T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/322 Esas
KARAR NO: 2021/264
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 19/09/2008
KARAR TARİHİ: 09/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı ... ... A.Ş'ye ait olan yüklerin Ukrayna üzerinden Kazakistan'a taşınması konusunda davalı şirket ile anlaşma yaptığını, bu kapsamda davalının gönderen tarafından ... ve ... Limanlarından yüklenen konteynerleri deniz ve demir yolu vasıtası ile Kazakistan'a taşıma ve teslim etme sorumluluğu altına girdiğini, konteynerlerin tamamının davalıya teslim edilerek navlun ve diğer tüm masrafların müvekkili tarafından davalı şirkete ödendiğini, konteynerlerin bir kısmının varma yerinde alıcısına teslim edildiği halde 34 adet konteynerin alıcısına teslim edilmediğini, bu konteynerlerin 5 aydan daha uzun bir süre Ukrayna'da çeşitli depo ve antrepolarda bekletildiğini, bu nedenle müvekkilinin ve müşterisi olan firmanın zararının her geçen gün artmasından dolayı bir an önce konteynerlerin alıcısına ulaşmasını sağlamak amacıyla davalı ile 15/05/2008 tarihinde protokol imzalandığını, işbu protokol ile konteynerlerin bekleme sebebinin müvekkili ve gönderen firmadan kaynaklanmayıp davalıdan kaynaklandığı, müvekkilinin söz konusu taşıma ilişkisinden dolayı herhangi bir borç ve sorumluluğunun bulunmadığı hususlarının kabul edildiğini, malların bir an önce alıcısına ulaştırılmasını temin etmek için müvekkilinin davalı şirkete 83.120 USD daha nakit ödeme yaptığını, ancak davalının kendisine verilen ek süreye rağmen taşıma taahhüdünü yerine getirmediğini, ... Noterliğinden çekilen 09/06/2008, 13/06/2008, 16/06/2008 ve 24/06/2008 tarihli ihtarnamelerden de bir sonuç alınamadığını, davalının borçlarından dolayı konteynerlerin ve yüke ilişkin evrakların dava dışı 3.kişilerin elinde adeta rehin kaldığını, bu nedenle müvekkilinin Ukrayna'da malları elinde tutan firmalarla görüşerek bunlar tarafından istenilen bedelleri ödemek zorunda kaldığını, bu kapsamda ... Firmasına 85.000 USD, ... Firmasına 43.085 USD, ... Firmasına 126.100 USD, ... Firmasına 15.914 USD, ... Firmasına 75.547 USD, ... depolama ve ardiye bedeli olarak 35.188 USD, ... Firmasına depolama ve demuraj bedeli olarak 19.740 USD, ... Şirketine 45.750 USD olmak üzere toplam 446.324 USD ödeme yaptığını, müvekkilinin mükerrer olarak ödediği bu ücretlerin sorumlusunun davalı olup, davalının kötü niyetli ve basiretsiz davranışından kaynaklandığını ileri sürerek, 446.324 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; taşıma konusu konteynerlerin davalı taşıyıcının kendi borçlarından dolayı Ukrayna'da çeşitli depo ve antrepolarda rehin tutulması üzerine konteynerlerin teslim alınarak alıcısına ulaştırılması için davacı taşıtanın depo ve antrepo sahiplerine ödemek zorunda kaldığı bedellerin faizi ile birlikte davalı taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkin olup mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabülü ile 319.675,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı vekilinin istinaf talebi üzerine BAM ... Hukuk Dairesinin 26/09/2019 tarihli kararı ile ".... davalı şirketin sicil kaydının incelenmesinden ilk derece mahkemesindeki yargılamanın devamı sırasında 09/10/2015 tarihinde sicilden terkin edildiğinin görüldüğü, bu durumda ilk derece mahkemesi tarafından davacı tarafa, davalı şirketin ihyası için dava açmak üzere yetki ve mehil verilmesi, bu şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilmesi" gerektiğinden bahisle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dosya istinaf mahkemesinden döndükten sonra yeniden esasa kaydı yapılarak davacı vekiline davalı şirketin eldeki dosya yönünden ihyası için yetki ve mehil verilmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/11/2020 tarihli 2020/ ... Esas ve 2020/... Karar sayılı kararı ile dosyamız davalısı ...nin TTK'nın 547.maddesi gereğince ... ATM'nin 2019/ ... Esas sayılı dosyasından yapılacak yargılama ve kararın infaz aşamasıyla sınırlı olmak üzere yeniden ihyasına, ...nun da tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiş olup kararın kesinleşmesinden sonrada mahkememiz tarafından tasfiye memuruna TK 21. Maddesine göre tebligat yapılarak dosyada taraf teşkili sağlanmıştır.
Tasfiye memuru vekili tarafından dosyaya sunulan 24.05.2021 tarihli dilekçe ile müvekkilinin tasfiye memurluğu görevini kabul etmediği beyan edilmiş ise de bu konuda ihya kararının verildiği ...ATM'ye yazılan müzekkereye gelen cevapta, tasfiye memuru veya avukatı tarafından ihya dosyasında herhangi bir talepte bulunulmadığı, yeni tasfiye memuru atamasınında söz konusu olmadığı bildirildiğinden tasfiye memuru ...nun görevinin devam ettiği değerlendirilmiştir.
Dosyaya delil olarak sunulan konişmentolarda; yükletenin ... ... San. Tic. A.Ş, gönderilenin ... Kazakistan, ihbar adresinin ... Lojistik Kazakistan ve ... Kazakistan, nakliye acentesinin ... Firması, yükleme limanının ..., boşaltma limanının İlıcevhski, teslim yerinin Kazakistan, bir kısım konişmentolarda ise yükleme limanının ... Port, boşaltma limanın ..., teslim yerinin Kazakistan olarak kayıtlı olduğu, davacı ... ile davalı firma arasında akdedilen 15/05/2008 tarihli protokolden davalının ... firmasının gönderen tarafından ... limanında gemiye yüklenen konteynerlerin deniz yolu ve demir yolu ile Almata-Kazakistan'a taşımayı üstlendiği, taşımaya ilişkin konteynerlerin tamamının ... 'ye teslim edildiği, navlun bedelinin de ödendiği, konteynerlerin bir kısmı alıcısına teslim edildiği halde 34 adet konteynerin alıcısına teslim edilmediği, bunlardan 30 adedinin Ukrayna-Ilıcevhski, 4 adedinin ... limanında beklediği, konteynerlerin bekletilme sebeplerinin ... veya gönderen firma olmadığı, beklemenin ...'den kaynaklandığı, ...'nin kendi borçlarından dolayı konteynerlerin alıkonulduğu hususlarının taraflarca kabul edildiği, protokolde ayrıca ... tarafından ödenecek olan 83.130 USD'nin ...'ye fatura edileceği ile ödeme tarihinden itibaren 21 gün içinde ...'nin konteynerleri varma yerindeki yani Almata-Kazakistan'daki alıcısına teslim etmeyi, aksi halde ortaya çıkacak her türlü zararı karşılayacağı hususlarının kabul ve taahhüt edildiği anlaşılmıştır.
Davacının 15/05/2008 tarihli protokol kapsamında davalıdan isteyebileceği zararlarının tespiti açısından tarafların ticari defterleri ve sunulan deliller üzerinde inceleme yapılarak rapor alınması cihetine gidilmiş olup, 07/03/2012 tarihli 1.bilirkişi kurulu raporunda; davalı şirketin ticari defterlerini ibraz etmekten kaçındığı, davacının 2008 yılına ait ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde, defterlerinin usulüne uygun tutulup davacı lehine delil teşkil ettiğinin anlaşıldığı, davacının defterlerinde birçok firmaya toplam 446.324 USD ödeme kaydının görüldüğü, ancak davacı tarafından dava dışı firmalara yapılan ödemelerin dava konusu taşıma ile ilgili olduğunun ispatlanması gerektiği, dosyadaki belgelerin ise ispat açısından yeterli görülmediği yönünde görüş bildirilmiş olup, 07/06/2012 tarihli ek raporda ise, ibraz edilen yeni delil ve belgeler ile dekontları sunulan ödemelerin dava konusu taşıma ile ilgili olduğu, bu nedenle davacının davalıdan talep edebileceği tutarın 446.324 USD olduğu belirtilmiştir.
26/06/2013 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda ise, davacı ...'nin dava dışı ... firmasına ait yüklerin ...'den Kazakistan'a taşınması konusunda davalı ile anlaştığı, taşıma konusu konteynerlerden 34 adedinin alıcısına teslim edilmediği Ukrayna'da bekletildiği, beklemenin ...'den kaynaklandığı hususunun bu şirket tarafından kabul edildiği, davacının konteynerleri elinde tutulan çeşitli firmalara toplam 430.410 USD ödeme yaptığı, 15.914 USD tutarındaki davacı ödemesinin ispatlanamadığı, ... firmasına ödenen 85.000 USD ile ... firmasına ödenen 45.750 USD'nin davalının borçları nedeniyle teslim edilmeyen konteynerlerin serbest bırakılarak alıcısına teslim edilmesi için davacı tarafından ödendiğinin anlaşıldığı, davalının ticari defterlerinin incelenememesi, davalı ile ... ve ... dışındaki diğer firmalar arasındaki ilişkiyi ve bu firmalara yapılan ödemelerin davalı ile irtibatını ortaya koyacak başka bir belgenin de dosyaya sunulamamış olması nedeniyle davacı tarafından ispatlanan toplam 430.410 USD'lik ödemenin ..., firmalarına yapılan 299.660 USD tutarındaki kısmının davalı ile irtibatının belirlenemediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından ikinci rapora itiraz edilmesi ve raporlar arasında çelişki meydana gelmesi nedeni ile 3.bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup, 21/04/2017 tarihli 3.bilirkişi kurulu raporunda, dosyaya sunulan belgeler içerisinde 34 adet konteynerin fiili olarak Kazakistan-Almaata'ya taşındığına ilişkin belgelerin dosyada yer almadığı, ancak davacı ... adına tanzim edilen faturaların içeriklerinde davaya konu konteynerlere ait bilgilerin yer alması nedeniyle bu faturalar için yapılan ödemelerin dava konusu 34 adet konteyner ile ilgili olduğu kanaatine varıldığı, davacının dava dışı ... şirketine 126.100 USD ödeme yaptığı ödemenin davacının ticari defterlerindeki kayıtlar dava dışı şirket tarafından tanzim edilen faturalar ile ödeme dekontundan anlaşıldığı, dava dışı ... Şirketine 27/06/2008 tarihli sözleşme kapsamında 17 adet konteynırın serbest bırakılması için 85 USD ödeme yaptığı, ... Gemi ve Deniz Acenteliği Şirketine 29/05/2008 tarihli sözleşme kapsamında 45.750 USD ödeme yaptığı, ödemenin davacının ticari defterlerine kayıtlı olduğu, ... Şirketine 43.085 USD ödeme yaptığı ödemenin dava konusu 34 adet konteynıra ilişkin olup davacının ticari defter kayıtlarında da yer aldığı, ... Şirketine ödendiği iddia edilen 75.547 USD ile 35.188 USD tutarındaki ödemelerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte dava dışı şirket tarafından düzenlenen faturadan davaya konu konteynırlarla ilgili herhangi bir açıklayıcı bir bilginin yer almadığı, ayrıca Ukrayna'dan istinabe yoluyla getirtilen banka hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemede ... tarafından yapılan ödemelerin ... Limited Şirketinin hesabından yatırıldığının anlaşıldığı, ... Şirketinin kurucusunun ise ... Şirketi olduğu, davacı ile bu şirketin çok uluslu grup şirketi olması nedeniyle davacı hesabından yatırılan 75.547 USD ile 35.188 USD nin dava konusu konteynırlar için ödendiğinin başka delillerle ispatlanması gerektiği, davacının ... Şirketine yapmış olduğu 19.740 USD tutarındaki ödemenin aynı şekilde ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ... Şirketi tarafından tanzim edilen faturada yer alan bilgilerin dava konusu konteynırlara ilişkin olduğu, davacının ... Şirketine yapıldığını iddia ettiği 15.914 USD ödemenin ise ticari defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen dava konusu konteynırlar ile ilgisinin tespit edilemediği, davacının toplam 446.324 USD alacak iddiasında bulunmasına karşın 319.675 USD'lik ödemenin dava konusu konteynerler ile ilişkisinin ispatlanabildiği, davalının taşıma sürecini gereği gibi yürütmemesinden dolayı her türlü masrafı ödemeyi taahhüt etmesi karşısında davacı tarafından taşıma konusu konteynır yükleri için sarf edilen 319.675 USD'nin davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporlarına göre; davacı ... Firmasının taşımasını üstlendiği dava dışı ... ... A.Ş'ye ait olan konteynır yüklerinin taşınması konusunda davalı ... Firması ile anlaşma yaptığı, taşımaların tamamının konişmento tahtında yapılıp, deniz yolu ve demir yolu şeklinde kombine taşımadan ibaret olduğu, davalının konteynırların bir kısmını taahhüt ettiği şekilde taşımasını gerçekleştirerek alıcısına teslim ettiği halde 34 adet konteynır yükünün alıcısına teslim edilemediği, 30 adet konteynırın Ukrayna'nın İlicevski 4 adetinin ise ... limanında beklediği, beklemenin ... 'den kaynaklanıp, ...'nin alt taşıma için anlaştığı firmalara olan ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle konteynırların rehin olarak tutulduğu, davacının da yüklerin biran önce alıcısına teslim edilmesini sağlamak amacıyla davalı ile görüşüp 15/05/2008 tarihli protokol imzaladığı, söz konusu protokol ile ...'nin ödemesi gereken 83.130 USD taşıma ücretinin davacı ... tarafından ödenerek ...'ye fatura edilmesi buna karşın ...'nin de 83.130 USD'nin ödendiği tarihten itibaren 21 gün içinde 34 adet konteynırı varma yerindeki yani Almaata-Kazakistan'daki alıcıya teslim etmeyi taahhüt ettiği, bu taahhüdünü yetire getirilmemesi yani konteynırların alıcısına teslim etmemesi halinde ortaya çıkacak her türlü zararı ödemeyi kabul ettiği, ancak protokole rağmen malların kararlaştırılan sürede alıcısına teslim edilmediği dosya kapsamından anlaşılmış olup, davacı şirket tarafından davalının borçları nedeniyle rehin tutulan konteynırların serbest bırakılarak alıcısına tesliminin sağlanması için birçok firmaya toplam 430.410 USD ödeme yapıldığı iddia edilerek söz konusu tutarın faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 15/05/2008 tarihli protokolde 34 adet konteynırın 21 gün içerisinde Kazakistan'daki alıcısına teslim edilmemesi halinde ortaya çıkacak her türlü zararın taşımayı üstlenen ... tarafından ödeneceği hususunun kararlaştırıldığı belirli olup bu durumda davacı, davalının borçlarından dolayı rehin tutulan konteynırların serbest bırakılması amacıyla ödemiş olduğu tutarlar ile malın beklemesi nedeniyle yapmış olduğu masrafları protokol hükmü gereğince davalıdan talep etme hakkına sahip olmakla birlikte, davacının talep ettiği zarar miktarından ancak ispatlandığı ölçüde davalı sorumlu olacaktır. Dosyaya sunulan belgeler ile davacının ticari defter kayıtlarına göre dava dışı ... Şirketinin dava konusu olan 17 adet konteynırın ...'dan Kazakistan-Almaata'ya taşınması için 11.100 USD, 62.900 USD ve 51.800 USD bedeli faturalar düzenlediği, faturalarda dava konusu konteynırlara ait bilgilerin yer alması nedeniyle söz konusu faturalar için davacı tarafından yapılan ödemelerin dava konusu konteynırlara ilişkin olduğu, davacının ... Şirketi ile aktetmiş olduğu 27/06/2008 tarihli sözleşmenin konusunun dava konusu 17 adet konteynırın serbest bırakılması için davalı ...'nin bu şirkete olan önceki tarihli 85.000 USD tutarındaki borcunun davacı şirket tarafından ödenmesine ilişkin olduğu, ödemenin davacının ticari defter kayıtlarına da yansıtıldığı, yine davacının dava konusu 10 adet konteynırın taşınması konusunda anlaşma yaptığı alt taşıyıcı ... Limited Şirketi'ne olan navlun borcunun davacı ile ... firması arasında düzenlenen 29/05/2008 tarihli sözleşme ile davacı tarafından ödenmiş olduğu, dava dışı ... Şirketi tarafından düzenlenen 26/06/2008 ve 07/08/2008 tarihli 21.542,50 USD tutarlı 2 adet demuraj faturasının davacı tarafından ödenip işbu faturalarında dava konusu konteynırlara ilişkin olduğu, davacının ... firmasına yaptığı 19.740 USD'lik ödemeye ilişkin faturada da dava konusu konteynırlara ilişkin bilgilerin yer aldığı, açıklanan tüm bu ödemelerin davacının usulüne uygun olarak tutulup kendi lehine delil teşkil eden ticari defter kayıtlarında da yer alıp, ödeme dekontlarınında dosyaya sunulduğu, bu şekilde davacının ... 'ye 126.100 USD, ...'e 85.000 USD, ... Acenteliğin'ne 45.750 USD, ...'ya 43.085 USD ve ... 'a 19.740 USD olmak üzere bu şirketlere yapılan toplam 319.675 USD tutarındaki ödemenin dava konusu konteynerler için ödenmiş olduğu, dosya kapsamına göre ispatlandığından, 15/05/2008 tarihli protokol kapsamında davalıdan talep etme hakkının bulunduğu kanaatine varılmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne, davacı tarafından ... Şirketi ile ... Şirketine yapıldığı iddia edilen ödemelerin ise dava konusu konteynırlar ile ilgisi ispatlanamadığından, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddi yönünde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 319.675,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 27.995,03 TL harçtan 8.063,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 19.931,93 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8.063,10 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan davanın kabul ve reddi oranına göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 37.137,63 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 14,00 TL başvurma harcı, 567,05 TL posta gideri ile 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.081,05 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 4.172,63 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/06/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır