T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/250 Esas
KARAR NO:2022/357
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:25/08/2020
KARAR TARİHİ:08/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ... nolu Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalısı... Lojistik ve Tic. A.Ş firmasının faaliyet sahası içerisinde vuku bulabilecek rizikoların teminat altına aldığını, müvekkili şirketin sigortalısı dava dışı...’ın müşterisi olan ... Çelik Sanayi Ve Ticaret A.Ş isimli firma tarafından toplam 87 adet Çelik Bobin’in İskenderun limanından ...-Belçika Limanına taşınması için... firması ile bir navlun sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye binaen... tarafından ... numaralı ve 31.8.2018 tarihli bir ara konşimento tanzim edildiğini, söz konusu yüklerin İskenderun Limanı’ndan ... Limanı’na fiilen taşınması işi de... firması tarafından ... A.Ş.’ye tevdi edildiğini ve ... tarafından ... numaralı bir ana konşimento düzenlendiğini, taşıma işini organize eden müvekkil şirketin sigortalısı... firmasının yükleme yapmadan önce yükleme limanında ilgili emtianın istifi ve bağlanması (lashing) hizmeti için davalı firmalardan profesyonel hizmet alımında bulunduğunu, davalı ... Liman Hizmetleri Şirketi tarafından ilgili çelik rulo bobinlerin 62 adet 20 inçlik konteyner içerisinde sabitlenmesi ve bağlanması (lashing ve securing) işlemi yükleme limanı olan Limak İskenderun limanında 30.8.2018 tarihinde gerçekleştirildiğini, ilgili firma yükleri konteyner içerisinde deniz taşımasına uygun olacak şekilde istifleyerek bağlanması konusunda hizmet veren bir firma olup hizmete ilişkin olarak 03.09.2018 tarihli ve ... seri numaralı bir fatura düzenleyerek...’a ilettiğini, davalılardan ... Mühendislik Şirketi tarafından ise, ... tarafından verilen hizmeti müteakiben ilgili lashing ve istifleme işleminin usulüne uygun yapıldığı ve yüklerin bu şekilde yolculuğa elverişli olduğuna dair sertifikasyon hizmeti verilerek bu hizmetine ilişkin olarak...’a ... seri numaralı ve 25.9.2018 tarihli fatura tanzim edildiğini, söz konusu kargonun istifinin ve bağlanmasının deniz taşımasına uygun olduğunu teyit eden 31.8.2018 tarihli ... tarafından “....” (...) bir sertifika da ayrıca tanzim edildiğini, 04.09.2018 tarihinde ... gemisine yüklenerek tahliye limanı olan ... limanına doğru yola çıktığını, söz konusu gemi ve yükler aktarma limanı olan ... limanına 8.9.2018 tarihinde ulaştığını ve burada söz konusu konteyner başka gemiye aktarılmak üzere ... üzerinden tahliye edildiğini, ilgili tahliye işlemleri sırasında ... numaralı konteynerin alt tabanının kırıldığı liman görevlileri tarafından tespit olunduğunu ve bunun üzerine söz konusu konteyner içerisinde yer alan yük ... ...-7 numaralı üstü açık başka bir konteynere yüklenerek mühürlendiğini, 12.9.2018 tarihinde söz konusu 61 konteyner ... Limanı’ndan ... A isimli gemiye yüklenerek bir sonraki aktarma limanı olan ... limanına doğru yola çıktığını, 17.9.2018 tarihinde 2. Aktarma limanı olan ...’e varan konteynerler aktarma işlemi için ... A gemisinden tahliye edildiği esnada liman elleçleme görevlileri söz konusu konteynerlerden ... ...-2 ile ... ...-9 numaralı konteynerlerin hasarlı olduğunu rapor ettiklerini, söz konusu hasar bildirimi üzerine aktarma limanı olan ...’de 19.9.2018 tarihinde bir sörvey çalışması gerçekleştirilidiğini ve müteakiben 21.9.2018 tarihinde hasarlı konteynerler cross-stuffing (başka boş bir konteynere aktarma) işlemine tabi tutularak tekrardan yüklendiğini, söz konusu hasara ilişkin tanzim edilen sörvey raporunda da açıkça konteyner içerisindeki sabitleme ve istifleme işleminin hatalı olduğu belirtildiğini, yine bu tarihte bu defa nihai tahliye limanına yola çıkmak üzere ... isimli gemiye yüklenen konteynerlerde yükleme esnasında liman görevlileri tarafından ... ...-6 numaralı konteyner üzerinde de hasar olduğu tespit edildiğini ve bu nedenle söz konusu konteynerin yüklemesi gerçekleştirilmeyip geri kalan 60 adet konteyner nihai tahliye limanına doğru yola çıktığını, söz konusu hasarlı konteyner için de 25.9.2018 tarihinde ...’de ayrıca bir sörvey çalışması yapılmış olup, söz konusu konteyner içerisindeki emtiada diğer hasarlı konteynerler gibi boş ve hasarsız başka bir konteynere 27.9.2018 tarihinde yüklendiğini, söz konusu 60 adet konteynerin nihai tahliye limanı olan ...’e 26.9.2018 tarihinde varışını müteakiben konteynerler 869 numaralı rıhtıma tahliye edildiğini, tahliye esnasında bazı konteynerlerin ağır hasarlandığı ve 11 adet konteynerin alt tabanının yırtılarak buradan her birinin ortalama ağırlığı 25 ton olan çelik bobin yükünün sallandığının tespit edilmesi üzerine bu 60 konteynerden yalnızca nispeten daha az hasarlı olan 49’u bu rıhtımdan “...” isimli mavnaya (barge) yüklenerek nihai alıcılarına teslim edildiğini, emtianın alıcılarına tesliminin ardından boş konteynerler fiili taşıyan ...’ın ...’te yer alan deposuna getirildiğini, burada boş konteyner üzerinde Van ... Marıne isimli sörvey firması tarafından yapılan incelemeler neticesinde söz konusu konteyner tabanlarının tümünün ağır hasar aldığı tespit edildiğini, söz konusu raporda ilk etapta ağır hasarlı olan 11 konteyner üzerinde inceleme yapıldığını ve meydana gelen hasarın açıkça konteyner içerisindeki emtianın düzgün bağlanmadığı ve bu sebeple yükün konteynere zarar verdiği tespit edildiğini, yine söz konusu raporda geriye kalan 49 konteynerin de muhakkak bir incelemeye tabi tutulması gerektiği belirtildiğini, sörvey çalışmasının sonucunda bağımsız denetim firması yüklere ait istifleme ve bağlama işleminin doğru yapılmadığını, konteyner içerisinde yük dağılımının doğru olarak hesaplanmadığını 16.10.2018 tarihli sörvey raporuyla tespit ettiğini, 60 konteynerin tümü üzerinde yapılan sörvey incelemesi ... ve davalı ... firmasının temsilcisinin de katılımı ile 22.2.2019 tarihinde gerçekleştirildiğini, diğer davalı ... firmasının yetkilisi davet edilmesine rağmen sörvey incelemesine katılmadığını, yapılan ekspertiz çalışması neticesinde tanzim edilen raporda konteyner içerisinde emtianın çok ağır yük (xh-extra heavy) kategorisinde bir yük olduğu ve konteynerlerin nasıl yüklenmesi ve özellikleri ile ilgili olarak tüm dünyada kabul gören referans kaynak kitap olan TIS-GDV Konteyner el kitabında da bu tür yüklerin emniyetli olarak konteyner içerisine yüklenmesi sırasında takip edilmesi gereken kuralların açıkça hilafına olduğu tespit edildiğini, dava dışı fiili taşıyan ... firması tarafından müvekkili şirketin sigortalısı olan dava dışı...’a bir ihtar gönderilerek ... numaralı konşimento tahtında taşıması gerçekleştirilen yüklerin taşındığı konteynerler üzerinde meydana gelen hasara nedeniyle hasar tazminatı olarak toplamda 155.303,15 Euro (16.617,45 Euro Operasyonel masraflar ve Euro 138.685,79 hasarlı konteyner bedeli) talep edildiğini, ihtarnameyi tebellüğ eden müvekkili şirketin sigortalısı... aynı şekilde hasarın meydana geliş nedeninin davalılar tarafından verilen kusurlu hizmet olması sebebiyle her 2 davalıya da ayrı ayrı ihtarnameler gönderdiğini ve meydana gelen hasar sebebiyle ... firmasına herhangi bir tazminat ödenmesi halinde bu tutarın aynı şekilde davalılara rücu edileceğini ihtar ettiğini, fiili taşıyan ... tarafından müvekkili şirketin sigortalısı olan... firması aleyhine .... İcra Dairesi .... sayılı dosyalar tahtında 16.617,45 Euro Operasyonel masraflar ve 138.685,79 Euro hasarlı konteyner bedeli için ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takiplerine bağlı ödeme emirlerine itiraz eden... firması fiili taşıyan ... arasında mutabık kalınan hususlar dahilinde bir protokol düzenlenerek söz konusu iki icra takibi için ve meydana gelen hasarla ilgili olarak ...’ın tüm taleplerinin tatmin ve tazmin edilmesi karşılığında toplamda 78.000 Euro ...’ın vekilinin banka hesabına sigortalı... tarafından ödenerek taraflar birbirlerini karşılıklı olarak ibra ettiklerini, ...’ın ... ile yapmış olduğu anlaşmaya istinaden ... numaralı nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalısı...’a ilgili muafiyet primi düşüldükten sonra 02.01.2020 tarihinde toplamda 73.481,94 Euro sigorta tazminat ödemesi yaptığını ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, talep konusu alacak 73.481,94 Euro’nun dava tarihinden itibaren Euro cinsinden mevduata uygulanacak en yüksek faizin fiili ödeme tarihinde hesaplanacak kur üzerinden davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Tahliye Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşıma işleri komisyoncusu... Lojistik, ... Çelik Sanayi Firmasına ait 87 adet çelik bobinin İskenderun Limanından Belçika'nın ... Limanına taşınması konusunda, ... Lojistik ile bir navlun sözleşmesi düzenlediğini, ..., işbu navlun hizmetinin yapılması için, fiili taşıyan ... A.Ş ile anlaştığını, ... navlun konusu yükün, ... tarafından temin edilen konteynerlere istiflenmesi ve yüklenmesi için davalı müvekkil ... ile anlaşmış olup, müvekkili tarafından verilecek bu hizmetlerin usulüne uygun yerine getirildiğinin belgelenmesi için de diğer davalı ... firması ile anlaştığını, navlun kapsamında ... Limanında 2 adet, sonrasında uğranılan ikinci Liman ...'de 2 adet, teslimatın yapıldığı ... Limanında ise 11 adet konteynerde hasar olduğu tespit edildiğini, hasarlı konteynerlerde yapılan yurt dışı survey raporlarında bu hasarın müvekkili şirket tarafından yapılan istiflemeden kaynaklandığı belirtildiğini, somut olayda ilk ulaşılan limanda sadece 2 konteynerde ortaya çıkan hasarın istifleme hatası olduğuna ikna olan basiretli bir taşıyıcının kalan konteynerlerdeki istifi kontrol etmesi, istiflemeyi gerekiyorsa yeniden yapması ve bu şekilde diğer limanlarda uğradığı zararı önlemesi bekleneceğini, yüke elverişli bir konteyner tedarik etmekte kusurlu olan taşıyan, bu konteynerleri gemiye yükletmemesi, dikkat ve özen borcuna uygun davranarak geminin yüke elverişsizliğini önlemesi gerektiğini, ayrıca sigortalının zararı arttırmama ve gerekli önlemleri alma sorumluluğuna da aykırı hareket ettiği, bu nedenle zararın artmasına taşıyan kendi kusuru ile neden olduğunu, konteynerin yüke elverişli olup olmadığının tespiti, Türkiye'nin de 08.08.2014 tarihinden bu yana taraf olduğu 1972 tarihli “Emniyetli Konteyner Hakkında Uluslararası Sözleşme" (CSC) hükümlerine göre belirlendiğini, bir konteynerin, sahip olduğu tür ve vasfına göre sahip olması gereken nitelikler, teknik ölçütler ve uygulanacak testler CMC ve “Uluslararası Standartlaştırma Organizasyonu (ISO)" tarafından belirlendiğini, bir konteynerin objektif olarak yüke uygun olması onu tek başına fiili olarak içinde taşınacak eşya için de uygun olduğu anlamına gelmeyeceğini, konteynerin içine fiilen konulacak eşya için uygun yani subjektif açıdan yüke elverişli olması gerektiğini, daha önceki taşıdığı ıslak yükler ya da bakımsızlık nedeniyle konteyner tabanın, korozyon (paslanma) sonucu taşınacak ağır eşyaya uygun olmaması subjektif açıdan yüke elverişsiz olduğunu gösterdiğini, yüke, gemiye ve eşyaya uygun konteyner tedarik etme, tedarik edilen konteynerlerde gizli ve yapısal ayıpları araştırma sorumluluğu müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirket, mesleğin ve işin gerektirdiği özene azami riayet ederek yükleme ve istifleme işlemlerini yerine getirdiğini, müvekkili şirketin yükleme ve istifleme faaliyetlerini yürüten yetkilisi, yükleme ve istifleme aşamasında, yükün ağır olduğunu, bu nedenle konteyner tabanlarına tahta ve palet konulması gerektiğini, lashing işleminin çelik halatla yapılarak üstten çember atılması gerektiğini mail ile... yetkilisine ilettiğini, bu konudaki önlemler, ... ile sürekli iletişim halinde kalınarak, onların bilgisi ve onayı ile gerçekleştirildiğini, müvekkili şirket yetkilisi, istiflemenin oldukça riskli olduğu aşağıda alıntı yapılan mail ile... yetkilisine iletildiğini, müvekkilinin yükleme ve istifleme faaliyetlerini... ve ... firması ile sürekli iletişim ve iş birliği içinde yerine getirdiğini, ... taşıyan sıfatı ile, ... ise fiili taşıyan sıfatı ile yüke elverişli konteyner kullanmamak suretiyle gemiyi denize, yola ve yüke elverişli bulundurma zorunluluğunu yerine getiremediğini, yüke elverişli olmayan konteyner kullanımı sonrası konteynerlerde ortaya çıkan zararlardan taşıyanın kendisi sorumlu olduğunu, donatanın emrine uyması kaptanı sorumluluktan kurtarmayacağını, durumu bilerek kaptana emir vermiş olan donatan da sorumlu olduğunu, dolayısıyla kaptan taşıma sırasında gemiyi gereği gibi sevk ve idare edemediği ve zarara yol açmış olduğundan gemi kaptanının bu zararı nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulması mümkün olmadığını, ...'ın yüke elverişli olmayan konteyner tedariki nedeniyle kusurlu olduğunu, ... ile davalı müvekkili arasındaki sözleşmeden kaynaklanan sorumluluk, eser sözleşmesine göre tespit edilmesini, konteynerlerdeki gördüğü açık ayıpları bildirdiğinden müvekkilin kusurundan bahsedilmeyeceğini, konteynerlerde herhangi bir hasar olmaksızın istifleme ve yükleme tamamlandığını, davacının sigortalısı, başta ödeme emrine itiraz ettiğini, akabinde taraflar aralarında sulh sözleşmesi ile kararlaştırılan ödemeyi ifa ederek birbirlerini ibra ettiğini, davacı sigorta firması tarafından yapılan ödemeenin, bir nevi hatır ödemesi olduğunu ve müvekkili şirketin katılımı olmaksızın bahsi geçen tüm işlemlerin taraflar arasında gerçekleştirildiğini beyanla fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... .... Ltd. Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olaya ilişkin olarak navlun kapsamında ... Limanında 2 adet, sonrasında uğranılan ikinci Liman ...'de 2 adet, teslimatın yapıldığı ... Limanında ise 11 adet konteynerde hasar olduğu tespit edildiğini, hasarlı konteynerlerde yapılan yurt dışı survey raporlarında bu hasarın müvekkili şirket tarafından yapılan istiflemeden kaynaklandığı belirtildiğini, davalı ... ... Tahliye Ltd. Şti tarafından ilgili çelik rulo bobinleri ( 62 adet) bağlanması işlemi 30.08.2018 tarihinde gerçekleştirildiğini ve bu bağlama işlemine nezaret etmek üzere müvekkili şirketin görevlendirildiğini, davalı ... Şirketi tarafından bağlama (lashing) işlemi yapıldığını ve bu işlemlerin hepsi müvekkili şirket tarafından fotoğraflandığını ve raporlandığını, nihai olarak 31.08.2018 tarihinde müvekkili şirket tarafından Lashing Sertifikası düzenlenerek... ibraz edildiğini, dava dışı ... ... San ve Tic. A.Ş tarafından taşıması yapılan bu bobinlerden kaynaklı olarak, ... Limanında 2 adet, sonrasında uğranılan ikinci Liman ...'de 2 adet, teslimatın yapıldığı ... Limanında ise 11 adet konteynerde hasar olduğu tespit edildiğini, hasarlı konteynerlerde yapılan yurt dışı survey raporlarında bu hasarın diğer davalı ... tarafından yapılan bir istifleme hatasından kaynaklı olduğu yönünde ekspertiz raporları alındığını, davanın tarafları arasında gerçekleşen mail yazışmalarından da anlaşılacağı üzere, gözetim şirketi olarak emir ve talimat verme yetkisi olmadığı halde işlem yapılırken müvekkili firma yetkilisi tarafından ... yetkilisine yüklemenin daha emniyetli olması için ayrıca çelik halat kullanılmasının daha iyi olması gerektiği bildirildiğini, firma yetkilisi tarafından maliyet sorulduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ise malze ve fiyat konusunda lashing firmasının ilgili olduğunu belirttiğini ve neticede müvekkilinin talebi yerine getirilmediğini, müvekkili şirketin Ticaret Bakanlığı /Ürün Güvenliği ve Denetimi Müdürlüğünce çıkarılan ... S. Tebliğe göre kurulan ve faaliyette bulunan Uluslararası gözetim şirketi olduğunu, gözetim şirketlerinin vermiş oldukları raporlarından dolayı sorumlu olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin vermiş olduğu raporun içeriği itibari ile doğru olduğunu, yüklemenin daha emniyetli olması için gerekli uyarıları yapıldığını, ancak diğer taraflarca bu hususlara itibar edilmediğini, müvekkilinin dava konusu olaya ilişkin bir sorumluluğu olmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472.maddesinde ki halefiyet hükümlerine göre davalılara rücu edilmesi istemine ilişkin olup davada, sigorta poliçesi kapsamında kalan taşımada kullanılan konteynerlerde taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısı...’a muafiyet primi düşüldükten sonra 02.01.2020 tarihinde ödediği 73.481,94 Euro sigorta tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmektedir.
Konteynerlerin ... nolu “Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk” sigorta poliçesi ile davacı ... Sigorta AŞ tarafından sigortalandığı, sigorta şirketinin dava konusu hasar nedeni ile sigortalısı ... Lojstik ve Ticaret AŞ firmasının ... ... Şb. Nezdindeki hesabına 02.01.2020 tarihinde 73.841,94 Euro tazminat ödemesinin yaptığı dosyaya sunulan sigorta poliçesi ve ödeme belgesi ile sabittir.
Dava konusu taşımada iki ayrı taşıma belgesi düzenlenmiştir. Dava dışı sigortalı... ... Inc. tarafından düzenlenen konişmentoda yükletenin dava dışı ... ve Ticaret A.Ş., taşımayı gerçekleştirecek geminin ... A, yükleme limanının İskenderun, boşaltma limanının ... olarak kayıtlı olduğu görülmektedir. Dava dışı ... tarafından düzenlenen konişmentoda ise yükletenin dava dışı sigortalı... olduğu kaydına yer verilmiş olup yükleme, boşaltma limanları ile taşımayı gerçekleştirecek gemi adı aynıdır. Bu belgelerden dava konusu taşımanın fiilen dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği, dava dışı sigortalı...'ın ise akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu anlaşılmaktadır. ... dava dışı fiili taşıyan ...'a karşı asıl taşıtan sıfatına sahiptir. Buna göre fiili taşıyan ...'a ait konteynerin uğradığı hasardan kaynaklanan zararın davacının sigortalısı tarafından taşıtan sıfatına dayalı olarak tazmin edildiği anlaşılmaktadır.
Fiili taşıyan ... tarafından... aleyhine .... İcra Dairesi .... sayılı dosyalar tahtında 16.617,45 Euro Operasyonel masraflar ve 138.685,79 Euro hasarlı konteyner bedeli için ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra takiplerine bağlı ödeme emirlerine itiraz eden... firması ile fiili taşıyan ... arasında mutabık kalınan hususlar dahilinde bir protokol düzenlenerek söz konusu iki icra takibi için ve meydana gelen hasarla ilgili olarak ...’ın tüm taleplerinin tatmin ve tazmin edilmesi karşılığında toplamda 78.000 Euro'nun ... vekilinin banka hesabına sigortalı... tarafından ödenerek taraflar birbirlerini karşılıklı olarak ibra ettikleri, davacı sigorta şirketinin de ... numaralı nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalısı...’a muafiyet primi düşüldükten sonra 02.01.2020 tarihinde 73.481,94 Euro sigorta tazminat ödemesi yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Davada, davalıların sorumluluğunun tespiti açısından, eşyanın konteynere yüklenmesi ve istiflenmesi işinin ifasındaki kusur ile yükleme ve istiflemenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesi ve belgelenmesinde her hangi bir kusurun olup olmadığı önemlidir. Davalıların bu hususlarda faaliyet gösterdiği ve dava dışı sigortalıya bu konularda hizmet verdiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Dava konusu konteynerlerdeki hasarına ilişkin olarak düzenlenen sörvey raporlarından Kalimbassieris Maritime firmasının hasarlı konteynerden alınan çelik bobinin ...- Yunanistan'da ...-7 OT konteynere yüklenmesi ile ilgili 8.10.2018 tarihli survey raporunda, ... firmasının 19 ve 1.09.2018 tarihlerinde ... Konteyner limanı-FAS'ta ... ve ... no.lu konteynerlerle ilgili 25.09.2018 tarihli hasar raporunda, Van ... ... firmasının 29.9.2018 ve 03.10.2018 tarihlerinde gerçekleştirilen Reference:... sayılı survey raporunda, ... Ltd. firmasının 26.02.20139 tarihli raporu:nda özet olarak; nakliyesi yapılan konteynerlerde meydana gelen hasarla ilgili ortak görüş olarak “çelik bobinlerin konteyner İçerisine uygunsuz istiflenmesidir.” şeklinde tespit yapılmıştır.
28/03/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu yüklerin taşındığı konteynerlerde meydana gelen hasarın yükün konteynerlere usulsüz yükleme ve istifleme hatasından kaynaklandığı, konteynerlerde meydana gelen gerçek zararın 73.841,94 Euro olduğu, meydana gelen hasarların davalılar ... ... Tahliye Ltd. Şti ve ... ... Tic. Ltd. Şti'nin kusurlarından kaynaklandığı ve zararın 73.841,94 Euro olduğu, dosyaya sunulan sigorta poliçesine dayalı olarak ödenen sigorta tazminatına ilişkin ibranamenin alacağın temliki sözleşmesi olarak kabul edilebileceği ve bu belgeye göre davacının somut olaydan kaynaklanan tazminat talep hakkını devri yoluyla kazandığı, davalı tarafların dava dışı sigortalı ile iki ayrı eser sözleşmesi kurduğu, bu sözleşmelerde davalıların edimlerini özenle yerine getirme yükümlülüğü altında olduğu, teknik değerlendirmelerdeki sonuçların davalıların özen yükümlülüklerini yerine getirmediğini gösterdiği, her ne kadar ayıplı ifa söz konusu olsa da eser sözleşmesinde ayıptan kaynaklanan sorumluluğa ilişkin TBK m. 475/2'de genel hükümlerden kaynaklanan tazminat sorumluluğunun açıkça saklı tutulduğu, sözleşmelerden kaynaklanan borç gereği gibi ifa edilmediği için TBK m. 112 gereğince davalıların ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, mahkememiz tarafından alınan bilirkişi raporunda; hasarın yakın sebebi, konteynerlerin deniz nakliyatı esnasında hasar görmesinin yakın sebebi, çelik bobinlerin konteynerlere yetersiz yük dağılımı yapılarak yüklenmesi, 'konteynerlerin zeminine nokta yükleme yapılması olduğu değerlendirilmiş olup hasarına ilişkin düzenlenen ekspertiz raporları da bu tespitle uyumludur.
Taşımada kullanılan konteynerlerle ilgili emniyetli konteyner sertifikası dosyaya sunulmuş olup, çelik bobinlerin yüklendiği konteynerlerin emniyetli Konteyner hakkında U/A sözleşmeye (CSO) ve yüke elverişli olmadığı konusunda dosyada herhangi bir delil olmadığı görülmektedir.
Dava dışı... ile davalılar arasında kurulan sözleşmelerin içeriğine ve verilen hizmetlere ilişkin dosyaya sunulan elektronik posta yazışmalarında uyuşmazlığın çözümüne ışık tutacak önemli bilgiler yer almaktadır.16 Ağustos 2018 tarihinde başlayan elektronik posta yazışmalarında öncelikle... davalı ... Liman Hizmetleri'ne gerçekleşecek yüklemenin konteyner detaylarını vermiş ve çelik halat ile sertifika taleplerini iletmiş, yük sahibinin tahta ölçülerine ilişkin sorusunu davalıya yöneltmiştir. ... Liman Hizmetleri ekte bir resim gönderdiği elektronik postada bahsedilen fotoğraf dosyada yer almamaktadır. E- postada yüklemenin aynı şekilde yapılması gerektiğini belirterek, ücret detaylarını iletilmiştir. Yükün sahibinin tahta boyutları hakkında sorduğu soru ... Limarı Hizmetleri tarafından yanıtlandıktan sonra... bu bilgilerin yük sahibine ulaştırıldığını iletmiştir. 28 Ağustos 2018 tarihli elektronik posta da davalı ... tatafından...'a gönderilmiş ve bu elektronik postada yükün daha emniyetli olması için uygulanması gereken bir takim işlemler için teyit istenmiştir. İlave işlemlerin ek maliyetlere sebep olup olmadığı... tarafından sorulduğunda bu hususta davalı ... Liman Hizmetleri'nin bilgi ve yetki sahibi olduğu yanıtı verilmiştir. Aynı tarihli diğer elektronik postada yine eşyanın emniyetli yüklenmesi için alınması gereken ilave önlemler...'a iletilmiştir. 3 Eylül 2018 tarihli elektronik postada davalı ... Liman Hizmetleri gerçekleşen lashing işleminin fotoğraflarını...'a iletmiş ve kullanılmayan tahtaların iadesinin sağlanması istemiştir. 17 Eylül 2018 tarihli elektronik postada... bir konteynerde hasar oluştuğunu ... Liman Hizmetlerine bildirmiştir. Bu postanın cevabında ... Liman Hizmetleri söz konusu problemin yaşanacağını tahmin ettiklerini, konteynerlerin de taban tahtası sağlam olanları seçtiklerini, ama buna rağmen bobinler çok ağır olduğundan söz konusu çökmelerin oluşmasının beklenen bir durum olduğunu, devamında da aynı çökmelerin söz konusu olacağını yineleyerek ifade ettiğini belirtmiştir. 18 Eylül 2018'de gönderilen elektronik postada... süregelen hasarları ... Liman Hizmetleri'ne bildirmiştir. Devam eden yazışmalarda...'a konteyner hasarı için ileri sürülen talepler ... Liman Hizmetleri'ne bildirilmiş ve bu taleplerin kabul edilmeyeceği yanıtı alınmıştır.
Dosya kapsamına göre, davalı ... Liman Hizmetleri ücret karşılığında eşyanın konteyner içerisine usulüne uygun şekilde yüklenmesi, istiflenmesi ve sabitlenmesini, davalı ... ise yükleme, istifleme ve sabitlemenin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığını denetleyerek uygunluk belgesi düzenlemeyi üstlenmiştir. Dolayısıyla her iki sözleşmenin de iş görme sözleşmelerinden eser sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. TBK m. 471 gereğince yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranması esas alınır. Bilirkişi raporundaki teknik değerlendirmede davalıların tarafları oldukları eser sözleşmelerinden kaynaklanan edimlerini ifa ederken gerekli özeni göstermediği, eşyanın kusurlu bir şekilde istiflenmiş olmasının ortaya çıkan zararların sebebi olduğu belirlenmiştir. Bu tespitlere göre davalıların eser sözleşmelerinden kaynaklanan öz:en yükümlülüklerini ihlal ettikleri sonucuna varılmaktadır. Eserin kabulüne bağlanan sonuçlar TBK m. 477'de hüküm altına alınmıştır. Anılan hükme göre, eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. İş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserin kabul edilmiş olmasına rağmen yüklenicinin ayıptan kaynaklanan sorumluluğunun sona ermediği durum eserdeki gizli ayıplardır. Gizli ayıp, basit bir kontrol ve muayene ile ortaya çıkmayıp eserin kullanığnına bağlı olarak eserin tesliminden bir süre sonra ortaya çıkabilecek ayıplardır. Gizli ayıbın söz konusu olması halinde eserin teslimi ile birlikte yüklenicinin sorumluluğu sona ermemektedir. TBK m. 475/2'de iş sahibinin ayıptan kaynaklanan eser sözleşmesine özgü haklarının devamında genel hükümlere göre tazminat isteme hakkını saklı tutulmuştur. Yüklenicinin genel hükümlerden kaynaklanabilecek tazminat sorumluluğu ayıbın sonucu olarak ortaya çıkan, takip eden zararları kapsamaktadır. Somut olay bakımından tazminat talebine konu edilen zarar ayıbın sonucu olarak uğranılan zarardır. Dolayısıyla tazminat talebi genel hükümlere dayanmaktadır. Bu sebeple davalıların, davacının sigortalısı... ile kurmuş oldukları eser sözleşmelerinde özen yükümlülüğüne aykırı davranmalarından kaynaklanan zararların tazmininin, TBK m. 112 hükmü uyarınca borcun gereği gibi ifa edilmemesine dayalı olarak talep edilmesi mümkündür. Bu sorumluluk eser sözleşmesinde ayıptan kaynaklanan sorumluluğun dışında ve TBK m. 475/2'de uygulanma imkanına sahip olduğu açıkça ifade edilen sorumluluktur.
Yukarıda bahsedilen elektronik posta yazışmalarında konteynerlerin istiflenmesi sürecinde dava dışı...'a ihtiyaç sebebiyle ek tedbirler alınması gerektiğinin bildirildiği ve bunun karşılığında davalılara ek maliyetin söz konusu olup olmayacağının sorulduğu anlaşılsa da, ...'ın ek tedbirlerin alınmamasına ilişkin bir talimatının bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Öte yandan bilirkişi raporunda teknik incelemede konteynerlerin elverişliliğine ilişkin bir eksiklik de tespit edilmemiştir. Bu bakımdan da iş sahibi...'a yüklenebilecek bir kusur söz konusu değildir. Aynı şekilde teknik değerlendirmede seferin devamının zararı arttırmış olduğuna dair bir tespit de yapılmamıştır. Dolayısıyla dava dışı sigortalı...'in alacaklı sıfatıyla zararın oluşmasına veya artmasına yönelik bir kusuru da tespit edilememiştir. Bu değerlendirmeler sonucunda, davalıların taraf oldukları sözleşmelerde özen yükümlülüğüne aykırılık neticesinde borcun gereği gibi ifa edilmemiş olması sebebiyle ortaya çıkan zarardan sorumlu olmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.
Konteynerlerdeki hasar nedeni ile sigortalı... tarafından fiili taşıyan ...'a ödenen hasar bedeli 78.000 Euro'dur. Bilirkişi raporunda gerçek zarar miktarının, ... Sigorta AŞ ile... Lojstik ve Ticaret AŞ arasında imzalanan ibranameye göre ödenen 73.841,94 Euro tutarında olduğu belirtilmiş ise de, 02.01.2020 tarihli ibranamede sigorta şirketinin...'a ödediği sigorta tazminatının 73.481,94 Euro olduğu belirtilmektedir. Bu itibarla davacının rücu edeceği tazminat miktarı sigortalısına ödediği 73.481,94 Euro kadardır.
Yapılan yargılama sonunda; toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu konteynerlerde meydana hasarın davalıların kusurundan kaynaklandığı, TBK m. 112 gereğince davalıların ortaya çıkan zarardan sorumlu oldukları kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında, davanın kabulü ile 73.481,94 Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek yıllık Euro faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesi yönünde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile 73.481,94 Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek yıllık Euro faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 43.695,69 TL karar harcından 10.923,93 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 32.771,76 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 49.033,38 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 10.986,13 TL ilk harç, 321,75 TL posta gideri ile 7.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.807,88 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/06/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır