T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/203 Esas
KARAR NO:2020/214
DAVA:Alacak (Kaptanın Yetki Ve Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/10/2012
KARAR TARİHİ:06/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kaptanın Yetki Ve Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 13/01/2012 tarihli gemi adamı iş akdi ile... gemisinde yağcı yeterliliğinde fitter olarak çalışmaya başladığını, 06/07/2012 tarihinde herhangi bir haklı nedene dayanılmaksızın geminin davalı şirketten ... AŞ ye geçmesi nedeniyle gemiden mürettabatın tümüyle çekildiğini, söz konusu tarihe kadar kesintisiz çalıştığını, davacının ücret alacağı ve ikramiye alacağının bulunduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ücret alacağından 2.058,00; ikramiyeden 1.660,00 USD olmak üzere toplam 3.718,00 USD alacağının bulunduğunu belirterek bu bedelin gemiden çekilme tarihinden başlayarak avans faizi ile birlikte tahsili ile avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yabancı gemilere kumanya, personel ve diğer ihtiyaçlarının temininde yardımcı olduğunu, bu kapsamda ... ... Ltd 'ye bu konularda yardımcı olduğunu, davacının da söz konusu şirkete önerildiğini ve bu şirket bünyesinde çalışmaya başladığını, davacı tarafın sunmuş olduğu iş sözleşmesi örneğinde müvekkili şirket yetkililerine ait kaşe veya imzanın bulunmadığını, hizmet belgesinde yer alan imzanın da müvekkili şirketin yetkililerinden hiçbirine ait olmadığını, söz konusu kaşenin de müvekkili şirkete ait olmayıp ... gemisine ait olduğunu, belgeyi imzalayan ve imza üzerinde adı olan gemi kaptanı ... olduğunu, müvekkili şirket ile bu kişinin hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, sözleşmeden de açıkça anlaşılacağı üzere davacının ... ... Ltd 'de çalışmış olup, müvekkili şirketten maaş, kıdem veya ihbar tazminatı talep edilmesinin mümkün olmadığını,taraflar arasında işçi- işveren ilişkisinin kurulmadığını, müvekkili şirketin tek fonksiyonunun davacı ile ... ... Ltd arasında irtibat kurulması olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacının ... gemisinde 13/01/2012 tarihli gemi adamı iş akdinin haksız feshi nedeniyle oluştuğu belirtilen ücret alacağı ve ikramiye alacağının davalıdan tahsili talebidir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanaklarıyla birlikte dosyaya sunulmuş, davacıya ait sigorta kayıtları, davalının sicil kayıtları, banka kayıtları, davalı şirket ile davadışı ... ... Ltd ile imzalanmış gemi yönetim sözleşmesi, gemi adamı iş akdi belgeleri dosyaya temin edilmiştir.
Taraflar arasında yaşanan olaylara ve davacının çalışmasına ilişkin gösterilen taraf tanıkları dinlenilmiştir.
Dosya mahkememize ... İş Mahkemesinin 17/12/2015 tarihli görevsizlik kararının Yargıtay... Hukuk Daire'sinin 19/04/2016 tarihli kararın onanmasına ilişkin ilamı ile mahkememize gelmiş, mahkememizin 2016/243 esasına kaydı yapılarak yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememiz dosyasında 27/03/2017 tarih, 2016/... E. ve 2017/... sayılı kararı ile "Davanın pasif husumet yokluğundan reddine" şeklinde karar verilmiş olup; verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 29/05/2019 tarih, 2017/v E., 2019/... karar sayılı ilamı ile "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ııun 103/1 -b bendinde Türkiye Cumhuriyeti içinde merkez veya şubesi bulunmayan yabancı tacirler ad ve hesabına ülke içinde işlemlerde bulunanların acentelik hükümlerine tabi olduğu düzenlenmiştir. Davacı yan sözleşmenin düzenlenmesi ve feshi sırasında davalı ile muhatap olduğunu belirtmiştir. Ayrıca dosya kapsamında incelenen davalı ile ... ... Şirketi arasında imzalan gemi yönetim sözleşmesine göre davalının gemi yöneticisi olduğu, bu nedenlerle davalının gemi adamı kontratının tesisinde aracılık ettiği anlaşılmaktadır. Öyleyse Mahkemce 6102 sayılı TTK kapsamında, davalının gemi sahibi ve donatanı şirketin acentesi olduğu ve pasif husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü ile işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine dair verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." bahisle mahkememiz kararı bozulmuş olup; dosya mahkememize gönderilerek yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce 19/11/2019 tarihli celsede anılan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve davacı talepleri hakkında hesap yapılmak üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Bilirkişi ...'den alınan 05/06/2020 havale tarihli raporda özetle; dava konusu alacaklarının; ücret alacağından : net 2.028,00 USD (Talep;2.058,00 USD), ikramiye alacağından : net 1.657,83 USD (Talep:1.660,00 USD) olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi ile ... Hukuk Dairesi bozma ilamları doğrultusunda mahkememizin görevi ile davalının pasif husumet ehliyeti uyuşmazlık konusu olmaktan çıkmış olup davacı vekilinin bu yöndeki itirazları ve bayanları mahkemece yerinde görülmemiştir.
Davacı davalıya ait gemide yağcı olarak çalışmaktayken haklı bir neden olmaksızın iş akdinin feshedildiğinden bahisle ödenmeyen çalışma alacağı ile çalışmasının 6 ayının dolması halinde almaya hak kazanacağını beyan ettiği 1 maaş ikramiye alacağını dava konusu yapmış olmakla esasen davalı yanca sözleşmenin haksız feshi yönünde herhangi bir itiraz ve savunma ileri sürülmemiştir. Bu nedenle davacının davalı şirket aracılığı ile akdettiği 6 ay süreli gemi adamı iş sözleşmesi ile kargo taşımacılığı yapan ... ... Ltd. Şti'ne ait Malta bayraklı gemide 11/01/2012-07/06/2012 tarihleri arasında yağcı olarak çalıştığı ve sözleşmesinin süre bitiminden önce haklı neden olmaksızın feshedildiği mahkemece kabul edilmişir.
Dosyada alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; gemi yabancı bayraklı olduğundan Deniz İş Kanunu kapsamı dışında olmakla uyuşmazlıkta Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmıştır. Bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklanıp yapılan hesaplamaya göre davacının 3.685,83 Usd alacağı talep edebileceği belirtilmiştir. Davacı vekili her ne kadar müvekkiline ait ticari defterler üzerinde inceleme yapıldığı takdirde dava dışı donatan ... ... Ltd tarafından müvekkiline davacıya ödenmek üzere ödeme yapılmadığının tespit olunacağından bahisle rapora itiraz etmişse de, bozma ilamı öncesi dosyada alınan bilirkişi raporu ile davalıya ait ticari defterlerin incelenmiş olması ve yukarıda anılan Yargıtay ... Hukuk Dairesi bozma ilamı ile davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu da sabit hale gelmekle itiraz mahkemece yerinde görülmemiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli bulunmakla rapor doğrultusunda ve açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 3.685,83 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 456,34 TL'den peşin alınan 99,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 356,94 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 99,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 1.334,65 TL'nin (21,15 TL başvurma harcı, 163,50 TL posta gideri ve 1.150,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.323,10 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 58,31 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır