T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/220
KARAR NO: 2021/43
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/07/2019
KARAR TARİHİ: 01/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Ticaret ve San. A.Ş.'nin müvekkili sigorta şirketine ... no.lu Nakliyat Abonman Sigortası ile sigortalı olduğunu, ... San. A.Ş.'nin Katar'da bulunan ... Co firmasına sattığı yem kırma makineleri ve parçalarının, İzmit'ten ...-Katar'a taşınma işinin davalı ... A.Ş. tarafından üstlenildiğini ve davaya konu sigortalı emtiaların İzmit Limanından ... Limanına ... gemisi ile, ... Limanından ... Limanına, ... Limanından ... Limanına, ... Limanından da ... Limanına ... Gemisi ile taşındığını, sigortalı emtianın ... no.lu konşimento ile ... tarafından taşındığını, sigortalı emtianın eksiksiz ve sağlam olarak 31.01.2018 tarihinde ... isimli Gemiye İzmit'ten yüklendiğini, 19.03.2018 tarihinde ... Limanında iki geminin çarpışması neticesinde 21 konteynerin denize düştüğünü ve sigortalı emtiaların hasar gördüğünün tespit edildiğini, tanzim edilen eksper raporu sonrasında müvekkili ... Sigorta tarafından sigortalısı ...'a, hasar uğrayan emtialara ilişkin olarak 47.576,81 TL tazminat ödendiğini ve TTK 1472 maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu ve davalıya rücu hakkının oluştuğunu, davalıya gönderilen ihtarnamenin ve arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kalması sonrasında davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini, alacağın tahsili için huzurdaki davanın açıldığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile borçlu/davalının, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu tüm haksız itirazlarının reddine, takibin, tüm alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin borçlu/davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin huzurdaki uyuşmazlıkta taşıyıcı konumunda olmadığını, davacının, sigortalı emtiaların müvekkili firma sorumluluğunda ... İsimli gemiye yüklendiğine yönelik iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunu, dava dışı ...'a ait emtiaların sürecin başından beri ... tarafından taşındığını, sadece müvekkili firmanın vade ve fiyat avantajını kullanmak için faturalandırmayı müvekkil firma üzerinden yapıldığını, hiçbir surette taşıyan sıfatına veya sorumluluğuna sahip olması mümkün olmayan müvekkiline karşı dava ikame edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dosyada yer alan ekspertiz raporları arasında çelişki olduğunu, ve müvekkili aleyhine delil teşkil etmesinin kabul edilemez olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin huzurdaki uyuşmazlıkta bir an için navlun komisyoncusu olduğu düşünülse bile meydana gelen kazada herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, haksız ve mesnetsiz ikame edilmiş davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletil- mesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın, davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeni ile davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK 1472 maddesi gereği davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkin olduğu, uyuşmazlığın konusunun ise; tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yappılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın yapılıp yapılmadığı , hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı ve hasar miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtlarının dosyamız arasına alındığı icra dosyasının incelenmesinde, davacının davalıdan olduğunu iddia ettiği sigorta tazminatına dayalı 47.576,81 TL asıl alacağını 2.592,61 TL işlemiş faiziyle birlikte toplam 50.169,42 TL alacağını tahsil etmek için davalı borçlu aleyhine 31.01.2019 tarihinde icra takibine başlandığı, davanın İİK 67 maddesi gereği 18/07/2019 tarihinde yasal süresi içinde açıldığı görülmüş, taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuş, hasarın 19.03.2018 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığınında TTK 1188. Madde gereğince davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
25/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu emtianın yem kırma makineleri ve parçaları olduğu, 19.03.2018 tarihinde deniz taşıması sırasında, Karaji Limanında gemilerin çarpışması nedeniyle denize düşerek tamamen hasar gördüğü; toplam hasar tutamım 47.576,81 TL olduğu ve davacı tarafından sigortalısına 22.10.2018 tarihinde ödendiği, ... İcra Dairesi'nin 2019/... sayılı dosyasıyla hasar tutannın ödenme tarihi 22.10.2018 itibariyle işlenmiş avans faizi ile tahsili için 31.01.2019 tarihinde icra takibi yapıldığı; 47.576,81 TL asıl alacak ile 2.567,19 TL işlenmiş avans faizi toplamının 50.144,00 TL olduğu, davalının akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, meydana gelen zarardan/sorumlu tutulabileceği, ancak hasarın asıl gönderene ve halefiyete dayanan davacıya karşı sözleşmeye dayalı bir yükümlülüğü bulunmayan ... Lloyd'un kendi zilyetliğinde iken zarar gördüğü ve haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu tutulabileceği, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu ancak peşin satımda, hasar malın gemiye yüklenmesiyle alıcıya intikal ettiğinden ve dosyaya alıcının mal bedelini ödemediğini ortaya koyan bir belge sunulmamış olduğundan, dava dışı sigortalı satıcının sigortalanabilir menfaate sahip olduğunun ve bir zarara uğradığının kanıtlanamamış olduğu, bu kapsamda sigortacının kanuni halefiyetinin bir başka deyişle aktif husumet ehliyetinin de kanıtlanamamış olduğu, fiili deniz taşıyanı ... tarafından yapılmış olan yazılı hasar bildirimleri nedeniyle ayrıca bir ihbar bildirimine gerek bulunmadığı, hasarın 19.03.2018 tarihinde meydana geldiği, icra takibinin ise 31.01.2019 tarihinde yapılmış olduğu görülmekle hak düşürücü sürenin geçmediği beyan edilmiştir.
14/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tüm dosya kapsamı ve davadışı ... Ticaret ve Sanayi A.Ş'nin sunmuş olduğu yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davadışı ... tarafından müşterisi olan ... Co şirketine satmış olduğu emtianın değeri olan 12.645 USD'nı, emtianın sevkinden önce tahsil edildiği, meydana gelen gemi kazası neticesinde bedeli tahsil edilmiş olan emtianın, tam hasara uğraması neticesinde ... Co şirketine teslim edilmediği, meydana gelen hasar neticesinde, emtiayı sigorta eden ... Sigorta A.Ş. tarafından davadışı ...'a 47.576,81 TL ödeme yapıldığı, meydana gelen gemi kazası neticesinde teslim edilemeyen emtianın yerine ... tarafından yeni emtia gönderildiği, gönderilen bu bedeller için ayrı bir tahsilat yapılmadığı, sigortalısına hasar ödemesi yapan ... Sigorta'nın, sigortalısının alacaklarına halef olduğu ve davalıdan rucen tazminat talep hakkının olduğu, bu kapsamda davalıdan 31.01.2019 takip tarihi itibariyle 50.169,42 TL alacağının bulunduğu, bu alacağa, takip tarihinden tahsil tarihine kadar %19,5 ve değişen oranlarda avans faizi hesaplanabileceği beyan edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle, davadışı sigortalı ... San. A.Ş. Tarafından ... Co. isimli firma adına düzenlenmiş olan 24.01.2018 tarih ve ... numaralı ticari satış faturasına göre, 51 parça yem kırma makinesi ve parçaları emtiasının toplam 12.645,00 Usd bedel ve mal mukabili ödeme şekli ile CİF teslim şartı satıldığı tespit edilmiştir. CİF (Cost, Insurance and Freight - mal bedeli, navlun ve sigorta) tipi satım şeklinde, satıcı belirlenen varma limanına malı gönderebilmek için gerekli navlunu ödemek ve nakliye sırasındaki rizikolara karşı sigorta himayesi temin etmekle yükümlüdür. CİF tipi satımda mallar gemiye yüklendiği andan itibaren hasar alıcıya geçeceğinden dolayısıyla satıcının malı teslim borcu bu anda ifa edilmiş olacağından taşıma sırasında meydana gelen hasardan satıcı hukuken etkilenmeyecek ve eğer satış bedelini tahsil etmişse, iade etmekle yükümlü olmayacak tahsil etmemişse, bu alacağını kaybetmeyecektir. Bununla birlikte Yargıtay bazı kararlarında, satıcının hukuki durumunda herhangi bir kötüleşme olmadığı hâlde, fiili duruma bakarak, satış bedeli henüz ödenmemiş ise satıcının da zarar görebileceğini kabul etmiştir. Bu kapsamda, 14/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... Ticaret ve San. A.Ş.'nin yurtdışında bulunan alıcı ... Co. şirketine satmış olduğu emtianın değeri olan 12.645 USD'nı, emtianın sevkinden önce tahsil edildiği, meydana gelen gemi kazası neticesinde bedeli tahsil edilmiş olan emtianın, tam hasara uğraması neticesinde ... Co şirketine teslim edilmediği, meydana gelen gemi kazası neticesinde teslim edilemeyen emtianın yerine ... tarafından yeni emtia gönderildiği, gönderilen bu bedeller için ayrı bir tahsilat yapılmadığı hususu dikkate alındığında dava dışı sigortalı şirketin zarar gördüğü, dava dışı sigortalı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğunun kabul edilebileceği, dosyada mevcut ... no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçesi ile, davacı ... ve dava dışı sigortalı ... Ticaret ve San. A.Ş. arasında nakliyat rizikolarına karşı 26.10.2017-26.10.2018 tarihleri arasında geçerli abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı, davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken 47.576,81 TL sigorta tazminatını 23.10.2018 tarihinde ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu, aktif husumet ehliyetine haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyada mevcut 31.01.2018 Tarih ve ... Numaralı Konişmentoda yükletenin dava dışı sigortalı satıcı "...", gönderilenin dava dışı alıcı "...", taşıyanın "..." olduğu, toplam 51 parça yem kırma makine ve parçalarının ... nolu konteyner içerisinde İzmit'ten, boşaltma limanı ...'a "..." isimli gemi ile taşındığı, konşimentoda "navlun peşin ödendi" kaydı ile "yükleten tarafından yüklenmiş, istif edilmiş, tartılmış ve sayılmıştır" kayıtlarının yer aldığı, dava konusu fiili deniz taşımasının, dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Dosyada mevcut 31.01.2018 Tarihli ... Numaralı Navlun Faturasının davalı ... tarafından, dava dışı sigortalı satıcı ... adına düzenlendiği, fatura konusunun dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedeli olduğu, TTK. 921. Md sinde yer alan ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusunun taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı hükmü dikkate alındığında, davalı tarafın dava konusu taşımayı üstlendiği, taşıyan sıfatına haiz olduğu, bu nedenle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
TTK m. 1185/1’e göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Hükmün ikinci fıkrası uyarınca eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur. Dava konusu emtianın 19.03.2018 tarihinde, deniz taşımasını yapan geminin ... Limanında bir başka gemi ile çarpışması sonucunda denize düşerek hasar gördüğü, dosyada mevcut 27.03.2018 tarihli belge ile fiili deniz taşıyanı ... tarafından dava dışı sigortalıya hasarın bildirildiği, bu belgede "21.03.2018 tarihindeki/bildirime ek olarak ... konteynerınızın denize düştüğünün anlaşıldığı, konteynerin denizden çıkarılarak ... Limanında tutulduğu, hasarın değerlendirilmesi için eksper gönderilmesinin istendiği" ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla 21.03.2018 tarihinde süresi içinde hasar ihbarının yapıldığı, bu durumda ispat yükünün TTK 1179/1 deki genel kural uyarınca taşıyanın üzerinde olduğu, sorumluluktan kurtulmak isteyen taşıyanın kusursuzluğunu ortaya koymasının gerektiği, zararın kendi kusurundan ve eylemlerinden kaynaklanmadığını ispat yükü üzerinde bulunan davalı taşıyanın bu doğrultuda dosyaya somut ve inandırıcı bir delil bildirmemiş olması karşısında dava konusu yük zararından davalı taşıyanın sorumlu tutulması gerektiği ve davacı tarafından dava dışı sigortalısına ödenen bedelin kadri marufunda olduğu kanaatine varılmış, davacı tarafından 47.576,81 TL asıl alacak ve sigorta tazminatının davacı sigortalısına ödeme tarihi olan 23.10.2018 tarihinden icra takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiş, takibe ve davaya konu alacak bilirkişi raporu sonucunda tespit edildiğinden likit ve belirlenebilir kabul edilmediğinden İİK 67 maddesi gereğince şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E.sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 3.427,07 TL'den peşin alınan 856,77 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.570,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (907,57 TL ilk harç 88,25 TL posta ücreti ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 4.995,82 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 7.322,02 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır