T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/139 Esas
KARAR NO:2022/114
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/07/2018
KARAR TARİHİ:15/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş'ye ait inşa tarihi 2000, motor gücü 29 hp, sürati 27 mil altı, boyu 11.55 m, eni 3.68 m, derinliği 1.72 m, grostonu 14.16 olan ... 37 tipi "Denizin Gölgesi'' isimli tekneye, müvekkili ... ... tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Dosya nolu, 49,000,00 TL miktarlı ve ayrıca .... İcra Müdürlüğü 2017/... E. Dosya nolu 131.738,40 TL miktarlı takiplerin başlatıldığını, bu takipler neticesinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... TaL Nolu dosyası kapsamında yapılan 10.02.2017 tarihli haciz işlemi neticesinde, adı geçen teknenin haczedilip yediemin sıfatıyla ... ...'e bırakıldığını ayrıca .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Nou dosyası kapsamında ilgili gemiye 05.05.2017 tarihinde 131.783,40 TL tutarında kayden haciz konduğunu, 13.02.2017 tarihli bilirkişi raporunda teknenin değerinin 52,000 Euro ve o tarihteki karşılığının 203.766 TL olarak belirlendiğini, işbu süreçte davacı ... Yatçılığa ait olan teknenin davalı ...Ş tarafından düzenlenen 05.05.2017 tanzim tarihli, ... Poliçe nolu Yat Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, bu Poliçede sigortalının ... Tatçılık, sigorta ettiren ve primleri ödeyenin ise müvekkili ... ... olduğunu, 01.09.2017 tarihinde dava konusu teknenin çalındığınrn bildirildiğini, ... İcra Dairesi tarafından satış tarihleri verilmiş olmasına rağmen teknenin çalınması nedeniyle satışın düştüğünü, bunun üzerine davacı müvekkili tarafından davalı ...Ş.'ye 18.09.2017 tarihinde İhtarname çekildiğini, çalınma durumunun sigortacıya bildirildiğini, sigortalıya herhangi bri ödeme yapılmaması ve sigorta tazminatru ödemesinin icra müdürlüğüne yapılmasının ihtar edildiğini, ancak davalı sigortacıdan kendilerine olumsuz yanıt verildiğini, bu nedenle işbu davayı borçlu ... Yatçılık adına açma zarureti hasıl olduğunu, alacaklı olan müvekkilinin borçlu ... Yatçılık'tan para alacağının bulunduğunu ve bu borca ilişkin davaya konu teknenin haczedildiğini ve eğer haczedilen tekne çalınmamış olsaydı satışının yapılacak olması nedeniyle, tekneye ilişkin sigorta sözleşmesi yapmasında müvekkili ... ...'nın menfaati bulunduğunu, müvekkili ... ...'ın rizikonun gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, sigorta sözleşmesinden ve kanundan doğan tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, davaya konu olayda gerçekleşen rizikonun sigorta sözleşmesi kapsamında olduğunu ve sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, sigorta şirketinin sözleşmeye aykırı davranması ve tazminat ödemeden imtina etmesi neticesinde oluşan müspet zararın da giderilmesi gerektiğini, eğer riziko gerçekleşmeyip satış gerçekleşmiş olsaydı, müvekkilinin o tarihte alacağını temin edebileceği veya o tarihten itibaren teknenin emsal miktarda kiraya verilebileceğinin açık olduğunu, bu durumda elde edilecek emsal gelirden müvekkili ... ...'ın 18.12.2017 tarihi itibariyle mahrum kaldığını, müvekkili ... ...'ın alacağını temin etmesinin tehlikede olmasından dolayı ihtiyatı tedbir talep ettiklerini belirterek, henüz net belirlenemeyen sigorta tazminatının ve mahrum kalınan karın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 Euro sigorta tazminatının ve 100 TL mahrum kalman karın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından tanzim edilen "yat sigorta poliçesinin 06.05.2017 tarihli olduğunu, sigortalının, adına dava açılan ... A.Ş. firması olduğunu, davacı adına hareket eden ... ...'rn ise sigorta ettiren sıfatına haiz bulunduğunu, aynı ... ...'ın 03.02.2017 tarihinde .... İcra Md. 2017/... sayılı dosyası ile davacı aleyhine 03.02.2017 tarihli (yani icra takibi İle aynı tarihli yat satış sözleşmesine istinaden icra takibi başlattığmı, yine ... İcra Md. 2017/... sayılı dosyası üzerinden yaptırdığu ihtiyati haciz ile de borçlu firkete ait tekneyi ... marinasmdaki güvenli yerinden alarak, ... isimli bir şahsa, balıkçı barınağına bağlanmak üzere yediemin sıfatı ile teslim ettirdiğini, buradan anlaşılacağı üzere, davacı tarafın hem sigortalı hem sigorta ettiren olarak, poliçenin tanzim edildiği tarihte teknenin hacizli olduğunu ve yediemine bırakılmış bulunduğunu, teknenin sahibinin ya da kaptanının gözetiminde olmadığını, teknenin Marina'dan çıkarılarak koruması ve devamlı gözetim altında bulunmayan bir yere götürülmüş olduğunu bildiğini, Poliçe özel hükümlerine bakıldığında, teknenin kışlama amacıyla bağlı bulunacağı yerin öncelikle liman, marina ve çekek yeri gibi bir tesis olmast, bu tesislerin de korumalı ve devamlı gözetim altında bir mahal olması, aksi halde yangın ve hırsızlık teminatlarının devre dışı kalacağının belirtildiğini, buna karşın teknenin ... daki güvenli bağlama yerinden çıkarılarak, balıkçı barınağı niteliğinde hırsızlığa karşı hiçbir koruma ve güvencesi olmayan bir alana götürüldüğünü ve göıetimsiz başıboş bırakıldığını, bunun sonucunda da çalındığını, 01.09.2017 tarihli Sahil Güvenlik Kmt. Personeli tarafından tutulan tutanakta, teknenin çalındığı mevkiyi gören herhangi bir kameranın tespit edilmediğinin belirtildiğini, artık burada hırsızlık teminatının devreye giremeyeceğinin poliçede yanlı şartın bir gereği olduğunu, ibraî edilen belgelerden halen dahi teknenin nerede bağlı iken çalındığının anlaşıldığını , demirde/alargada mı yoksa rıhtımda mı bağlı olduğunun belli olmadığını, diğer taraftan teknenin sahibi veya kaptanı tarafından kullanılmadığı sırada çalındığı dikkaye alındığında, poliçe özel şartları gereğince teminatın geçerli olamayacağının açık bulunduğunu, Hırsızlık hadisesi sırasında teknenin yediemin ile davacı adına davayı açan ... ... tarafından kullanılmakta olduğunu, poliçede ayrıca teknenin bedelsiz de olsa 3. kişilerin kullanımına tahsis edilmesi halinin de teminat dışı bırakıldığını, ne haciz işleminin ne de teknenin marina dışında yediemin zilyetliğinde korunaksız ve gözetimsiz bir alana bağlandığının müvekkili şirkete bilirilmediğini, oysa sigorta sözleşmesinin İİK şartının bu hususların sigortacıya bildirilmesini gerektirdiğini, müvekkili şirketin buniarr bilmesi halinde poliçeyi iptal edeceğinin tartışmasız olduğunu, teknenin ticari olarak kayıtlı olmasına rağmen sigorta ettirilirken özel amaçlı kullanıldığı şeklinde yanlış bildirimde bulunulduğunu, bu hususun da TTK 1439 maddesi kapsamında teminatın geçersiz kalmasının sebebi olarak poliçeye ayrıca yazıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, teknenin değeri ile ilgili hususların da araştırılması gereken uyuşmazlık konuları arasında bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, 14/03/2019 tarih, 2018/... Esas, 2019/... karar sayılı kararı ile davanın, deniz sigortası sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olduğu, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu anlaşılmakla, HMK'nun 6. ve 15/3. maddeleri gereğince, genel yetkili mahkeme davalı şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, HMK'nun 5 ve devamı maddeleri gereğince, davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine dosya ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve 2019/... esasına kaydı yapılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde 12/11/2019 tarih, 2019/... esas, 2019/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; sigortası sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle, Davacının teknesinin özel amaçlı tekne olması dolayısıyla, talep ettiği çalınmamış olması halinde elde edeceği muhtemel kira kaybı nedeniyle, davalı ... kuruluşunun "tekne beyan olunan tarihler itibariyle zaten hacizli olup" bu risk için ayrıca prim alınmamış olduğu da nazara alınarak, davacıya karşı sigortacının bir sorumluluğunun bulunmadığı, rizikonun gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan TTK'nun mevcut düzenlemeleri uyarınca, sigortacının sorumluluğunun menfaat sahibinin teknenin muhafazası ile ilgili yükümlülüğünü kusurlu olarak ihlal ettiği ve buna göre kusur oranın (Muhterem Mahkemece bir başka garame oranının benimsen memesi halinde! en az %80 oranında olduğunun kabulü halinde, sigorta kuruluşunun sigortalısına karşı nihai sorumluluğunun en fazla 12.000 Euro olabileceği, sigortacının temerrüdünün 5102 sayılı TTK 1427/3 maddede yer alan düzenleme uyarınca sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla İlgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacağı belirtilmiştir.
Tarafların rapor karşı beyan ve itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, alınan yeni raporda özetle; ... isimli teknenin 06.05.2017-06.05.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ... AŞ tarafından sigorta teminatı kapsamına alındığı, poliçede ... TİC. İTH. İHT.AŞ'nin Sigortalı, davacı ... ...'ın sigorta ettiren olarak yeraldığı, davacının aktif husumetinin, İİK 120/2. Md. gereğince sigortalının 3. Şahıs olan davalı ... nezdinde düzenlenen poliçeden dolayı sigorta tazminatının tahsiline yönelik dava açma hakkını .... İcra Müd. nün 2017-... E. sayılı takip dosyası ve .... İcra Müd. nün 2017-... E. sayılı takip dosyasından alınan yetki belgesine dayandırıldığı, sigortalı ... isimli teknenin .... İcra Müd. nün 2017-... E sayılı dosyasına konu borç sebebiyle davacı ... ... tarafından alacaklı sıfatıyla haczedildiği, teknenin 10.02.2017 tarihinde muhafaza altına alınarak yediemin ...'e bırakıldığı, bu tarihte teknenin sigorta poliçesinin henüz düzenletilmediği, tekne haciz ve muhafaza altında olduğu dönemde, bu bilgi verilmeksizin davalı ... şirketine, haciz ve muhafaza tarihinden 3 ay sonra 06.05.2017 tarihinde özel yat olarak kaydında Ticari kullanımlı olmasına rağmen Tekne Poliçesi genel şartları ve ... ... ... ... NO'LU KLOZ hükümleri ve poliçede yazılı klozlar çerçevesinde sigorta ettirildiği, davacının TTK 1435. Md. Belirtilen yükümlülüğü yerine getirmediği, Beyan edilemeyen husus gerçekleşen riziko ile bağlantılı olup, rizikonun gerçekleşmesinde etkili bir husus olduğu, TTK 1437 ve 1439/2. Md. Uygulamasının mahkemenin takdirinde olduğu, Özel şart düzenlemesine, Sigortacılık Kanunu 11/1. Md. ve Tekne Poliçesi genel şartları ile cevaz verildiği, ... ... ... NO'LU KLOZ'un 9.2. md. Düzenlemesine uygun olarak poliçenin 3. Sayfasında "yatma yeri klozu" başlığı altında Hırsızlık rizikosu yönünden özel koruma ve güvenlik şartının arandığı, bu şartın bulunmaması halinin hırsızlık rizikosu yönünden teminat dışı hal olarak düzenlendiği, Teknenin çalındığı 29.08.2017 tarihinde marina/çekek yeri/limanda bağlı ve koruma altında olmadığının bizzat yediemin ... ... beyanı ve davacı beyanı ile sabit olduğu, düzenlenen poliçede ... ... ... NO'LU Klozun 9.2. md. Kapsamında hırsızlık rizikosu için teminat verilmiş ise de, poliçede yer alan "yatma yeri klozu" özel şartında kararlaştırılan "teknenin kışlama amacıyla bağlı bulunacağı marina/liman/çekek yeri vb. tesislerin korumalı ve devamlı gözetim altındaki bir mahal olması gerekmektedir" şeklindeki koruma şartının, davaya konu ... teknesi açısında bulunmaması nedeniyle hasarın teminat harici kaldığı belirtilmiştir.
Tarafların rapor karşı beyan ve itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, alınan yeni raporda özetle; davacının muhtemel kira kaybı zararı ispat edilemediği gibi, bu zararın mezkur poliçe kapsamında bulunmadığı ve Davalı ...'nin sorumlu olmadığı, sigorta ettiren ... ...'ın, Davalı Sigortacı açısından sözleşmenin yapılmasını etkileyecek veya sözleşme koşullarının belirlenmesine yönelik îradesindeki etki olacak Önemli hususları ihbar etmeyerek sigorta sözleşmesi öncesindeki ihbar ve doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği, beyan edilmeyen önemli bu hususların hırsızlık rizikosu İle bağlantılı olduğu, enstitü Yat Kloz lan ... konulu klozun "4. Mad." yatma taahhüdü klozu" uyarınca. Teknenin ihtiyati haczen yediemine teslim edildiği dolayısıyla yola ha2ir nitelikte bir tekne olmadığı sigorta ettiren ... ... tarafından bilinmesine rağmen, bu bilgi sigorta sözleşmesinin kurulmasından Önce veya süresince davalı ... Şirketine bildirilmediği, poliçede yer alan "Yatma Yeri Klozu" gereğince, Teknenin korumalı ve devamlı gözetim altındaki bir mahal olmasi şartının yerine getirilmediği, bu konuda gerekli özenin gösterilmediği tüm bu nedenler birlikte değerlendirildiğinde hasarın mezkur sigorta poliçesi tahtında teminat dışı olduğu belirtilmiştir.
Dava, yat sigorta poliçesi kapsamında hırsızlık nedeniyle meydana gelen zarar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Dava konusu teknenin 06.05.2017-2018 vade tarihli "... numaralı Yat Sigortası Poliçesi ile sigortalandığı, poliçede ... Yatçılık ın sigortalı, davacı ... ...ın sigorta ettiren olarak yer aldığı, .... İcra Müd.nün 2017/... E. Sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğünün 2017 /... E. Sayılı dosyasından davacı ... ... tarafından tekne maliki ... Yatçılık aleyhine takip başlatıldığı, teknenin 10.2.2017 tarihli haciz tutanağı ile muhafaza altına alınarak yediemin Sefahattin ...'e bırakıldığı, teknenin 06/05/2017 tarihinde sigorta ettirildiği, yedi emininin teknenin 29/08/2017 tarihinde çalındığını farketmesi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/... Sor. sayılı dosyasında tahkikat başlatıldığı, davacının alacaklı sıfatı ile icra dosyasından aldığı yetki ile eldeki davayı açtığı görülmüştür.
Davacı taraf teknenin çalınması nedeniyle kar kaybı ve sigorta tazminatını talep etmekte olup uyuşmazlığın çözümü bakımı bakımından aldırılan 30/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle menfaat sahibinin teknenin muhafazası iie iigili yükümlülüğünü kusurlu oiarak ihlal ettiği ve kusur oranına göre göre zararın tazmin edebileceğinin belirtildiği, 11/06/2021 ve 08/09/2021 tarihli bilirkişi raporlarında ise rizikonun teminat dışında olduğunun belirtildiği görülmüştür.
TTK madde 1435/1 maddesinde " sigorta ettiren sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Sözleşme öncesi ihbar ve doğru beyan yükümlülüğünün yaptırımı ise, TTK nun 1439/2. Maddesinde düzenlenmiş olup beyan yükümlülüğünün ihlali halinde sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise, beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu ortadan kalkacağı, bağlantı yoksa sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim dikkate alar... tazminatını veya bedelini ödeyeceği belirtilmiştir. Olayda, sigorta ettiren davacının icra dosyası alacaklısı olduğu, ihtiyati hacizden ve teknenin yediemine teslimden sonraki bir safhada alacaklısı olduğu ... ait tekneyi sigorta ettirdiği ve teknenin yedieminde olduğunun beyan edilmediği, TTK ilgili madde hükmüne göre önemli kabul edilen bu hususun hırsızlık rizikosu ile bağlantılı olduğu, soruşturma dosyasındaki beyanlar ve sigorta ettirenin alacaklı olduğu dikkate alındığında sigorta ettirenin beyan yükümlülüğündeki ihlalin kast derecesinde olduğu ve tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Sigorta poliçesi Enstitü Yat Klozları ... konulu klozun "4. Mad" yatma taahhüdü klozu" uyarınca sigorta teminatının yatma süresi boyunca devam etmesi için sigortacıya bu konuda bildirim yapılması öngörülmektedir. Teknenin ihtiyati haczen yediemine teslim edildiği, dolayısıyla yola hazır nitelikte bir tekne olmadığı sigorta ettiren tarafından bilinmesine rağmen, bu bilgi sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce veya sonrasında davalıya bildirilmemiştir. Davacının bu yönden de, ihbar ve doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği görülmüştür.
Bilirkişi raporlarında poliçede yer alan Yatma Yeri Klozu gereğince, Teknenin marina/liman/çekek yeri vd. tesislerin korumalı ve devamlı gözetim altındaki bir mahal olması şartı arandığı, soruşturma dosyasındaki beyanlardan teknenin korunaklı bir mahalde olmadığı ve bu konuda gerekli özenin gösterilmediği anlaşıldığından hırsızlık rizikosunun teminat dışı olduğu belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının beyan ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği, poliçede yer alan "Yatma Yeri Klozu" gereğince, teknenin korumalı ve devamlı gözetim altındaki bir mahal olması şartının yerine getirilmediği, bu konuda gerekli özenin gösterilmediği görülmekle rizikonun teminat dışı olduğu anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 80,70 TL'den peşin alınan 35,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 44,8 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 750,00 TL'nin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili için takdir edilen 100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır