T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/219 Esas
KARAR NO:2021/110
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/07/2019
KARAR TARİHİ:04/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... nolu 410 Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...Ltd. Şti. ye ait emtianın ...'dan ...'a nakliyesinin davalı firma tarafından üstlenildiğini, emtianın sigortalının ...'daki tesisinden ... Limanına karayolu ile ... Limanından ... Limanı' na deniz yolu ile ve ... Limanından alıcı firmanın tesisine taşınmasının davalı firma tarafından organize edildiğini, hasarsız olarak yüklenen emtianın alıcıya hasarlı olarak teslim edildiğini, görevlendirilen sigorta eksperi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda kırılmanın yükleme, aktarma, nakliye sırasında oluşan sarsıntılar veya konteynerin zemine bırakılması sonucu oluşabileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin sigortalısına 36.214.12TL sigorta tazminatı ödediğini, bu ödeme ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalının itirazı nedeni ile alacağını tahsil edemediğini beyanla, itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yabancı dildeki belgelerin usulüne uygun onaylı Türkçe tercümelerinin sunulmadığını, bu belgelere karşı beyanda bulunma hakkını saklı tuttuğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu olaya CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini ve CMR m. 30 uyarınca usulüne uygun hasar ihbarında bulunulmadığını, CMR m. 17/2 uyarınca yük hasarından sorumlu olmadığıın, talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu ve sorumluluğun CMR m. 23/3 uyarınca sınırlı olduğunu, sovtaj bedelinin hesaplanmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Açılan dava ile davacı; ... nolu... Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...Ltd. Şti. ye ait emtianın ...'dan ...'a nakliyesinin davalı firma tarafından üstlenildiğini, emtianın sigortalının ...'daki tesisinden ... Limanına karayolu ile ... Limanından ... Limanı' na deniz yolu ile ve ... Limanından alıcı firmanın tesisine taşınmasının davalı firma tarafından organize edildiğini, hasarsız olarak yüklenen emtianın alıcıya hasarlı olarak teslim edildiğini, görevlendirilen sigorta eksperi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda kırılmanın yükleme, aktarma, nakliye sırasında oluşan sarsıntılar veya konteynerin zemine bırakılması sonucu oluşabileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin sigortalısına 36.214.12TL sigorta tazminatı ödediğini, bu ödeme ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalının itirazı nedeni ile alacağını tahsil edemediğini beyanla, itirazın iptaline rücuen hasar bedelinin ödenmesini talep etmiştir.
Davaya konu ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
... 15. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... Sigorta A.Ş. tarafından borçlular ... A.Ş., ... A.Ş ve ...izafeten ... A.Ş. aleyhine 20/12/2018 tarihinde işlemiş faiz dahil toplam 42.033,63.TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 26/12/2018 tarihinde tebliği üzerine borçlunun 31/12/2018 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 18/07/2019 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... Gümrük Müdürlüğünden ... nolu konişmento ve ... numaralı beyannamede bulunan ... numaralı konteynera ait tüm taşıma belgeleri dosyaya getirtilmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 08/01/2021 tarihli raporda, Davacı sigortacının aktif husumet ehliyetinin haiz olduğu, Davalının dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, Dava konusu taşımanın CMR hükümlerine tabi olmadığı, Dava konusu olayda 'ITK m. 1185/1 'e uygun şekilde zarar ihbarında bulunulmadığı, Kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin görüşüne göre yük hasarının konteyner içi yüklemenin deniz taşımasına uygun yapamamasından kaynaklandığı, konişmentoda yer alan "yükleten yükler, istifler" kaydının aksine eşyanın konteyner içine istiflenmesinin taşıyan tarafından gerçekleştirildiği hususu ispatlanmadığından taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, Kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin görüşüne göre imha edilen camların hiçbir ekonomik değerinin olmayacağı ve ekspertiz raporunda yapılan zarar hesaplamasının uygun olduğu, bu çerçevede Sayın Mahkeme'nin, taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu olduğu sonucuna varması halinde, taşıyandan talep edilebilecek toplam zarar miktarının 36.214.12TL olduğu ve bu meblağ, sorumluluk sınırının altında kaldığından tamamının talep edilebileceğine ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Dava dışı sigortalı satıcı lntcrglass tarafından dava dışı alıcı ... adına düzenlenen faturada, 530 parça TT02 numaralı, gri renkli lamine camın 74 USD birim fiyat üzerinden ve 350 parça ... numaralı, gri renkli lamine camın 70 USD birim fiyat üzerinden olmak üzere toplam 63.720 USD bedelle ve DAP tipi teslim şekli ile satıldığı anlaşılmaktadır. ... {... - Yerinde Teslim) tipi teslim şeklinde, emtianın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan teslim yerinde boşaltma için hazır durumda nakliye aracının üzerinde alıcı emrine bırakılması ile teslim gerçekleşir. Belirlenen bu yer bir liman iskelesi, gümrük noktası, havalimanı olabilir. ... tipi teslim şeklinde, belirlenen teslim yerinde malın alıcı emrine bırakılmasına kadar yapılan tüm masraflar ve riskler satıcıya aittir. Buna karşılık belirlenen yerde malın teslim alınmasından sonra yapılacak tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim, harçlar ise alıcıya aittir. ... tipi teslim şekli belirli bir taşıma türüne münhasır olmayıp tüm taşıma türleri bakımından söz konusu olabileceği gibi. farklı taşıma türlerinin bir arada kullanıldığı kombine taşımalarda da kararlaştırılabilir. Bu teslim şeklinde satıcı malları belirlenen varış yerine gelen aracın üzerinden boşaltmaz ve taşıyıcı/taşıyan ile aksine bir sözleşme yoksa malların boşaltılması ile ilgili olarak bir yükümlülüğü yoktur. ... teslim şeklinde satıcı, mallan kararlaştırılan tarihte, kararlaştırılan yerde, gelen taşıma aracından boşaltılmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bırakmalıdır. Bu çerçevede ... tipi teslim şeklinde satıcının yükümlülükleri, sözleşme koşullarına uygun malı hazırlamak; hasarı ve masrafları kendisine ait olmak üzere, malların ihracı için gerekli her türlü izni almak ve malların ihracı veya teslimden önce başka bir ülkeden geçişi için gerekli gümrük işlemlerini tamamlamak; masrafları kendisine ait olmak üzere, malların belirlenen varma noktasına kadar taşınması için taşıma sözleşmesini yapmaktır. Satıcı, malları kararlaştırılan tarihte, varma yerinde, eğer varsa kararlaştırılan noktada, gelen taşıma aracından boşaltılmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bırakarak teslim eder. Satıcı, teslim edildiği ana kadar mallara ilişkin bütün masrafları ve uygulandığı ölçüde, malların yukarıda anlatıldığı şekilde tesliminden önce ihracat için gerekli gümrükleme masrafları ve ihracat için ödenmesi gereken bütün resimleri, vergileri ve diğer harçları, malların herhangi bir ülkeden geçişine ilişkin masrafları öder. Alıcının yükümlülükleri ise. sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini ödemek: hasar ve masraflar kendisine ait olmak üzere, her türlü ithalat iznini veya diğer resmi izinleri almak ve
malların ithali için tüm gümrük işlemlerini tamamlamaktır. Malların teslim edildiği andan itibaren bu mallara ilişkin tüm masraflar alıcının sorumluluğundadır. Taşıma sözleşmesi uyarınca bu masrafların satıcıya ait olacağının düzenlendiği hâller dışında, malların belirlenen varma yerinde teslim alınabilmesi amacıyla gelen taşıma aracından boşaltılması için gerekli masrafları, malların ithali için ödenmesi gereken bütün resimleri, vergileri, diğer harçları ve masrafları alıcı öder. ... tipi teslim şeklinde, malların kararlaştırılan teslim yerinde teslimine kadar malla ilgili bütün masraflar ve riskler satıcıya ait olduğundan hasar ancak teslimden sonra alıcıya geçmektedir. Bu çerçevede taşıma sırasında hasar dava dışı sigortalı satıcıya ait olup. dava dışı satıcı Interglass'ın dava konusu yük bakımından sigortalanabilir menfaati bulunduğu sonucuna varılmıştır. Dosyaya sunulan ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi'nden, davacının dava dışı sigortalı tarafından satılan dava konusu emtiayı nakliye rizikolarına karşı "ali risk - bütün riskler" leminatı ile ve ... (A) 1.1.82 şartlarına göre sigortalandığı anlaşılmaktadır. Sefer başlangıç yerinin ..., sefer bitiş yerinin ABD olarak gösterilmesi ve poliçede yer alan "mütemmim sevkıyat teminata dahildir" kaydı çerçevesinde satıcının Adana'daki deposundan alıcının Amerika'daki deposunu kadar taşımanın tamamı teminata dahildir. Dosyada bulunan ...'a ait 12.11,2018 işlem tarihli dekonttan, davacının dava dışı sigortalısına 36.214,12 TL ödemede bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu sonucuna varılmıştır.
Davalı ..., 04.09.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde dava konusu taşıma işini üstlenmediği ve taşıyan sıfatını haiz olmadığı savunmasında bulunmamıştır. Dosyaya sunulan dava konusu taşımaya ilişkin ... numaralı Kombine Taşıma veya Limandan Limana Taşıma Konişmentosu, davalı ... tarafından düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle davalının dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu sonucuna varılmıştır.
TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden İbaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir."
TTK m. 1185/2"de eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus İçin resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Dosya içeriğinde hasarın TTK m. 1185/1'c uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m. 1185/2"ye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmamaktadır. Dosyada bulunan ve ...antetli, matbu Teslim-Tcsellüm Talimatı'nda el yazısı ile "iki kırık kasa. ... toplam 100 kırık' şerhi düşülmüştür. Ancak belgede bulunan İmzanın alıcının yetkilisine mi yoksa karayolu taşıyıcısının yetkilisine mi ait olduğu anlaşılamamaktadır. İmzanın ... yetkilisine ait olduğu ispatlanamadığından hasarın usulüne uygun şekilde ihbar edildiği hususunun kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Teknik inceleme neticesinde ise, "dosyaya sunulan fotoğraflara göre alt sıradaki iki adet ... sandığın üstü ile tavanın arasının boşluk kaldığı, indirme bindirme işlemleri sırasında üstü boş kalan sandıkların hareket elmiş ve içindeki malzemenin yan yatmış olabileceği ve konteyner içi yüklemenin deniz taşımasına uygun yapılmadığı" kanaatine bilirkişi raporuyla ulaşmıştır. Dosyada bulunan konişmentoda "yükleten yükler, istifler" kaydı ve "..." kaydı yer almaktadır. "Yükleten yükler, istifler" kaydı, ... (...) taşımalarındaki uygulama ile de uyumludur. Bu kaydın aksine olarak eşyanın konteyner içine yüklenip istiflenmesinin taşıyan tarafından gerçekleştirildiği ispat edilmediğinden, davalı taşıyanın meydana gelen zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu olayda zararın taşıyanın yahut fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuruyla gerçekleştiğini ispat yükü taşıyandan talepte bulunana aittir. Yine zarara sebep olan olayın, eşya taşıyanın hakimiyetinde iken meydana geldiği hususu dahi ispatlanamamıştır. Bıı çerçevede ve dosyaya taşıyanın yahut adamlarının kusuruyla zararın meydana geldiğini ispata yarayacak bir belge ya da bilgi sunulamamış olması karşısında, TTK m, 1185/4 uyarınca taşıyan lehine oluşan karinenin çürütülemediği kanaatine ulaşılmıştır. Dosya içeriğinde hasarın TTK. 1185/1. maddesine uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine veya TTK. 1185/2. maddeye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığından, bu durumda TTK m. 1185/4 hükmü gereğince, taşıyanın eşyayı deniz taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği, eşyada bir zıya veya hasar meydana gelmiş ise, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklanmış olacağının kabul edileceği, ancak bu karinelerin aksinin ispat edilebileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu hasarının nasıl meydana geldiğinin ve taşıyana atfı mümkün bir kusur sonucunda oluşup oluşmadığının ispatlanamadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafın dava konu icra takibini kötü niyetli olarak açtığına dair ,dosya kapsamında somut delil bulunmadığından, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 446,26TL den karar harcı olan 59,30.TL nin mahsubu ile fazla alınan 386,96TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı vekili için takdir edilen 6.264,37 red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır