T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/194
KARAR NO: 2021/179
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2018
KARAR TARİHİ: 26/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye'de faaliyet gösteren ... San. ve Tic. Ltd. Şti., Çin'de faaliyet gösteren ... ( ... ) ... Ltd. firmasından 27/02/2017 tarihinde ... numaralı fatura ile birim fiyatları 0,01-0,40 USD arasında değişen toplam 179600 set, 4.327,00 kg brüt ağırlıkta ve 10.884,00 USD toplam bedelli boş parfüm şişesi cinsindeki emtiayı FOB olarak satın aldığını, bu teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirildiğini, mallar geminin küpeştesine geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının sorumluluğunda olduğunu, satıcının ihracat için gerekli tüm belgeleri hazırlayıp malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim ettiğini, dava konusu emtianın 315 koli olarak ambalajlandığını, emtianın satıcı tarafından davacı ... şirketine ... numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile 10.884,00 USD bedelle sigortalandığını, Emtianın Çin'den (Şangay) Türkiye'ye (İstanbul) nakliyesi amacıyla 29/03/2017 tarihli ve ... numaralı ve 230,00 USD tutarındaki faturayla alıcı firmanın ... ile anlaştığını ve emtianın ...numaralı 40ft konteyner içinde, ... numaralı konşimento ile ... isimli gemi ile İstanbul'daki ... Gümrük Md 'ne bağlı ... Limanına taşındığını, geminin limana 27/03/2017 tarihinde vardığını, 28/03/2017 tarihinde emtianın bulunduğu konteynerin tahliyesi sırasında hasarın tespit edildiğini, yapılan incelemede, 315 kap eşyanın 40 kaplık kısmının yırtık ve kırık şekilde hasarlı olduğunun görüldüğünü, hasarın Gümrük Ambar Memuru, Firma Yetkilisi ve Geçici Depo Yeri Memuru tarafından 28/03/2017 tarihinde tutanak altına alındığını, emtianın millileştirme işlemlerinin ardından sigortalı firmanın tesislerine gönderildiğini, hasarın sigortalı firmaya bildirilmesinin ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili sigorta şirketine gönderdiği talep yazısının ardından sigorta şirketinin ... numaralı hasar dosyasına ait İstanbul-Esenler'de yapılan 04/04/2017 tarihli ekspertiz raporuna istinaden 03/10/2018 tarihinde müvekkili tarafından sigortalıya, 2.898,09 TL sigorta tazminatı ödendiğini, hasara karşılık sigorta şirketi tarafından ödenen tazminata yönelik icra takibi talebi sonrası, davalı tarafin borca itirazı üzerine bu davanın açıldığını, borçlunun haksız itirazının iptali ile alenen kötüniyetli olan borçlu aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı, hak düşürücü süre itirazına ilişkin olarak davaya konu icra takibinin 28.06.2017, icra takibine itirazın ise 07.07.2017 tarihinde olduğunu davanın 28.08.2017 tarihinde açılmakla zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, husumet itirazına ilişkin olarak taşımaya ilişkin ... numaralı konşimentodan görüleceği üzere müvekkili şirketin bu taşımada "taşıyan" sıfatına haiz olmadığını, taşıyanın konşimento üzerinde de belirtildiği gibi ... ... (...) ....Ltd. olduğunu, dolayısıyla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davanın taşıyana yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sadece "teslimat acentesi" olarak hareket ettiğini, müvekkilinin dava konusu taşımaya ilişkin (freight collect) "navlun tahliye limanında tahsil edilecektir" ibaresi gereği navlun tahsil etme hizmeti verdiğini ve buna karşılık acente olarak navlun faturası düzenlediğini, bu nedenle taşıyan olarak doğrudan müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını; uluslararası yetki itirazına ilişkin olarak konşimentonun ön ve arka yüzünde taşımaya ilişkin şartların belirlendiğini, buna göre konşimentonun arka sayfasında "yetki klozu" başlığı altında ABD ya da ABD'den yapılan taşımalar dışındaki taşımalardan kaynaklanan her türlü talep ve uyuşmazlığın çözümlenmesinde Singapur Mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle davanın Singapur Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının delilleri arasında sunduğu ekspertiz raporuna göre hasarlandığı iddia edilen yüke ilişkin fotoğrafların 28.03.2017 tarihinde saat ll:41'de çekildiğini, ancak sevkiyat poliçe tanzim tarihinin 28.03.2017 saat 14:50 olduğunu, bu sebeple poliçenin hasardan sonra düzenlenmiş olduğunu, davacı ... şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödemenin bir gratia yani lütuf ödemesi olduğunu, bu ödemelerin sigortacıya rücu hakkı vermeyeceğini; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının iddia edilen hasar bedeline ek olarak %10 bedel eklediğini, %10 ek bedelden taşıyanın sorumlu tutulamayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/04/2019 tarih 2018/... esas 2019/... karar sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş olmakla yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Uyuşmazlığın, dava konusu taşımada taşınan emtianın hasarlanıp hasarlanmadığı, hasar var ise taşma sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan dolayı davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı, hasar miktarına ilişkin olduğu ayrıca davalının yetki husumet ve zamanaşımı itirazının kabul edilip edilmeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmış, her ne kadar davalı vekilince milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de Türk şirketi olan davalının kendini daha rahat savunabileceği mahkemede milletlerarası yetki itirazında bulunması MK 2 md ye aykırı göründüğünden milletlerarası yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
İstanbul 17. İcra Müdürlüğünün 2017/18230 E. Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, dosyanın incelenmesinde takibe itiraz ile davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememiz tarafından resen belirlenen bilikişi heyetinin hazırladığı 21/04/2016 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Hasar miktarının 801,84 x 3,62 = 2.902,66TL olduğu, davacının aktif, davalının ise pasif husumet ehliyetinin bulunduğundan bahsedilemeyeceği, davaya konu yükteki hasar ihbarının, yükün dava dışı alıcı firmaya teslimi ile birlikte yahut en geç 3 gün sonra bu manada bir ihbarda bulunduğu yönünde, dosyada bir bilgi ve belge tespit edilememiş olmasına rağmen dosyada mevcut 28.03.2017 tarihli tutanaktan hareketle dava konusu hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği tespit ve değerlendirmelerine bağlı olarak, huzurdaki davada TTK m. 1184 ve 1185 hükmünün uygulanamayacağı, dava konusu zarardan taşıyan sıfatını haiz davalı ...Ş.'nin TTK m. 1178 uyarınca sorumlu olacağı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Taşımaya konu konişmentonun incelenmesinde, yükletenin ... Limited, alıcının ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., yükleme limanının Shanghai-Çin, tahliye limanının ise ... ve taşıyanın ... ... (...) ... Ltd. olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça taşımayı konu emtianın deniz nakliyesinin davalı tarafça gerçekleştirilmesi nedeniyle hasardan sorumlu olduğu gerekçesi ile işbu dava açılmış, bilirkişi raporunda davalının taşıma nedeniyle meydana gelen hasardan sorumlu olduğu tespit edilmiş ise hukuki değerlendirmenin Mahkememize ait olduğu kanaatiyle, Mahkememizce daha önce verilen ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/1500E 2020/167 K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleşen 2018/483 Esas - 2019/182 Karar sayılı ilamı ve 2020/127E.- 2020/265 K. Sayılı ilamları da gözetilerek dava konusu taşımaya dayanak konişmentoda freight collect kaydı olduğu, bu kaydın navlunun peşin ödenmediği, taşıyanın taşımayı yapacağı ancak navlunu tahliye limanında tahsil edileceği, acentenin yükü gönderilene teslim ettiğinde navlunu tahsil edeceği anlamına geldiği dikkate alınarak davalının taşıyanın acentesi olduğu, TTK md 105 uyarınca kendisine asaleten değil ancak izafeten dava açılabileceği göz önüne alınarak açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harç tarifesi ve Harçlar Kanunu gereğince tayin olunan 59,30 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 23,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 50,00 TL'nin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılması
4-Davalı vekili için takdir edilen 2.851,71 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır