T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/493 Esas
KARAR NO:2019/284
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:21/12/2018
KARAR TARİHİ:20/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısına ait kırmızı mercimek emtiasının 3334 paket halinde toplamda 50.176,70 kg olacak şekilde konteynerlere yüklenerek Mersin Limanından El Hudeyde limanına ... gemisi ile taşındığını, emtianın El Hudeyde limanında tahliyesi sırasında ... numaralı konteyner içeirsindeki emtianın ıslanma ve nem sebebiyle hasarlı olduğu gerekçesiyle alıcı firmanın emtiayı kabul etmediğini, hasar üzerinde liman sahasında yapılan inceleme neticesinde ... numaralı konteynerin tabanında bulunan 3-4 sıra halinde yerleştirilmiş emtia paketilerinin ıslandığını, renginin değiştiğini, çürüdüğünün tespit edildiğini, 2 nolu davalı 31/12/2016 tarihli ve ... nolu fatura düzenlediğini ve akdi taşıyan sıfatını kazandığını, 1 nolu davalı taşımaya ilişkin konişmento düzenlemekle fiili taşıyamn sıfatını üstlendiğini, borçlular aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe borçlular tarafından yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava bakımından yetkili mahkemelerin Marsilya Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket ... S.A'nın Mersin, İskenderun ve Antalya Limanlarında acenteliğini yaptığını, taşıyan sıfatına haiz olmayan müvekkiline doğrudan husumet yöneltilmesinin doğru olmadığını, müvekkilinin akdi taşıyan sıfatı ile değil, taşıyanın yükleme limanı acentesi sıfatı ile hareket ettiğini, dava konusu yük hasarının ne zaman ve ne sebeple meydana geldiğinin belli olmadığını, konteyner içerisinde bulunan yüklerde meydana gelen ıslaklığın hangi nedenden kaynakladığının ispatlanmamış olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılamasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlıkta geminin yabancı bayraklı ve boşaltma limanının Türkiye dışında (Hodeıdah) olması karşısında yabancılık unsuru bulunmaktadır.
MÖHUK 47.madde gereğince yetki anlaşmasının geçerli olması için; uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemesinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ve uyuşmazlığın borç ilişkisinde doğması gerekir.
Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanununun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkememizin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı sorunudur.
Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun ön yüzündeki kloz ile Marsilya Ticaret Mahkemesinin yargılama yetkisine sahip olduğu kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasındaki bu sözleşme yabancı mahkemeye yetki veren usul hukukuna ait yabancı unsurlu bir sözleşmedir. Mahkememizce belirlenmesi gereken husus taraflar arasındaki yetki anlaşmasının MÖHUK 47.maddedeki geçerlilik şartına uygun olup olmadığı ve bu suretle mahkememizin yetkili olup olmadığı hususudur.
Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir.
Tüm dosya kapsamına göre dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememizin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu, mahkememizin 1 nolu davalı ... SA açısından yetkili olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
2 nolu davalı ... A.Ş.hakkında açılan davada davalı şirketin konişmentoda acente sıfatıyla yer aldığı, konişmentonun Mersin'de düzenlendiği ve navlunun da yükleme yeri acentesi olan davalı tarafça tahsil edilmesinin olağan olduğu, davalı şirketin davalı fiili taşıyan ...'nin acentesi olduğu, TTK madde 105/2'ye göre acentelik sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlendiğinden davalı aleyhine ancak izafeten dava açılabileceği, asaleten dava açılamayacağı göz önüne alınarak açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-1 nolu davalı ... SA'ya karşı açılan davada davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİ NEDENİYLE DAVA DİLEKÇESİNİN USULDEN REDDİNE,
2-2 nolu davalı ... A.Ş.hakkında açılan davada davalı şirketin konişmentoda acente sıfatıyla yer aldığı, konişmentonun Mersin'de düzenlendiği ve navlunun da yükleme yeri acentesi olan davalı tarafça tahsil edilmesinin olağan olduğu, davalı şirketin davalı fiili taşıyan ...'nin acentesi olduğu, TTK madde 105/2'ye göre acentelik sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlendiğinden davalı aleyhine ancak izafeten dava açılabileceği, asaleten dava açılamayacağı göz önüne alınarak açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 305,62 TL den karar harcı olan 44,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 261,22 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-1 nolu davalı tarafından yapılan 20,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak 1 nolu davalıya verilmesine, bakiye giderin 1 nolu davalı üzerinde bırakılmasına,
5-1 nolu davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
6-2 nolu davalı vekili için takdir edilen 2.725,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/06/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır