T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2019/247 Esas
KARAR NO:2021/204
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/08/2019
KARAR TARİHİ:13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava arasında navlun akdinin kurulduğunu ve müvekkilinin davalıya ait ürünlerin yurtdışı taşıması işini üslendiğini, taşıma işinin gerçekleştiğini, alıcı adresi taşımaya konu emtiaların teslim edildiğini ancak davalı tarafından fatura bedellerinin ödenmediğini, fatura bedellerinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşıldı.
Dava; deniz taşıma ilişkisinden doğan navlun alacakları ile demuraj alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup; uyuşmazlığın, icra dairesinin yetkili olup olmadığı, davacı tarafça alacağa konu hizmetlerin ifa edilip edilmediği, davacı tarafından dava dışı şirkete ödeme yapılıp yapılmadığı ve buna göre de varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu .. Nak. Ve Tic. A.Ş. aleyhine 28/02/2019 tarihinde işlemiş faiz dahil toplam 12.989,20.USD (68.946,67.TL)'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 04/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 04/03/2019 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 08/08/2019 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen edilen 19/06/2020 tarihli raporda, İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2018 ytfı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı şirketin davalı yan ile aralannda bulunan ticari ilişkide USD para cinsinden faturalar düzenlediği bu nedenle de USD para cinsinden cari hesap kullanarak davalı yandan olan alacağını takip ettiği, Davacı şirketin icra takip tarihi olan 28.02.2019 tarihî itibariyle düzenlediği beş (5) adet faturadan kaynaklı olarak davalı ... A.Ş.'den 12.796,00 USD alacağının bulunduğu, (Davacı şirketin 31.12.2018 tarihinde alacağı olan 12.796,00 USDV/ı TL cinsinden ticari defterlerde kayıtlı olan değeri 67.318,48 TL 'dir.) Davalı ... A.Ş.'nin icra takip tarihi olan 28.02.2019 tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğü, Yapılan defter incelemesine göre ; Davacı yanın 12.796,00 USD asıl alacağı için icra takip tarihi olan 28.02.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince kamu bankalarına uygulanan en yüksek faiz oranına göre faiz talep edebileceği,Yukarıda Sektör bilirkişisi tarafından yapılan açıklamalar muvacenesinde ise, Davacı tarafça alacağa konu hizmetlerin ifa edildiği hususunun ispata muhtaç olduğu, Davalının navlun ve demuraj borcunun bulunduğunun ispata muhtaç olduğu, Davacının dava dışı fiili taşıyan demuraj ödemesi yaptığının ispata muhtaç olduğu, Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 11/12/2020 tarihli ek raporda; kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.
Davalı borçlu vekilince her ne kadar icra dairesi yetkisine itiraz edilmiş ve ... İcra dairelerinin yetkili olduğu ileri sürülmüşse de; davaya konu alacak faturaya dayalı bir para alacağı olmakla, HMK 5 ve BK 89 maddesi uyarınca davacı şirketin yerleşim yeri icra dairesi olan ... İcra Dairelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı borçlunun aksi yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
-Davacı vekilince ... numaralı konteynere ilişkin olarak 23/10/2018 tarihli ... numaralı "Navlun" açıklamalı faturada Konşimento numarası ... ... olarak kayıtlıdır. Dosyaya sunulan ... numaralı konşimentoda Yükleten/ Gönderen dava dışı "... A.Ş. ... MAH. ... .... SOK. NO .../... ..." olarak, Alıcı ise dava dışı "... ...- .../..." olarak kayıt edilmiş olup taşımanın Amolianı gemisi ile ... ... olarak yapıldığı 10/07/2018 tarihli konşimentoda kayıtlıdır. Konşimentoya göre navlun'un peşin ödeneceği kararlaştırılmış bulunmaktadır. Konşimentoda taşıyan olarak dava dışı "... ... " firması kayıtlı olup bu konşimentoda davacının ve davalının adı ve unvanı bulunmamaktadır. Konşimentonun kayıtlı olduğu ... nolu Beyannamede de Yükün Göndereni ve alıcısı konşimentodaki kayıtlı aynı firmalar olup , Gümrük müşaviri olarak ise ...firması kayıt edilmiştir. Beyannamede de davacının ve davalının adı ve ünvanının geçmediği görülmektedir. Bu konşimentoya ilişkin olarak (...) 6 Temmuz 2018 tarihli iki adet mail dava dosyasına sunulmuştur. Saat 12:09 da davacı yetkilisi olduğu anlaşılan ... tarafından gönderilen ... uzantılı mailde " Merhaba ... bey Ekteki Draft için kontrol ve teyidinizi rica ederim, teşekkürler" denilmiştir. Bu mailin alıcısı olarak "..." isimli kişi görülmektedir."..." isimli kişi ... mailinden saat 16:58 de yukarıdaki maile " Bilgileri teyit ederim Konşimentoyu bu şekilde basıp buradaki adresi kargo yapesi ... Nolu Cadde No:... .../... teşekkür ederim" diyerek cevap vermiştir. Bu taşımaya ilişkin Gerek Konşimentoda gerekse Gümrük Beyannamesinde kayıtlı adresin" .... A.Ş. ... MAH. ... ... SOK. NO 13/A ..." olduğu anlaşılmıştır. İncelenen ... Ana konişmento gereği navlun sözleşmesinin taşıyanı olarak görülen ... 'in ; asıl ve/veya fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu kanaatine varılmaktadır. Bununla birlikte, ... nolu ana konşimentonun göndereni/yükleteni davacıdan da davalıdan da farklı " .... A.Ş. ... MAH. ... .... SOK. NO .../A ..." adında bir firmadır. Diğer taraftan, davacı vekili söz konusu asıl navlun sözleşmesinin kurulmasına sebep olan herhangi bir alt navlun sözleşmesinin varlığını ispat edecek bir ara konşimentoyu da dosyaya sunmamıştır. Yine Dava dosyasında taraflar arasında kurulduğu ileri sürülen navlun sözleşmesinin kurulması hususunu ispat bakımından bilirkişilerce belirtilen gönderilmiş olması muhtemel mailler de bulunmamaktadır. Davacı vekili taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğunu ispat için yukarıda belirtilen ve bu konşimentoya konu edilen konşimento Teyit mailini dosyaya sunmuş ve teyit mailinde davalının adresi bildirilmiş olsa da , dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler karşısında davacı ile davalı arasında bir alt taşıma sözleşmesi kurulduğuna dair yeterli bilgi ve belge bulunmamaktadır.
-Davacı vekilince ... ... numaralı konteynere ilişkin olarak 23/10/2018 tarihli 2.596 USD tutarlı (521 USD demuraj + 2.075 USD Navlun) ... numaralı Navlun ve Demuraj açıklamalı faturada Konşimento numarası ... ... olarak kayıtlıdır. Dosyaya sunulan ... ... numaralı konşimentoda Yükleten/ Gönderen davalı ".... A Ş. 3. ... ... Bölgesi ... Nolu Cadde No:20 .../..." olarak, Alıcı ise "..." olarak kayıt edilmiş olup taşımanın ... gemisi ile ... ... ... limanına yapıldığı 04/07/2018 tarihli konşimentoda kayıtlıdır. Konşimentoya göre navlun'un peşin ödeneceği kararlaştırılmış bulunmaktadır. Konşimentoda taşıyan olarak "... " firması kayıtlıdır. Konşimentonun kayıtlı olduğu ... nolu Beyannamede de Yükün Göndereni ve alıcısı konşimentodaki kayıtlı aynı firmalar olup , Gümrük müşaviri olarak ise ... firması kayıt edilmiştir. Bu konşimentoya iliykin olarak (...) 21 Haziran 2018 tarihli iki adet mail dava dosyasına sunulmuştur. Saat 11:14 de davacı yetkilisi olduğu anlaşılan ...'e gönderilen "... mailde " Merhaba onaylıyoruz " denilmiştir. Dosyaya sunulan bu konşimento için gönderilen diğer mail ise ( ... tarafından saat 07:44 de ...'e gönderilmiş ve "Draft için teyidinizi rica ederim," denilmiştir.İncelenen ... ... nolu Ana konişmento gereği navlun sözleşmesinin taşıyanı olarak görülen CMA-CGM 'in; asıl ve/veya fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu kanaatine varılmaktadır. Bunun yanında ... ... nolu konşimentonun, Yükleteni/ Göndereni davalı "...." dir. Davacı vekili söz konusu asıl navlun sözleşmesinin kurulmasına sebep olan herhangi bir alt navlun sözleşmesinin varlığını ispat edecek bir ara konşimentoyu da dosyaya sunmamıştır. Yine Dava dosyasında bilirkişilerce belirilen taraflar arasında kurulduğu ileri sürülen navlun sözleşmesinin kurulması aşamasında gönderilmiş olması muhtemel mailler de bulunmamaktadır. Davacı vekili taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğunu ispat için yukarıda belirtilen ve bu konşimentoya konu edilen konşimento Teyit mailini dosyaya sunmuş ve teyit mailinin de davalı firmanın isminin geçtiği uzantılı bir mailden değil , ... adlı bir firma üzerinden gönderildiği anlaşılmaktadır. Bunun yanında oluştuğu İleri sürülen demuraj bedelinin ne zaman nerede ve ne şekilde oluştuğu belirsiz olduğu gibi bunun hesabının hangi esaslar dairesinde yapıldığı ve eğer bir demuraj oluştu ise bunun fiili taşıyana ödenip ödenmediği de belirsizdir.
-Davacı vekili ... ... nolu konteynere ilişkin olarak üç farklı faturayı dosyaya sunmuştur. Davacının dava dosyasına sunduğu 19/09/2018 tarihli 2.750 USD tutarlı ... numaralı Navlun (Geri gelen yüke istinaden kesilmiştir ) açıklamalı faturada Konşimento numarası ... ... olarak kayıtlıdır. ... ... numaralı konşimento dosyaya sunulmamıştır. Faturada Gemi adı ... Yükleme Limanı İskenderun ve boşaltma limanı ... olarak kayıt edilmiştir. Bu faturanın hangi esaslar dairesinde düzenlendiği anlaşılamamıştır. Bunun yanında davacı ... ... nolu konteynere ilişkin olarak iki farklı fatura daha dosyaya sunulmuştur. Bu faturaların ise ... ... konşimento kapsamında düzenlendiği kayıtlı olup biri 08/10/2018( ... nolu fatura) diğeri ise 09/10/2018 ( ... nolu fatura) tarihlidir. Her 3 faturada da ... ... nolu konteyner kayıtlı olduğuna göre, Eğer 19/09/2018 tarihli 2.750 USD tutarlı ... numaralı Navlun (Geri gelen yüke istinaden kesilmiştir ) açıklamalı fatura ... ... konşimento tahtında gönderilen yüklerin geri getirilmesi ile ilgili ise bu durumda ... ... nolu konşimento 02/10/2018 tarihli olduğundan ( ... nolu ve 21/09/2018 tarihli beyanname-... NUMARALI 01/10/2018 TARİHLİ BEYANNAME ) bu faturanın neye dayanılarak düzenlendiği dosya kapsamında anlaşılamamaktadır. Eğer yük geri getirildi ise buna kimin sebep olduğu belirsizdir. Sadece bu faturaya dayanarak davacının bu talebinin ispata muhtaç olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Davacının dava dosyasına sunduğu 08/10/2018 tarihli 2.200 USD tutarlı ... numaralı Demuraj açıklamalı faturada ve 09/10/2018 tarihli 3.200 USD tutarlı ... numaralı Navlun açıklamalı faturada ise Konşimento numarası ... ... olarak kayıtlıdır. Dosyaya sunulan ... ... numaralı konşimentoda Yükleten/ Gönderen ".... Tic. A.Ş. ... Bölgesi ... Nolu Cadde No:..." olarak, Alıcı İse "..." olarak kayıt edilmiş olup taşımanın ... gemisi ile ... ... olarak yapıldığı 02/10/2018 tarihli konşimentoda kayıtlıdır. Konşimentoya göre navlun'un peşin ödeneceği kararlaştırılmış bulunmaktadır. Konşimentoda taşıyan olarak "CMA CGM " firması kayıtlıdır. Konşimentonun kayıtlı olduğu ... nolu Beyannamede de Yükün Göndereni ve alıcısı konşimentodaki kayıtlı aym firmalar olup, Gümrük müşaviri olarak ise ... firması kayıt edilmiştir. Bu konşimentoya ilişkin olarak (...) 27/09/2018 tarihli iki adet mail dava dosyasına sunulmuştur. Saat 11:27 de davacı yetkilisi olduğu anlaşılan ... tarafından gönderilen @.......tr uzantılı mailde " Merhaba Ekteki Draft İçin kontrol vc teyidinizi rica ederim, " denilmiştir. Bu mailin alıcısı olarak "..." isimli kişi görülmektedir. "..." isimli kişi ... mailinden 28/09/2018 günü saat 11:27 de yukarıdaki maile "Draft doğrudur.Basım gerçekleştirilebilir " diyerek cevap vermiştir. İncelenen ... ... nolu Ana konişmento gereği navlun sözleşmesinin taşıyanı olarak görülen CMA-CGM asıl ve/veya fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, davacı vekili söz konusu asıl navlun sözleşmesinin kurulmasına sebep olan herhangi bir alt navlun sözleşmesinin varlığını ispat edecek bir ara konşimentoyu da dosyaya sunmamıştır. Yine Dava dosyasında taraflar arasında kurulduğu ileri sürülen navlun sözleşmesinin kurulması aşamasında gönderilmiş olması muhtemel mailler de bulunmamaktadır. Davacı vekili taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğunu ispat için yukarıda belirtilen ve bu konşimentoya konu edilen konşimento Teyit mailini dosyaya sunmuş ve teyit mailinin de davalı firmanın isminin geçtiği uzantılı bir mailden değil ,... adlı bir firma üzerinden gönderildiği anlaşılmaktadır. Bunun yanında oluştuğu ileri sürülen demuraj bedelinin ne zaman nerede ve ne şekilde oluştuğu belirsiz olduğu gibi bunun hesabının hangi esaslar dairesinde yapıldığı ve eğer bir demuraj oluştu ise bunun fiili taşıyana ödenip ödenmediği de belirsizdir.
Navlun sözleşmelerinde yaygın bir uygulama olarak aynı yükün taşınması için birden fazla navlun sözleşmesi akdedilmektedir . Genel olarak bir tarafın (taşıyan) deniz yolu ile yükü taşıma taahhüdünde bulunduğu; diğer tarafin (taşıtan) ise ücret (navlun) ödeme borcu altına girdiği sözleşme olan navlun sözleşmesinde, taşıyan işbu sözleşme ile üzerine aldığı taşıma taahhüdünü bizzat sahibi olduğu yahut işlettiği gemi ile icra etmek zorunda değildir. Bu sebeple navlun sözleşmesi ile üzerine aldığı taşıma borcunu bir başka kişi ve/veya gemi işleten ile yapacağı yeni bir sözleşme akdetmek suretiyle de ifa edebilir . Bu gibi durumlarda her ne kadar aynı yükün taşınması da söz konusu olsa, birbirinden farklı navlun sözleşmeleri ortaya çıkmaktadır . Bahse konu sözleşmeleri birbirinden ayırt etmek için doktrin donatan veya gemi işletme müteahhidi ile yapılan navlun sözleşmesine asıl navlun; bunun ifasına hizmet ettiği diğer navlun sözleşmesine ise tali /alt navlun sözleşmesi olarak adlandırmaktadır . Uygulamada donatan veya gemi işletme müteahhidi ile yapılan navlun sözleşmesine dayanılarak düzenlenen konşimentoya Ana konşimento, bunun ifasına hizmet ettiği diğer navlun sözleşmesine dayanılarak düzenlenen konşimentoya ise ara konşimento denilmektedir. Bu sınıflandırmalara paralel olarak navlun sözleşmelerinin tarafları da asıl taşıyan - asıl taşıtan ve alt taşıyan - alt taşıtan olarak ifade edilmektedir . Bununla birlikte aym zamanda asıl navlun sözleşmesinin taşıyanına fiili taşıyan; alt navlun sözleşmesinin taşıyanına ise akdi taşıyanda denilmektedir.
Davacı vekili "Müvekkili şirket ... A.Ş. ("...") ile davalı .... A.Ş. ("...") arasında navlun akdi kurulduğunu ve müvekkili ..., davalıya ait ürünlerin yurt dışı taşıması işini üstlendiğini, Taşıma işleminin gerçekleşmesine, taşımaya konu emtiaların, alıcı adresine vasıl olması, teslim ve tahliyesi ile navlun alacağı yasal olarak muaccel hale gelmiş olmasına karşın, davalı tarafından, müvekkili şirketin gerek navlun ücretlerine ilişkin fatura bedelleri, gerekse kendi kusuru ile sebebiyet verdiği demuraj ve geri gelen yükten kaynaklanan navlun fatura bedelleri, emtiaların alıcı adresine tam ve tekmil şekilde ve süresinde teslim edilmiş olmasına rağmen ödenmediğini " ileri sürmüştür.
Ancak yukarıda açıklandığı üzere talebe konu faturalara ilişkin olarak dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler karşısında davacı ile davalı arasında bir alt taşıma sözleşmesi kurulduğuna dair yeterli bilgi ve belge dosya kapsamında bulunmamaktadır. Ticari defterlere faturaların kaydedilmesi alacağın varlığı bakımından mahkemece yeterli görülmemiştir. Dosyaya sunulan konşimentolar, mail yazışmaları ve faturalar incelendiğide, davacının davalı adına taşıma işini üstlendiği ve buna ilişkin olarak da konşimentolarda "navlun peşin ödendi" kaydına karşılık navlun bedellerinin ödenmediği hususu ispatlanamamış olup; demuraj bedelleri bakımından denetime elverir varış ihbarları, konteyner demuraj tarifeleri, konteyner hareket bilgileri de dosyaya sunulmamıştır. Dosya kapsamında davacının davalı adına taşıma işini üstlendiği, bu doğrultuda talimatı davalıdan aldığı, taşıma nedeniyle oluşan masrafları tahsil edemediği ve davalı adına dava dışı fiili taşıyana ödemeler yaptığı hususu tereddüte yer bırakmayacak şekilde ve denetimi mümkün deliller ile ortaya konulamamıştır. Davacı vekilinin kendi talebi doğrultusunda, pandemi şartları da gözetilerek HMK da öngörülen süreler dışına çıkılarak 2 ay süre verilmiş olmasına karşın dosyaya alacağı ispata yarar eksik olduğu mahkemece arar kararda belirtilen bilgi ve belgeler sunulmamıştır.
Açıklanan nedenlerle ispatlanmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 858,03.TL den karar harcı olan 59,30TL nin mahsubu ile fazla alınan 798,73 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/04/2021
Katip ...
Hakim ...