T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/193 Esas
KARAR NO: 2021/256
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/07/2020
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının yurt içinde ve yurt dışında taşımacılık alanında faaliyet gösteren bir lojistik firma olduğunu, davalının gönderici ve taşıtanı olduğu ... numaralı konteyner muhtevası yükün deniz yolu ile İstanbul ... limanından Amerika Birleşik Devletlerinin Houston limanına taşınması işinin 18.09.2019 tarihli ... numaralı fiili taşıyan konşimentosu ile davacı tarafından gerçekleştirildiğini, yükün 18.12.2019 tarihinde boşaltma Hmanma ulaştığını, yükün alıcısı tarafından teslim alınmadığını, teslim alınmayan yük sebebi ile oluşan demuraj vb. alacakları için haklarının saklı olduğunu, taşıma organizasyonu gereğince tamamlanması üzerine davalıya 19.09.2019 tarihli ... numaralı ve 2.850,00 USD bedelli navlun faturasının kesilerek gönderildiğini, davalı tarafından faturaya itiraz edilmeyerek kabul edildiğini, davalının borca itiraz dilekçesinde davacının yükü 28 gün içinde teslim etmeyi taahhüt ettiğini iddia ettiğini, davacınm hiçbir şekilde transit süre ile ilgili bir taahhüdünün mevzubahis olmadığını, mübrez konşimentonun incelenmesi ile taşımanın konteyner sahasından konteyner sahasına CY/CY üstlenilmiş olduğunun görülebileceğini, taşıma konusu konteyner boşaltma limanına indirilmekle taşıyan da taşıma muamelesinin tamamlamış ve navluna hak kazandığını, alacağın tahsili amaçlı olarak davacı tarafından davalı aleyhinde ... tera Dairesinin 2020/... E, Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini takibin durduğunu belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile, ... İcra Dairesinin 2020/... E. Sayılı dosyası ile geçilen icra takibine davalının itirazının iptali ile takibin devamını, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt veremediği anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan navlun alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın, davacı tarafça alacağa konu hizmetin taşıma taahhüdüne uygun olarak ifa edilip edilmediği, taşımada gecikmenin söz konusu olup olmadığı ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu ... aleyhine 02/03/2020 tarihinde toplam 2.850,59.USD (17.806,21.TL)'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 11/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 17/03/2020 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 07/07/2020 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 09/04/2021 tarihli raporda, Davalının dava konusu taşımada taşıtan sıfatında olduğu, aynı zamanda taşıma işini organize etmek üzere davacı şirket ile anlaştığının taraflar arasındaki yazışmalardan tespit edildiği, Taşımanın 2 aktarma limanına uğrayarak toplam ölgünde tamamlandığının taşıyanın internet sitesinden tespit edildiği, buna göre yaklaşık 14 günlük bir gecikme oluştuğunun tahmin edildiği, taşıyanın bu taşıma için normalde 40-47 gün süre öngördüğünün internet sitesinde raporun düzenlendiği tarihte görüldüğü ancak bunun bir taahhüt olmadığı, taraflar arasında böyle yazılı bir taahhüt var ise bunun dosyadaki delillerde bulunmadığı, Bu tür uzun mesafeli ve birden çok aktarma limanı içeren taşımalarda gecikmelerin yaşanabildiği, bu gecikmelerin özellikle aktarma limanlarında bir sonraki geminin varışındaki gecikmeden dolayı diğer aktarma limanındaki geminin yükleme tarihinin kaçırılması gibi sebeplerden kaynaklanabildiği, davalı şirketin teslimatın zaman sınırı konusunda bildirimi varsa da bunun dava dosyasında bulunmadığı, Gecikmeyle İlgili olarak sadece standart taşıyan konşimentosunda (https://www.zim.com/tr/he{p/bl-temıs-and-conditions) yapılan incelemeye göre, konşimentoda gecikme maddesinin olduğu (madde 5) bu maddeye göre, gecikmeden dolayı yükte bozulma ve hasarlanma olmadığı da düşünüldüğünde, taşıyana konu taşımadaki gecikmeden dolayı bir sorumluluk yüklenemeyeceğinin anlaşıldığı, Buna göre taraflarca kurulan anlaşma sonucunda yükün .../Türkiye'den Houston/ABD'ye taşımasının yapıldığı,: dava konusu navlun alacağına ilişkin taşıma hizmetinin ifa edildiği, 2.850 USD navlun tutarının dava konusu taşıma için makul ve piyasa koşullarına uygun olduğu, Davacının yasal defter kayıtlarında; Davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 19.09.2019 tarih ... seri nolu fatura bedeli 2.850 USD karşılığı 16.183,72 TL.'nin davalı hesabına borç kaydedildiği ve davacının iş bu fatura karşılığında 02.03.2020 icra takip tarihi itibarıyla 2.850 USD karşılığı 16.929,57 TL. alacaklı gözüktüğü, ... Vergi Dairesi Müdürlüğümün 20.01.2021 tarih E... sayılı cevabi yazısında; davalının İşletme Hesabı Esasına göre defter tutmakta olduğu, talep edilen Ba/Bs formlarının bulunmadığı, işletme hesabı esasına tabi olan mükelleflerin ise Ba-Bs bildirim verme zorunluluğunun bulunmadığının bildirildiğine ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Dosyaya davaya konu taşımaya ilişkin olarak ... numaralı konşimento sunulmuş olmakla, bu konşimentoya göre gönderen davalı ..., alıcı dava dışı ... LLC olup, 12 koli şeker hamurunun ... Limanı'ndan ... Limanı'na ... Limanlarında toplamda 2 aktarma ile Zim Integrated tarafından taşındığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu malların satışı için Davalı ... tarafından dava dışı alıcı/gönderilen ... adına 02/08-2019 tarihinde ... numarası ile tanzim edilen faturada tutarın 26.124 USD olduğu, teslim şeklinin FOB olduğu, ödemenin peşin olduğu, net ağırlığının 9060kgs ve brüt ağırlığının 9950 kgs olduğu kayıt edilmiştir.
Dosyaya sunulan ve dava konusu olan Navlun faturası incelendiğinde ise, 19/09/2019 tarihli navlun faturasının davacı ...Ş. tarafından davalı ... adına tanzim edilmiş olduğu, toplam tutarın 2.850 USD olduğu, konu taşımaya ait detayların yer aldığı ve dava konusu taşımaya ait olduğu görülmektedir. Faturanın yükleme tarihini izleyen gün düzenlendiği görülmektedir.
Dosyaya celp edilen ... Gümrük Müdürlüğü nezdindc tanzim edilen ... numaralı 09/09/2019 tarihli Gümrük Beyannamesinin dava konusu taşımaya ait olduğu, taşıma şeklinin FOB olduğu, 18/09/2019 tarihinde kapandığı, yükle ve taşımayla ilgili diğer bilgilerin konşimento ile uyumlu olarak yer aldığı görülmektedir.
Taşıma ya da navlun sözleşmesi dava dosyasına sunulmamakla birlikte taraflar arasındaki e- posta yazışmaları incelendiğinde, konu taşıma için davalı ...'NIN taşıma işlerini organize etmesi için davacı ...Ş. ile anlaştığı bu anlaşmada yükleme tarihleri ve ücretin görüşüldüğü ancak tahmini teslimat tarihi taahhüt edilmediği görülmektedir.
Dosyada alınan bilirkişi raporundaki teknik bilirkişilerce, dava konusu taşımada olduğu gibi .../Türkiye'den Houston/ABD'ye yükün kaç günde teslim edileceği ile ilgili dava konusu yük taşıyanı ve benzer hizmetleri veren diğer taşıyanların internet sitelerinde bu hizmetler araştırılmıştır. Dava konusu taşımayı gerçekleştiren taşıyan dava dışı ... LTD'NİN internet sitesindeki sorgulamada konu taşıma için yine taşımadaki rotayı izlediği ve aynı aktarma limanlarına uğrak yaptığı görülmektedir. Bu programa göre bakıldığında 36 gün toplam seyir günü ve 11 günlük aktarma limanlarında toplam bekleme ile taşıma için tahmini toplam 47 güne kadar süre öngörülürken, dava konusu taşımanın 37 gün toplam seyir ve 24 gün aktarma limanlarında toplam bekleme olarak gerçekleştiği, bu sürelere göre yaklaşık 14 günlük bir gecikme oiuştuğu ve gecikmenin çoğunun aktarma limanlarında aktarma gemilerini beklerken oluştuğu bilirkişilerce raporlanmıştır. Ancak dosyaya gecikme nedeni ile davalının zararının oluşup oluşmadığı ve ne kadar zararının bulunduğuna dair herhangi bir delil sunulmuş değildir. Kaldı ki taraflar arasında taşıma süresine ilişkin bir taahhütname bulunduğuna dair de dosyaya somut bir delil sunulmuş değildir. Taşımaya konu konşimentoda bulunan gecikmeye dair 5. Madde kapsamında değerlendirme yapıldığında ise yükte bozulma ve hasarlanma olduğuna ilişkin dosyaya bir delil sunulmadığından davacıya bu hususta bir sorumluluk yüklenemeyeceği mahkemece kabul olunmuştur.
Davacıya ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise, davalı adına tanzim edilen 19/09/2019 tarih ... seri numaralı 2.850 USD karşılığı 16.183,72 TL'nin davalı hesabına borç kaydedildiği ve davacının bu fatura karşılığı dava miktarı asıl alacak tutarında alacaklı olduğu tespit olunmuştur. Davalı ise mahkeme ara kararına karşın ticari defterlerini inceleme günü ibraz etmemiş olup, mahkemece bağlı bulunduğu Vergi Dairesi'ne BA/BS formlarının celbi için yazılan müzekkere cevabına göre davalının işletme esasına tabii mükellef olması nedeni ile BA/BS bildirimi verme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda açıklanan nedenlerle, davacı tarafça alacağa konu hizmetin ifa edildiği ve davaya konu navlun bedelinin ödenmediği, davalı borca itiraz dilekçesinde taşımada gecikmeden bahsedilmişse de bu hususta davalı zararının ortaya konulamadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ancak davacı tarafça davalının icra takip tarihi öncesi usule uygun olarak temerrüde düşürüldüğü dosya kapsamında anlaşılamadığından davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 2.850,00USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, Asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazla dair talebin REDDİNE,
-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 3.556,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2-Karar harcı olan 1.216,09.TL'den peşin alınan 214,73.TL'nin mahsubu ile bakiye 1.001,36.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 214,73.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.006,40.TL'nin ( 54,40TL başvurma harcı, 152,00.TL posta gideri ve 1.800,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.005,79.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı için takdir edilen 4.080,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.319,60-TL sinin davalıdan, 0,40.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalıdır