemiz gerekir" şeklindeki ifadesinden masraf faturalarının 14/12/2016 tarihinde gönderildiği ve ödemelerin davacı tarafından aynı gün 14/12/2016 tarihinde yapıldığı, ödeme yapılmasını isteyen ve ödeme yapılmadan ordinoyu göndermeyen davalı nedeniyle, davalının demuraj ödemesine hak kazanmadığı ve 1.390,00 USD demuraj bedelinin davacıya iadesinin gerektiği, dava konusu edilen ödemelerin demuraj alacağı dışında kalan kısmının, taşımanın tamamlanamaması sebebiyle ara limanda yapılan aktarmadan kaynaklı masraflar olduğu, dava konusu taşımada aynı yükün taşınması için birden fazla navlun sözleşmesinin akdedildiği, davacı ile davalı arasında yapılan 3705 kap ve 2 konteyner yükün Çin'den, İzmir Limanı'na getirilmesi konusunda alt navlun sözleşmesi düzenlendiği, bu sözleşmenin taşıyanı sıfatına sahip davalının taşımaya konu sözleşmeden kaynaklanan taşıma borcunu, asıl taşıyan ... ile ifa etmek üzere asıl navlun sözleşmesi akdettiği, davalı ile ... arasındaki asıl navlun sözleşmesinin, taşıyanının (asıl taşıyan) yolculuk sırasında iflas etmiş olması sebebiyle sona erdiği, taşıma konusu yüklerin Singapur'da asıl taşıyan ...'e ait gemiden boşaltıldığı asıl ve alt navlun sözleşmelerinin birbirinden bağımsız olması nedeniyle, asıl navlun sözleşmesi sona ermiş olsa dahi, alt taşıyanın yani davalının alt taşıtana yani davacıya karşı olan taşıma taahhüdünün devam ettiği, bu taahhüdün yükün Çin'den alınarak deniz yolu ile İzmir Limanı'na kadar taşınması olduğu, uyuşmazlığın taşıma konusu yükün Singapur'dan aktarmalı olarak İzmir Limanına gelmesi nedeniyle oluşan masraflardan hangi tarafın sorumlu olması gerektiği noktasında toplandığı, taraflar arasındaki elektronik posta mesajları incelendiğinde, 26 Eylül 2016 tarihli elektronik postada davalının taşımanın asıl taşıyanın iflası sebebiyle tamamlanamadığını ve yükün Singapur'da ara bir limanda bekletilmekte olduğunu davacıya ilettiği, yeni bir gemi ile yükün İzmir'e ulaştırılmasının sağlanacağı bildirildiği, 3 Ekim 2016 tarihli elektronik postada davalının Singapur'dan İzmir'e yapılacak taşımanın bazı ek masrafları gerektirdiğini bildirdiği ve bu masrafların fatura ile ibraz edileceği bilgisini davacıya verdiği, 4 Ekim 2016 tarihli elektronik postada davacının yüke ilişkin son durum hakkında davalıdan bilgi istediği ve telefonlarına cevap verilmediğini ilettiği, davalının da cevap postasında konteyner tahliyesi dışında seçeneğin bulunmadığı vc bunun da ek masrafa sebep olacağı bilgisini davacıya ilettiği, 5 Ekim 2016 tarihli elektronik postada davalının yükün Singapur'dan İzmir'e taşınması için ödenmesi gereken navlun ve diğer masraflar davacıya fatura edileceğini belirterek davacıdan bir taahhütname ve operasyonun başlatılması için de onay istediği, aynı talebini 10 Ekim 2016 tarihli elektronik posta ile de yinelediği, 11 Ekim 2016 tarihli elektronik postada davalı taahhütnameyi ekte gönderdiğini belirterek kaşelenerek kendisine ulaştırılmasını davacıdan talep ettiği, davacı tarafından geminin İzmir Limanına ulaştığı 23.11.2016 tarihinden sonra, 29 Kasım 2016 tarihli elektronik postada davacının masrafların ve zararlarının çok büyük olacağının beyan ederek yükün geri gitmesini talep ettiği, davalı tarafından dosyaya sunulan davalıya hitaben düzenlenen "Taahhütname" başlıklı 11/10/2016 tarihli bir yazıda, ... ve ... nolu konteynerlerin Singapur limanından aktarma yapılması ve buna ilişkin işlemlerin sebep olacağı masraf ve olası hasarların üstlenildiğinin bildirildiği, dosyada mevcut, 10/10/2016 tarihli ve davacının bu masrafları ödeyeceğine dair "OK" ibaresini taşıyan bir e-posta yazışmasının davalı delilleri arasında sunulduğu, taraflar arasındaki alt navlun sözleşmenin devam ettiği dikkate alındığında; dava konusu uyuşmazlıkta taraflar arasındaki elektronik posta yazışmalarından tarafların, emtianın taşındığı geminin değiştirilmesi suretiyle yükün başka gemiye aktarılması ve bundan doğacak ücret farkı konusunda uyuştuğu; bu suretle, aralarındaki sözleşme şartlarında değişiklik yaptıkları kanaatiyle davacının söz konusu aktarmadan doğan yeni masraflara rıza gösterdiği ve buna bağlı olarak taraflar arasındaki navlun sözleşmesinin ve dolayısıyla taşıma ücretininin (navlun) değiştirilmiş sayılacağı değerlendirilerek davacının Singapur masraflarından kaynaklanan ödemeyi davalıdan talep edemeyeceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 1.390 USD nin 03/01/2017 tarihinden 3095 sayılı kanunun 4/a md ve fıkrası gereğince işleyecek faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 683,36 TL den karar harcı olan 344,22 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 339,14 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 683,36 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.016,75 TL'nin ( 31,40 TL başvurma harcı, 185,35 TL posta gideri ve 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 252,95 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gider toplamı olan 2.100,00 TL'nin ( 100,00 TL posta gideri ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.836,59 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 5.270,46 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır