T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2019/62 Esas
KARAR NO: 2021/28
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/03/2019
KARAR TARİHİ: 26/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Taşıma Hizmetleri Ltd. Şti. davalı ... adına organize ettiği taşımayı Müvekkili ... 'e sigorta ettirdiğini, davalı alıcı ... Çin 'de mukim satıcı ... ... Co Ltd. şirketinden satın aldığı bakır cinsi emtianın taşınması amacıyla Müvekkili sigortalısına ulaşarak taşıma organize edilmesi talebinde bulunmuş ve söz konusu taşıma ... no.lu konşimento tahtında ... no.lu konteyner ile 31.12.2016 ile 01.02.2017 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, müvekkil sigortalısı tarafından davalı adına kesilen 08.02.2017 tarihli navlun faturası, işbu dava konusu taşımada davalının asıl taşıtan Müvekkili sigortalısının İse asıl taşıyan sıfatlarını haiz olduklarını gösterdiğini, Müvekkil sigortalısı ise fiili taşımayı ... Tic. Ve San. A.Ş. ye yaptırdığı, Satıcı ... ... Ltd. şirketi Davalı'ya ait emtiayı ... no.lu konteyner e yüklemiş, istiflemiş ve konteyneri kapatıp mühürleyip gümrük işlemlerini yaparak Çin'in Xingang limanına tevdi etliğini, emtianın yüklenmesi, istiflenmesi hususu konişmentoda ( ... LOAD,STOW CONT) şeklinde belirtildiğini, söz konusu konteyner yükleme limanı idaresi tarafından gemiye yüklendiğini ve fiili taşıyan ... Tic. Ve San. A.Ş. tarafından deniz yoluyla taşınarak ... Limanı'na konteyner mührü sağlam olarak 01.02.2017 tarihinde varıldığını, davalı asıl taşıtan, yükü teslim almak amacıyla Müvekkili sigortalısı tarafından düzenlenen yük teslim talimatını (ordino) 27.02.2017 tarihinde alındığı fakat konteyner içinde gümrüğe verilen beyannameden farklı emtia bulunması nedeniyle yükü teslim alamadığını, fiili taşıyan ... San. A.Ş., davalı taşıtan tarafından ... Limanın'dan çekilmeyen yük ile ilgili bekleme ücreti ve demuraj masrafları nedeni ile 12.02.2018 tarihli 15.570,00 USD demuraj alacağı için Müvekkili sigortalısına fatura kestiğini, anılan demuraj bedeli Müvekkil sigortalısı tarafından 14.02.2018 tarihinde fiili taşıyana ödendiği, Müvekkil sigortalısı tarafından ... Noterliğinden 16.05.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar gönderilerek davalının emtia dolu konteyneri boşaltması talep edilmişse de davalı taraf hiçbir şekilde ihtarlara cevap vermemiş ve söz konusu konteynerin boşaltılması için gerekli işlemleri yapmadığını, demuraj bedelinin daha fazla artmaması için davalı ile iletişime geçilmiş olsa da davalı gerekli işlemleri yapmaktan imtina ettiğini ve davalının kusurlu hareketi nedeniyle demuraj bedeli daha da arttığını, en sonunda talep miktarı demuraj alacağı Müvekkili şirket tarafından sigortalısı ile arasındaki sigorta poliçesi uyarınca muafiyet bedeli düşülerek 12.328,70 EURO olduğunu, İşbu tutarın Müvekkili şirkete ödenmesi hususunda ticari davalarda arabuluculuk şartı yerine getirilerek 11.02.2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu, taraflar arasında herhangi bir anlaşmanın sağlanamadığı beyanla, fazlaya ilişkin ve sair her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile; 12.328,70 EURO tutarındaki tazminat ödemesinin 14.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek TCMB 'nca uygulanacağı bildirilen en yüksek mevduat faizi (EURO cinsinden) ile davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır.
Dava, nakliyat komisyoncusu sigorta poliçesi ile sigortalanan ve davacı sigortalısı tarafından taşıması yapılan emtiaların davalı tarafça gümrükten teslim alınmaması nedeniyle oluşan ve sigortalı adına ödenen demuraj bedelinin rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup; uyuşmazlığın, tarafların husumet ehliyetleri, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, demuraj şartlarının oluşup oluşmadığı, sigortalı adına demuraj bedelinin ödenip ödenmediği, ödenen rayice uygun olup olmadığı ve buna göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 22/10/2019 tarihli raporda, İncelenen davacı şirkete ait 2017 ve 2018 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin TTK, Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı yanın incelcme esnasında ticari defterlerini ibraz etmediği, Dosyaya sunulan belgelere göre davacının sigortalısı ile davalı arasında taşıma ilişkisi kurulduğu kanaatine varıldığı, Buna göre davacının sigortalısının akdi taşıyan , davalının ise taşıtan olduğu, davalının kendi adına gelen yükü teslim almadığı ileri sürülmekte ise de , yükün gümrükten çekilip , çekilmediğinin , mahrece iade edilip edilmediğinin, Millileşti ise bu işlemleri davalının yerine getirip getirmediğinin dosyaya sunulan belgelere göre anlaşılamadığı, konteyner taşıyana boş olarak teslim edildi ise bunun hangi tarihte gerçekleştiğinin belgelenmediği, Ancak faturada Demurajın işletildiği günler ve davacının sigortalısının gönderdiği ihtarname üzerinden yapılan demuraj hesabına göre toplam demurajın 16.410,00 USD' ye takabül ettiği, Sayın Mahkemece davacının sigortalısının davalıdan demuraj alacağı olduğuna hükmedilmesi durumunda davacının 12.328,70 EUR'luk talebinin yerinde olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Davacı yanın beyan ve itirazı üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 25/02/2020 tarihli ek raporda, Dosyaya sunulan belgelere göre davacının sigortalısı ile davalı arasında taşıma ilişkisi kurulduğu, Buna göre davacının sigortalısının akdi taşıyan, davalının İse dava dışı sigortalının taşıtanı olduğu, Yükün gümrükten çekilip (çekilmediğinin, mahrece iade edilip edilmediğinin, Millileşti ise bu işlemleri davalının yerine getirip getirmediğinin Gümrük Müdürlüğünden gelen belgelere göre anlaşılamadığı, Ancak dosyaya sunulan yazışmalara göre (Mailler) konteynerin boşaltılarak teslim edildiği kanaatine varıldığı, davacının davalıdan 12,328,70 EUR'luk demuraj talebinin yerinde olduğu ve piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu şeklinde görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Davacı vekili davalı alıcı ... Otomotiv'in Çin'de mukim satıcı ... ... Co Ltd. şirketinden satın aldığı bakır cinsi emtianın taşınması amacıyla Müvekkilinin dava dışı sigortalısına ulaşarak taşıma organize edilmesi talebinde bulunduğunu ve söz konusu taşımanın ... numaralı konşimento tahtında ... numaralı konteyner ile 310/12/2016 ile 01/02/2017 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, müvekkili sigortalısı tarafından davalı adına kesilen 08/02/2017 tarihli navlun faturasının, işbu dava konusu taşımada; davalının asıl taşıtan, Müvekkili sigortalısının ise asıl taşıyan , sıfatlarını haiz olduklarını gösterdiğini ileri sürmüştür.
Mahkememizce Gümrük Müdürlüğü'nden davaya konu emtiaların gümrükten çekilip çekilmediği ve akıbeti hususunda bilgi verilmesi talep edilmiş ... Gümrük Müdürlüğü ... sayılı yazısı ile "....Konuya ilişkin olarak, söz konusu yazılarında belirtilen ... numaralı konşimentonun bağlı olduğu Müdürlüğümüzce tescilli ... sayılı özet beyan sistem çıktısının bir örneği yazımız ekinde sunulmuştur." şeklinde cevap vermiştir. Yazının ekinde özet beyan incelendiğinde taşımanın ifa edildiği görülmüştür. Aynı şekilde Gümrük Müdürlüğüne mahkememizce yazılan 14/10/2020 tarihli müzekkereye yanıt olarak Gümrük Müdürlüğü tarafından verilen cevapta, "....Gümrük Kanunun 177/1-b maddesi gereğince verilen süre içinde gerekli işlemlere başlanmamış eşya hükmü gereği 18/08/2017 tarih ... sayılı Tespit Tahakkuk Belgesi düzenlendiği ve tasfiye işlemlerine esas olmak üzere ... Tasfiye İşletme Müdürlüğü'ne gönderildiği, diğer taraftan ... sayılı Tespit Tahakkuk Belgesi muhteviyatı hurda demir tel cinsi eşyanın satışının gerçekleştirilerek alıcısına, ... numaralı konteynerin ise boş olarak sahibine 07/02/2018 tarihinde teslim edildiği" bildirilmiştir.
Dava dışı sigortalı yetkilisi ... ...'ın davalı yetkilisi ... 'a dava konusu taşıma ile ilgili olarak Navlun teklifinde bulunduğu ve teklifin kabul edildiği devam eden günlerde de taraflar arasında mailler gönderildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan Ticari Faturaya göre teslim şekli FOB ... olup ... numaralı ara konşimentoya göre davalı yükün alıcısı ve ihbar edilecek kişi, dava dışı sigortalı ise yükün teslimi için başvurulacak kişi olarak tayin edilmiştir. Dava dışı sigortalı; davalının taşıyanı, davalı ise dava dışı sigortalının taşıtanı konumundadır. Dava dışı sigortalı taşıma işinin fiilen gerçekleştirilmesi için dava dışı fiili taşıyan ... ile anlaşma yapmıştır. ... Tic. ve San A.Ş. ise fiili taşıyanın acentesi konumunda olup dava dışı sigortalının oluşan demuraj ücreti 15.570,00 USD bedeli 14/02/2018 tarihinde ... Tic. ve San A.Ş.'ye ödediği dosyada bulunan ödeme belgesinden anlaşılmıştır. Davacının dava dosyasına ibraz ettiği dekont incelendiğinde ise; davacı ... Sigorta A.Ş.'nin ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 04/07/2018 tarihinde 12.328,70 EUR'yu "... Numaralı Hasar Dosya Ödemesidir." açıklaması ile dava dışı ... Hiz. Ltd. Şti unvanına havale olarak gönderdiği tespit edilmiştir.
Davalı firmaya 01/02/2017 yapılan varış ihbarında demuraj tarifesi bulunmaktadır. Ayrıca dosyaya sunulan 5 Şubat 2018 tarihli yazışmada dava dışı ... yetkilisi ... 'nın dava dışı sigortalı yetkilisi ... ...'a gönderdiği mesaj "... Hanım Merhaba,... nolu Konteyneriniz Gümrük tarafından boşaltılmış. Boşaltma tutanağı ve demuraj tutan (20.766,00 USD) aşağıda bilginize sunulur." şeklindedir.
Bilirkişilerce yapılan demuraj hesabı ise;
7 gün serbest süre, İlk 5 gün 40 USD ve devam eden 5 gün 50 USD devam eden günler 70 USD üzerinden;
16/05/2017 - 22/05/2017 tarihleri arası serbest süre
23/05/2017-27/05/2017 arası 5 gün x 40 USD - 200,00 USD
28/05/2017-01/06/2017 arası 5 gün x 50 USD = 250.00 USD
02/06/2017-17/01/2018 arası 228 gün x 70 USD - 15.960,00 USD
Toplam = 16.410,00 USD şeklindedir.
Tüm bunlara göre, dava dışı fiili taşıyan ile yapılan görüşmeler sonucu 20.766,00 USD tutardan indirim yapılmış ve davacının sigortalısı tarafından 15.570 USD tutarındaki demuraj ödemesinin fiili taşıyana dava konusu taşıma ile ilgili olarak yapıldığı, davacı tarafından ise sigorta poliçesi kapsamında tenzili muafiyet (1.000 USD) uygulandıktan sonra 14.570 USD nin davacı sigortalısına EURO cinsinden 12.328,70 Euro olarak ödendiği mahkemece görülmüştür.
Davacı vekilinini talebi EURO cinsinden olmakla, davacı tarafından yapılan ödemenin 04/07/2018 tarihli ve 12.328,70 Euro olduğu dosyaya sunulan dekonttan anlaşılmakla, bu tarihli kur üzerinden yapılan hesaplama ile ( 14.570,00 USD=12.499,27 Euro) davacının 12.499,27 Euro bedeli talep edebileceği mahkemece kabul olunmuştur. Ancak taleple bağlılık ilkesi gereği davacının ödemesi ve talebi olan 12.328,70 Euro bakımından davanın kabulü ile ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, 12.328,70EURO nun 04/07/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar harcı olan 5.126,20.TL'den peşin alınan 1.289,06TL'nin mahsubu ile bakiye 3.867,14TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.339,86.TL ilk harç, 179,40TL posta ücreti ve 2.600,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 4.119,26TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekili için takdir edilen 10.612,72.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/01/2021
Katip ...
Hakim ...