T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/183 Esas
KARAR NO:2020/43
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:19/06/2019
KARAR TARİHİ:11/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... numaralı nakliyat sigorta poliçesi tahtında sigortalısı sıfatına haiz ... A.Ş. tarafından Çin'de kurulu ... Co. Limited isimli firmadan 16/03/2017 tarih ve ... nolu fatura muhteviyatı CFR İzmir olarak 2700 çuval Amonyum Sülfat Granül emtiası satın alındığını ve satın alınan emtianın Çin'den Türkiye'ye kadar olan denizyolu taşımasının davalı firma sorumluluğunda gerçekleştiğini, dava dışı sigortalı tarafından satın alınan emtianın Çin'in Tianjingxinggang Limanı'ndan İzmir Limanı'na kadar olan deniz yolu nakliyesinin ... S.A firması sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, bu kapsamda dava dışı sigortalıya ait emtiaların 5 adet 20 feetlik kapalı tip konteynerler içeirsine yerleştirildiğini konteynerlerin ise 15/03/2017 tarihinde taşımasının gerçekleştirildiğini, ... isimli gemiye yüklendiğini, söz konusu geminin yükleme limanından sonra Singapur Limanı' na uğradığını ve bu limandan ayrılması sonrasında 04/04/2017 tarihinde gemide çıkan yangın ve yangın söndürme-soğutma çalışmaları nedeniyle hasarlandığını, donatan tarafından müşterek avarya ilan edildiğini, anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde işbu somut olayda taşıyan sıfatını haiz davalı tarafın gerçekleşen hasardan sorumlu olmasından bahisle müvekkili tarafından borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibi başlatıldığını, fakat davalı tarafından yapılan haksız itiraz neticesinde takibin durduğunu belirterek yapılan itirazın iptali ile takibni devamını, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı taıyan tarafından düzenlenen ve taşıma sözleşmesi şartlarının yer aldığı konişmentonun 10.maddesi ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlıkların çözümünün Londra Mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olduğunu, dava konusu yükü taşıyan ... S.A' nın taşıma esnasında çıkan yangın sebebi ile müşterek avarya ilan ettiğini, davacı şirketin avaryanın sonuçlanmasını beklemeden işbu davayı ikame ettiğini, yangından ileri gelen her türlü hasar ve ziyadan taşıyanların ve fiili taşıyanların sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizin uluslararası yetkisine yönelik yapılan itirazın değerlendirilmesinde; taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan borç ilişkisi mevcut olup MÖHK. nun 47. maddesi gereğince “yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın, yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler” denilmektedir.
MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir.
MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.
6102 sayılı TTK' nın 1237/1 md. uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişkide konişmento hükümleri esas alınır. Dava konusu olayda konişmentonun incelenmesinde, alıcının dosyamız davacısı sigortalı, taşıyanın dosyamız davalısı olup konişmento hükümlerinin tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, milletlerarası yetki kaydının yer aldığı konişmento ekinde sigortalının imzasının bulunduğu, konişmento ve ekinin sigortalıyı ve sigorta şirketini bağladığı anlaşılmıştır. Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun 10.3.maddesindeki kloz ile taşımadan kaynaklı uyuşmazlarda Londra İngiliz Yüksek Mahkemesi' nin yargılama yetkisine sahip olduğu ve İngiliz kanunlarının uygulanacağı kararlaştırılmıştır.
Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir.
Tüm dosya kapsamına göre dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememizin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu, davacının konişmentonun şartları ile bağlı olduğu anlaşılmakla, davalı yanın süresinde yapmış olduğu uygulanacak hukuk ve mahkememizin uluslararası yetkisine yönelik itirazının kabulü ile mahkememizin Milletlerarası yetkisizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davalı vekilinin Milletlerarası yetki itirazının kabulü ile, Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 531,48 TL den karar harcı olan 54,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 477,08 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 3.400,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır