T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2018/70 Esas
KARAR NO: 2020/202
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2018
KARAR TARİHİ: 01/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının davacıya cari hesaba dayalı olarak 35.585,00 USD bakiye borcu bulunduğunu, davalının bakiye borcunu ödemediğini, davalı tarafından imzalanan 02.06.2016 tarihli taahhütnameye aykırı harekette bulunduğunu, söz konusu borcun sebebi olan faturaların içeriğindeki hizmetlere ilişkin doğabilecek uyuşmazlıklara karşı davalının 02.06.2016 tarihinde taahhütnamede bulunduğunu, taahhütnameye göre, “... Ltd. Şti. acenteliğini yaptığı, adımıza gelen ve/veya gelecek olan yüklü bulunduğu konteyner ve/veya konteynerlerin ücretsiz free time içinde boşaltacağımızı, ücretsiz süre geçtikten sonra ...yu teslim almak üzere başvurmamız halinde, bu tarihe kadar tahakkuk etmiş demuraj ücretini, ... Ltd. Şti. tarafından belirtilen ücretler üzerinden, ... teslim tarihinde, derhal ödeyeceğimizi, bu tarihten sonra konteyner ve/veya konteynerleri fiilen boşaltılıp ödeyeceğimizi, konteyner boşunu hasarsız olarak ilgili acenta şirketi teslim edildiği tarihe kadar geçecek süreye ilişkin olarak da yine ... Ltd. Şti. belirtilen ücretler üzerinden tahakkuk edecek olan demuraj ücretini ve olası hasar bedelini talebiniz halinde fatura tarihinden itibaren bir hafta içerisinde derhal ve defaten döviz olarak ödeyeceğinizi gayri kabili rücu olarak, beyan ve taahhüt ederiz” şeklinde davalı tarafından taahhütnamede bulunulduğunu, davalının taahhütnamede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, fatura içeriği olan navlun, ... ve konteynerin beklenmesinden kaynaklanan demuraj bedellerini ödemediğini, davacı tarafından davalı ile arasındaki ticari ilişki ve hizmet ilişkisinden kaynaklı ... belgesi ücreti, navlun bedeli, demuraj ücreti ve iç nakliye hizmet farkı ücretlerinden kaynaklı davalının borcu olduğunu, borcun sebebinin faturaların içeriğinde detaylı bir biçimde yazıldığını, davacı tarafından davalı aleyhinde alacağın tahsili amaçlı olarak .... İcra Müdürlüğünün 2017 / ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek, Davalı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2017 / ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamını, davalının % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamış, delil ibraz etmemiştir.
Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan çeşitli masrafların tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup; uyuşmazlığın konusunun, davacı tarafından acentenin yaptığı hizmetlere yönelik talep edilen demuraj navlun bedeli, ... ücreti bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise davacı alacağının miktarı, davacı tarafından fiili taşıyana bu taleplere konu bedellerin ödenip ödenmediği hususlarında toplandığı anlaşıldı.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas numaralı icra takip dosyası incelendiğinde, davalı borçlu aleyhine 03/03/2017 tarihinde icra takibine başlandığı, davalı borçluya ödeme emrinin 07/03/2017 tarihinde tebliği akabinde davalı borçlu tarafından 08/03/2017 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu eldeki davanın ise, 02/03/2018 tarihinde İİK 67 maddesi gereği 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; davacı ... Taşımacılık’ın dava konusu taşımada TTK m. 921 gereği taşıyanın hak ve sorumluluklarına tabi olduğunu, davalının gönderilen sıfatının yanında taşıtan sıfatına da sahip olduğunun ticari defterlerinde yer alan kayıtlardan kabul edilebileceğini, dosyaya sunulan konişmentolarda demuraja ilişkin bir husus bulunmamakla birlikte, dosyada yer alan Taahhütname’den davalının demuraj alacağını kabul ettiği sonucuna ulaşılması gerektiğini, ticari defter kayıtlarına göre, davacı tarafından icra takibi ile talep edilen ve cari hesap alacak bakiyesini oluşturan 34.585 USD değerindeki 8 adet faturanın 7 adedinin davalıya tebliğinin kanıtlandığını, davacının 7 adet fatura bedeli ( 34.585 USD – 4.950 USD ) = 29.635 USD alacağının bulunduğunu, fiili taşıyana yapılan demuraj ödemelerinin ödeme dekont/makbuzları ibraz edilmediği hususunun takdirinin mahkememize ait olmak üzere, davacının, davalıdan 28.171,00- USD alacağı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle; davacının e-defter kayıtlarının tetkikinde, 8 adet toplam 34.585 USD tutarındaki faturalar karşılığında 34.585 USD karşılığı 31.12.2016 tarihi itibarıyla 121.711,53 TL. ve 31.12.2017 tarihi itibarıyla 34.585 USD karşılığı 131.706,60 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, asıl taşıyan/ dava dışı şirketlerin iş bu kök raporun tanzimi için muavin kayıtları ve yevmiye kayıtları talep edilmiş olduğunu, yapılan ek incelemeler neticesinde dava dışı şirketler tarafından davacıya tanzim edilen faturalardan dava dışı / fiili taşıyan Saf Marine-Maersk Line şirketi tarafından davacı adına tanzim edilen 22.08.2016 tarihinde ... seri nolu 2.610 USD karşılığı 7.721,95 TL. fatura dışında tamamının davacı tarafından ödenmiş olduğu tespit edildiğini, davacının, davalıdan 32.581,00- Usd alacağı olduğunu, kök raporda yapılmış olan diğer tespit ve sonuçlar açısından bir farklılık bulunmadığını bildirmiştir.
Davacının davaya ve takibe konu ettiği faturalar;
-26/05/2016 tarihli ... numaralı 1.086,00 USD bedelli ... numaralı konşimentodan kaynaklanan demuraj açıklamalı fatura,
-30/05/2016 tarihli ... numaralı 4.650,00 USD bedelli ... numaralı konşimentdan kaynaklanan ... ,Navlun bedeli açıklamalı fatura,
-02/09/2016 tarihli ... numaralı 3.000,00 USD bedelli ...... numaralı konşimentodan kaynaklanan demuraj açıklamalı fatura,
-13/06/2016 tarihli ... numaralı 4.950,00 USD bedelli ... numaralı konşimentodan kaynaklanan ... ,Navlun bedeli açıklamalı fatura,
-08/07/2016 tarihli ... numaralı 6.750,00 USD bedelli ...... numaralı konşimentodan kaynaklanan ... Navlun bedeli açıklamalı fatura,
-27/010/2016 tarihli ... numaralı 3.000,00USD bedelli ... numaralı konşimentodan kaynaklanan demuraj açıklamalı fatura,
-27/10/2016 tarihli ... numaralı 10.500,00 USD bedelli ...... numaralı konşimentodan kaynaklanan demuraj bedeli açıklamalı fatura,
-02/08/2016 tarihli ... numaralı 649,00 USD bedelli ... numaralı konşimentodan kaynaklanan iç nakliye farkı açıklamalı fatura olmak üzere toplam 34.585,00 USD alacak talep edilmektedir.
Davacı tarafından talep edilen fatura içerikleri ile bu faturalara konu taşıma belgelerinin celbi ile gönderilenin davalı olduğu ...... numaralı, ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı konşimentolar tahtında gerçekleşin 4 ayrı taşımada komisyoncu olarak hareket ettiği anlaşılmıştır. Bu taşımaların tamamında davacı ..., varma limanında teslim için başvurulacak kişi olarak kayıtlıdır. Davacıya ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davacının dava konusu taşımalara ilişkin bir kısım navlun bedellerini ve benzeri alacakları davalıdan tahsil ettiği anlaşıldığından ve davacı dava konusu taşımalarda taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiğini ifade ettiğinden TTK 921 maddesi gereğince taşıyanın hak ve sorumluluklarına tabi olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda davacının alt taşıyan sıfatıyla konişmentolarda kayıtlı fiili taşıyanlar ile navlun sözleşmeleri kurduğu anlaşılmaktadır. Yine mali inceleme sonucundan davalının yalnızca gönderilen sıfatına sahip olmadığı ticari ilişkinin davalı ile davacı arasında kurulmuş olması dolayısıyla aynı zamanda taşıtan olduğu da mahkemece kabul edilmiştir.
Davacının talep konusu yaptığı alacaklardan bir kısmı konteyner demuraj alacağıdır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, konteyner demurajı kural olarak navlun sözleşmesi veya konişmentoda konteyner demurajı ödeneceğine dair bir kayıt bulunması koşuluyla taşıyan tarafından talep edebilir; zira “konteyner demurajı” olarak adlandırılan ücret, konteynerin sözleşme ile kararlaştırılan sürede veya bir süre kararlaştırılmamışsa boşaltılıp iade edilmesi beklenebilecek makul bir sürede boşaltılıp iade edilmemesi dolayısıyla ödenmesi kararlaştırılan konteyner işgaliye bedelidir. Her ne kadar dosyaya davacı tarafından, davalı ile akdedilmiş bir navlun sözleşmesi sunulmamışsa da, dosyaya sunulan 02/06/2016 tarihli Taahhütname’de davalı, olası demuraj ücretini ödeyeceğini taahhüt ettiğinden dava konusu demuraj bedellerinin, dava dışı fiili taşıyanlara davacı tarafından ödenmiş olması şartıyla, davalının demuraj bedellerinden sorumlu olacağı kabul olunmuştur.
Faturalara konu taşımalardan;
- ... numaralı konşimento tahtında, ... numaralı konteyner Xingang/Çin’ den İzmit limanına taşınmıştır. Bu taşıma karşılığında düzenlenen 26/05/2016 tarihli ... nolu fatura ile 30 Usd ... ve 1.464,60 Usd navlun bedeli olmak üzere Kdv dahil 1.500,00 Usd davalıya yansıtılmıştır. Bu taşımaya ait 17/05/2016 tarihli ... numaralı gümrük özet beyan formu dosyada mevcuttur. Buna göre taşımanın yapılmış olduğu ve düzenlenen fatura bedeli karşılığında alacağın mevcut olduğu görülmektedir. 1.500,00 Usd bedelindeki alacağın, 414,00 Usd'si tahsil edilmiş olmakla davacı ticari defter kayıtlarına göre 1.086,00 Usd bedelinde alacak mevcuttur. Davacı ticari kayıtlarına göre bu bedelin davacı tarafından dava dışı fiili taşıyan ... AŞ ye ödendiği anlaşılmaktadır.
- ... ... numaralı konşimento tahtında S... numaralı konteynerler Tianjin/Çin’den İzmit limanına taşınmıştır. Bu taşıma karşılığında düzenlenen 08/07/2016 tarihli ... numaralı fatura ile 30 Usd ... ve 6.714,60 Usd navlun bedeli olmak üzere Kdv dahil 6.750 Usd davalıya yansıtılmıştır. Bu taşımaya ait 27/06/2016 tarihli ... numaralı gümrük özet beyan formu dosyada mevcuttur. Buna göre taşımanın yapılmış olduğu ve düzenlenen fatura bedeli karşılığında 6.750 Usd alacağın mevcut olduğu anlaşılmıştır. Davacı ticari kayıtlarına göre bu bedelin davacı tarafından dava dışı fiili taşıyan Arkas Denizcilik A.Ş.'ye ödendiği anlaşılmaktadır.
Aynı konşimento tahtında taşınan konteynerler için; 02/09/2016 tarihli ve ... numaralı fatura 3.000 Usd demuraj bedeli, 27/10/2016 tarihli ve ... numaralı fatura 10.500 Usd demuraj bedeli olarak düzenlenmiştir. Davalıya, bu konteyner ve konşimentoya ait 2 adet ihbarın 30/06/2016 (varış ihbarı) ve 15/07/2016 (henüz teslim alınmadığı ve 45 gün içerisinde teslim alınmazsa devlet malı olacağına dair) tarihlerinde gönderildiği görülmektedir. Bu konşimento tahtında taşınan konteynerler için toplam 13.500 Usd demuraj bedeli yansıtıldığı görülmektedir. Ancak mali incelemede yer alan, fiili deniz taşıyanı ... A.Ş. tarafından, davacıya aynı konteynerler için düzenlenen 01/09/2016 tarihli ... numaralı fatura ile 7.476 Usd ve 4.410,00 Usd demuraj bedelinin yansıtılmış olduğu görülmektedir. TTK hükümleri gereği taşıma komisyoncusu olan davacının sadece navlun bedelinden komisyon alabileceği, demuraj bedelinden kar/komisyon alamayacağı, bu kapsamda davacının bu konteynerlere ait toplamda, fiili taşıyana ödemiş olduğu, 11.886,00 Usd demuraj alacağının olduğu, 1.614,00 Usd bakımından talep ettiği alacağın yerinde olmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Ayrıca her ne kadar davalıya demuraj tarifesinin bildirildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamışsa da yukarıda açıklandığı üzere 02/06/2016 tarihli Taahhütname’de davalı, olası demuraj ücretini ödeyeceğini taahhüt ettiğinden davalının demuraj faturalarından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
-... numaralı konşimento tahtında ..., ... ve ... numaralı konteynerler Xingang/Çin’ den İzmit limanına taşınmıştır. Bu taşıma karşılığında düzenlenen 30/05/2016 tarihli ... numaralı fatura ile 30 Usd ... ve 4.614,60 Usd navlun bedeli olmak üzere Kdv dahil 4.650 Usd yansıtılmıştır. Bu taşımaya ait 23/05/2016 tarihli ... numaralı gümrük özet beyan formu dosyada mevcuttur. Buna göre taşımanın yapılmış olduğu ve düzenlenen fatura bedeli karşılığında 4.650 Usd alacağın mevcut olduğu görülmektedir. Davacı ticari kayıtlarına göre bu bedelin davacı tarafından dava dışı fiili taşıyan ... A.Ş.'ye ödendiği anlaşılmaktadır.
-... ... nolu konşimento tahtında ... numaralı konteynerler Xingang/Çin’ den İzmit limanına taşınmıştır. Bu taşıma karşılığında düzenlenen 13/06/2016 tarihli ... numaralı fatura ile 30 Usd ... ve 4.914,60 Usd navlun bedeli olmak üzere Kdv dahil 4.950 Usd davalıya yansıtılmıştır. Bu taşımaya ait 07/06/2016 tarihli ... numaralı gümrük özet beyan formu dosyada mevcuttur. Buna göre taşımanın yapılmış olduğu ve düzenlenen fatura bedeli karşılığında 4.950 Usd alacağın mevcut olduğu görülmektedir.
Aynı konşimento tahtında taşınan konteynerler için; 27/10/2016 tarihli ve ... numaralı fatura 3.000 Usd demuraj bedeli olarak düzenlenmiştir. Davalıya, bu konteyner ve konşimentoya ait 2 adet ihbarın 09/06/2016 (varış ihbarı) ve 17/06/2016 (henüz teslim alınmadığı ve 45 gün içerisinde teslim alınmazsa devlet malı olacağına dair) tarihlerinde gönderildiği görülmektedir. Bu konşimento tahtında taşınan konteynerler için toplam 3.000 Usd demuraj bedeli yansıtıldığı görülmektedir. Ancak mali incelemede yer alan, fiili deniz taşıyanı tarafından, davacıya aynı konteynerler için düzenlenen 22.08.2016 tarihli ... nolu fatura ile 2.610 Usd demuraj bedelinin yansıtılmış olduğu görülmektedir. TTK hükümleri gereği taşıma komisyoncusu olan davacının sadece navlun bedelinden komisyon alabileceği, demuraj bedelinden kar/komisyon alamayacağı, bu kapsamda bu konteynerlere ait 2.610 Usd demuraj alacağı bulunmaktaysa da, davacıya ait ticari defter kayıtlarına göre bu faturaya ilişkin olarak davacı tarafından 05/09/2016 tarihli "demuraj iade" faturasının düzenlendiği ve dolayısıyla bu bedelin dava dışı fiili taşıyana ödenmemiş olduğu anlaşılmakla bu bedelin davalıdan talep edilemeyeceği mahkemece kabul edilmiştir.
Ayrıca bu taşımaya ait 649,00 Usd İç Nakliye farkı alacağı mevcut olmakla bu bedelin davacı ticari kayıtlarına göre dava dışı ... Nakliyat/ ... 'a ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkemece taraflara ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılması kararı sonnrası tayin olunan inceleme gününde davalı tarafça ticari defterleri ibraz edilmemiş olup, mahkemece davalıya ait 2016 yılı mayıs, haziran, temmuz, ağustos, eylül ve ekim aylarına ait BA/BS formları dosyaya celp olunmuştur. Bu kayıtlar incelendiğinde ise; davaya konu faturaların davalı tarafından defter kayıtlarına yansıtılarak bağlı bulunduğu İkitelli Vergi Müdürlüğü'ne bildirimlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaya celp olunun taşıma kayıtları, davacı şirkete ait ticari kayıtlar ile davalı şirkete ati BA/BS formlarının incelenmesi neticesinde, davacı tarafından taşıma komisyoncusu sıfatı ile organizasyonuna aracı olduğu deniz taşımalarının fiilen ifa edildiği, bu taşımalardan kaynaklana toplam 29.971,00 USD (649,00+ 4.950,00+4.650,00+ 1.886,00+6.750,00+ 1.086,00 USD) bedelin davacı tarafça dava dışı fiili taşıyanlara ödendiği de dosya kapsamı ile sabit olmakla bu bedelden dolayı davalının borçlu bulunduğu mahkemece kabul olunmuştur. Davacı tarafça dava dışı fiili taşıyanlara ödendiği anlaşılamayan toplam 4.614,00 USD bakımından ise davalının borçlu bulunduğuna ilişkin mahkemece kanaat oluşmadığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davaya konu alacak kalemleri davalıya yansıtma fatura olarak düzenlenmiş olduğundan ve davacı tarafça fiili taşıyanlara ödenen bedeller üzerine bir kısım kar marjlarının eklenmiş olması ve davalıya faturalara konu demuraj tarifelerinin bildirildiğine dair dosyada herhangi bir delil de bulunmadığından İİK 67 maddesi uyarınca alacak mahkemece likit ve belirlenebilir kabul edilmemiş , nihai olarak davanın kısmen kabulü ile davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 29.971,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz uygulanmasına,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 7.562,18 TL'den peşin alınan 2.151,83 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.410,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 2.151,83 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.902,40 TL'nin (35,90 TL başvurma harcı, 266,70 TL posta gideri ve 3.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.381,77 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 14.466,86 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır