T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/6 Esas
KARAR NO: 2019/210
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:10/01/2018
KARAR TARİHİ:25/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesin özetle; sigortalı şirketler ithal ve ihraç edecekleri kağıt emtiaların nakliyatlarını ... nolu Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkiline sigorta ettirdiğini, emtianın taşıma işini davalı şirketin üstlendiğini, sigortalı ... firmasının Çin'den ithal ettiği 1 konteyner, 24.652,08 kg ağırlığındaki kesilmiş ebatlı gold parlak kuşe kağıtlarıdan ... ve San ve Tic AŞ firmasına satılan kağıtların içerisinde bulunduğu ... nolu konteynerin alıcı firma depolarına tahliyesi sırasında kapağın açılması sonrasında konteynerin içerisinde paletlerden bazılarının yan yatarak kırılması ve istifli kağıtların hasarlı olduğunun tespit edilmesi üzerine depoda tutanak tutulduğunu, hasar ihbarında bulunulduğunu, sigortalının talebi üzerine ekspertiz raporu alındığını, müvekkilinin 11/01/2017 tarihinde ekspertiz raporuyla belirlenmiş olan 917,19 USD sigorta tazminatının ödendiğini, müvekkilinin TTK 1472/1 maddesi gereğince sigortalının yerine geçtiğini, davalı şirkete rücu mektubunun gönderildiğini, olumlu cevap alınamadığını, davalı borçlu aleyhine icra takibinin başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalı şirketin sağlam olarak teslim aldığı emtiayı hasarlı şekilde teslim ettiğini, dava konusu zarardan sorumlu olduğunu belirterek mal ve alacakları üzerine ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir konulmasına, itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, söz konusu malların ... numaralı konteynerde taşındığını, taşıma şeklinin ... numaralı faturada belirtildiği üzere ... İstanbul olarak işlem gördüğünü, FOB teslim şeklinde gemiye mallar yüklendiğinde risk satıcıdan alıcıya geçmiş olup bu noktada malların alıcıya teslim edildiğinin kabul edilmekte olduğunu, müvekkilinden zararın tarafı dahil olmayan bir tarafın zarar giderilmesi talebinde bulunulmasının yersiz ve mesnetten yoksun olduğunu, müvekkilinin taşıyan sıfatının bulunmadığını, müvekkili şirketin yalnızca teslim acentesi olduğunu, sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, deniz taşımasının müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, limandan davacı şirketin fabrikasına kadar gerçekleşen iç nakliyenin müvekkili şirket tarafından organize edilmediğini, emtiaların hasarından müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin gönderen ve gönderilen firmaları bir araya getiren aracı firma olduğunu, gönderinin ... Ltd Şti olduğu ve boşaltmanın gönderen firmanın sorumluluğunda olduğunu, konişmentoda Shipper's load stowandcount klozunun mevcut olduğunu, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olarak bu ilişkide bulunduğunu, dava konusu olan borcu kabul etmediklerini belirterek davanın usul ve esastan reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; emtiadaki mevcut hasarın meydana gelmesinin esas sebebinin yükün uygun bir şekilde ambalajlanmaması olduğu, bunun yanında emtianın konteyner içine yükleme istif ve sabitleme işlerinin taşımaya uygun yapılmamasının da yükün hasarlanmasına yardımcı olduğu, emtialardaki mevcut hasarlar sebebi ile 1936,80 kg 2 palet emtianın hasarlı sayılması gerektiği, hasarlı emtianın kullanılması mümkün olmayıp hurda olarak değerlendirilebileceği, emtia değeri olarak hasar ekspertiz raporunda belirlenmiş olan 957,19 USD 'nin hasar tarihi olan 04/11/2016 tarihindeki Merkez Bankası kur değerleri baz alındığından 2.984,614 TL piyasa rayiçlerine göre ayıplı emtianın değeri bakımından uygun bulunduğu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, belirtilen hasarın poliçe teminat kapsamında olmadığı, oluşan hasardan dolayı davalının kusurlu olduğu ancak ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle bu kusurundan dolayı sorumlu tutulmaması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... AŞ olduğu, borçlusunun ... LTD ŞTİ olduğu, ödeme emrinin 04/08/2017 tarihinde tebliğ edildiği, 08/08/2017 tarihinde itirazın edildiği, davanın 10/01/2018 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dava dosyasına sunulan konşimentonun sağ üst köşesinde ... Limited ve adresi bulunmaktadır. Yine hemen bunun alt kutucuğunda yükün teslimi için ... Limitede müracaat edilmesi gerekliği belirtilmiştir adres sağ üst köşedeki adres ile aynıdır. Sağ alt köşede ise "... Limited" in acente sıfatı ile imza ve mührü ile sol alt köşedeki kutucukta konşimentonun 30.09.2016 tarhinde İstanbul'da düzenlendiği navlunun İstanbul'da ödeneceği kayıt edilmiştir. Sağ alt köşedeki kutucukta 30.09.2016 tarihinde vükûn gemiye yüklendiği kayıtlıdır. Konşimentoda Yükün Çin'in ... limanından ... gemisine yüklendiği tahliye limanının ...-Türkiye limanı olduğu yine taşıyıcı üzerinde teslim yerinin ise ... -Türkiye olduğu kayıtlıdır. Konşimentoya göre yükün Göndereni "..." alıcısı emre olarak kayıtlıdır. Konşimentoda ihbar adresi ise "... San ve Tic. A.S." olarak kayıt edilmiştir.
Dosyaya davalı tarafından dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş ... numaralı 14 10.2016 tarihli deniz navlun faturası sunulmuştur. Bu faturada ise ... İstanbul kaydı vardır. Bu faturada belirlenen teslim yeri İstanbul olarak kayıt edilmekle yükün İstanbul'un neresinde teslim edileceği tam olarak bu faturada belirtilmemiştir. Konşimentoda teslim yeri "... Limanında taşıyıcı üzerinde" olarak kayıt edildiğinden davalı bakımından değerlendirildiğinde davalının sorumluluğunun yükün Çin'de ... limanında gemi bordasını geçtiği anda başladığını vc ... Limanında taşıyıcının üzerinde bittiğini kabul etmek gerekmektedir. Davalı, konşimento kayıtları vc düzenlediği navlun faturasına göre akdi taşıyan olup fiili taşıma işini ise bir alt taşıyıcıya yaptırmıştır. Davalının navlun faturasında ve konşimentoda taşıtan olarak gözüken "... " ye karşı taşıyan sıfatına haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyaya sunulan 28.09.2016 tarih vc ... numaralı ticari faturaya göre teslim şekli DAP - Alıcının Deposu olarak belirlenmiştir . Faturada yükün satıcısı "... " alıcısı " ... San Tic. A.Ş" olarak kayıt edilmiştir. Bu belgede teslim limanı ..., nihai varış yeri ise Hadımköy olarak kayıtlıdır. Davacı vekili dava konusu kağıtları Çin'den ithal eden firmanın, müvekkiline sigortalı olan ... Kağıtçılık olduğunu , ... Kağıtçılık'ın bu malları daha getirtmeden alıcı ... firmasına sattığını ileri sürmektedir. Dava konusu olayda da konşimento emre düzenlenmiştir. Ne var ki dosyaya sunulan 28.09.2016 tarihli satış faturasında "... San Tic. A.Ş." alıcı konumunda olup 30.09.2016 tarihli konşimentoda "... Sân Tic. A.Ş." ihbar edilecek kişi olarak gösterilmiştir.
Dava "... Tic. Ltd, Şti." nin halefi olduğu iddiası ile sigortacı tarafından açılmıştır ancak dosyaya sunulan zeyilnamede dava konusu taşıma ile ilgili hiçbir kayıt olmadığı gibi taşıma 4.11.2016 da tamamlanmış olup zeyilname ise 3.5.2017 tarihlidir. ... Tic, Ltd. Şti'nin taşımanın herhangi bir aşamasında yükün mülkiyetini dolayısı ile sigorta edilebilir bir menfaati üzerine aldığı ispatlanamamıştır. Sigorta poliçesinde üç farklı firma sigortalı olarak gözükse de her biri farklı tüzel kişilerdir ve davacı vekili tarafından dosyaya ... sayılı Abonman sigorta poliçesine bağlı dava konusu taşımanın tarif edildiği münferit ve kesin bir sigorta poliçesi sunulmamış olup , DAP teslim şekline göre yükün Hadımköyde teslim anına kadar dava konusu yüklerin üzerinde sigorta edilebilir menfaati bulunan kişi yükün satıcısı olan "... " dir. Her ne kadar abonman poliçesinde ... de sigortalı olarak gözükmekte ise de bu taşımaya ilişkin kesin bir sigorta poliçesi davaya sunulmadığı gibi davacı vekili ... Tic. Ltd. Şti. nin muvafakatini almak sureti ile yükün alıcısına ödeme yaptığını beyan etmektedir. Dosyaya sunulan 11.01.2017 tarihli dekonta göre 957,19 USD davacı ... firması tarafından ... San Tic. AŞ ye ödenmiş ve dosyaya ayrıca bir ibraname veya temlikname dc sunulmamıştır.
Davacı sigortacının aktif dava ehliyeti olabilmesi için halefiyetinin gerçekleştiği hususu tespit edilmedir. Sigortacının halefıyetinin 2 temel şartı vardır: Birincisi, rizikonun gerçekleşmesinden doğan zararlar için sigorta ettirenin (zarar gören) üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olmalıdır. İkinci olarak, sigortacı, sigorta tazminatını ödemiş olmalıdır. Sigortacı, sigorta poliçesi hükümlerine göre ödemekle yükümlü olduğu sigorta tazminatını ödedikten sonra, sigortalıya kanunen halef olur Sigortacı bu ödemeyi yaptığını dosyaya sunduğu havale makbuzu ile ispatlamıştır. Ancak dosyaya sunulan konşimento ve satış faturalarına göre davacının sigortalısı olduğunu ileri sürdüğü şirketin bu yük üzerinde menfaatinin bulunduğunun ispatlanamadığı düşünülmektedir.
Dosyada alınan ve mahkemece de hükme esas almaya uygun olduğuna kanaat getirilen bilirkişi raporunun teknik değerlendirmelerine göre emtiada meydana gelmiş olan hasarın ebatlandırılmış emtianın paketlenmesinin uygun şekilde yapılmamış olmasından kaynaklanmakla olması gerekenin ebatlandırılmış emtianın iki blok şeklinde tek bir palet üzerine konulması durumunda emtianın dayanıklı bir sargılık kağıtla (Kraft) sarıldıktan sonra şilinklemek olduğu belirtilmiştir. Hasarın nedeninin emtianın ambalajlanmasındaki yetersizlik olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Hasarın esas sebebinin ambalaj kusuru olması nedeni ile dosyaya sunulan Abonman poliçe ... (19 madde hariç) şeraitinde düzenlenmekle; sigorta edilen rizikolar enstitü klozlarının İstisnalar başlığı madde 4.3 de "Sigorta edilen şeyin ambalajlanma veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu zıya,hasar veya masraf. [ Konteynır veya liftvan içine yapılan istifleme, bu sigorta başlamadan önce ya da sigortalı veya adamları tarafından yapıldığında, bu 4.3 Klozu bakımından "ambalajlama" ya dahil sayılır]." denilmekle ambalajlanma hasarı sigorta poliçesinde istisna olarak kayıtlıdır. Bu durumda da davacı sigortacı firmanın dava dışı yükün alıcısına bir hatır ödemesi yaptığı sonucuna varılmaktadır .
Açıklanan tüm nedenlerle davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetini haiz olmadığına kanaat getirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 44,40 TL karar harcının 53,15 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 8.75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/04/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır