T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/394 Esas
KARAR NO: 2021/114
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2019
KARAR TARİHİ: 08/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Sanayi Ticaret A.Ş, 23.750,00 USD değerinde düşük karbonlu ferro krom cinsi emtia satın aldığını, emtianın taşınması için dava dışı sigortalı ile davalı ... A.Ş. anlaştıklarını, ... numaralı konismento ile ilgili emtianın taşındığını, 5.000 kg olarak sipariş edildiği ve yükleme limanında tartıldığında da 5.000 kg ağırlığında olduğunun tespit edildiğini, Meksika'da 07.02.2019 tarihinde ... numaralı konteynere yüklenerek Barcelona Limanı'na götürüldüğünü, Barcelona Limanına ulaştıktan sonra Ambarlı Limanı'na gönderilmek üzere ... numaralı konteynere aktarıldığını, ... numaralı konteynerın Ambarlı Limanı'na 03.04.2019 tarihinde ulaştığını, Ambarlı'da yapılan tartımda emtianın 4.420,00 KG ağırlığında olduğunun anlaşıldığını, 5 palet emtianın ... numaralı konteynerden tahliyesi esnasında konteyner tabanında akmış olan ferro krom görüldüğünü, tutanak ve fotoğraflar ile kayıt altına alındığını, tahliye işleminden sonra emtianın (5 palet) ... idaresindeki ... plakalı nakliye aracına yüklendiğini, araç şoförü ... 'ın emtiayı (5 palet) ... Tic. ve San. A.Ş.'ye 03.04.2019 tarihinde saat 19:40'da getirdiğini, şirket yetkilileri tarafından teslim alınırken yapılan kontrollerde 1 palette bulunan çuvalın açık olduğunu alt tarafının delik olduğunu ve delik bölümün bez ile tıkandığı ve çuvalın sonradan streçlendiğinin fark edildiğini, emtianın ağırlığının irsaliyede 5.070,00KG (brüt) yazmasına rağmen ambarda yapılan tartımda emtianın ağırlığının 4.420,00 KG (brüt) geldiğini, 05.04.2019 tarihinde ekspertiz talep edildiğini, Ekspertizin yaptığı incelemede emtianın bir çuvalının forklift bıçağı nedeniyle hasara uğradığının, 650 KG ağırlığında emtianın zayi olduğunun ve oluşan zararın davalı firmanın sorumluluğunda olduğunun belirlendiğini, müvekkili şirket sigortalısı ... Tic. ve San. A.Ş nin davaya konu zararı öğrendiği ilk anda davalı şirkete bildirdiğini, ... Noterliğinin ... numaralı 10.04.2019 tarihli ihtarname ile zararı ödemesinin talep edildiğini, talebin ... A.Ş tarafından reddedildiğini, Müvekkili şirket ... Sigortanın oluşan hasar sonucunda sigortalı firma ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye 17.722,65 TL tutarında tazminat ödediğini, müvekkili şirketinin oluşan hasar sonucunda ödediği tazminatı, kusurlu ve sorumlu olan davalı şirket ... A.Ş.'e rücu etmek için icra takibi başlatıldığını, ancak karşılığında haksız ve dayanaksız itiraz ile karşılaştıklarını, borçlunun haksız itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın ihbarını talep ettiklerini, zamanaşımı itirazları olduğunu, müvekkili şirket uluslararası nakliye işiyle iştigal ettiğini, forwarder hizmeti verdiğini, kendi adına nakliye araçları bulunmadığını, başka firmaların taşıyıcı olarak verdiği hizmetlerden istifade edildiğini, müvekkili şirketin sadece forwarder hizmeti verdiğini, malın gerçek taşıyıcısının ihbar olunan ... Ltd. Şti. Olduğunu, müvekkili şirketin içinde bulunduğu pozisyon itibarıyla malın taşınması aşamasında fıziken hiçbir müdahalede bulunmadığını, iddia olunan hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, iddia olunan hasar taşıma hasarı ise, bundan kaynaklanan tüm sorumluluğun da fiili taşıyıcı ... Ltd.Şti.'ye ait olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, malın taşıma sırasında hasar gördüğünü ispat etmesi gerekenin sigortalısının tüm haklarına halef olan davacı taraf olduğunu, dava konusu emtianın davacının sigortalısının gümrükçüsü tarafından teslim alındığını, teslim anında hiçbir hasar ihbarında bulunulmadığını, iddia olunan hasarın, denizyolu taşıması sırasında değil, emtianın Limandan çıktıktan sonraki iç nakliye de hasar gördüğünü, teslim tutanağında ... San. Tic. A.Ş'nin gümrükçüsü tarafından dava konusu emtianın gümrük müdürlüğünden işlemlerinin tamamlanmasına müteakip teslim alınarak ... San. Tic. A.Ş'ye teslim edilmek üzere iç nakliyesinin gerçekleştirildiğinin belirtildiğini, iç nakliyenin müvekkili firmaya ait bir taşıma olmadığını, ... San. Tic. A.Ş. tarafından başka bir firma üzerinden gerçekleştirildiğini, taşıyıcının müvekkil şirket olmadığını, davanın reddine, davacının kötü niyetli takibi sebebiyle %20 den az olmamak kaydıyla tazminata, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davanın, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeni ile davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK 1472 maddesi gereği davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkin olduğu, uyuşmazlığın ise, tarafların husumet ehliyetinin olup olmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın olup olmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, hasar miktarının tespiti ile davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Dosyada mevcut ekspertiz raporuna göre taşımaya konu emtianın 03/04/2019 tarihinde sigortalı şirkete teslim edildiği, icra takibinin 30/07/2019 tarihinde başlatıldığı dikkate alındığında TTK. 1188. maddesi gereğince davanın hakdüşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyası dosyamız arasına alınmış, dosyanın incelenmesinde, alacaklı ... Sigorta A.Ş.nin borçlu ... A.Ş. Aleyhine 30/07/2019 tarihinde icra takibine başladığı, davalı borçluya ödeme emrinin 01/08/2019 tarihinde tebliği akabinde davalı borçlu tarafından 02/08/2019 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu eldeki davanın ise 02/08/2019 tarihinde İİK 67. Maddesi gereği 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememiz tarafından resen belirlenen bilirkişi heyetinin hazırladığı 27/11/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının aktif, davalının ise pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, hasar ihbarının süresinde yapıldığı, dava konusu alacağın hak düşürücü süre ile düştüğünden bahsedilemeyeceği, davaya konu hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği ve hasardan davalının sorumlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirdiği görülmüştür.
Dosyada mevcut ... ... S.A tarafından dava dışı sigortalı şirket adına düzenlenen 28.01.2019 tarihli ticari faturaya göre net 5000 kg. ağırlığındaki düşük karbonlu ferro krom cinsi emtianın toplam 23.750,00 USD bedelle ve FOB Altamira satış kaydı ile satıldığı tespit edilmiştir. FOB (free on board - gemide / bordada masrafsız teslim) tipi teslim şekli, satıcının malları teslim yükümlülüğünün, belirtilen yükleme limanında alıcı tarafından tayin edilen gemide yerine getirileceğini ifade eder. Diğer bir anlatımla FOB türü satımda navlun sözleşmesi alıcı tarafından akdedilir ve satıcı satım konusu malı alıcı tarafından belirlenen gemide teslim eder, malın gemide teslimi için yapılması gereken (malın limana ve liman içinde taşınması ve yüklenmesi) işlemler ve masraflar satıcıya aittir. Dolayısıyla FOB satımda yarar ve hasar, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal eder. Bu nedenle alıcı hasarın kendisine intikal ettiği andan itibaren satım konusu mala ilişkin sigortalanabilir menfaate sahip olacağından dava dışı sigortalı alıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğunun kabul edilebileceği, dosyada mevcut ... nolu 13/02/2019 tanzim, 07.02.2019-08.04.2019 vade tarihli Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçesi ile, davacı sigorta şirketi ve dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş. arasında nakliyat rizikolarına karşı abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı, davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatı olan 17.722,65 TL. tazminatı 09/05/2019 tarihinde ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu görülmekle davacının aktif husumet ehliyetine haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyada mevcut fiili taşıyan ... şirketi tarafından tanzim edilen 07.02.2019 tarih ve ... nolu konşimentoya göre, yükleyicinin Meksika'da yerleşik ... ... S.A., alıcının ve ihbar olunanın İstanbul'da mukim ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu ve taşıma konusu 5 palet muhteviyatı bigbags içerisinde brüt 5070 kg. düşük karbonlu ferro krom cinsi emtiasının ... no.lu 40' HC konteyner içerisine istiflendikten sonra Meksika'nın Altamira Limanından Ambarlı, İstanbul Limanı'na Hamburg, Almanya üzerinden taşınmak üzere ... isimli gemiye yüklendiği ve tahliye limanı teslim acentesinin ... şirketi olduğu, konşimento üzerinde yer alan ... ( ... ) kaydına göre konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ... kaydının ise, gönderici tarafından ambalaj içinde bulunduğu beyan edilen mal için taşıyıcı tarafından konşimentoya konulan bir kayıt olduğu, LLC/LLC kaydının ise, taşımanın, parsiyel konteyner yükü taşıması olduğu ve söz konusu konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok yükleyici tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın yüklenmiş olduğunun anlaşıldığı, davalı ... A.Ş. tarafından ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına düzenlenen 02.04.2019 tarih ve ... numaralı navlun faturasına göre; "Navlun Bedeli" nin 546,50 USD karşılığı 3.065,10 TL olarak belirlendiği, fatura üzerindeki bilgilerin konişmentodaki bilgiler ile uyumlu olduğu TTK. 921. Md sinde yer alan ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusunun taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı hükmü dikkate alındığında, davalı tarafın dava konusu taşımayı üstlendiği, taşıyan sıfatına haiz olduğu, bu nedenle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
TTK m. 1185/1’e göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Hükmün ikinci fıkrası uyarınca eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur. Dosyaya mevcut sigortalı şirket tesislerinde 03.04.2019 tarihinde güvenlik görevlileri ve araç şoförü tarafından düzenlenip imzalanan tutanak ile hasarın tespit edildiği, sigortalı şirket tarafından elektronik posta mesajı ile 04/04/2019 tarihinde davalı şirkete hasar ihbarının kanunda öngörülen süre içinde yapıldığı, bu durumda ispat yükünün TTK 1179/1 deki genel kural uyarınca taşıyanın üzerinde olduğu, sorumluluktan kurtulmak isteyen taşıyanın kusursuzluğunu ortaya koymasının gerektiği, zararın kendi kusurundan ve eylemlerinden kaynaklanmadığını ispat yükü üzerinde bulunan davalı taşıyanın bu doğrultuda dosyaya somut ve inandırıcı bir delil bildirmemiş olması karşısında dava konusu yük zararından davalı taşıyanın sorumlu tutulması gerektiği kaldı ki dosyada mevcut 01.04.2019 tarihli hasarlı eşya tespit tutanağına göre geminin İstanbul'a varışını müteakip taşımaya konu konteynerin geçici depolama için Ambarlı Liman kompleksi içerisinde bulunan ... Dış Tic. Ltd. Şti.'ne getirildiği, burada ... numaralı konteyner üzerindeki orijinal mühürün sağlam olduğu görülerek açılmasına akabinde henüz eşya boşaltılmadan 2 kabın yırtık ve akmış olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla hasarın deniz yolu taşımasında gerçekleştiği ve davacı tarafından dava dışı sigortalısına ödenen bedelin kadri marufunda olduğu kanaatine varılmış, davacı tarafından 17.722,65 TL asıl alacak ve sigorta tazminatının davacı sigortalısına ödeme tarihi olan 09/05/2019 tarihinden icra takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiş, takibe ve davaya konu alacak bilirkişi raporu sonucunda tespit edildiğinden likit ve belirlenebilir kabul edilmediğinden İİK 67 maddesi gereğince şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E.sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
Koşulları oluşmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 1.210,63 TL'den peşin alınan 210,45 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.000,18 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (44,40 TL ilk harç 153,50 TL posta ücreti ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 3.197,90 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıld. 08/03/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı