T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/468
KARAR NO: 2021/212
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2018
KARAR TARİHİ: 19/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yurt içi ve yurt dışı taşımalara aracılık eden "forwarder" hizmeti sağlayan bir firma olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta müvekkili şirketin davalının İtalya(... ) Türkiye'ye(Gebze-Yılport) ithal edeceği ticari mallarının nakliye ve gümrük işlemlerini organize etmek için görevlendirildiğini, davalıya ait ticari emtiaların 25.05.2018 tarihinde ... 'dan Gebze Limanı'na ... gemisi ile taşındığını, malların Gebze Limanı'na 01.06.2018 tarihinde varmış olsa da, davalı malları çekmediğini, davalı tarafından malların çekilmemesi ile konteynerın demuraj a girmiş malların çekilme tarihlerine kadar demuraj bedeli doğduğunu, Armatör ... firmasına ait konteynerin demuraja girmesi neticesinde dava dışı Armatör ...'ın oluşan bedeli müvekkili şirkete 3.360 USD ve 240 USD bedellerle fatura ettiğini, bu bedellerin müvekkili şirket tarafından armatöre cari hesap kapsamında ödendiğini ve "davalı tarafından 06.06.2014 tarihinde imzalanan "Yıllık geçici kabul taahhütname mesi"nde, davalı, Liman sahasından depolarına nakliyesinin taraflarından yapılarak konteyner sahasına boş olarak teslim edileceğini, aksi halde; konteynerin teslim edilmemesi veya geç teslim edilmesi halinde her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun taraflarına ait olacağını, konteynerin sahaya teslimine kadar geçen süre içinde kontenynerde meydana gelebilecek hasar, zarar, ziyan ile demuraj bedelinden sorumlu olduklarını kabul ile doğacak zarar ziyan ve demuraj hedefini derhal defaten ve nakden ödemeyi resmen kabul ve taahhüt ederiz" demekle oluşacak tüm demuraj bedellerini kabul ettiğini ve ödeyeceklerini beyan ettiğini, müvekkili şirketin tüm çabalarına rağmen davalının söz konusu bedelleri ödemediğini beyanla; davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... esas sayılı dosyasına karşı yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile 6361 sayılı yasa kapsamında faaliyet göstermekte olan Türkiye'nin önde gelen finans kuruluşları arasında yer aldığını, müvekkili şirket ile ile dava dışı kiracı ... A.Ş. arasında imzalanan 6361 sayılı yasa çerçevesinde 20.03.2017 tarih, ... sayılı ... Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında ... firmasının şirketleri adına düzenlemiş olduğu 15.05.2018 tarih, 21 no.lu faturaya konu ... marka, ... model, ... m/m tor 35 lohs/min tipindeki ekipmanın satın alma işleminin kiracının talebi doğrultusunda yapıldığını, bu satın almaya istinaden tüm ödemelerin malın maliki olmaları ve akdedilen sözleşme kapsamında müvekkilince gerçekleştirildiğini, iki ayı geçkin süre sonra davaya konu fatura ile ilgili olarak satıcı - davacı yetkilileri tarafından ödeme için iletişime geçildiğini, ... Sözleşmesi'ne göre faturanın müvekkili şirkete değil, kiracı ... A.Ş.'ne kesilmesi gerektiğinin ihtar edilmesine rağmen faturaların müvekkili şirket adına düzenlendiğini ve müvekkili şirket tarafından da davacı şirkete faturaların iade edildiğini, bu nedenle huzurdaki davada müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceği için davanın öncelikle müvekkili şirket açısından öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini, ... ... A.Ş. tarafından kesilen itiraz konusu faturanın ise bu malın yüklemesinin gümrükten geç çekilmesinden kaynaklandığı iddiası ile kesilen “demuraj faturası” olduğunun anlaşıldığını, Yurtdışından ithal edilen .../fatura konusu malın satıcıdan teslim alınması, nakledilmesi, tesellümü, gerekli hallerde tesisi, montajı ve işletilmesi dahil bütün hususların Kiracı ve Satıcı arasındaki anlaşma ve mutabakata bağlı olup, nakliye dahil bütün sorumluluğun Kiracıya ait olduğunu, malın nakliyesi, gümrükten çekilmesi hususunda sair tüm itiraz haklarımız saklı kalmak kaydıyla faturaya ve fatura içeriğine açıkça itiraz ederek, takip konusu faturanın 05.09.2018 tarihinde iade edildiğini, buna ilişkin alacaklıya ... Noterliğinden 10.09.2018 tarihinde ... yevmiye numarası ile ihtarnamede keşide edildiğini, buna karşı davacı tarafça iade edilen fatura üzerinden .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı dosyasından takibe geçildiğini, davacı tarafın iddialarının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafa herhangi bir borçlarının olmadığını, faturayı ve içeriğini kabul etmediklerini davacı şirkete yazılı olarak bildirmelerine rağmen haksız olarak müvekkili şirkete icra takibi başlatılmış olması nedeniyle takibe itiraz edildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunda toplandığı görülmüştür.
....İcra Müdürlüğü'nün 2018/... sayılı dosyası, dosyamız arasına alınmış, icra dosyasının incelenmesinde, takibe itiraz ile davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince tüm delilleri dosyaya sunulmuştur.
17/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... AŞ. tarafından davacıya 3.600,00 ABD doları tutarında içeriği demuraj (işgaliye) olan 2 adet e-fatura kesildiği, davacı ... ... A.Ş.'nin davalıya 29/08/2018 tarihinde içeriği demuraj olan 1 adet 18.948,24 TL lik e-fatura kestiği bu tutarın 3.600,00 ABD doları karşılığı olduğu, davalı ... ... A.Ş.'nin davacının kesmiş olduğu faturaya karşılık 05/09/2018 tarihinde 18.948,24 TLlik iade faturası kestiği, davacı ... ... A.Ş.'nin kayıtlarında bu iade faturasının yer almadığı, davacının kayıtlarında 31/12/2018 itibarryla, davalıdan alacağın kur farkları ile güncelleştirilmiş olarak ... hesabına aktarıldığı, aktarılan tutarın 19.939,24 TL olduğu, davacının akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava konusu konteyner demuraj ücretinin mahatabının davalı finalsal kiralama şirketi olduğu ve davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, yükün gümrükten geç çekilmesinin davalının sorumluluğunda olduğu ve bundan dolayı alıcının demuraj ücretinin doğduğu, demuraj uygulaması konusunda konişmentonun eki klozlar arasında (m. I 1/3 son) kayıt bulunduğu ve bu kaydın davalıyı bağladığı, talep edilen tarifenin uygun olup olmadığını tayin uzmanlık alanları dışında kalmakla birlikte, boşaltmadan sonra geminin hareket edebilmesi için oluşan konteyner işgaliye ücrctini ödeyen fiili taşıyanın (... ve Nakliyat A.Ş.) dava konusu işbu bedeli zorunlu ve yaralı gider kapsamında taşıtan veya gönderilenden talep etmesinin mümkün olduğu beyan edilmiştir.
12/08/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Bahse konu davacı-davalı delillerinin tetkiki ve tüm dosya muhteviyatının dikkatle incelenmesi neticesinde ve denizcilik piyasasındaki hakim teamül de nazarı dikkate alınmak sureti ile takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, bilirkişi kurullarının derdest dava ile ilgili olarak yeni bir bilgi ve belgenin bulunmaması karşısında kök raporunda da bir değişiklik yapmayıp, nihai ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu beyan edilmiştir.
TTK. 1200 md. gereğince navlun ile birlikte navlun sözleşmesinden doğan tüm borçların borçlusu kural olarak taşıtandır. Dava konusu talep konteynerin iade edilmemesinden kaynaklanan gecikme parası, gün başına konteyner kullanım ücreti yani konteyner demurajına dayanmaktadır. Uygulamada "konteyner demurajı" olarak adlandırılan ücret, sözleşme ile kararlaştırılan sürede veya bir süre kararlaştırılmamışsa boşaltılıp iade edilmesi beklenebilecek makul bir sürede konteynerin boşaltılıp iade edilmemesi halinde ödenmesi kararlaştırılan konteyner işgaliye bedelidir. Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Bu istem, konteyner gecikme ücreti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteyner demurajı, navlun sözleşmesi veya konişmentoda konteyner demurajı ödeneceğine dair bir kayıt bulunması koşuluyla taşıyan tarafından talep edilebilir. Asıl - alt navlun sözleşmelerinin söz konusu olması halinde konteyner alt taşıyan değil de asıl taşıyan tarafından tahsis edilmişse alt taşıtanın kendisine tahsis edilen konteyneri asıl taşıtana tahsis ettiği kabul edilmelidir. Konteyner, taşıma sonunda boşaltılıp iade edilmesi makul olarak beklenebilecek bir süre için tahsis edilir ve tahsis edilenin, boşaltılıp iade edilmesi makul olarak beklenebilecek tahsis süresinde konteyneri iade etmekle yükümlü olduğu kabul edilmelidir. Konteynerin tahsis süresinin sonuna kadar iade edilmemesi halinde iade yükümlülüğünün ihlalinden söz edilir ve tahsis eden bu sebeple uğradığı zararın tazminini talep edebilir.
Dosyada mevcut dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoda taşıyanın ... S.R.L.; yükletenin ... ; gönderilenin ... ... A.Ş. olduğu, davacının ise eşyalar varma limanına ulaştığında başvurulacak kişi şeklinde kayıt altına alındığı, bu konişmentonun taşıyan ... S.R.L. ile yükleten ... arasındaki asıl navlun sözleşmesinin varlığını ispatladığı, dolayısıyla asıl navlun sözleşmesinin taşıyanı olarak görülen ... S.R.L nin asıl/fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, dosyada mevcut elektronik posta yazışmalarından, fiili taşıyan ... S.R.L. tarafından yapılacak bu taşıma işinin davacı ile yapılan anlaşmadan kaynaklandığı, davacının bu sözleşmenin taşıtanı sıfatına haiz olduğu, gerek tarafların beyanlarından gerekse dosyada mevcut mail yazışmalarından söz konusu navlun sözleşmesinin kurulmasına sebep olan alt navlun sözleşmesinin ise, davacı ... ... A.Ş. ile davalı ... ... A.Ş. arasında kurulduğu, davacının dava dilekçesinde taşıma organizasyonunu davalı adına yaptığını, davalının da finansal Kiralama Şirketi olmaları sebebiyle taşımaya konu yükün maliki göründüklerini, ancak gerçekte bu ürünlerin dava dışı ... A.Ş. adına satın alındığını ifade ettiği, taraf beyanları da dikkate alındığında, davacı ile davalı arasında kurulan alt navlun sözleşmesi sebebiyle davacının akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu dolayısıyla aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafın cevap dilekçesinde, dava konusu yükün mülkiyetinin kendisine ait olduğunun belirtildiği, Finansal Kiralama Kanunu 23. maddesinde de finansal kiralamaya konu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğunun hüküm altına alındığı, davaya konusu uyuşmazlığın davacı finansal kiralama şirketinin mülkiyetinde olan ürünlerin limanda beklemesinden yani navlun sözleşmesinden kaynaklandığı, dosyada mevcut konşimentoya göre davalının gönderilen sıfatına haiz olduğu, TTK 1203. madde gereğince bu sıfatı sebebiyle ödemeyle yetkili kılındığı bütün alacakları ödemek yükümlülüğü altında bulunduğu dikkate alındığında davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
Konteyner demuraj bedeli konteynerin iade edilmemesinden kaynaklanan bir gecikme bedeli olmakla birlikte, konteyner demurajının ödenmesinde ilgilisinin (taşıtan veya gönderilen) kusurunun bulunup bulunmadığı kural olarak dikkate alınmamaktadır. Dosyada mevcut konişmentoda, yükü varma limanında teslim alacak kişi/gönderilen olarak davalının kaydedildiği, varma limanında yükün yetki ve yükümlülüğü ile buna bağlı olarak geç teslimden doğan borçlardan sorumluluğun da gönderilene ait olacağı, TTK. 1207 maddesinde yer alan gönderilenin eşyanın teslimi hakkını kullanmaması halinde taşıtanın navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlü olduğuna ilişkin hüküm gereğince, asıl navlun sözleşmesine göre taşıtan olan davacının iş bu sözleşme uyarınca gönderilen sıfatına sahip davalının yükü varma limanında teslim alma yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemiş olması sebebiyle doğan dava konusu konteyner demurajı borcu olan 3600 USD yi ödediği, davalının gerek yük maliki gerekse gönderilen sıfatı sebebiyle dava konusu demuraj ücretinin borçlusu olarak davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda dosyada mevcut demuraj ücreti tarifesine göre geminin limana geliş tarihi olan 01.06 2018 ve malların gümrükten çekildiği tarih olan 11.06.2018 tarihleri arasındaki süre için hesaplanan 3.600 USD bedelin kadri marufunda olduğu, davacının fiili taşıyana ödemiş olduğu bu bedeli davalıdan talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş, dava konusu alacağın faturaya dayalı olması nedeniyle alacak likit kabul edilmiş, davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E.sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile, asıl alacağın %20 sine tekabül eden 4.340,23 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 1.511,03 TL'den peşin alınan 214,63 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.296,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (255,73 TL ilk harç,184,70 TL posta ücreti ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 2.440,43 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır