T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/350
KARAR NO: 2021/156
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/10/2020
KARAR TARİHİ : 19/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 233 sayılı KHK çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere, Bakanlar Kurulunun 12.05.1997 tarihli ve 97/9466 sayılı Karar'ı ile kurulduğunu, bir Kamu iktisadi Kuruluşu olduğunu, Kuruluşun faaliyetlerinde özerk, sorumluluğunun sermayesiyle sınırlı olduğu ve tüzel kişiliğe sahip olduğunu, Ana Statünün 30.09.21998 tarih ve 23479 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını,233 sayılı KHK. nin 35. maddesine göre, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Fiyat ve Tarifelerini, mal ve hizmet tarifelerini serbestçe tespit edebileceğini, bu kapsamla, Kuruluş Ana Statüsünün 4. Maddesinin 7.bendi ile fener, kılavuzluk, römorkaj, tahlisiye, deniz haberleşmesi, palamar ve balıkadam gibi hizmet ücretlerini tarifeye dayalı olarak tahakkuk ve tahsilini yapmak ; gemi kurtarma - yardım ve diğer hizmetlerin ücretini de tahsil etmek görevinin Kuruluşlarına verildiğini, müvekkilinin bahsi geçen hizmetler karşılığında, yürürlükteki "Kılavuzluk Römorkaj ve Diğer Hizmetler " tarifesi gereğince, ücretlendirme yapıldığını, fener ve Tahlisiye Ücretleri tarifesinin, dolar kuru dikkate alınarak, beher ton üzerinden ve sefer durumuna göre uygulandığını, 15.maddeye göre, fener ve tahlisiye ücretlerini ödemeyen, kaptan donatan ve acentelerin müteselsile sorumlu olduklarını, kılavuzluk ücretlerinin tarifeye göre ve 1.4.3 maddesi gereğince, hizmet talep ve takip eden acentelerin, kaptan ile bunların temsilcileri veya namlarına hareket edenlerin tarife gereği, tahakkuk edecek tüm ücretleri ödeme hususunda, donatanla birlikte, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Belçika bayraklı IMO ... No. lu "... " isimli geminin 23.08.2019 uğraksız Çanakkale ve 24.08.2019 tarihli İstanbul uğraksız geçiş seferlerinden kaynaklandığını, gemiye kılavuzluk ve fener hizmetleri verildiğini, gemiye verilen Kılavuzluk Hizmetine ilişkin 5.506.39 TL ve 5.512.14 TL kılavuz ücreti ile 1.514.26 TL. ve 1.515.84 TL Ek Ücret bedelinin ödenmediğini, gemiye verilen Fener hizmetine ilişkin 3.185.84 TL ve 1.720.35 TL nin ödenmediğini, Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesinin, Ücretlerin Ödenmesine İlişkin Esaslar Başlıklı 1.4.4.3 maddesinde verilen hizmetlere ait, ödeme süresinin, Ücretlerin Ödenmemesi, Geç ödenmesi Başlıklı 1.4.4.5 maddesinde :"lşbu tarifede belirlenen süre içerisinde ücretlerin ödenmemesi halinde ücretlerin, hizmetin bittiği tarihten itibaren, ilk 30 (otuz) gün için % 25 (yirmi beş), ve takip eden her 30 gün için de % 1.40 ilaveli olarak tahsil edileceğinin" düzenlendiğini, TTK 1320/1 -d maddesi ile gemi alacağı hakkı ve 1321/1 maddesi uyarınca kanuni rehin hakkı gereğince, ... İcra Müdürlüğünün 2020/... E. sayılı dosyası ile donatana izafeten, kendisine asaleten icra takibi yapıldığını, Davalı şirketin, SP1 Belgesini verdiğini, davalının haksız itirazda bulunduğunu, arabuluculuğa başvurulsa da anlaşma sağlanamadığını, takibin durduğunu, alacağın likit olduğunu, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile, icra inkar tazminatı ile itirazın iptalini, takibin devamını, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu geminin donatanı olmadığını, faturalara ilişkin bir hak talep edilemeyeceğini, davanın donatan ... S.A. ile Kaptan ... 'a ihbar edilmesini, faturaların fahiş tutarlarda olduğunu, hatalı olduğunu, gecikme bedelinin ne şekilde tespit edildiğinin belli olmadığını, faiz oranının da fahiş olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin de, alacak likit olmadığından yargılamayı gerektirdiğini, belirterek davanın reddini talep beyan etmiştir.
Uyuşmazlığın, davacı kurum tarafından Belçika bayraklı ... IMO numaralı "... " Gemisine fener ve kılavuzluk hizmeti verilip verilmediği, verilmiş ise miktarı ve davalının bundan sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmış, ... İcra Müdürlüğü 2020 /... E. Dosyası, dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememiz tarafından resen belirlenen bilirkişi tarafından hazırlanan 03/02/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyası, icra dosyası ile tarafların beyan ve belgelerinin incelenmesi sonucunda, Mer'i mevzuat tahtında yürürlükte olan tarifelere dayalı olarak, davacı Kuruluşun vermiş olduğu fener ve kılavuzluk hizmeti nedeniyle, davalı gemi acentesi ... A.Ş.' nin, ... IMO no. lu " ... " Gemisi için, icra Takip Tarih İtibariyle 11.018.53 TL Kılavuzluk hizmeti, 3.027.98 TL gecikme zammı,3.030.10 TL takip öncesi faizi, 3.185.84 TL Fener hizmeti,1.720.35 TL ek ücret, 573.45 TL takip öncesi faiz olmak üzere toplam: 22.556.25 TL borcu bulunduğunu, İcra Takip tarihinden itibaren, 14.204.37 TL asıl alacağa aylık % 1.60 (dönemlere göre tespit ile değişen oranlarda) ek ücret uygulanabileceğini, icra inkar tazminatı hususunun değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğunu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı kurum fenerler, tahlisiye, klavuzluk, römorkaj, sahil telsiz istasyonları, gemi kurtarma konularında tekel olarak hizmet veren, Türk boğazlarından transit yada serbest geçen gemiler ile limanlara uğrayan gemilere Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi ile Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesi gereğince ücret tahakkukuna yetkilidir.
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 1/b maddesinde "Ticari bir işlemde bulunsun veya bulunmasın Çanakkale veya Karadeniz Boğazından giren veya çıkan...veya boğazlar dışında Türk Liman veya İskelelerine giren veya çıkan...Türk veya yabancı bayraklı gemiler ile bu gemilerin çektikleri deniz araçları ve bunların kaptan, donatan ve acentaları bu tarife hükümlerine tabiidir. Tarifenin uygulanışında hükümleriyle, ücretleri gösterir tablolar bir bütün teşkil eder".
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 14.maddesinde "fenerler ve tahlisiye ücretlerini tarifede gösterilen müddet içinde veya tarife hükümlerinin icabettirdiği usul, şekil ve tarzda ödemeyen gemiler borçlarını ödememe bakımından cezalı addolunur ve haklarında aşağıda yazılı işlem yapılır.... Transit, boğaz giriş ve çıkışta hizmet tarihinden, liman giriş ve çıkışta ise LÇB çıkış tarihinden 30 takvim günü içinde yapılan ödemelerde esas ücrete % 1,60 ilavesiyle, 31-60 güne kadar sürelerdeki ödemelerde esas ücrete % 50 ilavesiyle, müteakip her 30 güne kadar geçen sürelerdeki ödemelerde ise esas ücret üzerinden (% 50 cezaya ek olarak) % 1,60 ilavesiyle tahsil edilir".
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 15.maddesinde "bu tarife hükümlerine göre fener ve tahlisiye ücretlerini ödemeyen gemiler ve donatanları ile kaptan ve acentaları hakkında tarife hükümleriyle birlikte 233 sayılı kanun hükmünde kararname hükümleri uygulanır. Ücret ve cezalardan kaptan, donatan ve acentalar müteselsilen sorumludurlar"
Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi 1.4 Genel Hükümler, md. 1.4.3 de; “ Donatan, gemi Kaptanı, Acenteler ile bunların temsilcileri veya namlarına hareket edenlerin, yürürlükteki mevzuat ve bu tarifede belirtilen usul ve esaslara uymakla ve yine hizmet talep eden, donatan, gemi kaptanı, acenteler ile bunların temsilcileri, veya namlarına hareket edenler, tarife gereği tahakkuk edecek tüm ücretleri ödeme hususunda, donatanla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar” Md. 1.4.4.5:”…tarifede belirlenen süre içerisinde (hizmetin son bulduğu tarihten itibaren 7 gün içinde, bildirime gerek kalmaksızın tarife:1.4.4.3.1; bildirime gerek kalmaksızın 7 takvim günü içerisinde tarife: 1.4.4.3.2) ücretlerin ödenmemesi halinde, hizmetin bittiği tarihten itibaren ilk 30 gün için % 25 ve takip eden her 30 gün için de % 1.40 ilaveli olarak tahsil edilir” Md.1.5.1: “Hizmetlerin Ulusal Bayram ve Tatiller hakkındaki kanunda belirtilen günlere rastlaması halinde esas ücretler, % 50 ilaveli olarak alınır” Md.2.2.1…”İstanbul Limanında Karaköy, Salıpazarı, Haydarpaşa, Sarayburnu, Dolmabahçe şamandıra ve demir mahalli ile Haliç’te verilen kılavuzluk hizmetlerine T.1.1, Römorkör hizmetlerine T.1.2 , İstanbul Liman hudutları içindeki diğer rıhtım, iskele ve tesislerde (Zeyport hariç) ise esas ücret % 100 ilaveli olarak alınır” 1.5.2 de,”..Tehlikeli yük taşıyan tankerler ile IMDG kod sınıf 3 ve 7 yükleri taşıyan gemilere verilecek kılavuzluk römorkaj ve palamar hizmet ücreti %30 1.5.2/2 de IMDG kod sınıf 2-5 1-5. 2 ve 6.2 yükleri taşıyan tanker dışındaki diğer gemilere verilecek kılavuzluk ,römorkör ve palamar hizmet esas ücretleri %10 ilaveli olarak alınır “ hükümleri yer almaktadır.
Dosya kapsamı itibariyle, davacı kuruluşun Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi ile Fener ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesine göre tekel olarak hizmet veren kurum olması sıfatıyla tarifeye göre ücret tahakkukuna yetkili olduğu ve davalının acenteliğini yaptığı donatanı ... S.A. olan Belçika bayraklı ... IMO numaralı "..." Gemisinin 23-24/08/2019 tarihlerinde boğaz geçişi için SPI (Seyir Planı 1) formu düzenlendiği, SP 1 Formunu veren tarafından, SP 1 Formlarının altında; “ Fener ve Tahlisiye Ücretleri ile Sağlık Resminin ve hizmet verilmesi halinde Kılavuzluk/ Römorkör Ücretlerinin tarafımızdan Yetkili / İlgili Birimlere ödeneceğini beyan ve taahhüt ederiz" ibaresinin bulunduğu, acente olarak davalının adının ve acente bilgilerinin yer aldığı, davacının mer’i mevzuat tahtında yürürlükte olan tarife uyarınca kılavuzluk, tahlisiye ve fener hizmetinden doğan ve ödenmemiş olan ücreti, gecikme zammı ve ek ücreti, donatan, gemi kaptanı, acentesi veya temsilcilerinden müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kanaatiyle, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, asıl alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktar itibariyle davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, davalının ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 22.556,25 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacak olan 14.204,37 TL 'ye takip tarihinden itibaren fener ve tahlisiye ücretleri tarifesine göre 1,60 oranında ek ücret uygulanmasına,
Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 14.204,37 TL 'nin %20 sine tekabül eden 2.840,87 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 1.540,81 TL'den peşin alınan 385,25 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.155,56 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 385,25 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 956,40 TL'nin (54,40 TL başvurma harcı, 52,00TL posta gideri ve 850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 956,30 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.319,87TL sinin davalıdan, 0,13 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır