T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/162 Esas
KARAR NO:2021/221
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/05/2019
KARAR TARİHİ:22/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının taşıtanı olduğu yükler Müvekkil Şirketin acenteliğini yapmakta olduğu ... .... tarafından düzenlenen ... no.lu konişmento tahtında ...’dan ... Limanı'na taşındığını, yüklerin ... aktarma limanında iken liman tarafından lashingin hatalı yapıldığının tespit edilmiş olduğunu, yüklerin uygun malzemelerle uygun bir şekilde lashing, sağlamlaştırma ve sabitleme işlemleri yapılarak yeni konteynere aktarıldığını, liman tarafından yapılan tespitin akabinde ayrıca Müvekkil şirket tarafından survey yaptırılmış olup ekli survey raporunda da taşıtan tarafından lashingin sağlam yapılmamış olması sebebi ile söz konusu durumun yaşandığı açıkça ortaya konduğunu, kargo sağlamlaştırma, lashing, ambalajlama, paketleme, emniyete alma ve sabitleme işlemlerinin yetersiz/eksik/yanlış yapılmış olması sebebi ile konteyner muhteviyatı mallar konteyner içerisinde hareket etmiş olup konteynere de zarar verdiğini, yükü emniyete almaya yarayan kızak ve kayışlar yetersiz olup, malların lashing, sabitleme ve sağlamlaştırma işlemleri deniz yolculuğuna uygun olarak yapılmadığını, zararın net bir şekilde davalı yanın konteyner muhteviyatı malları yeterli derecede emniyete almaması, düzgün sabitlememesi ve uygunsuz istifi nedeniyle, yani yetersiz lashing sebebiyle oluştuğu açık bir şekilde survey raporu ile de tespit edilmiş olup söz konusu işlemler neticesinde müvekkil şirket survey, konteyner aktarma işlemleri, elleçleme ve limandaki masrafları karşılamak zorunda kalarak 3832,69 EUR masraf vapmak zorunda kaldığını, davalı taşıtan sıfatından kaynaklanan sorumlulukları kapsamında konteyner muhteviyatı malların emniyete alma ve sağlamlaştırma işlemlerinin uygun yapılmasından sorumlu olduğunu, kaldı ki müvekkil şirketin acenteliğini yapmakta olan ... SA tarafından tanzim edilmiş olan konşimento incelendiğinde de taşımanın “..." olarak gerçekleştirildiğini, yani konteynerin taşıtan tarafından tamamen doldurulduktan sonra taşıyana mühürlü durumda teslim edilmiş olduğu anlaşıldığını, ayrıca yine konşimento üzerinde “... yani yükleyici yükledi, istifledi, saydı klozunun yer aldığı anlaşıldığını, davalı yanın lashingten sorumlu olduğu bu kapsamda bir zarar oluşması halinde zarardan sorumlu olacağı açıkça yazıldığını, survey işlemleri neticesinde müvekkil şirket 3832,69 EUR zarara uğramış olup müvekkil şirket davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile uğranılan zararın davalı yandan tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazımızın kabul görmemesi ihtimalinde, somut olayda taraflar hür iradeleri ile usulüne uygun bir yetki sözleşmesi düzenlemiş olduğunu, öncelikle bu yetki sözleşmesine itibar etmek gerekeceğini, konişmentoda yer alan İngiliz Hukuku ve High Court of London mahkemesinin yetkili kılınması dolayısıyla yetki itirazımızın kabul edilerek davanın usulden reddine karar verilmesini, Müvekkil şirket ... ve asıl taşıyan davacı ... arasındaki anlaşmaya göre; asıl taşıyıcı olan davacı şirket ürünlerin taşınması için gerekli olan konteynerleri sağladığını, müvekkil şirketin ise öğretide lashing olarak bilinen, taşınan ürünlerin konteynerlere sabitlenmesinden sorumlu olacağı kararlaştırıldığını, müvekkil şirket anlaşmada yer alan Lashing işi için .... Ltd. Şti. ile anlaşmış ve işi bu şirkete yaptırıldığını, işi yapan .... Ltd. Şti.nden yük sabitleme işinin usul ve kurallara uygun yapıldığına ilişkin ekspertiz raporunu aldığını ve davacı ... şirketine verdiğini, davacı şirket, işbu rapor mucibince, konteynere yükleme yaptığını, taraflarca tanzim edilen konşimentodan anlaşılacağı üzere; yüklemeyi yapan davacı şirket olup, yükleme sorumluluğu davacı şirket olduğunu, taşıyanın, yüke elverişli taşıma aracı bulundurma zorunluluğu ve gerekli dikkat ve özeni gösterme zorunluluğu ile sorumluluğu düzenlendiğini, davacı yan işbu kusuru fark etmesi sebebi ile konteyneri değiştirmiş olduğunu, kendi kusuru ile verdiği zararı müvekkil şirkete yüklemek istediğini, yalnız bu husus dahi davacının kötü niyetini ortaya koyduğunu, taşıyan, başlangıçta, denize, yola ve yüke elverişli olarak gemiyi hazır bulundurmak ve taşımada yüke özen göstermek zorunda olduğunu,. Gemiye/konteynere yüklenecek olan yükün cinsi, değeri, ağırlığı, hacmi vs. özellikleri konişmentoda yer almakla birlikte, taşıyanın bu durumdan haberdar olmaması düşünülemeyeceğini, oysaki davacı yan, taşınacak olan silindir şeklindeki potaların, 17.000,00 kg noktasal yük ile zemine baskı yapacağını bildiği halde, sağlam bir konteynere yükleme yapmamış ve uygunsuz şekilde istifleme yaparak konteynere ve zemine zarar verdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu taşımada eşyanın konteynere yüklenmesi, istiflenmesi ve sabitlenmesi işlemlerinin davalı yükleten/taşıtan tarafından yapıldığı, eşyanın konteynerde hareket ederek kaymasının sebebinin istif ve sabitlemesi hatası olduğu, bu sebeple taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davacı taşıyanın yükletenin/taşıtanın istif ve sabitleme kusurundan kaynaklanan durumu ortadan kaldırmak ve eşyanın güvenli şekilde varma limanına ulaştırılmasını sağlamak için yeniden sabitleme işlemini yaptığı ve bu sebeple ortaya çıkan masrafları davalı taşıtandan talep edebileceği belirtilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu karara esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.
... .... tarafından düzenlenmiş, 05.03.2018 tarih ve ... numaralı konişmentoya göre yükletenin İstanbul’da mukim ...Ltd. Şirketi, gönderilenin ...’da yerleşik ... şirketi, ihbar adresinin ...’ın acentesi sıfatıyla ...’da yerleşik ... şirketi olduğu ve toplam 36.900 kg. ağırlığında 4 parça pota ve kol emtiasının, 1x40’ Flat rack konteyner içerisine istiflenerek ..., ... limanından ..., ... limanına taşınmak üzere “...” isimli gemiye yüklenmiş olduğu görülmektedir. Konişmento üzerinde bulunan kayıtlar incelendiğinde ;
... kaydından; emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı ve yükün netası (sabitleme) işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu, FCL/FCL kaydından; konteynerin tamamının tek bir yükleyici tarafından tek bir alıcıya sevk edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyada mübrez konişmentoda yer alan “Shipper’s load,stow,count” kaydından eşyanın konteynere yükleten tarafından yüklenmiş ve istiflenmiş olduğu anlaşılmakta ve taraflar arasında bu hususta bir uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Her ne kadar DSR Uluslararası Gözetim ve Belgelendirme Hizmetleri Ltd.Şti. tarafından hazırlanan 27.02.2018 tarih ... nolu “Yükleme ve Yük Sabitleme Gözetim Raporu” dosyaya sunulmuşsa da bu raporda bazı eksiklikler olduğu ve yüklenen emtialar ile kullanılan tahta takozlar ve çelik halatların ölçülerine dair detayın raporda bulunmadığı belirtilerek bu raporun eşyanın konteynere doğru ve gereken şekilde istiflenmiş ve sabitlenmiş olduğunu ortaya koymada yeterli olmadığı da belirlenmiştir. Aktarma limanında düzenlenen sörvey raporunda ise gerek eşyanın konteynerin hasarlanmasına sebep olması gerekse konteynerde sabit halini muhafaza edememesinin sebebinin konteynere gerektiği şekilde sabitlenmemiş olmasından kaynaklandığı ortaya konulmuştur.
Davalı yükleten konteynerin seferin başlangıcında ve kendisine tahsis edildiği anda yüke elverişli olmadığını iddia etmesine rağmen dosya kapsamında konteynerin seferin başlangıcında yükün istiflenmesine, sabitlenmesine ve taşımaya elverişliliğini ortadan kaldıracak bir durumda bulunduğunu ortaya koyan herhangi bir delil bulunmamaktadır. TTK m. 1141 gereğince geminin veya geminin bir parçası sayılan kısımların elverişsizliği sebebiyle taşıyanın sorumlu tutulabilmesi için söz konusu elverişsizliğin ortaya konulması gereklidir. Bu durumda dava konusu uyuşmazlık bakımından eşyanın konteynerin elverişsiz olması sebebiyle istifinin bozulduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle, eşyanın konteynere gereği gibi sabitlenmemiş ve istiflenmemiş olması sebebiyle sefer sırasında istifinin bozulduğu ve bu durumun konteynerde de hasar oluşmasına sebep olduğu anlaşılmaktadır. Yükleten/taşıtan eşyanın geminin veya konteynerin hasara uğramasına sebep olması halinde söz konusu hasardan kaynaklanan zarardan sorumlu olacağı gibi eşyanın diğer yüklere, gemiye zarar vermemesi ve kendinin de hasarlanmadan varma limanına ulaştırılması için taşıyanın herhangi bir masraf yapması halinde bu masrafın ortaya çıkmasına sebep olan yükletenden/taşıtandan söz konusu zararının tazminini talep etmesi mümkündür. Taraflar arasındaki yazışmalarda da öncelikle yeniden sabitleme işlemi görüşülmüş ancak ilerleyen yazışmalarda davalı tarafça durumun konteynerin uygunsuzluğundan kaynaklandığı ileri sürülmüş, ayrıca talep edilen masrafların fahiş olduğu iletilmiştir.
Usul ve yasaya uygun alınmış, denetime açık bilirkişi raporu doğrultusunda; ... numaralı konşimentoya dercedilen “ ... “ kaydından, emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi ve yükün netası işlemlerinin davalı yükleten ...Ltd. şirketi tarafından gerçekleştirilmiş olduğu hususu gözönüne alındığında davalı şirketin, çelik potaların konteyner tabanına eşit ve homojen ağırlıkta yayılması için yeterli tedbirleri almamış olması ve sabitleme işlemlerini yetersiz yapması sebebiyle meydana gelen masraflardan sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamı, bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemelere göre; dava konusu taşımada eşyanın konteynere yüklenmesi, istiflenmesi ve sabitlenmesi işlemlerinin davalı tarafından yapıldığı, eşyanın konteynerde hareket ederek kaymasının sebebinin istif ve sabitleme hatası olduğu, bu sebeple taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davacı taşıyanın yükletenin/taşıtanın istif ve sabitleme kusurundan kaynaklanan durumu ortadan kaldırmak ve eşyanın güvenli şekilde varma limanına ulaştırılmasını sağlamak için yeniden sabitleme işlemini yaptığı ve bu sebeple ortaya çıkan masrafları davalı taşıtandan talep edebileceği anlaşılmakla haklı ve yerinde davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 3.832,69 EURO'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a madde ve fıkrası gereğince işleyecek faizi ile birlikte TBK 99. Maddesi kapsamında davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 1.761,98 TL'den peşin alınan 440,65 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.321,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (491,45 TL ilk harç, 50,05 TL posta ücreti ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 2.541,5 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 3.869,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır