T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/146 Esas
KARAR NO:2020/365
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:27/04/2016
KARAR TARİHİ:17/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki uluslararası taşıma sözleşmesi gereğince müvekkilinin sözleşmeye konu malları yükleme limanından (... 'dan) alarak boşaltım limanına (Ambarlı'ya) taşıdığını, böylelikle sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ancak davalının gemi içindeki yükü süresi içinde boşaltmadığını, TTK 1207 md gereğince, taşıtanın gönderilen eşyanın teslimini istememesi veya teslim almaması halinde navlun ile diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlü olduğunu, yine TTK 1173 md gereğince kararlaştırılan süre içinde gönderilen eşyanın tamamının teslim alınmaması veya boşaltma süresinin geçmesi halinde taşıyanın gecikmeden kaynaklanan zararının tazmini talep edebileceğini, davalı tarafın ek maliyetli işlemlerin sorumluluğunu görmezden gelerek sorumluluktan kaçtığını, malın teslimi hususu ile tüm masrafların davalı tarafa bildirildiğini, ancak mallar teslim edilene kadar herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, bu sebeple yapılan işlemle ilgili fatura düzenlendiğini, ancak davalı tarafın gönderilen faturayı herhangi bir açıklama yapmaksızın iade ettiğini, sonrasında ise ödenmeyen borcun tahsili hususunda ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, takibe ve borca itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra/ inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini taleple ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde dava açmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin adresi itibariyle takipte Küçükçekmece İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, yetkisiz icra dairesi olan Bakırköy İcra Müdürlüğü'nden başlatılan takibe dayalı olarak açılan iş bu itirazın iptali davasının usulden reddinin gerektiğini, ayrıca müvekkilinin alacaklı görünen davacı şirkete her hangi bir borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Görevsiz mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının 2015 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre, takip tarihi 04.12.2015 itibariyle davacının davalıdan 1.560,00 USD alacaklı olduğu, davalının 2015 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının 23.09.2015 tarihli 019636 no.lu 1.560,00 USD (karşılığı 4.690,76 TL) tutarlı Demuraj Bedeli faturasının her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, diğer bir ifade ile davacının takip konusu alacağına dayanak demuraj faturasının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak bu faturadan 44 gün sonra davalı tarafından iade faturası düzenlenmiş olduğu, taraf ticari defterleri üzerinde yapılan İnceleme neticesinde taraflar arasındaki cari farkın davacının düzenlemiş olduğu 23.09.2015 tarihli ... no.lu 1.560,00 USD karşılığı 4.690,76 TL tutarlı Demuraj Bedeli faturasına istinaden davalının düzenlemiş olduğu 06.11.2015 tarihli ... no.lu 4.690.76 TL tutarlı iade faturasının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen davacı defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, davalı yana ait olup, denizyolu ile parsiyel yük olarak ÇİN'den İstanbul, ... Limanına davacı acente teslim koşulu ile gönderilen eşya-emtianın, Türk hudut sahasına geldiği, alıcısına ihbarda bulunulduğu, normal süresi içerisinde alıcı firma tarafından gümrük işlemlerinin tamamlanarak konteynerden boşaltılmadığı, dolayısıyla davacı acentenin temsilcisi olduğu armatör/hatta ait konteyner içerisindeki eşyanın demuraja girdiği sonucunda davacı yan tarafından sektörel uygulama ve teamülleri ile TTK Madde 1173 hükmü gereği davalıya demuraj masraf faturası düzenlendiğinden bahsedilebileceği, ancak bir denizyolu taşımasında demurajın söz konusu olabilmesi ve bunun tespiti yönünden gerekli olan unsurların oluştuğu her zaman ispata mahtaç olduğu, bu bağlamda uyuşmazlığa konu davada geminin varış limanına gelişi ile tahliyesini takiben gümrük idaresine hangi tarihte beyan verildiği, armatör (hattın) temsilcisi acentenin, eşyaya ilişkin özet beyan (ordino teslim) ile dokümanların alıcı-ithalatçıya hangi tarihte teslim edildiği, ithalatçı firmanın, parsiyel yükünün bulunduğu konteynerden eşyayı hangi tarihte boşalttığı, şayet serbest süreyi aşan bir zaman dilimi oluştu ise davacı yan tarafından belgelenmesi hususlarının bilinmesine ihtiyaç duyulduğu, davalı yandan kaynaklanan nedenlerle demuraj oluştuğuna ilişkin, davacı yan tarafından dosyaya somut belge sunulması halinde, yeniden yapılacak tespitlerin ek rapor olarak mahkemeye sunulacağı, dosyanın mevcut hali ile davacının takip konusu alacalının ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları üzerine dosya ek rapora gönderilmiş ve görevsiz mahkemece aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; davacı ... Lojistik firmasının, armatörün acentesine ödediği demuraj bedelinin davalı ... Şti'nden kaynaklandığının ispata muhtaç olduğu, dosyaya sunulan dokümanların incelenmesi neticesinde, kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerini değiştirecek herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı belirtilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkmesi' nde yapılan yargılama neticesinde 26/12/2017 tarih, 2016/... esas, 2017/... karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar davacı vekilince istinaf edilmiş olup, dosya ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' ne gönderilmiş ve yapılan inceleme sonucu 15/11/2018 tarih, 2018/... esas, 2018/... karar sayılı kararı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2017 tarih ve 2016/... Esas 2017/... sayılı kararının HMK 353/1-a3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve dosya ... Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkmesi' nde yapılan yargılama neticesinde 20/12/2018 tarih, 2018/... esas, 2018/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin bulunduğu, davacının akdi taşıyan davalının ise taşıyan olduğu, emtianın gümrükten çekildiği, 46 günlük Demuraj süresi oluştuğu, davalının davacıya demuraj ücreti ödemediği, dava dışı fiili taşıyanın davacıya 516 USD lik demuraj faturası düzenlediği, bunun rayice uygun olduğu, davacının davalıdan 516 USD demuraj ücreti talep edebilmesi için demuraj bedelini fiili taşıyana ödediğini ispat etmesi gerektiği, davacının 516 USD nin üzerindeki demuraj talebinin uygun olmadığı belirtilmiştir.
Her ne kadar borçlu- davalı vekilince icra dairesinin yetkisine yönelik itirazda bulunulmuş ise de; takibin fatura alacağına dayalı para borcuna dayandığı, BK madde 89/1 madde fıkrası uyarınca para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceği, alacaklı davacının yerleşim yerinin ise Bakırköy İcra Daireleri yetkisinde bulunduğu anlaşılmakla, yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava, deniz taşıma ilişkisine dayalı olarak düzenlenen demuraj faturasının ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, TTK’nın “Deniz Ticareti” başlıklı beşinci kitabı kapsamında yer almakla mahkememiz uyuşmazlığa bakmakla yetkili ve görevlidir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile aldırılan bilirkişi raporları birlikte incelenip değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlıkta taşıma ilişkisinin davacı ile davalı firma arasında kurulduğu, davacının akdi taşıyan davalının ise taşıtan sıfatına haiz olduğu, davacının Çin'deki acentesi ... Ltd. vasıtası ile esas taşıyan ... (...) Ltd. bir alt taşıma ilişkisi kurduğu vc fiili taşımanın ... tarafından yapıldığı, fiili taşıyanın ... nolu ana konşimentoyu düzenlediği, fiili taşıyanın varış limanında acentesinin ise ... ... Tic. Ltd. Şti olduğu , ... Tic. Ltd. Şti' nin davacıya 11.09.2015 tarihli ordinoyu düzenlediği, aynı tarihte de davacının davalıya ordino düzenlediği, navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu olmayacağı, ancak TTK m. 1203'ün koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilenin söz konusu masraflardan sorumlu hâle geleceği, gönderilenin TTK,m. 1203 kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı olduğu, buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından teslimin istenmesi gerektiği, olayımızda davalı gönderilenin konşimentoyu ciro ederek yükü teslim aldığı ve konşimentonun arka sayfalarında da gönderilenin anılan borçlardan dolayı sorumluluğuna dair atıflar bulunduğu, TTK m. 1203'ün koşulları karşılandığı için davalının demuraj ücretinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bedel isteyebilecek kişi, navlun sözleşmesi uyarınca taşıyandır. Dava konusu olayda konşimento kayıtları karşısında davacının akdi taşıyan vasfını haiz olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde davacının davalıdan talep ettiği demuraj bedelini fiili taşıyana ödediğini ispat etmesi gerekmektedir. Konteyner 28.07.2015 tarihinde dolu olarak liman sahasına tahliye edilmiş ve 11.09.2015 tarihinde liman sahasına boş olarak teslim edilmiştir. ... nolu ara konşimentoda demuraj tarifesi yoktur. Davacının davalıya gönderdiği varış ihbarında da bir demuraj tarifesi yoktur. Davacı davalıya 23.09.2015 tarihinde, konteyner boş olarak teslim alındıktan 12 gün sonra, bir demuraj ihbarnamesi göndermiştir. Davalı demuraj tarifesinden ancak konteyner geri iade edildikten sonra haberdar olmuştur. Ayrıca davalının davacıya verdiği anlaşılan Geçici Kabul Taahütnamesi ve Demuraj taahütnamesi dosyada mevcuttur. Bu taahhütnamelere göre davalının tahakkuk edecek demuraj ücretini ödeyeceğini taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.
Fiili taşıyandın acentesi ... Tic. Ltd. Şti davacıya 14.09.2015 tarihinde 516 USD lik demuraj faturası kesmiştir. Dosyaya sunulan "demuraj faturasının açılımı ricasıyla" adlı belgede fiili taşıyanın acentesinin 46 gün demuraj süresi hesap ettiği bunun 21 gününü serbest süre olarak düştüğü , ilk 7 gün için 84 USD geri kalan 18 gün içinse 432 USD olmak üzere toplamda 516 USD fatura ettiği anlaşılmaktadır. Davacının ise 47 günü demuraj hesabında dikkate alarak bundan 21 günü düştüğü ve kalan 26 günü günlük 60 USD den dikkate alarak toplam 1.560 USD yi davalıya fatura ettiği anlaşılmaktadır. Konteynerin 28.07.2015 tarihinde dolu olarak liman sahasına tahliye edildiği ve 11.09.2015 tarihinde liman sahasına boş olarak teslim edildiği tarih aralığında 46 gün geçmiştir. Fiili taşıyanın acentesi ... Tic. Ltd. Şti" nin 14.09.2015 tarihinde 516 USD lik düzenlediği demuraj faturasını davacının fiili taşıyana ödediğini ispat etmesi durumunda davalıdan 516 USD demuraj ücreti talep edebileceği, bu kanaatle mahkememizin 01/10/2020 tarihli duruşmasında davacı vekiline fiili taşıyana yaptığı ödemeye ilişkin varsa ödeme belgesini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, ancak davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde ödeme belgesinin sunulmadığı, akdi taşıyan olan davacının fiili taşıyana yaptığı ödemeyi ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Davacı tarafın kötüniyetli olduğu ispatlanmadığından kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 54,40 TL'den peşin alınan 29,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 25,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davalı vekili için takdir edilen 4.080 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır