T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2018/92 Esas
KARAR NO:2022/378
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/03/2018
KARAR TARİHİ:16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;DavacıNA davalıya deniz taşımacılığı hizmetİ verdiğini, davacının uluslararası deniz ve kara taşımacılığı işi ile iştigal eden Hollanda merkezli bir firma olduğunu, davalının bir kısım sıvı malzemelerin Türkiye'deki çeşitli limanlardan gemiye yüklenmesi ve malların Amerika'da belirtilen adreslere kapıya kadar teslim edilmesi hususunda davacıdan ücrete dair teklif talep edildiğini, davacı tarafından davalıya bir konteynerin taşıma ücreti olarak 3.500 Euro teklif edildiğini, davalının 40 konteynerin taşınması halinde davacıdan indirim talep ettiğini, davacı tarafından 40 konteynerin taşınması halinde bir konteynerin taşıma ücretinin 3.400 Euro olacağına dair teklifini davalıya e-posta yoluyla bildirdiğini, davalı tarafından 23 konteynerin taşıma işinin davacı şirkete verildiğini, davacının davalı ile anlaştığı üzere 23 adet konteynerin ... ... isimli firmaya teslim edilmesi için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, deniz yolu ile yükleri Amerika/Chicago limanına taşıdığını, oradan alıcının adresine kara yolu ile taşıma işini ifa ettiğini, davadışı alıcı firmanın ... ... konteynerlerin 6 tanesini kabul ettiğini, 17 tanesini ise yüklerin istedikleri özellikleri taşımadığı gerekçesi ile reddettiğini, 17 adet konteynerin tesliminin reddedilmesinin davacıdan kaynaklanmayan nedenler olduğunu, davacıya atfedilebilecek bir kusur olmadığını, alıcı firmanın 17 adet konteyneri teslim almayı reddetmesi üzerine davacının davalı ile görüştüğünü, davalının malların bir süre bekletilmesini ve yeni sevk adreslerini davacıya bildireceğini bu taşıma adreslere taşıma hizmetinin yine davacıdan talep edileceğini ifade ettiğini, alıcı tarafından kabul edilmeyen 17 adet konteynerin konteyner içi işgaliye bedelleri Amerika'da uygun bir depoya taşınması, depoya yüklenmesi ve depo kiralama ücretleri gibi ek masraflar doğduğunu, masrafların taşıtan borçlu tarafından ödenmesi gerektiğini, dava konusu alacakların bir kısmı bu masraflara ilişkin olduğunu, alıcı firmanın konteynerlerin teslimini almak için bir kısım ek masraflar çıkardığını, konteynerdeki yüklerin ısıtılması, pompalanması, teslime kadarki süreçteki depolama masrafı ve muhtelif masraflar gibi ek masraflar doğduğunu, bu masrafların davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, dava konusu alacakların bir kısmının bu masraflara ilişkin olduğunu, davadışı alıcı firma tarafından teslimi reddedilen 17 adet konteyner davalının talebiyle Amerika'da bir depoda bekletildiğini, davalı tarafından 10 tane konteynerin İtalya'ya, 3 tane konteynerin Hollanda'ya, 4 adet konteynerin ise İspanya'ya taşınmasının davacıdan talep edildiğini, davacı, davalının talebini yerine getirdiğini, İtalya'ya gönderilen konteynerler yasal süresi içinde alıcı tarafından limandan alınmadığını, bu nedenle davacının limana konteyner içi işgali bedeli ödeme zorunda kaldığını, dava konusu alacakların bir kısmının da bu taşımalara ilişkin olduğunu, davalının borçlarını davacıya ödemediğini, davacı tarafından alacağın tahsili amaçlı olarak davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyalarından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takiplere itiraz edildiğini, takibin durduğunu belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine vaki itirazının 10.213 USD üzerinden iptalini, takibin işbu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının haksız ve mesnetsiz .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine vaki itirazının 7.390 USD üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra İnkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine vaki itirazının 17.840 EURO üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra İnkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine vaki itirazının 12.080 Euro üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının delillerini kanuna uygun surette dava dosyasına ibraz etmediğini, Sayın Mahkemenin davada görevli ve yetkili mahkeme olmadığını, görevli ve yetkili mahkemenin davacı tarafça ibraz edilmesi gereken ve fakat ibraz edilmeyen konişmento hükümleri çerçevesinde tespitinin gerekli olduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen Gemlik/Şikago taşımasında kullanılan konişmentonun 22. Maddesinde yer alan yetkili mahkemece ve uygulanacak hukuk hükümleri gereğince ihtilaf halinde yetkili mahkemenin fiili taşıyanın idare merkezi olan İsrail-Hayfa mahkemesi olacağını, ancak konteynerlerin varma yerinin Amerika Birleşik Devletleri olarak belirlenmesi halinde ise uyuşmazlığın bu defa Amerika Birleşik Devletleri New York Güney Bölgesi Bölge Mahkemesi tarafından görüleceğini, davanın esasına da Amerikan Hukukunun uygulanacağının belirtildiğini, bu bağlamda Amerika Birleşik Devletlerine yapılan taşımalar açısından New York Güney Bölgesi Mahkemesi uyuşmazlığın esasını görmeye yetkili olduğunu, iş bu davanın yetki yönünden reddini talep ettiklerini, davacının haksız talepleri arasında İtalya'ya ve diğer Avrupa limanlarına yapılan taşımadan bahsedildiğini, burada düzenlenen konişmentonun 5. Maddesinde ise Rotterdam mahkemelerinin yetkili olduğu ve uygulanacak hukukun da Hollanda hukuku olduğu hüküm altına alındığını, Sayın Mahkemenin Avrupa Limanlarına yapılan taşımalar sonucunda meydana geldiği iddia edilen haksız talebi görmeye yetkili olmadığını, işbu davanın her halükarda yetki yönünden reddinin gerektiğini, davalının yükleten/gönderen sıfatıyla hareket ettiğini, taşıtan veya gönderilen olmadığını, demuraj alacağı olarak özetlenebilecek bir haksız alacak kalemlerinin davalıdan talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, alıcılar tarafından ... ... tarafından Amerika Birleşik Devletlerinde kabul edilen 6 adet konteyner ve Avrupa Limanlarına sevk edilerek bu ülkelerdeki alıcıları tarafından kabul edilen diğer 17 adet konteyner açısından ise TTK 1203 ve devamı maddeleri altında düzenlenen üçüncü kişi gönderilenin durumu hükümleri önem arz ettiğini, TTK 1205. Maddesi uyarınca alıcı tarafından malların teslimi halinde depolama, konteyner içi işgaliye, demuraj ücreti gibi masraflar artık taşıtandan da İstenemeyeceğini, davacının Sayın Mahkeme nezdinde ikame edilen dava bakımından aktif husumet ehliyetini kanıtlayamadığını, bu nedenle anılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini dilediklerini, davacı tarafça herhangi bir hazırlık ihbarı verilmediğini, hazırlık ihbarının verilmemesi davanın reddi sebebi olduğunu, davacı tarafından yabancılık teminatının yatırılmadığını, davacının süresi içerisinde icra takiplerini başlatmadığını, davacı tarafından sunulmayan konişmentoların arka yüzünde yer alan ilgili hüküm gereğince davacının sözde alacaklarını teslimden itibaren 9 aylık zaman aşımı süresi içerisinde ileri sürmesi gerektiğini, bu sürenin sonunda talep edildiğini, haksız ikame edilen davanın bu açıdan reddinin gerekli olduğunu, davacı tarafından başlatılan yargılamaya konu takiplerde takip dosyalarında bulunan faturaların kim tarafından ve ne karşılığında düzenlendiği anlaşılamadığını, davacının alacağını ispat edemediğini belirterek, dava, talep ve cevap hakları saklı kalmak kaydı ile, taraflar arasındaki konşimentolar hükümleri çerçevesinde Amerika taşımaları açısından yetkili New York Güney Bölgesi Mahkemesi uyuşmazlığın esasını görmeye yetkili ve görevli olduğundan ve İtalya, Hollanda ve İspanya taşımaları için ise Hollanda Rotterdam Mahkemeleri yetkili ve görevli olduğundan davanın usulden reddini, davalı hakkından açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın pasif husumet noksanlığı nedeni ile reddini, usule ilişkin itirazlarının kabul görmemesi halinde ve her halükarda, işbu haksız davanın zamanaşımı itirazları dikkate alınarak zamanaşımı nedeni ile reddini, itirazlarının haklılığı kabul edilerek, haksız davanın esastan reddini, ..., İcra Müdürlüğünün ... E., ... E., ... E. Ve ... E. Sayılı dosyaları nezdindeki her bir takibin iptalini, davacının her bir haksız ve kötü niyetli takibi neticesinde de % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, Davacı tarafından davalıya verilen taşıma hizmetleri nedeniyle taşınan emtiaların bir kısmının Amerika'daki ve Avrupada ki teslimat adresine teslimi ile ilgili konteyner için işgal bedeli, depo ücreti gibi ek bedeller doğup doğmadığı, doğdu ise miktarı ve rayice uygun olup olmadığı ile davalının bu bedellerden sorumlu olup olmadığı, milletlerarası yetki, zamanaşımı, husumet noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... San. Tic. A.Ş. Olduğu, 7.516,14.USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 23/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 02/03/2018 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 16/03/2018 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... San. Tic. A.Ş. Olduğu, 10.387,32.USD nin tahsili için takibe geçildiği, borçlu vekilinin 02/03/2018 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 16/03/2018 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... San. Tic. A.Ş. Olduğu, 12.161,08.EURO nun tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 14/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 14/03/2018 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 16/03/2018 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... San. Tic. A.Ş. Olduğu, 18.144,50.EURO nun tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 23/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 02/03/2018 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 16/03/2018 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler... ve ... tarafından tanzim edilen 07/10/2019 tarihli raporda, Davacının ve davalının ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği; Davacı ile davalı arasında 40 konteyner eşyanın taşınmasına ilişkin navlun sözleşmeleri kurulduğu vc bu navlun sözleşmelerinin dosyaya sunulan navlun tekliflerindeki şartlara tabi olduğu, Kurulan navlun sözleşmeleri çerçevesinde davacının taşıyan davalının ise taşıtan sıfatına sahip olduğu, Davalının navlun şartlarında navlun bedeline dahil sayılmayan ve ek masraf olarak adlandırılabilecek olan (ısıtma, vinç, depolama gibi) masraflardan sorumluluğunun bulunduğu; dava konusu taşımada yükiin ısıtılması talebi alıcıya ait olmakla birlikte bu İşlemin teslimin şartı olarak talep edilmişse, esasen davalı taşıtan hesabına yapıldığının kabul edilmesinin uygun olacağı; konteynerlerm depoda bekletilmesine davalının itirazı bulunmadığından bu masraftan sorumlu olması gerektiği, ancak bu masrafların hangilerinin davalı tarafından yapılan ödemelerin dışında kaldığının anlaşılamadığı vc ücretlerin neye göre belirlendiğinin de ispatlanamadığı, Konteyner demuıajı taleplerinin mükerrer olup olmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, konteyner demurajına esas tutulan sürelerin yerinde olup olmadığının vc davalı tarafından yapılan ödemeler dışında kalan kısımlarının dosyaya sunulan belgelerle ispat edilemediği, Davacı davaya konu ettiği taleplerinin dayanaklarını ve davalı tarafından yapılan ödemeler kapsamında kalıp kalmadığını ispatlayamadığından talebinin yerinde olmadığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 15/09/2021 tarihli raporda, Davacı ile Davalı taraf arasında taşıma sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişkinin var olduğu, bu ilişkide Davacı ...'nin akdi Taşıyan, davalı ... San.Tic.A.Ş'nin de Taşıtan sıfatına haiz olduğu ve böylece tarafların, Aktif ve Pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, Tek taraflı olarak konşimentoya derç edilmiş yetki şartının taşıtan/ yükletene karşı ileri sürülemeyeceği, ve yine yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar MÖHUK 47/1 maddesi uyarınca Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldıran sözleşme yapılamayacağı, yetki şartı bakımından tarafların açık ve karşılıklı olarak anlaşması gerektiği, ihtilaf konusu olayda Davalı taşıtanın bu konu açık ve karşılıklı bir iradesi olmadığı, TTK madde 1246 hükmü gereği navlun sözleşmesinden kaynaklı alacakların bir yıllık zamanaşımına tabi olduğu, davacının icra takiplerini 21.02.2018 yılında, taşımanın üzerinden bir yıl geçmeksizin ikame etmesi nedeniyle dosyaya konu alacağın zamanaşımına uğramadığı, Davalının TTK m. 868 ve TTK m. 1200 çerçevesinde konteyner bekleme ücretinden sorumlu olduğu, bu sorumluluğun ise, toplam bedeli 17.840 Euro olan fatura üzerinde "ABD'deki ...'in reddettiği ..." iso tankın demuraj bedeli" açıklamasıyla kayıt altına alınan 7,960 Euro olabileceği ve böylece, .... İcra Müdürlüğü ... Sayılı dosyaya yapılan itirazın, anılan kısım bakımından iptaline karar verilebileceği, TTK m. 1174, m. 1203 ve m. 1205 maddeleri göz önüne alındığında, davacı tarafından oluşturulan diğer faturaların konu edildiği ....İcra Müdürlüğümün ... E., ... E., ... E. Sayılı icra takiplerine, davalı tarafından yapılan itirazın verinde olduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişiler ...'e yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen 27/04/2022 tarihli ek raporda, "TTK madde 1205/1: "Eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyan, 1203. maddeye göre gönderilenden istenebilecek olan alacakların ödenmesini taşıtandan isteyemez." 6 adet konteynerin. ABD'de ... firmasına teslim edildiği tartışmasızdır, alıcılarına teslim edilen konteynerlar bakımından Taşıyan'ın, tevdi yetkisini veya hapis hakkını kullanarak gönderilen'den kaynaklı ek masraflar ile demuraj bedelini Gönderilen'den talep edebilmesi mümkün iken, sorumluluğu Davalı taşıtana yüklemek suretiyle Davalı taşıtandan talep edilemez. Kök rapordaki görüşlerimizi aynen muhafaza etmekteyiz. 3. Gönderilen tarafından teslim alınmayan ve talimatları doğrultusunda bekletilen 17 adet konteynera ilişkin konteyner demuraj Gcreti bakımından ise; Davacı, konteynerlerin kendilerine ait olduğu ve müsbet zararım talep ettiğini iddia etmekte ise de, kök rapordan sonra dosyaya bu konuda yeni bir belge sunmamıştır. Dosya içerisindeki taraflar arasındaki yazışmalar ve konişmento kayıtları uyarınca, fiili taşımayı gerçekleştiren dava dışı ZIM' olduğu anlaşılmaktadır Dolayısıyla, davacı konteynerlerin kendine ait ve kendileri tarafından işletildiğini ispat ederse, kendi nam ve hesabına bu ücretini talep etme hakkına haiz olur. Bu şartın gerçekleşmiş olması halinde, konteyner demuraj ımn hesabı ise şu şekilde değerlendirilmektedir: Dosyada, "ABD'de oluşan bu konteyner demurajının 01.05.2017 tarihine dek işletileceğine dair 05.07.2017 tarihlî elektronik posta mesajının bulunmaktadır. Bu mesaj, nazara alınarak davacının 01.05.2017 tarihine kadar doğan konteyner demurajı ücretini talep etme hakkı bulunduğu kanaatine varılmıştır ve bunun miktarı 7.960 Euro olarak değerlendirilmiştir. Bunun dışındaki taleplere ilişkin, demuraj alacağının, neye göre ve nasıl hesaplandığı dosya kapsamından tespiti mümkün değildir. Diğer yandan davacı tarafından firmaları adına tanzim edilen 14.450 USD ve 142.176,36 Euro tutarındaki faturaları ve bu faturalar karşılığı yapılan 13.205,00 USD ve 147.266,36 Euro ödeme swift mesajlarını, banka dekontlarını dosyaya ibraz edilmiş olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunmaktadır. Bu cari hesap ilişkisi içinde, Davalı Şirket, kara taşımasına ilişkin temizlik ve kara nakliyesi için fazladan 14.522 USD ödeme yapıldığını ancak, bu ödemelerin raporda nazara alınmadığı beyan etmektedir. Davacının teklifi, kara taşımasını da içermektedir. Davalı, gemi ABD ye varmadan makul süre içinde davacıya kara taşımasını iptal etmesi için ihbarda bulunmuştur. Dolayısıyla kara taşımasına İlişkin bedelin iadesi veya mahsubu gerekmekte ise de, taleplerin değerlendirilmesi nihai takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere ihtilaf konusu davanın dışında olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davaya konu ihtilafın, davacı ... 'nin, davalı ... San. Tic. A.Ş. 'ye ait ürünleri Amerika Birleşik Devletlerinde bulunan müşterisine taşıma işini üstlendiği, ihracat ürünlerinin limana taşındığı, belirli zaman içinde teslim alınmamasından dolayı limanda ek masraflar oluştuğu, müşteri tarafından ürünlerin bir kısmının kabul edildiği, kabul edilmeyen ürünlerin davalının talimatı ile İtalya, İspanya ve Hollanda'ya taşındığı, İtalya'ya taşınan ürünlerin de geç teslim alınmasından dolayı limanda ek masraflar oluştuğu, tüm hu ek masrafların davacı tarafından karşılandığı, davacı tarafından düzenlenen ek masraflardan (demuraj, ısıtma, hortum, elleçleme, pompa, kantar tartım, depolama) dolayı davalı şirketten alacaklı olup olmadığı, davalının bu bedellerden sorumlu olup olmadığı, hususlarında olduğu belirlenmektedir.
Davacı ...'nin, davalı ... San.Tic.A.Ş 'ye ait ürünleri Amerika Birleşik Devletleri'ne taşıma işini üstlendiği, Davacı'nın alt navlun sözleşmeleri yaptığı asıl taşıyanın Zım integrated Shipping Services Ltd olduğu, gönderilen tarafından ürünlerin zamanında teslim alınmamasından kaynaklı, davacı tarafından limanda; depıuraj, depolama ve ısıtma gibi çeşitli ekmasrafların yapıldığı, 23 tanktan ABD 'de kabul edilmeyen 17 konteynerin gecikme bedeli, konteynerlardan 6 tanesinin gönderilen tarafından kabul edildiği, diğer 17 konteynerin ise davalı tarafından verilen talimatla; Hollanda, İtalya ve İspanyaya taşındığı, taşınan bu Avrupa limanlarında da ek masrafların da davacı tarafından yapıldığı, bunun üzerine davalıya bu konuda fatura düzenlendiği, davalı tarafça ise söz konusu faturaların konu edildiği icra takiplerine itiraz edildiği, dosyaya konu taşımadan kaynaklı navlun ücretinin tamamen ödenip bu konuda bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın, konu taşımalardan kaynaklı davacı tarafından yapılan ek masraflardan {demuraj, ısıtma, hortum, elleçleme, pompa, kantar, depo) davalı taşıtandan talep edilip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarının ne olduğu, hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de ; ... nolu karma taşıma konşimentosu, ... nolu kombine taşıma konişmentosu,... nolu karma taşıma konişmentosu,... nolu karma taşıma konişmentosu incelendiğinde davacının taşıyan, davalının yükleten sıfatına haiz olduğu, davacı ile davalı arasında navlun sözleşmelerinin kurulduğu ve davacının taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yapmak suretiyle ifa ettiği dava dışı fiili taşıyan ZIM tarafından düzenlenen deniz yük senetlerinin de İstanbul'da düzenlendiği, dolayısıyla asıl taşıyana ait deniz yük senetlerinin İstanbul'da ve Türkiye'deki acentesi aracılığıyla düzenlendiği dikkate alındığında, Türkiye'deki acentenin aracılık ettiği taşıma sözleşmesine istinaden düzenlenen deniz yük senetlerine ve konşimentolara konulan uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesine dair yetki şartının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle davalının milletlerarası yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de ; Türk Ticaret Kanunu 1246. Maddesi uyarınca, navlun sözleşmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğradığının belirtildiği, davacının dosyaya konu icra takiplerini 21.02.2018 tarihinde, taşımanın üzerinden bir yıl geçmeden evvel ikame edildiği görülmekle davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava konusu alacakların dayandığı taşımalara ilişkin konişmentolar incelendiğinde konişmentoların tamamında yükleten olarak davalı ... San. ve Tic. A.Ş kayıtlı olmakla birlikte; ... ııolu karma taşıma konişmentosunda; gönderilen ve ihbar adresi .... yükleme limanı ..., boşaltma limanı ..., seferi gerçekleştirecek gemi ..., taşıma konusu eşya ... nolu konteyner muhteviyatı 3.640 kg "dopt plastıcizer" olarak kayıtlı olduğu, taşımanın kapıdan kapıya gerçekleştirileceğinin belirtildiği, konişmentoya göre demuraj hesaplamasında ilk 10 günlük süre serbest süre olarak kabul edildiği, 10 günden sonra her bir gün için 40 USD demuraj bedeli işletileceği , ... nolu karma taşıma konşimentodaki bilgiler de yukarıda açıklanan şekilde olup taşıma konusu konteyner numarası ... olarak kayıtlı olduğu, ... nolu konişmeııto ile taşınan konteyner ise (diğer bilgiler aynıdır) ... nolu konteyner olduğu, ... nolu kombine taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ...., yükleme limanı Gemlik, boşaltma limanı ..., gemi adı ... ..., olarak kayıtlı olduğu ve konişmento ... nolu konteyner muhteviyatı DOTP olarak belirtilen 3.690 kg eşyanın taşınmasına ilişkin olduğu, bu konişmentoda demuraj için serbest süre 7 gün olarak belirtildği, sonrası için gün başına 40 USD demuraj kararlaştırıldığı, ... nolu karma taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ..., gemi adı ... ..., yükleme limanı ..., boşaltma limanı ... Rotterdam, taşıma konusu eşya ..., ... ...-0, ... nolu konteyııerler muhteviyatı DOPT cinsi eşya olarak kayıtlı olduğu, konişmento ... kaydıyla düzenlendiği, konişmentoya göre demuraj hesabında ilk 10 günlük serbest süre olduğu, sonrasında her bir gün için 40 USD demuraj bedeli işletileceği , ... nolu karma taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ..., gemi adt ..., yükleme limanı ..., boşaltma limanı Genova, serbest süre 7 gün, taşıma şekli ..., taşıma konusu eşya ... ııolu konteyner muhteviyatı DOPT cinsi eşya olarak kayıtlı olduğu, ... nolu karma taşıma konişmentosunda da aynı kayıtlar yer alıp taşıma konusu konteyner ... ...-2 nolu konteyner olduğu, ... nolu konişmentoda da aynı kayıtlar yer almakla birlikte konteyner numarası ... olarak kaydedildiği, aynı kayıtların bulunduğu bir diğer konişmento olan ... nolu konişmentoda konteyner numarası ... ... nolu konişmentoda ise ... ve ... ...-0 olarak, ... nolu konişmentoda ... ve ... olarak. ... nolu konişmentoda ... kayıtlı olduğu, tüm bu konişmentoların davacı ... tarafından taşıyan sıfatıyla düzenlendiği, konışmentolarda yükleten olarak kayıtlı bulunan davalı ...'nun dosyaya sunulan elektronik posta yazışmaları da göz önünde bulundurularak taşıtan sıfatına da sahip olduğu, yukarıda belirtilen konişmentolarla davacı ile davalı arasında navlun sözleşmelerinin kurulduğu ve davacının taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yapmak suretiyle ifa ettiği, fiili taşıyanın dava dışı ... Ltd olduğu, nitekim, davaya konu taşımaların, asıl taşıyan tarafından tanzim edilen .../1 nolu, .../1 nolu, .../1 nolu, .../1 nolu, .../1 nolu denizde taşıma senetleri tahtında gerçekleştirildiği görülmekle davacının akdi taşıyan davalının ise, taşıtan sıfatına haiz olup, tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu alacak kalemlerinden demuraj bedeli yönünden incelemek gerekirse ; demuraj bedeli talep edebilecek tarafın fiili taşıyan olduğu, davacının akdi taşıyan olduğu, davacının demuraj bedelini fiili taşıyan Zime ödediğini belgelemesi halinde bunu taşıtandan talep edebileceği, ihtilaf konusu olayda, ABD' ye taşınarak Gönderilen tarafından teslim alınmaktan kaçınılan ve taşıtan tarafından yeni emir ve talimatlar ile sözleşme şartları değiştirilerek Avrupanın çeşitli yerlerine taşınan 17 adet konteynerin ABD 'de beklemesi nedeniyle oluşan demuraj ücretine ilişkin, konteynerların varış yerindeki alıcısına-Gönderilen'e teslim edilmeksizin, taşıtanın emir ve talimatları doğrultusunda bekletildiğinin görüldüğü, taşıma sözleşmesinin tarafı bulunan taşıtanın, bu masraflardan sorumlu olduğu, TTK 868. Maddesi gereğince taşıtanın demuraj masrafından sorumlu olduğu, dosya muhteviyatında, ABD'de oluşan bu konteyner demurajının 01.05.2017 tarihine dek işletileceğine dair 05.07.2017 tarihli elektronik posta mesajının bulunması karşısında, davacının 01.05.2017 tarihine kadar doğan konteyner demurajı ücretini talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ... nolu, 24.11,2017 tarihli, 17.840 Euro toplam bedelli fatura düzenlendiği, bu faturanın ....İcra Müdürlüğü ... Sayılı icra dosyasına konu edildiği, toplam bedeli 17.840 Euro olan faturanın 7960 eurosunun"ABD'deki ...'İn reddettiği ..." iso tankın demuraj bedeli" açıklaması olduğu görülmekle davacının kayıt altına alınan 7.960 Euro demuraj bedelini davalı tarafından talep edebileceği, TTK m. 1203 ve 1205 uyarınca yükün gönderilen tarafından teslim alınması halinde gönderilen, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde anılan borçlardan sorumlu olacağı, taşıtanın borçtan kurtulacağı, somut olayda ABD 'de ... firmasına teslim edilen 6 adet konteyner ile ABD 'den Avrupanın çeşitli yerlerine; İtalya, İspanya ve Hollandaya gönderilerek alıcısına-Gönderilen'e teslim edilen konteynerların bekleme süreleri ve oluşan demuraj/bejdelleri bakımından sorumluluğun davalı taşıtana yüklenemeyeceğinden davacı tarafından düzenlenen diğer faturaların konu edildiği ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı îcra takiplerinin haksız olduğu , davalının bu takiplere yapılan itirazının yerinde olduğu, davacının fatura ettiği ilave masraflar ısıtma hortum, elleçleme (vinç), pompa ücreti (tahliye), kantar, depolama , ile çeşitli giderler adı altında talep ettiği alacak kalemlerini ispatlayamadığından davacının sadece 7960 euro demuraj bedeli talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile, davalının ... .İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın 7.960 EURO yönünden iptaline, takibin kabul edilen asıl üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının EURO ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faiz UYGULANMASINA,
-Davacının fazlaya dair taleplerinin REDDİNE,
-İcra inkar tazminatına hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 2.585,64.TL den karar harcı olan 2.540,87TL nin mahsubu ile fazla alınan 44,77.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı harçtan karar harcı için mahsup edilen 2.540,87TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 7.044,40.TL'nin ( 35,90.TL başvurma harcı, 508,50. TL posta gideri ve 6.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.264,46.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı için takdir edilen 5.579,44TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
6-Davalı vekili için takdir edilen 20.094,72TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır