T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/56 Esas
KARAR NO: 2020/21
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/02/2018
KARAR TARİHİ: 28/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine ... sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi (ABONMAN) ve ... sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi (Kati Abonman) Sözleşmesi ve ona tekaüdüm eden ICC (A) Klozu hükümlerine kapsamında ... Ltd.Şti. adına sigortalı 890 kutu net 22.250,00 kg brüt 22.695,00 kg çivi emtiası, davalı freight forwarder/taşıyanın temin ettiği ... nolu 20 feetlik kapalı konteynere tam ve hasarsız yüklenerek Çin'in Qingdao Limanı'ndan İstanbul Ambarlı ... Limanı'na, dava dışı fiili taşıyan (hat operatörü) ... 'nın düzenlediği 26.01.2016 tarihli ... sayılı konşimento tahtında ... isimli gemiyle taşınmak üzere tam ve hasarsız teslim edilmiş olduğunu, 01.03.2017 tarihinde limana ulaşan gemiden tahliye edilen konteynerin liman sahasında sigortalı tarafından küşat dilekçesi verilerek liman sahasında açılması ve tam tespit yapılması talebinde bulunulduğunu, 06.03.2017 tarihinde gümrük memuru, liman memuru ve sigortalı gümrük acentesinin nezaretinde konteyner üzerindeki mühür sağlam görülerek açılmış yükün sayımında konteyner içerisindeki emtianın 245 kutu olduğu 645 kutu emtianın eksik olduğu tespit edilerek tutanak düzenlenerek tartımda konteynerden çıkan emtianın 5.990,00 kg olduğunu, liman sahasında konteyner açılıp sayımın yapıldığında mühürün sağlam olduğunu, konteyner kapılarında zorlama olmadığını, kapıların kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi anormal durumların olmadığı tespit edilmiş olduğunu, yapılan değerlendirmeden eksikliğin, nerede ne şekilde meydana geldiği tam olarak tespit edilemediğini, tahminden, varsayımdan öteye gitmeyen çıkarımlar dışında somut bir tespit yapılamamış olduğunu, sigortalının zarara uğramasından davalı freight forwarder sorumlu olduğunu, Türkiye’nin ve Çin’in de taraf olduğu "Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşme Hükümleri” uyarınca 01.07.2016 tarihinden itibaren Dünya genelinde tüm limanlarda uygulamaya giren ve Türkçe "Doğrulanmış Brüt Ağırlık" olarak adlandırılan "Verified Gross Mass (VGB)" şartı gereğince ; denizyoluyla taşınmak üzere kıyı tesislerinde gemilere yüklenecek olan dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının tespit edilerek doğrulanması gerektiğini, konuya ilişkin her ülke konvansiyon parelelinde yasal düzenlemelerini tamamlamış; Ülkemizde de "DENİZYOLUYLA TAŞINACAK DOLU KONTEYNERLERİN BRÜT AĞIRLIKLARININ TESPİTİ VE BİLDİRİMİ HAKKINDA YÖNERGE" yürürlüğe girdiğini, Konvansiyon uyarınca gerek kıyı tesisi işleticisi, gerek yükleten gerek taşıyan gerek hat işletmecisi gerekse taşıma işleri organizatörünün; usulüne uygun düzenlenmiş "Doğrulanmış Brüt Ağırlık” olarak adlandırılan ’’VerifiedGrossMass (VGB)” belgesi olmaksızın konteyneri gemiye yüklemesi/alması/taşıması kesinlikle yasak olduğunu, aksi halde taşıma işinde rol alanların doğacak zarardan sorumlu olacaklarını, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olmak üzere; Sigortalıya sunulan belgenin tetkikinde belgenin beyandan öteye gitmediğini, belgede bulunması gerekli ‘‘e) Tartı aletinin kimliği (tescil no/seri no/yetki novb), f)Konteynerin brüt ağırlığının tespit yöntemi (Yöntem-1 / Yöntem-2),Yöntem-1 için, yetkilendirilen tartı aleti operatörünün/yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası:Yöntem-2 için yetkilendirilen yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası.” bilgisinin bulunmadığı halde konteynerin gemiye yüklendiğinin anlaşıldığını, konteynerin gemiye yüklenmek üzere limana geldiği andan gemiye yüklendiği ve taşındığı aşama sürecinde, bu süreçte rol alanlar usulune uygun "Doğrulanmış Brüt Ağırlık" olarak adlandırılan "VerifiedGrossMass (VGB)’’ belgesi olmayan emtia yüklü konteyneri gemiye yükleyip taşımışlar eksikliği tespit etmemiş olduklarını, taşımada görev/rol alanlar, adı geçen belge içeriğini kontrol edip doğrulatmış olsalar bir başka ifade ile konteynerin tartımını yapmış/yaptırmış olsalar; sigortalı eksik mal almak durumu ile karşı karşıya kalmayacak olduğunu, en nihayetinde eksikliğin nerede hangi aşamada kimin sorumluluk kesitinde (belki satıcı belki ara taşıyıcı belki liman görevlileri belki fiili taşıyıcı vd.) meydana geldiğinin tespit edilmiş olacağını, davalı ve yardımcı şahısları/hizmetinden yararlandıkları (kıyı tesisi işleticisi, hat işletmecisi fiili taşıyan, taşıma işleri organizatörünün yurt dışı acentesi) yasal yükümlülüğünü (doğrulanmış tartımı yapılmayan konteyneri gemiye yüklememe-taşımama) yerine ve taşıma ilişkisinde basiretli bir tacir gibi hareket etmemesi sonucunda sigortalının zararına sebep olduğundan meydana gelen zararı tazmin ile yükümlü olduğunu, davalı taşıma işleri organizatörü, yardımcı şahısları/hizmetinden yaralandıklarını; gerek yurt dışı acentesinin gerek yardımcı şahıs kıyı işleticisinin gerekse fiili taşıyıcının (hat operatörünün) eylemlerinden, ihmal ve kusurlarından kendisinin de sorumlu olduğunu, emtianın tahliyesi sonrasında yapılan ... küşat işleminde 645 kutu emtianın eksik olduğu tespit edilerek tutanak düzenlendiğini, tartımda konteynerden çıkan emtianın 5.990,00 kg olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz çalışması sonrası 645 paket çatı çivisi bedeli 13.915,88 USD ve %10 ilave bedel 1.391,58 USD ile birlikte toplam 15.307,47 USD karşılığı 56.885,62 TL sigorta tazminatı 28.08.2017 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini, Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve TTK 1472. Maddesinin amir hükmüne göre şirketimiz hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına kanunen halef olduğu aynı zamanda hak ve alacaklarını temlik aldığını, davalının meydana gelen zaradan sorumlu olup ödenen tazminatın tahsili kendisinden tahsili talep edilmiş ise de olumlu cevap alınamadığını belirterek 56.885,62 TL sigorta tazminatının 25.08.2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte dava vekalet ücreti, yargılama harç ve masraflarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşıma işleminde müvekkili şirketin sadece 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunumun 917 vd. maddeleri uyarınca Taşıma İşleri Komisyoncusu (freight forwarder) olduğunu, deniz taşıması konşimentosunda (WayBill) görüleceği üzere taşıyan dava dışı “...” şirketi olduğunu, müvekkili şirketin görevi kendisinden taşıma organizasyonu talebinde bulunan davacı tarafından talep olunan taşıma işini organize etmekten ibaret olduğunu, bu kapsamda yükün fiili taşıyanı olmayan müvekkilinin huzurdaki davada taraf ehliyetinin de bulunmadığını, müvekkili şirket açısından husumet itirazlarının olduğunu, davacı yanın dilekçesindeki talep ve iddialarına karşı zamanaşımı definini ileri sürdüklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davaya konu alacak zamanaşımına tabi olduğunu, bu nedenle davanın başta usulden reddinin gerektiğini, dava konusu yükün konteynere gönderici tarafından istiflenmesi akabinde konteynerin mühürlenerek taşıyıcıya teslim edilmiş olduğunu, taşıyıcının kontrol yükümlülüğü ve hatta imkanı bulunmayan konteyner içeriği ile ilgili olarak mesul tutulmasının mümkün olmadığını, emniyetli konteynerler hakkında uluslararası sözleşme insan hayatının emniyetinin sağlanmasına yönelik kuralları ihtiva etmekte olduğunu, konteyner içeriği sebebi ile tazminat yükümlülüğü konusunda hiçbir düzenleme ihtiva etmediğini, dolayısı ile huzurdaki ihtilafta uygulama alanı bulunmadığını, dava konusu yüke ilişkin doğrulanmış brüt ağırlık (Verifiedgrossmass–VGM) belgesi içeriği sözleşmeye taraf ülkelerin her biri tarafından kendi içhukuk kuralları uyarınca belirlendiğini, dava konusu yüke ilişkin VGM belgesi de yüklemenin yapıldığı Çin’in iç hukuk kuralları uyarınca usulüne uygun olarak düzenlenerek taşıyıcıya teslim edildiğini, taşıyıcının VGM belgesi içeriğini denetleme yükümlülüğünün mevzu bahis olmadığını, davalı şirket taşıma ilişkisinde sadece aracıdan ibaret olduğunu, yükün ne göndericisi ne de alıcısı olmadığından konşimentodan doğan yükümlülüklerin de tarafı olmadığını belirterek davanın reddini, davanın taşıyan ... A/S şirketine ihbarını, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Dava, davalının talebi ile ... ye ihbar olunmuştur. İhbar olunan beyan dilekçesi ile; ... Denizcilik A.Ş' nin ne de Türkiye acenteliğini yaptığı ...A/S’in davacının sigortalısına karşı “Taşıyan" ve hatta “Fiili Taşıyan” sıfatları bulunmadığını, dava konusu taşımada davacının sigortalısının tarafı olduğunu ve yüklerini taşıttığı konişmento ... Denizcilik A.Ş'nin ya da ... A/S'in bastığı, düzenlediği, imzaladığı vs. konişmentosu olmadığını, ne ... Denizcilik A.Ş'nin ne de ... davacının yüklerinin taşınması işi için sigortalıdan herhangi bir yükleme ve taşıma talimatı almadığını, bu hususta sigortalı ile en ufak bir irtibatı, yazışmasının bulunmadığını, hatta dava konusu taşıma bakımından ne ...Deniziclik A.Ş’nin ne de ... A/S’in davacının sigortalısından tahsil etmiş olduğu herhangi bir navlun ya da başkaca ad altında herhangi bir ücret de bulunmadığını, ... Denizcilik A.Ş ve ... A/S'in davacının sigortalısı ile akdi ya da hukuki hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava konusu uyuşmazlıkta eğer davacının sigortalısının satıcısı ve yükleteni olan dava dışı bir firmanın yine sigortalının taşıyanı olan ... ’a vermiş olduğu ... belgesi hatalı veya gerçek dışı bir belge ise, bunun sorumlusu hiçbir zaman taşıyanlar olmadığını, nihayetinde, davacının sigortalısının taşıyanı olan dava dışı ...’ ın düzenlemiş olduğu konişmentoda, konteyner numarası yanında ... numaralı mühür numarası belirtilmiş ve konişmento üzerinde ... (...) yani “İçeriği Beyan Edilen” kaydına yer verilmiş olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta ilk önce nazara alınması gereken hususun, taşımanın aynı mühür ile yapılıp yapılmadığının tespiti yani, denizyolu taşıma esnasında konteynerlere dava dışı yükleten tarafından tatbik edilen mühürlerin kırılıp kırılmadığının araştırılması gerektiğini, eğer dava konusu taşımada yükler dava dışı yükletenin konteynere tatbik ettiği mühür ile taşınmış ve tahliye limanında alıcısına da aynı mühür ile kapalı olarak teslim edilmiş ise, bu durumda eksik çıkan yük için taşıyanın sorumluluğundan söz edilmesinin mümkün olmayacağını belirtmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 06/05/2019 havale tarihli raporda özetle; davacının aktif husumet ehliyetine, davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğunu, davanın süresi içerisinde açıldığını, hasar ihbarının TTK m.1185’ te belirtilen süre içerisinde yapılmadığını, ama bu durumun taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, taşıyan lehine karine doğmakla birlikte bu hususun aksinin ispatlanabileceğini, ... nolu konişmento ve ... no.lu Deniz Yük Senedi üzerinde “ Shıpper’s Stow, Load,weıght And Count” Ve“saıd To Contaın” Kaydının bulunduğunu, dava konusu sigortalı emteanın ... nolu konteynerin içerisine yüklenmesi, istifi, tartımı ve sayımı ile konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten ... Lımıted Şirketi tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu, ekspertiz raporunda “ 645 kutu emtianın eksik olduğunun tespit edildiği anlaşılmakta olup, söz konusu eksikliğin tam olarak nerede ne zaman ve ne şekilde meydana gelmiş olduğuna dair kati bir bilgi veya belge olmadığı,” bilgisine yer verildiğini, konteyner mühürlerinin sağlam olarak varma limanına getirildiğini, konteynerlerin açılarak yükün çalındığına ilişkin bir verinin dosya içeriğinde bulunmadığını, ekspertiz raporundaki "eksikliğin muhtemelen konteynerin yükleyici firma tesisinden Qingdao Limanına kadar olan olan ara nakliyesi sırasında organize bir hırsızlık ekibi tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği’’ şeklindeki görüşün ise net olarak ispatlanamadığını, bu sebeple taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün gözükmediğini, doğrulanmış Brüt Ağırlık (VGM) belgesi hususunda taşıyanın eksik bilgi ile konteyneri teslim aldığı konusunda bir kusurunun bulunmadığını belirterek mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, 56.885,62 TL olarak davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar tazminatının kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 24/10/2019 havale tarihli ek raporda; kök raporda varılan sonucu değiştiren bir maddi vakıa ya da hukuki dayanağa rastlanmadığı bildirilmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki eksiklik nedeniyle ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amaçlı alacak davası olup, uyuşmazlığın; tarafların husumet ehliyetlerini haiz olup olmadıkları, davanın TTK 1188 maddesi gereği yasal sürede açılıp açılmadığı, eksiklik nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bu hususun sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı ve hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Davanın halefiyete müsteniden açılmış olduğu, bu bağlamda davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içeriğinde yer alan poliçe örneği ile de sabit olduğu gibi ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesine bağlı 08/02/2017 tanzim tarihli ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi(Kati Abonman) Sözleşmesinden görüleceği üzere, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti arasında 01/08/2016-01/08/2017 vade tarihli ve 1 yıl geçerli nakliyat rizikolarına karşı geçerli bir sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta sözleşmesinin Institute ... (A) ... esasına dayandığı anlaşılmaktadır. İstisna olarak belirtilen rizikolar sebebiyle meydana gelen zararlar hariç, taşıma sırasında meydana gelen zararlar himaye kapsamında yer almaktadır. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına 25/08/2017 tarihinde 56.885,62 TL tutarında ödeme yapıldığı dosyaya mübrez ... Bankasının ... numaralı dekontundan görülmektedir. Bu sebeple davacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğu kabul edilmiştir.
Dosya içeriğinde yer alan konşimentoya göre, taşıyan ... , aleyhine dava açılan ... Şirketinin teslimde irtibat kurulması gereken kişi olduğu anlaşılmaktadır. Ancak dosya içeriğinde yer alan Davalı ... Dış Tic. A.Ş. tarafından dava dışı sigotalı ... San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 01/03/2017 tarih ve ... numaralı faturaya göre; ... numaralı konşimento uyarınca ... isimli geminin Çin’in Qingdao limanından Ambarlı limanına taşınan ... numaralı konteynere ilişkin olarak Navlun Ücreti (1.540,00 USD) açıklamalı toplam 1 konteyner için 5.556,01 TL tutarında bedel istendiği görülmektedir. Bu esastan yola çıkıldığında, davalının alt navlun-asıl navlun ilişkisi içerisinde taşıyan sıfatına sahip olduğu ve somut taşıma için navlun talep ettiği neticesine ulaşılmakla, davalının taşıyan sıfatına ve pasif husumet ehliyetine sahip olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca davalı tarafından Gümrük Müdürlüğüne yazı yazılarak, yükün ...ye teslimini talep ettiği de görülmektedir.
Davalının zamanaşımı itirazı bakımından yapılan incelemede ise; TTK.m.1188/1 hükmüne göre, eşyanın zıyaı veya hasarı ya da geç teslim sebebiyle taşıyana karşı açılacak her türlü tazminat davası, 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulması gerekmekle bu husus esasen hak düşürücü süre olarak düzenlenmiştir. Süre eşyanın teslimi ile başlamaktadır. Dosya içeriği itibariyle yükün, 07/03/2017 tarihinde gümrük memurlarının nezaretinde incelendiği dikkate alındığında davanın 21/02/2018 tarihinde süresi içerisinde açıldığı kabul edilmiş davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosyaya sunulan ve dava dışı ... Co Lımıted tarafından düzenlenmiş olan 17/01/2017 tarih ve ... numaralı ticari faturaya göre; dava dışı sigortalı ... Şirketine teslim edilmek üzere net 22.250 kg ağırlığındaki 890 kutu muhteviyatı “ Şemsiye Başlı Çatı Çivisi” emtiasının toplam 19.201,75 USD bedelle ve FOB Qingdao satış kaydı ile satılmış olduğu görülmüştür. Dosyada alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere; FOB (free on board – gemide/bordada masrafsız teslim) satış kaydından; satıcının malları teslim yükümlülüğünün, belirtilen yükleme limanında alıcı tarafından tayin edilen gemide yerine getirileceği anlaşılmaktadır. Diğer bir anlatımla FOB türü satımda navlun sözleşmesi alıcı tarafından akdedilir ve satıcı satım konusu malı alıcı tarafından belirlenen gemide teslim eder; malın gemide teslimi için yapılması gereken (malın limana ve liman içinde taşınması ve yüklenmesi) işlemler ve masrafları satıcıya aittir. Dolayısıyla FOB satımda yarar ve hasar, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal eder. Bu nedenle alıcı hasarın kendisine intikal ettiği andan itibaren satım konusu mala ilişkin sigortalanabilir menfaate sahiptir.
Dava dışı ... (...) tarafından 26/01/2017 tarihinde düzenlenen ... numaralı konişmentoya göre; yükletenin Çin’de mukim ... Lımıted firması, alıcının/ihbar olunanın ise dava dışı sigortalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ve teslimat için iletişime geçilecek firmanın davalı ... Dış. Tic. A.Ş. firması olduğu, taşıma konusu brüt 22.695,00 kg ağırlığındaki 890 kutu muhteviyatı “ Şemsiye Başlı Çatı Çivisi” emtiasının ... numaralı kapalı konteyner içerisine istiflendiği ve ... mühür numarası ile "..." isimli gemiye Çin’in Qingdao limanında 26/01/2017 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Ambarlı/İstanbul limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, teslim acentesinin davalı ... Lojistik firması olduğu ve konişmentonun taşıyan sıfatıyla ... tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. Konişmento üzerinde bulunan kayıtlar incelendiğinde ; "Mallar aksi belirtilmediği sürece kargo firması tarafından yukarıda bahsi geçtiği ve iyi durumda olarak teslim alındı ve anlaşmaya varıldığı şekilde teslimat adresine ulaştırılacaktır. Bu konşimentonun ön ve arka sayfasındaki tüm kurallar dahilinde kargo ulaşımı gerçekleştirilecektir. Satıcı bu konşimentoyu kabul ederek, bu şartları kabul etmiş sayılır. Yukarıda verilen özellikler (detaylar), yükleten (sahibi) tarafından beyan edilen bilgilerdir ve ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriği kargo firması tarafından bilinemez. İş bunların ışığı altında, orijinal Konşimento imzalanmıştır. Aksi bir durum yukarıda belirtilmedi ise diğerlerine de aynı işlem uygulanmıştır. Olmayanlar geçersizdir. Gönderen (mal sahibi)nin talep etmesi durumunda bu konşimentonun orijinal bir kopyası mal karşılığı veya malın teslimi belgesi ile verilir." şeklinde bir kayıt olduğu ve tercümesinin dosyaya sunulduğu görülmektedir. Ayrıca dosyada alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere; STC (Said to Contain) kaydının bulunduğu ve bu kayda göre; konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğunu ve ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriğinin taşıyan tarafından bilinmediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
İhbar Olunan ... tarafından 27.01.2017 tarihinde düzenlenen ... numaralı Ciro Edilemez Denizyolu Taşıma Senedine göre; Yükletenin Çin’de mukim ... (...) Co.Ltd. firması, alıcının/ihbar olunanın davalı ...Dış. Tic. A.Ş. firması olduğu, taşıma konusu brüt 22.695,00 kg ağırlığındaki 890 kutu muhteviyatı “ Şemsiye Başlı Çatı Çivisi” emtiasının ... numaralı kapalı konteyner içerisine istiflendiği, konteyner kapılarının ... numara ile mühürlenerek kapatıldığı ve “..." isimli gemiye Çin’in Qingdao limanında 26/01/2017 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Ambarlı/İstanbul limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, konşimentonun taşıyan ... adına acentası sıfatıyla ... (...) Co. Ltd. tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. Dosyada alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere konişmentoda;
-... kaydının bulunduğu ve bu kayda göre emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, tartımı ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun,
-... (...) kaydının bulunduğu ve bu kayda göre taşıyanın konteyner sahasından konteyner sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğunun,
- ... (...) kaydının bulunduğu ve bu kayda göre; konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriği taşıyan tarafından bilinmediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda "Eksikliğin muhtemelen konteynerin yükleyici firma tesisinden Qingdao Limanına kadar olan olan ara nakliyesi sırasında organize bir hırsızlık ekibi tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği" şeklindeki görüşe yer verilmişse de bu husus, davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre konteyner içi emtiada oluşan eksikliğin konteynerın taşıyanın sorumluk sahasında gerçekleştiğini ortaya koyamamaktadır. Zira, dosyaya sunulan aynı ekspertiz raporunda, "söz konusu geminin 01.03.2017 tarihinde İstanbul Ambarlı limanına varışına müteakip ilgili gemiden tahliye edilen konteynerin liman sahasına aktarıldığı ve akabinde emtianın gümrük giriş işlemleri sırasında sigortalının bir önceki sevkiyatta yaşadığı EKSİKLİK hasarından edindiği tecrübeye istinaden gümrükte tam tespit yapılması talebine istinaden konteyner üzerindeki sağlam vaziyetteki ... numaralı mührün açılarak konteyner içerisindeki yükün incelenmesi sırasında 645 kutu emtianın eksik olduğunun tespit edildiği anlaşılmakta olup, söz konusu eksikliğin tam olarak nerede ne zaman ve neşekilde meydana gelmiş olduğuna dair kati bir bilgi veya belge olmadığı" da belirtilmektedir. Ayrıca "Mühür uygulanan kapılar üzerinde herhangi bir zorlama, kapıları tutan kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi durumları işaret eden bir anormallik olmadığı" bilgisine de ekspertiz raporunda yer verilmiştir. Bu hususlar dikkate alındığında, mahkemede zararın davalı taşıyanın sorumluluk alanında gerçekleştiği kanaati uyanmamıştır.
Ayıca dosyada alınan bilirkişi raporunda ayrıntıları ile açıklandığı üzere; dosyaya sunulan 23/01/2017 tarihli ... belgesindeki Doğrulanmış Brüt Ağılığın Yöntem 2 ile tespit edildiği ve belgenin yükleten dava dışı satıcı ... Lımıted firması tarafından kaşelendiği ve Uygulama Esasları duyurusu madde 2/3'de belirtildiği üzere belge üzerinde bulunması gerekli en az bilgileri karşıladığı belirtilmiştir. Ayrıca davacı vekilinin itirazları doğrultusunda alınan bilirkişi ek raporunda ise; VGM belgesi ile doldurulması zorunlu alanların SOLAS'a tabii her bir ülkenin kendi iç hukukuna uygun şekilde düzenleme yapması öngörülmüş olduğundan ve dava konusu konteyner içi emtianın gemiye yüklendiği ülkenin Çin olması nedeniyle 06/06/2016 tarihli Çin Ulaştırma Bakanlığının ... - Çin Uygulama Esasları duyurusuna göre dava konusu konteyner için düzenlenen VGM belgesinin Çin ülkesinin iç hukukuna uygun şekilde doldurulduğu belirtilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarındaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 971,47 TL den karar harcı olan 54,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 917,07 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 17,40 TL'posta giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili için takdir edilen 8.195,13 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır