T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/138 Esas
KARAR NO: 2020/304
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:13/02/2018
KARAR TARİHİ:17/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigortalısı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait emtiaların Çin'den İstanbul'a davalı nakliyeci şirket tarafından taşınması sırasında, konteynerde yüklü emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından zararın tanzim edildiğini, bu nedenle davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itiraz nedeniyle işbu davanın açıldığını, itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava ederek ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde dava açmıştır.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevli mahkemede açılmadığını, görevli mahkemenin dava konusunun deniz taşımacılığından kaynaklanması sebebiyle deniz ticaret mahkemesi olduğunu, davanın pasif ve aktif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, yükte oluşan hasarın alıcı ve satıcının kusurundan kaynaklandığını, davanın öncelikle husumetten aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 19/02/2019 tarih, 2018/... esas, 2019/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğince dava dışı sigortalının halefi sıfatına sahip olduğu ve aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu, süresinde hasar bildirimi yapılmamış olduğundan davalı taşıyan lehine eşyanın konişmentoda olduğu gibi teslim edildiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı şeklinde iki karinenin doğduğu, konişmento kayıtları ve varma limanında tutulan tutanak ile söz konusu iki karinenin aksinin ispat edilmiş olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, eşyanın hasara uğramasının sebebinin istif hatası olduğu, TTK m. 1178 gereğince tedbirli bir taşıyandan beklenen özeni göstermekle yükümlü olan taşıyana dava konusu eşyaya ilişkin özel bir bilgi verilmesinin gerekli olmadığı, davalı taşıyanın TTK m. 1178 gereğince yüke özen gösterme borcunun ihlalinden sorumlu olduğu, toplam hasarlı emtia miktarının 350 m: ve birim fiyatlara göre maliyet hesaplandığında da 2.197,50 USD ve %I0 sovtaj bedeli düşüldüğünde 1.977,75 USD olduğu, hasar tazminatının ödendiği tarihte TCMB dolar kuru yaklaşık 3,54 TL olduğundan hasar miktarının 7.001,24 TL olarak hesaplanmasının gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü' nün 2017/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlusunun ... Ltd. Şti. olup, ödeme emrinin 01/08/2017 tarihinde tebliğ edildiği, 07/08/2017 tarihinde itirazın edildiği, davanın 13/02/2018 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde, öncelikle tarafların husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, eşyanın satışına ilişkin dava dışı satıcı tarafından düzenlenen faturada FOB teslim şeklinin kararlaştırılması karşısında hasara katlanma yükümlülüğünün alıcı ... Ithalat'a geçmiş olduğu göz önüne alınarak davacı ... şirketinin geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca TTK m. 1472 uyarınca dava dışı sigortalının haklarına halef olduğu ve aktif dava ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalının pasif husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davalı ... tarafından dava dışı sigortalı alıcı ... İthalat aleyhine düzenlenen 20.04.2017 tarihli faturaya navlun bedelinin yansıtıldığı, taşımaya ilişkin konişmento ... Ltd. tarafından düzenlenmişse de, davalı ... Line'ın düzenlediği navlun faturası uyarınca davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu kabul edilmiştir.
Davalının sorumluluğu açısından yapılan değerlendirmede; dava konusu eşyanın uğramış olduğu hasara ilişkin 01.06.2017 tarihli ekspertiz raporunda hasarın nedeni olarak istif uygunsuzluğunun gösterildiği, rulolarda ezilme ve ezilmeye bağlı ovalleşme tespit edilmiş, hasarın konteyner içindeki ruloların üstüne ağır malzeme istiflenmiş olması sebebiyle meydana geldiği sonucuna varılmıştır. Konişmentoda taşımanın limandan limana gerçekleşeceği ve konteynerin içinin dava dışı sigortalıya ait yükler ile tamamen doldurulmuş olmadığı (LCL/LCL) kayıtları yer aldığı, LCL kaydına göre, eşyanın konteynere davalı taşıyan tarafından yüklendiğinin ve istiflendiğinin kabul edilmesinin gerekeceği anlaşılmıştır.
Dava dışı sigortalı ... İthalat'ın 08.05.2017 tarihinde düzenlenen ihtarnamesi süresinde yapılmış bir hasar ihbarı olarak değerlendirilmeyecektir ve dosya kapsamında TTK m. 1185'e uygun bir bildirim yapıldığına dair delil de bulunmamaktadır. Eşyanın uğradığı hasar veya zıya resmi inceleme ile tespit edilmemiş vc taşıyana da bildirilmemiş ise eşyanın konişmentoda olduğu gibi teslim edildiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı şeklinde iki karine doğar. Yükle ilgili gönderilenin taşıyanı sorumlu tutabilmesi için bu İki karinenin aksini, diğer bir anlatımla eşyanın hasara veya zıyaa uğramış şekilde teslim edildiğini ve bu hasar veya zıyaın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten kaynaklandığını ispat etmesi gereklidir. Dava konusu olayda da kanuna uygun ihbar yapılmadığından bu iki karinenin doğduğu kabul edilmelidir. Dosyada yer alan ve eşyanın varma limanında hasarının tespitine ilişkin Uygun Olmayan Ürün Tutanak Formu'nda 13 kap eşyadan 4 kabının ambalajlarının ezik ve patlak olduğu, hasarlı ürünlerin fotoğraflarının çekilerek geçici depolama yerine konulduğu tespit edilerek gümrük ambar memuru, ... Lojistik ambar şefi ve puantör tarafından imza altına alınmıştır. Konişmentoda eşyanın gemiye yüklenmesi sırasında hasarlı olduğuna dair herhangi bir kayıt yer almadığından TTK m. 1239/2 gereğince eşyanın tam ve sağlam olarak taşıyana teslim edildiği kabul edilmelidir. Süz konusu tutanak ise eşyanın varma limanında hasarlı olarak ilgilisine teslim edildiğini ortaya koymaktadır. Her ne kadar hasara ilişkin bildirimde bulunulmamış olsa da, taşıyanın tedbirli bir taşıyandan beklenen özeni gösterdiğinde dava konusu eşyanın üzerine ezilmesine sebep olacak başka eşyaları yüklememek zorunda olduğu ve bu hususu taşıyanın bilmesinin gerektiği kabul edilmelidir. Dolayısıyla davalı taşıyanın TTK m. 1178 gereğince göstermekle yükümlü olduğu özeni göstermediği ve yüke özen gösterme borcunu ihlal ettiği kabul edilmekle davalının
b. sonuç:
Dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, yukarıda ayrıntıları ile açıklanan gerekçelerle, davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğincc dava dışı sigortalının halefi sıfatına sahip olduğu ve aktif dava ehliyetinin bulunduğu; davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu; süresinde hasar bildirimi yapılmamış olduğundan davalı taşıyan lehine eşyanın konişmentoda olduğu gibi teslim edildiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu İse bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı şeklinde iki karinenin doğduğu; konişmento kayıtları ve varma limanında tutulan tutanak ile söz konusu iki karinenin aksinin ispat edilmiş olduğunun kabul edilmesinin gerektiği; eşyanın hasara uğramasının sebebinin istif hatası olduğu; TTK m. 1178 gereğince tedbirli bir taşıyandan beklenen özeni göstermekle yükümlü olan taşıyana dava konusu eşyaya ilişkin özel bir bilgi verilmesinin gerekli olmadığı; davalı taşıyanın TTK m. 1178 gereğince yüke özen gösterme borcunun ihlalinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Davalının sorumluluğunun miktarı açısından yapılan değerlendirmede, toplam hasarlı emtia miktarının 350 mterekare ve birim fiyatlara göre maliyet hesaplandığında da 2.197,50 USD ve %10 sovtaj bedeli düşüldüğünde 1.977,75 USD olduğu; hasar tazminatının ödendiği tarihte TCMB dolar kuru yaklaşık 3,54 TL olduğundan hasar miktarının 7.001,24 TL olarak hesaplanmasının gerektiği kanaatine varılmıştır.
Alacak miktarı hasara dayanıp likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 7.001,24 TL asıl alacak ve 82,26 TL işlemiş faiz(ödeme tarihi olan 08/06/2017 ile icra takip tarihi arası) olmak üzere toplam 7.083,50 TL üzerinden devamına, kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren talep gibi yasal faiz uygulanmasına,
2-Alacak miktarı hasara dayanıp likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 483,87 TL'den peşin alınan 126,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 357,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 126,75 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 1.804,95 TL'nin (35,90 TL başvurma harcı, 169,05 TL posta gideri ve 1.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.703,37 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 422,38 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır