T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/516 Esas
KARAR NO:2020/244
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/12/2018
KARAR TARİHİ:20/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalıya ait soğuk çekimli paslanmaz çelik sac emtiasının ... ve ... nolu konşimentolar tahtında ... gemisine yüklenerek Türkiye'den Amerika'ya taşındığını, tahliye sırasında yapılan kontrollerde, ... nolu konteyner içerisindeki ... nolu rulonun hasarlı olduğunun tespit edildiğini, yapılan İncelemede, ... numaralı rulo ambalajının orta göbek kısmından yırtıldığının ve yırtık yere denk gelen rulonun iç sarımlarında ise darbeye bağlı ezilme şeklinde hasarın oluştuğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporuna göre hasarın, emtianın yükleme sırasında forklift bıçak darbesine maruz kalması sebebiyle oluştuğu kanaatine varıldığını, hasarlı çelik rulonun, alıcı firma tarafından üretime alındığını ve 800 kg'lık hasarlı kısımların kesilerek hurdaya ayrıldığını, hasarlı kısım için 200 USD tutarında sovtaj teklifi alındığını ve hasar hesaplamasında bu tutarın düşüldüğünü, emtiaların hasarlı şekilde teslim edildiğini, sigortalı tarafından durumun ihtarname ile taşıyana bildirildiğini ve ayrıca tutanak tanzim edildiğini, 1. davalının, somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğunu, ayrıca konteyner yükleme, lashing hizmetinin de 1. davalı tarafından verildiğini, 2. davalının, dava konusu olayda fiili taşıyan konumunda olduğunu, dava dışı sigortalının uğradığı zarar tazmin edildiğini ve sigortalının haklarına halef olunduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. sayılı dosyası kapsamında başlatılan takibe borçlular tarafından yapılan itirazın haksız ve mesnetsiz olup iptalinin gerektiğini iddia ederek... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. sayılı dosyasına borçlular/davalılar tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlular/davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.
1. nolu davalı ... Tic. Ltd. Şti. Cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımada sigortalıya karşı "taşıyan" sıfatını haiz olmadığını; "taşıma işleri organizatörü" olup mesleki olarak görevi ve faaliyetinin sigortalı için muhtelif taşıyanların gemilerinde yer rezervasyonu yapmak ve taşımanın organizasyonunu çıkartmak olduğunu, dosyada bulunan konişmento incelendiğinde bu konişmentonun diğer davalı yabancı taşıyan ... tarafından düzenlenerek imza edildiğini, sigortalının da bu konişmentoya "yükleten" sıfatı ile taraf olduğunu, ayrıca sigortalı ile herhangi bir navlun sözleşmesi de akdetmediğini, dava konusu yükleri konteyner içine yüklemediğini, yüklerin konteyner içine yüklenmesi ve istifin bizatihi "yükleten" sıfatını haiz sigortalının sorumluluğunda yapıldığını, dosyada mevcut sigorta ekspertiz raporunda iddia edilen hasarın oluş şekli olarak emtiaların Türkiye'de konteyner içine yüklenirken forkliftin bıçak darbesi nedeniyle hasarlandığına ilişkin görüşün tamamen varsayım üzerine kurulduğunu, gerçek dışı ve hatalı bir düşünce olduğunu, dava konusu yüklerin ... Konteyner Depo sahasında sigortalı tarafından konteyner içine yükledikten sonra kendisi tarafından bu yüklere lashing yani yüklerin konteyner içinde bağlanması ve emniyete alması hizmeti yapıldığını, bu işlemin uygunluğunu tasdik için ... A.Ş isimli firmadan rapor alındığını ve raporda "... personeli tarafından gerçekleştirilmiş görsel kontroller doğrultusunda paketlerde hasar gözlemlenmemiştir" şeklinde açıklama yer aldığını, yüklerin limandan limana olan denizyolu ile taşınması aşamasında da iddia edilen hasarın meydana gelmiş olmasının mümkün olmayacağını, yüklerin yükleme limanında kapalı ve mühürlü şekilde alındığı gibi aynı şekilde tahliye limanında gemiden tahliye edildiğini ve alıcısına da kapalı ve mühürlü olarak konteyner ile birlikte teslim edildiğini yükler alıcı tesislere ulaştıktan sonra iddia edilen hasar için 1 adet fotoğraf bulunduğu ve uzmanlara göre alıcı tesislerinde konteyner içindeki yükün hareket ettirildiğinin fakat daha sonra hasar iddiası ile ilgili fotoğrafların çekildiğini, yükleme ve iç istif sonrasında ön rulo takozunun kapı eşiğine mesafesinin yaklaşık 1 metre iken tahliye fotoğraflarında bu mesafenin yaklaşık 50 cm olduğunun görüldüğünü, bu nedenle ruloların tahliyede konteyner içinde hareket ettirildiği ve öne kaydırıldığını, verilere göre alıcının tesislerinde rulo emtiasının forklift veya uzun boom'lu başka bir ekipman ile hareket ettirildiğini ve kuvvetle muhtemel emtianın önce konteynerden dışarı çıkartıldığını fakat bu aşamada hasarın oluşması sebebiyle daha sonra emtianın tekrar konteyner içine alelade yüklenerek sanki hasar yükleme esnasında oluşmuş gibi fotoğrafların çekildiği görüşünde bulunulduğunu, dava konusu yüklerin tahliye limanı olan Baltimore Limanı'nda gemiden tahliye edilerek burada alıcısına konteyner ile birlikte kapalı ve mühürlü olarak teslim edildiğini ve bu yüklerin konteynerle birlikte alıcının kendi sorumluluğundaki kara nakliyesi ile Miami Florida'daki tesislerine karayolu ile taşındığını, dolayısıyla hasarın deniz mi yoksa kara taşıması sırasında mı meydana geldiğinin tespit edilemediğini, iddia edilen hasar için TTK m. 1185/1 uyarınca süresinde hasar ihbarı yapılmadığını ve hasarın neden ibaret olduğunun belirtilmediğini TTK m. 1185/2 uyarınca yükte bir hasar var ise, bu hasarın her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemelerce tespit edilmesi gerektiğini sigortalının zararının belli olmadığı savunmasında bulunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. nolu davalı ... cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesinin dava konusu taşımayı kapsamadığını, iddia edilen hasarın konteynerin Türkiye'deki iç yüklemesinde meydana gelmiş olsa dahi, tarih itibariyle poliçenin bu yönde iddia olunan hasarı kapsamadığını, dosyada yer alan sigorta ekspertiz raporunda iddia edilen hasar ve hasarın oluş şekli ile ilgili herhangi bir kusurlarının ve sorumluluklarının bulunmadığının ortaya konulduğunu, diğer davalı ... firmasından alman bilgiler doğrultusunda dava konusu yüklerin liman sahası dışındaki konteyner dolum tesislerinde tam, sağlam ve hasarsız olarak konteyner içine yüklendiğini, bu şekilde fotoğraflarının çekildiğini, aynı zamanda bağımsız bir gözetim şirketine yükleme gözetim raporu ve fotoğraflı rapor düzenletildiğini, konteyner iç istifinde ve yükte hasar olmadığının tespit ettirildiğini, TTK m. 1185 gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, buna göre yükün konişmentoda nasıl yazılmış ise gönderilene o şekilde teslim edilmiş olarak kabul edileceğini, TTK m. 1185/2 uyarınca hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemeler aracılığıyla tespit yapılmadığını, ABD'deki iç kara nakliyesinde meydana gelmiş hasardan kendilerinin sorumlu olmadığını dosyada yer alan sigorta ekspertiz raporuna göre kendileri hakkında herhangi bir tespit ve değerlendirmenin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı sigortacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, 1. ve2. davalı taşıyanların dava konusu zarardan sorumlu bulunduğu hususunun ispatlanamadığı, mahkemenin taşıyanın zarardan sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda zararın miktarının hesaplanması gerekeceği, dosya içeriğinde bulunan ekspertiz raporunda, zarar miktarının sovtaj tenzilli ve %10 ilave bedel hariç, 1.772 Amerikan Dolan olarak hesaplandığı, kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin görüşüne göre bu meblağın uygun olup kadri maruf bulunduğu, TTK m. 1186/1 hükmü uyarınca 800 kg x 2 ÖÇH = 1.600 ÖÇH'nin taşıyanın sorumluluğunun üst sınırı olup fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi gerekeceği kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde, öncelikle davalıların pasif husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davalı ... ' ın 14.08.2017 tarih ve ... numaralı navlun faturasını düzenlemiş olması karşısında, dava konusu taşıma işini üstlendiği, akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu, dosyada mevcut ve davalı ... tarafından düzenlenmiş olan dava konusu taşımaya ilişkin .... numaralı konişmentonun incelenmesinden, 2. davalının dava konusu taşıma bakımından fiili taşıyan sıfatını hazi olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ve dava dışı sigortalı tarafından Londra'da bulunan dava dışı ... Ltd. adına düzenlenmiş olan üç adet faturanın incelenmesinden, dava konusu emtianın Londra'da bulunan ... isimli firmaya CFR ve CİF tipi teslim şekli ve ödeme şeklinin ise "TT 30 days after B/L date" ve "T/T B/L + 7 business days" olarak kararlaştırıldığı, dosyada bulunan ekspertiz raporundaki açıklamaya göre, dava konusu emtianın daha sonra Amerika'daki nihai alıcı olan Intermetal ... firmasına gönderildiği, bu kaydın konişmento tarihinden 30 gün sonra EFT ile ödeme ve konişmento tarihinden 7 işgünü sonra EFT ile ödeme yapılacağı hususunda anlaşıldığını ve ödemenin yapılması için malın alıcıya tesliminin beklenmeyeceğini gösteridiği, CİF tipi satımda sigorta sözleşmesini akdetmek satıcının yükümlülüğü olup; hasar malın gemiye yüklenmesiyle alıcıya intikal ettiğinden, sigorta sözleşmesinin alıcı hesabına akdedilmesi gerektiği, dava konusu olayda ise böyle yapılmadığı, dosyaya sunulan 29.1.2018 tarihli belgelerden, dava dışı alıcı ... ile dava dışı nihai alıcı ... hasar tazminatının dava dışı satıcıya ödenmesine muvafakat ettikleri ve bu ödeme ile, dava konusu hasardan doğan talep haklarını davacı sigortacıya temlik ettiklerinin anlaşıldığı, dosyada bulunan ... Bankası'na ait 31.1.2018 işlem tarihli dekonttan, davacı ... Sigorta tarafından dava dışı ...'ya 1,949 USD ödendiği, ibraname başlıklı belgeden ise, dava dışı ...'nun dava konusu hasardan sorumlu olanlara karşı rücu haklarını davacı ... Sigorta'ya devrettiğinin görüldüğü, açıklanan faturadaki teslim ve ödeme şekline ilişkin kayıtlar ile içeriği açıklanan belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava dışı alıcıların hasar gören mal için mal bedelini ödemediği, bu nedenle herhangi bir zarara uğramadığı; buna karşılık dava dışı satıcı ...'nun mal bedelinin ödenmeyen kısmı nedeniyle zarara uğradığı; bu nedenle dava dışı alıcıların, sigorta tazminatının dava dışı satıcıya ödenmesine muvafakat ettikleri kanaatine ulaşıldığı ve sigortacının, TTK m. 1472 hükmü uyarınca kanuni halef sıfatını kazandığı ve bu sebeple aktif husumet ehliyetine sahip olduğu kabul edilmiştir.
Davalıların sorumluluğu açısından yapılan değerlendirmede, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispat yükünün taşıyandan talepte bulunana ait olacağı, ekspertiz raporunda dava konusu hasarın, "çelik ruloların, konteynerler içine yüklenmesi sırasında forklift bıçak darbesine maruz kalması sonucu oluştuğu" görüşüne ulaşıldığı, bu görüşün dayanağının ise, mevcut bulgu ve tecrübeler olarak açıklandığı, mahkememizce atanan teknik uzman bilirkişi görüşüne göre, dosyaya sunulan ... A.Ş. İsimli gözetim firmasının gözetim raporu ile rulonun lashing öncesi ve sonrası çekilen renkli fotoğraflarının incelenmesinden, "ruloda taşımanın başlangıcı öncesinde herhangi hasar bulunmadığı; rulonun konteyner içi lashingi ve dip kısmından yapılan tahta (edge) beslemelerin deniz taşımasına uygun olduğu; konteyner içine yüklenen rulo yükünün konteyner içinde bağlanarak emniyete alındığında sağlam ve hasarsız olduğu; hasarın alıcının tesislerinde rulo emteasının forklift veya uzun boom'lu başka bir ekipman ile hareket ettirildiği ve kuvvetle muhtemel emteanın önce konteynerden dışarı çıkartıldığı fakat bu aşamada hasarın oluşması sebebiyle daha sonra emteanın tekrar konteyner içine yüklenerek fotoğraflarının çekildiği" kanaatine ulaşıldığı, dosya içeriğinde hasarın TTK m. 1185/1 'e uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m. 1185/2'ye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi de bulunmadığı, karinenin de aksinin de çürütülemediği anlaşılmakla davalı taşıyanların dava konusu zarardan sorumlu bulunduğu hususunun ispatlanamadığından davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 134,10 TL den karar harcı olan 54,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 79,70 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı vekili için takdir edilen 3.400,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır