T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/18 Esas
KARAR NO:2021/278
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/01/2020
KARAR TARİHİ:17/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin navlun ücreti karşılığından kendisine ait ve işlettiği gemiler ile deniz yoluyla konteyner hat taşımacılığı hizmeti verdiğini, davalının ilgili yüklerin taşınması hususunda davacı müvekkili ile anlaştığını ve söz konusu yükleri davacı müvekkili tarafından eksiksiz olarak varış limanında tam ve eksiksiz olarak tahliye ettiğini, müvekkilinin üzerine düşen taşıma yükümlülüğünn yerinde getirdiğini ancak davalının navlun ücreti ile liman giderlerini ifa etmediğini müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlattığını ancak davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faturaların içeriğindeki hizmeti almadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasıyla başlattığı icra takibinde belirli borcunun tamamını ödediğini ancak davacının işbu bedeli tekrardan talep ettiğini davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2019 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göıc tutulduğu. Elektronik Defterler ile Envanter DeÛerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptın!mış olmasından dolayı davacı şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen ... San ve Tic Ltd Şti ye ait 2019 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve ... San, ve Tic Ltd Şti,'ııin 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı ... San ve Tic Ltd Şti.'mn 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2019 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulune uygun yaptırılmış olduğu vc davalı şirketin 2019 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2019 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, icra dosyaları incelendiğinde; T.C. .... İcıa Müdürlüğii'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile T.C. ... İcra Müdürlüğümün 2019/... Esas sayılı dosyalarındaki alacaklı şirketlerin farklı şirketler olduğu (... ... ve Ticaret A Ş. ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ), borçlu şirketin ise aynı şirket olduğu (... Tic. Ltd. Şti), davalı/Borçlu şirketin TC ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasındaki icıa takibe dayanak olan faturaları ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, ancak Borçlu/Davalı Vekıli'nm 16.07.2019 Tarihinde dosya kapak hesabının yapılmasını vekaleten talep ettiği vc Borçlu vekilinin T C ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosya kapak hesabı olan 8.864,66 TL.'yı ... T.A.O'nun Iban numarasına yatırdığı, davacı şirketin davalı yan ile aralarında bulunan ticari ilişkide USD ve TL para cinsinden cari hesap kullanarak alacağını takip ettiği ve davalı yana düzenlediği faturaları USD para cinsinden düzenlenen faturalar olduğu, davacı yanın düzenlediği ııavlıın fatnı-alanııdan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17,06.2019 tarihi itibariyle davalı ... Tic, Ltd. Şti.'den 4.954,50 [İSO alacağının bulunduğu, davalı yanın dava ve icra takibine konu olan faturalardan toplamı 825^00 USD bedelindeki iki adet faturayı ticari deftrderiııde kayıt altına almadığı, ancak toplamı 4 129,50 L'SD bedelindeki beş adet faturayı ticari defterlerinde kayıt altına almasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17.06.2019 tarihi itibariyle 4 129.50 USD borcunun bulunduğu, davacı şirket ile dava dışı ... A Ş arasında cari hesaba istinaden ticari ilişkinin bulunduğu belirtilmiştir.
Uyuşmazlığın konusunun;Davacının ifa ettiğini iddia ettiği taşımalar nedeniyle davalıdan navlun ücreti ve liman giderleri alacağının bulunup bulunmadığı, tarafların husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı icra takip dosyası ile davamıza konu icra takibi arasında mükerrerlik bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup, dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu karara esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.
Alacaklı/Davacı ... ... ve Ticaret A.Ş.'nin vekili vasıtası ile 17.06.2019 tarihinde borçlu aleyhine T.C. .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyası de 4.954,50 USD alacak, 65,50 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5. 020,00 USD alacağına takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden USD alacak için işleyecek yıllık %9 yasal faizi ve değişen oranlardaki faizİ ile, icra giderleri ve vekalet ücretinin tahsilini talep etmiştir.
Borçlu/Davalı Vekili'nin 26/06/2019 Tarihli İtiraz Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin alacaklı olduğunu iddia eden şirkete herhangi bir borcunun bulunmamasından dolayı borcun aslına, takipteki döviz kuruna, faiz istemine ve ferilerine itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği ve T.C. ... İcra Müdürlüğünce de itirazın kabul edilerek 28/06/2019 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür,
Alacaklı ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili vasıtası ile 29/05/2019 tarihinde borçlu aleyhine T C. ... İcra Müdürlüğü'nün 2010/... Esas saydı dosyası ile 7 327.80 TL alacak, 123.27 TL, işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.451,07 Tl. alacağına takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar işleyecek yıllık %9 yasal faizi ve değişen oranlardaki faizi ile, icra giderleri ve vekalet ücretinin tahsilini talep etmiştir.
Borçlu Vekili'nin 16.07.2019 Tarihinde dosya kapak hesabının yapılmasını vekaleten talep ettiği ve Borçlu vekilinin T.C .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosya kapak hesabı olan 8.864.66 TL 'yi ... bankası T.A.O'nun Iban numarasına yatırdığı görülmüştür.
Davacının aktif husumet ehliyeıine sahip olup olmadığını tayin, huzurdaki uyuşmazlığın deniz yolu ile yük taşıma (navlun) sözleşmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında, davacının taşıyan sıfatına sahip olmasına bağlıdır. Bu çerçevede taşıyan, deniz yolu ile yük taşıma taahhüdünde bulunan kişidir ki, dava konusu taşımada bu kişinin davacı olduğu açıktır. Esasında taraflar arasında tartışma konusu da olmamakla birlikte, dosyada mevcut konişmentolardan ve keza davalı ile arasındaki mail yazışmalarından davacı, taşıyan olarak görünmektedir. Nitekim TTK m 1238/1 uyarınca da konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi ad ve hesabına İmzalanan kişi taşıyan sayılmaktadır ve dosyaya ibraz edilmiş tüm konişmentolarda davacı taşıyan olarak görünmektedir Şu halde huzurdaki dava konusu takımada davacı ... ... ve Ticaret taşıyan sıfatını haiz olmakla, aktif husumet ehliyetine sahiptir.
Pasif husumet ehliyeti, dava konusu deniz yolu ile yük taşıma (navlun) sözleşmesinde davalının taşıtan veya gönderilen sıfatına sahip olmasına bağlıdır. Bu kapsamda davalı ... Tic. Ltd. Şti., dosyaya ibraz edilen konşimentolardan sadece birinde ( ... Nolu Konişmento) Shipper (yükleten/taşıtan) olarak görülmekte ve fakat diğer herhangi bir konişmentoda ise yer almamaktadır. Bu sebeple konişmentolardan harekete davalının taşıtan olduğuna hükmetmek mümkün olmamaktadır. Ancak konişmento taşıma sözleşmesinin taraflarını ve özellikle taşıtanı ispata yarayan yegane belge de değildir. Hatta taşıtan çoğu halde konişmentoda yer almaz veya shipper olarak göıunür ki, shipper hanesinde yer alması da onun taşıtan olduğunu ispata yeterli gelmemektedir Zira taşıtan ve yükleten her zaman aynı kişi olmayabilir ve gerçekten bazen konişmeioda shipper olarak görünen kişi sadece yükleten sıfatı ile navlun sözleşmesine dahil olmaktadır. Dolayısıyla shipper hanesinde adı olsun olmasın, taşıtanın sıfatını tayin için diğer bilgi veya belgelere ihtiyaç vardır ki bu da çoğunlukla uygulamadaki en yaygın şekli ile taşıyanla arasındaki mail yazışmaları ile mümkün olmaktadır. Nitekim huzurdaki davaya konu uyuşmazlıkla da durumun bu şekilde olduğu anlaşılmaktadır Zira dosyaya ibraz edilen 5 Mayıs 2019 ve devamındaki mail yazışmalarında, mail adresi uzantılarından (@ ... com; ( ... com) davacı ile davalı tarata ait olduğu tarafımızca değerlendirilen yazışmalarda taraflar arasında navlun sözleşmeleri akdedildiği, davalının bu yazışmalarda deniz yolu ile yük taşıtan taraf olduğu ve dolayısıyla taşıtan sıfatına sahip olduğu tespit edilebilmektedir. Şu halde, işbu (taşıtan) sıfatına bağlı olarak davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmaktadır.
TTK madde 1200'ün açık hükmü uyarınca taşıtan navlun ücretinin borçlusudur ve davalı da taşıtan sıfatı ve bilirkişi raporuyla tesbit olunan defter kayıtlarından hareketle, varlığı tespit edilen navlunun borçlusudur. Liman masraflarından sorumluluk hususunda ise; iş bu masrafların niteliğini; daha açık ifade ile bu masrafların navlun ücretine dahil olup olmadığını tayin gerekir. Bu bağlamda dikkate alınması gereken düzenleme TTK m. 1203 olacaktır, zira söz konusu hükümde her ne kadar gönderilenin yükümlülüğü düzenlenmiş de olsa; iş bu maddede geçen alacakların gönderilen tarafından ödenmemesi halinde, sorumluluk yine taşıtanda olacağından, maddede yer alan alacaklar, aynı zamanda taşıtanın da navlun borcunun kapsamındadır. Bu bağlamda, hükümde gönderilen ve dolayısıyla taşıtan, sözleşme veya konişmento yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları vermek ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekte yükümlü kılınmıştır. Nitekim liman masrafları da kaptan veya taşıyan tarafından, yükle ilgiliyi temsilen yapılan işlemlerdir ve bu yönüyle TTK m 1203'te geçen başka masraflar kaleminden olup, gönderilen ve taşıtanın sorumluluğundadır.
Davacı yan 17.06.2019 tarihli icra takibinde takip tarihinden itibaren %9 yasal faiz talep etmiştir. Bir alacağa faiz talep edilebilmesi için ödeneceği tarihin kesin olarak belli olması ya da karşı borçlunun bir ihtar ya da ihbarla temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Dosya incelemelerimizde, davacı yan TTK 10. uyarınca karşılıklı bir anlaşma ve belirlenmiş bir vadeye ilişkin belge ve yine herhangi bir ihtar dosyaya sunmamıştır. Bu nedenlerle takipten önce faize davacı taraf hak kazanmamıştır.
İcra dosyaları incelendiğinde; Davalı/Borçlu şirketin TC ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasındaki icra takibe dayanak olan faturaları ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, ancak Borçlu/Davalı Vekilinin 16.07.2019 Tarihinde dosya kapak hesabının yapılmasını vekaleten talep ettiği ve Borçlu vekilinin T C ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosya kapak hesabı olan 8.864,66 TL.'yı ... Bankası T.A.O'nun Iban numarasına yatırdığı,Davacı şirketin davalı yan ile aralarında bulunan ticari ilişkide USD ve TL para cinsinden cari hesap kullanarak alacağını takip ettiği ve davalı yana düzenlediği faturaları USD para cinsinden düzenlenen faturalar olduğu görülmektedir. T.C. ... İcra Müdürlüğii'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile T.C. ... İcra Müdürlüğümün 2019/... Esas sayılı dosyalarındaki alacaklı şirketlerin farklı şirketler olduğu (... ... ve Ticaret A Ş. ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ), borçlu şirketin ise aynı şirket olduğu (... Tic. Ltd. Şti), Davacı şirket ile dava dışı ... A Ş arasında cari hesaba istinaden ticari ilişkinin bulunduğu anlaşıldığından mükerrerlik iddiası yerinde görülmemiştir.
Dosya mevcudu, alınan usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu, davacı ve davalı şirketin ticari defterleri, icra ve dava dosyası ile bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel ve taşıma yönünden tetkiki sonucunda, davacı şirkete ait 2019 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2019 yılı ticari defterlerinin TTK Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, ... San ve Tic Ltd Şti ye ait 2019 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve ... San ve Tic Ltd Şti 'nin 2019 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı ... San ve Tic Ltd Şti.'nin 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirkete ait 2019 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulune uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2019 yılı ticari defterlerini TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2019 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır. Davacı yanın düzenlediği navlun faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17/06/2019 tarihi itibariyle davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den 4.954,50 USD alacağının olduğu, Davalı yanın dava ve icra takibine konu olan faturalardan toplamı 825,00 USD bedelindeki iki adet faturayı ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, ancak toplamı 4.129,50 USD bedelindeki beş adet faturayı ticari defterlerinde kayıt altına almasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17.06.2019 tarihi itibariyle 4 129.50 USD borcunun bulunduğu davalı şirketin icra takip tarihi olan 17/06/2019 tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından ispatlanan, kısmen haklı ve yerinde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı yanın icra inkar tazminatına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde ise; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit bir alacak niteliğinde olması gerekir. Genel bir kavram olarak, likit alacak tutarı belli, muayyen, bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek, miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yok ise likit bir alacaktan söz edilemez. (YHGK 17/10/2012gün 2012/9-838-715 sayılı İlam) Somut olayda, davalı tarafından tespit edilebilir bir alacak söz konusu olduğundan, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyada yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 4.129,50 USD üzerinden devamına, asıl alacak 4.129,50 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a madde ve fıkrasına göre faiz işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Kabul edilen asıl alacak 4.129,50 USD'nin %20'si oranında hesaplanan 5.112,321 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 1.664,30 TL'den peşin alınan 530,67 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.133,63 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 530,67 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 2.351,37 TL'nin ( 54,40 TL başvurma harcı, 58,5 TL posta gideri ve 1.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.491,29 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 788,09 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.085,83-TL sinin davalıdan, 234,17-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır