T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/210 Esas
KARAR NO: 2020/330
DAVA: Tazminat, Kanuni Rehin Hakkı Tanınması
DAVA TARİHİ: 15/01/2009
KARAR TARİHİ: 02/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat, Kanuni Rehin Hakkı Tanınması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin satıcısı olduğu 11.000 ton klinker yükünün İskenderunda tanzim edilen 11/09/2008 tarihli konşimento tahtında " ... " gemisi ile Gürcistan'ın Poti limanına taşındığını , boşaltma limanında taşımaya konu emtiayı temsil eden konşimento ibraz edilmeksizin taşıyan tarafından yükün teslim edildiğini, mal konşimentosuz olarak teslim edildiğinden müvekkilinin zarara uğradığını taşımaya konu malın bedelinin 682.000 Usd tutarında olduğunu, alıcı ... şirketi tarafından 281.700 Usd tutarında ödeme yapıldığını geriye kalan 400.300 Usd nin müvekkiline ödenmediğini , satım parasının ödenmesinin alıcının asli borçlarından olması nedeni ile ... ın bakiye mal bedelini ödemek ile yükümlü olduğunu aksi halde sebepsiz zenginleşmiş olacağını taşımanın yapıldığı gemi donatanı olan 1 nolu davalınında tahsil edilmeyen mal bedelinden dolayı diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400.300 Usd nin bankaların dövize uyguladıkları en yüksek banka reoskont faizi ile birlikte BK nın 208. maddesine göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline , sözkonusu alacak TTK nın 1236/1237. Maddeleri uyarınca gemi ve teferruatı üzerinde kanundan doğan rehin hakkı verdiğinden, alacağın rehinli maldan tahsil edilebileceği hususunun tespitine gemi üzerine ihtiyati tedbir kararı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı gemi donatanı ... Co'ya izafeten acentesi ... Nakliyat Şirketine karşı dava yöneltilmiş olup taşımaya ilişkin hazırlık mektubunda ... donatanın acentesi olarak gösterildiğinden donatana izafeten ... şirketine karşı dava yöneltilmesinde usulsüzlük bulunmadığı kabul edilmiştir. ... şirketine acente sıfatıyla tebligat yapılmış olup, davaya cevap verilmemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu taşıma sözleşmesinin ... şirketi tarafından imzalandığını, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığından kendisine husumet yöneltilmeyeceğini,taşıma sözleşmesinde tahkim şartının düzenlendiğini bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu ayrıca davacının yurtdışına satmış olduğunu mal bedelinide tahsil ettiğini savunarak davanın görev, husumet ve esas yönünden reddini istemiştir.
Dava, davacının Gürcistan'a sattığı malların davalı taşıyıcı tarafından konşimento ibraz ettirilmeden malın alıcıya teslim edilmesinden kaynaklanan zararın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından 09/03/2016 tarihinde verilen ilk hüküm ile "donatan ... Co.'ya izafeten acente ... Ltd. Şti.'ne karşı açılan davada, dava konusu taşımaya ilişkin hazırlık mektubunda davalı şirketin acente olarak gösterilmesi sebebiyle bu şirkete husumet yöneltilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, davacı tarafından Gürcistan'a satılan emtia için 01.09.2008 tarihli 682.000 USD tutarında fatura düzenlendiği, bu fatura karşılığında kısmen ödeme yapıldığı, davacı defterlerine göre 400.293 USD bakiye alacağın kaldığı, taşıyıcı şirketin konşimento ibraz edilmeksizin yükü alıcısına teslim ettiği, bu sebeple bakiye alacağın tahsil edilemediği, davalı gönderilen ... Ltd.'nin satın aldığı emtia bedelini ödemekle yükümlü olduğu, davalı donatan/ taşıyıcının 6762 sayılı TTK'nin 1102. maddesi uyarınca konşimentonun teslimi şartını gerçekleştirmeden malı gönderilene vermesi sebebiyle müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 400.293 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline" karar verilmiştir.
İşbu karar davalı gemi donatanı vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin yapmış olduğu temyiz incelemesi sonucunda özetle "Davacının, davalı ... Ltd. tarafından teslim alınan emtia bedelinin eksik ödendiğini ileri sürdüğü, bu nedenle zarara uğradığını iddia etmiş olup malın davalı ... Ltd.'ye teslim edildiği ve ... Ltd. tarafından kısmen ödeme yapıldığının uyuşmazlık dışı olduğu, ibraz edilen 11.09.2008 düzenleme tarihli konişmentoda gönderen davacı, gönderilen ise ... Ltd. olarak gösterilmiş, konişmento içeriğinde yükün bedelin ödenmesinin sağlanmasından sonra gönderilene teslim edileceği yönünde davalı taşıyıcıya bir görev verilmediği, davacı tarafından da davalı taşıyıcının, ancak satılan emtia bedelinin tahsilinin sağlanmasını müteakip gönderilene teslim edilmesi gerektiği ya da konişmentonun başka bir alıcıya ciro ve teslim edildiği iddia ve ispat edilmediği, olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nin 1102. maddesinde, konişmento gereğince kendisine mallar teslim edilecek olan veya konişmento emre yazılı ise ciro ve teslim ile kendisine devredilmiş olan kimsenin, malları teslim almaya salahiyetli olduğu, konişmento birden çok nüsha olarak tanzim edilmişse malların, bir tek nüshanın salahiyetli hamiline teslim edileceği belirtildiği, 6762 sayılı TTK'nin 1102 ile 1108. maddelerinde malın gerçek sahiplerine tesliminin sağlanmasının amaçlandığı, somut uyuşmazlıkta da emtianın taşıyıcı tarafından konişmentoda gösterilen gönderilene teslim edilmesi, davacının düzenlediği satış faturasının davalı gönderilen ... Ltd.'ye hitaben düzenlenmesi, gönderilen tarafından mal bedelinin kısmen davacıya ödenmesi karşısında taşıyanın da ödenmeyen emtia bedelinden sorumlu tutulamayacağına" karar verilerek hüküm davalı taşıyıcı yararına bozulmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşımada emtianın, davalı taşıyıcı tarafından varma yerinde konişmentoda belirtilen gönderilene teslim edildiği, konişmentoda yük bedelinin ödenmesinin sağlanmasından sonra emtianın gönderilene teslim edileceği konusunda davalı taşıyana bir yükümlülük yüklenmediği, bu nedenle davalı taşıyıcının ödenmeyen mal bedelinden dolayı sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığından, açıklanan nedenlerle davalı taşıyıcı hakkında açılan davanın reddine, davalı ... Ltd hakkında daha önce verilen hüküm kesinleşmiş olduğundan bu davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... Ltd hakkında verilen karar kesinleşmiş olduğundan bunun yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Davalı ... ... gemisi donatanı ... hakkında açılan davanın REDDİNE,
3-Harç ilk kararda hesaplandığından yeniden takdirine yer olmadığına,
4-Davalı ... ... Gemisi Donatanı/Taşıyanı ... Co'nun Acentesi ... Ltd Şti vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 103.660,05 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/12/2020
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır