T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/170 Esas
KARAR NO:2021/369
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/06/2020
KARAR TARİHİ:23/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu çelik bobin emtiasına ilişkin olarak satıcı ...A.Ş. tarafından sigortalı/alıcı ..., S A'ya fatura düzenlendiğini, bu mal faturasının içeriğinden, satıcı ... A.Ş. ile sigortalı/alıcı ..., S.A. arasında, ağırlığı 3.585,96 MT olan toplam 162 adet çelik bobin emtiasının satışı için anlaşma sağlandığı ve teslim şeklinin CİF (Cost, Insurance and Freight - Masraflar, Sigorta Primi ve Navlun ödenmiş Olarak Teslimi) olduğunu, bu teslim şeklinde satıcı teslim yükümlülüğünü, emtianın taşınması için gerekli navlun bedeli ve masraflarını karşılayarak emtiayı belirlenen varış limanına gemiyle göndermekle yerine getirildiğini, dava konusu somut olayda, çelik bobin emtiası ..." ("hasarsız yüklenmiştir") kaydı ile ...gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiği ve sigortalımız olan alıcıya gönderilmek üzere deniz yoluyla yola çıktığını, hasarsız ve eksiksiz bir şekilde gemiye yüklenen emtia, alıcıya ıslak hasarlı olarak teslim edilmiş olduğunu, hasara ilişkin yapılan ekspertiz incelemesinde hasarın deniz taşıması süresince geminin ambarına tuzlu su sızması sonucu meydana geldiğinin açıkça belirtildiğini, neticeten, hasarsız bir şekilde gemi küpeştesine yüklenen emtiaların taşıma sırasında hasarlandığı açık olduğunu, söz konusu taşımada CİF teslim şeklinin geçerli olması sebebiyle emtia üzerindeki her türlü riskin/menfaatin taşıma sırasında sigortalı olan alıcı şirkette olduğunu, bu kapsamda müvekkili tarafından sigortalı alıcı şirkete yapılan ödemeye istinaden, TTK'nun 1472. Maddesi gereği müvekkil şirket sigortalısının haklarına kanuni halef sıfatına haiz olduğunu, " haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takibin haksız şekilde durmasına neden olan Davalı/Borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı, delil ibraz edilmediği, davalı tarafından duruşmalara katılan olmadığı görülmüştür.
Dava;Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınmış, icra dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ...Sigorta A.Ş. Tarafından borçlular ... IMO nolu ... gemisi donatanı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Aleyhine 16/06/2019 tarihinde toplam 1.175,54 EUR 'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçlulara ödeme emrinin 24/06/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 25/06/2019 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 16/06/2020 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz tarafından resen belirlenen bilirkişi heyetinin hazırladığı 22/03/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;...gemisinin taşıyan olduğunu, dosyada mevcut konişmento, yükün haricen belli olan durumunun iyi olduğuna dair kayıt içeren konşimento "Clean (temiz) konişmento" olduğunu, TTK Madde 1239/2 hükmü gereğince yükün gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiğine dair karine teşkil ettiği, meydana gelen hasardan taşıyanın sorumlu olduğunu, yükteki hasarın TTK m. 1178/3(a) gereğince yükün taşıyanın sorumluluğu sırasında gerçekleştiği dolayısıyla davalı ... gemisinin donatanının sorumlu olduğunu, TTK m. 1178/1 "Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür" hükmünde ifade edildiği gibi taşıyanın yükle ilgili olarak tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Davacının TTK m.1472 ve TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre sigortalısına halef olduğu ve işbu rücuen tazmin talebinde bulunabileceğini, Ekspertiz raporunda belirtilen hasar miktarına yönelik hesaplamanın, piyasa koşullarına uygun ve makul olduğunu, dolayısıyla talep edilebilecek hasar miktarının davacı ...Sigorta A.Ş.'nin sigortalısına yapmış olduğu ödeme olan 1.175,54 EUR olacağı görüş ve kanaatini bildirdiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup, dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan alınan bilirkişi raporu karara esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan 20.06.2018 tarihli konişmentodan; ...A.Ş.'nin yükleten, ...'nın gönderilen,...'nün taşıyan olduğu, 3.585,96 MT.'lik 162 adet çelik rulonun (...) Aliağa limanından yüklenerek Bilbao/ispanya limanında tahliye edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut konişmento, imzalı bir konişmento olmamakla birlikte, ...gemisinin taşıyan olduğu hem konişmentodan hem de ...Yük Gözetim firması temsilcisinin 10.07.2018 tarihli Protesto mektubundan ve ... firmasının Ekspertiz Raporundan anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ... gemisinin taşıyan olduğu sabittir. Aynı zamanda bu hususta bir ihtilaf da olmadığı açıktır.
20.06.2018 tarihli konişmentoya çelik rulo (...) yüküyle ilgili olarak yükün; gemiye temiz ve eksiksiz (...) yüklendiği bununla beraber, "yükün kısmen pas lekeli, yağ lekeli, yüklemeden önce yük açık alanda bekletildi, yüklemeden önce ıslak, açık depolarda bekletildi, yağmur altında yüklendi, bazı kenarlar eğilmiş, bazı kayışlar gevşek, kayıp, kopmuş, kenarlar eğilmiş, iç cephe köşesi eğilmiş, korumasız" şeklinde olduğuna ilişkin kayıt düşüldüğü görülmektedir. Buradan, çelik rulo (...) yükünün ... gemisine yüklenmeden önce surveye (...) tabii tutulduğu, yapılan survey sonucu yükle ilgili tespit edilen hususların konişmentoya yazıldığı, buna karşılık konişmentoya yükün gemiye temiz ve eksiksiz yüklendiği (...) ibaresinin yazılarak konişmentonun düzenlendiği anlaşılmaktadır. Uygulamada özellikle demir ve çelik yükünün taşınması esnasında yükün gemiye hangi koşullarda yüklendiğini gösteren eksper raporlarının düzenlediği, yükün yükleme öncesinde atmosfere açık alanda kaldığı, elleçleme esnasında ise, rulolarda eğilmelerin, bükülmelerinin olduğu, bağlarının zaman zaman koptuğu bilinmektedir. Yine uygulamada, yük sahiplerinin Temiz Konişmento ...taleplerinin olduğu, taşıyanların da taşıma işini alabilmek maksadıyla yük sahiplerinin taleplerini yerine getirmek zorunda kaldıkları bilinmektedir.
Dava konusu somut yük hasarında konişmentoda yazılı bulunan yükün haricen durumunu bildirir tespitlerden hiç birisinin yükün deniz suyuyla temasından dolayı meydana gelmediği kanaatine varılmaktadır. Şöyle ki, konişmentoya yazılı tespitlerin çelik ruloların atmosfere açık alanda bekletilmesinden ve kısmen de olsa yağmur suyuna maruz kalmasından kaynaklandığı, deniz suyuyla temasa yönelik herhangi bir tespitin olmadığı yazılan tespitlerin içeriklerinden anlaşılmaktadır. Sonuç itibariyle konişmentonun yükün gemiye temiz ve eksiksiz yüklendiği ...ibaresinin yazılarak düzenlendiği dikkate alındığında; yükün haricen belli olan durumunun iyi olduğuna dair kayıt içeren konşimento "Clean (temiz) konişmento" olup, yükün gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiği sabit olduğundan karine teşkil eder (TTK Madde 1239/2)
... isimli gözetim şirketi temsilcisi tarafından düzenlenen protesto mektubuna göre, ... gemisinin ambar kapağı açıldığında;" Kısmi pas lekeli, az teleskopisite, bazı köşeler bükülmüş, bazı kayışlar kayıp veya bozuk, Numaraları belirtilen 15 bobinin nitrat testine pozitif yanıt verdiği (üzerinde tuz tespit edildiği), 2 bobinin mührünün olmadığı" hasarlarının tespit edildiği ve rapor edildiği, benzer şekilde ...tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda da "hasarın sefer sırasında gemi ambarlarına tuzlu su girmesinden kaynaklandığının tespit edildiği" bildirilmiştir. Dolayısıyla söz konusu yük hasarının yapılan nitrat testlerinden de anlaşılacağı üzere, geminin deniz yolculuğu esnasında ambar kapaklarından ambar içerisine deniz suyu girmesi/sızması neticesinde meydana geldiği, gemi ambarlarının taşımaya elverişli olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Konişmentodaki "Temiz Konişmento ..." kaydı TTK m.1239/3 gereğince karine teşkil ettiğinden sağlam ve hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen yükün varma limanında hasarlı bir şekilde teslim edildiği anlaşılmaktadır. Hasarsız ve temiz bir şekilde aldığı yükü hasarlı bir şekilde teslim eden taşıyanın, hasarın gemi adamlarından veya kendisinden kaynaklanmayan sebepler ile meydana geldiğini ispat etmesi gerekir. Bu durumda ispat yükü davalının üzerindedir, taşıyan gemi jurnali ve hava durumu raporlarına dayanarak, yolculukta uzun süre devam eden şiddetli fırtınanın (TTK m. 1182/1 (a); denizin tehlike ve kazaları hali) yüzünden yükün hasarlanması halinde sorumsuzluk karinesinden yararlanır. Dosyaya geminin maruz kaldığı olağanüstü hava koşulları (10 kuvvetinde fırtına) vb. mücbir sebep (force majör) kabul edilebilecek bilgi ve belgeler de sunulmamış olduğundan meydana gelen hasardan taşıyanın sorumlu olduğu, yükteki hasarın TTK m. 1178/3(a) gereğince yükün taşıyanın sorumluluğu sırasında gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bununla beraber, TTK m. 1178/1 "Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür" hükmünde ifade edildiği gibi taşıyanın yükle ilgili olarak tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır.
Dava ...Sigorta A.Ş. tarafından halefiyete müsteniden açılmıştır. Davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir.
İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içeriğinde yer alan poliçe örneği ile de sabit olduğu gibi, davacı ...Sigorta A.Ş. ile dava dışı yükün alıcısı ..., S.A. arasında Nakliyat Sigorta Poliçesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. Diğer taraftan dosyada mevcut belgeler arasında yer alan 31.05.2019 tarihli ...Bankası ödeme dekontu belge içeriğinden, davacı ...Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısı ...'ya 1 175,54 EUR ödeme yaptığı, Davacının TTK m.1472 ve TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre sigortalısına halef olduğu ve işbu rücuen tazmin talebinde bulunabileceği tesbit olunmuştur.
Ekspertiz raporunda belirtilen hasar miktarına yönelik hesaplama incelenmiş olup, buna göre, yapılan 1.175,54 EUR'luk hasar hesaplamasının piyasa koşullarına uygun ve makul olduğu, dolayısıyla talep edilebilecek hasar miktarının davacı ...Sigorta A.Ş.'nin sigortalısına yapmış olduğu ödeme olan 1.175,54 EUR olacağı anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan tüm deliller, alınan usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı itibariyle; ...gemisinin taşıyan olduğu, dosyada mevcut konişmento, yükün haricen belli olan durumunun iyi olduğuna dair kayıt içeren konşimento "Clean (temiz) konişmento" olduğundan, TTK Madde 1239/2 hükmü gereğince yükün gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiğine dair karine teşkil ettiği, meydana gelen hasardan taşıyanın sorumlu olduğu, yükteki hasarın TTK m. 1178/3(a) gereğince yükün taşıyanın sorumluluğu sırasında gerçekleştiği dolayısıyla davalı ... gemisinin donatanının sorumlu olduğu, TTK m. 1178/1 "Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür" hükmünde ifade edildiği gibi taşıyanın yükle ilgili olarak tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, davacının TTK m.1472 ve TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre sigortalısına halef olduğu ve işbu rücuen tazmin talebinde bulunabileceği, ekspertiz raporunda belirtilen hasar miktarına yönelik hesaplamanın, piyasa koşullarına uygun ve makul olduğu, dolayısıyla talep edilebilecek hasar miktarının davacı ...Sigorta A.Ş.'nin sigortalısına yapmış olduğu ödeme olan 1.175,54 EURO olacağı anlaşılmakla ispatlanan haklı ve yerinde davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davacı yanın icra inkar tazminatına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde ise; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit bir alacak niteliğinde olması gerekir. Genel bir kavram olarak, likit alacak tutarı belli, muayyen, bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yok ise likit bir alacaktan söz edilemez. (YHGK 17/10/2012gün 2012/9-838-715 sayılı İlam) Somut olayda, davalı tarafından tespit edilebilir bir alacak söz konusu olduğundan, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile davalının İstanbul Anadolu ...icra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın İPTALİ ile takibin aynen devamına,
2-Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 1.823,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 534,28 TL'den peşin alınan 117,05 TL'nin mahsubu ile bakiye 417,23 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (179,25 TL ilk harç 71,50 TL posta ücreti ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 2.250,75 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/09/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır