T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/356
KARAR NO: 2021/157
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2020
KARAR TARİHİ: 19/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 233 sayılı KHK çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere, Bakanlar Kurulunun 12.05.1997 tarihli ve 97/9466 sayılı Karar'ı ile kurulmuş bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğunu, Kuruluşun faaliyetlerinde özerk, sorumluluğunun sermayesiyle sınırlı olduğu ve tüzel kişiliğe sahip olduğunu, Ana Statünün 30.09.21998 tarih ve 23479 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını, 233 sayılı KHK. nin 35. maddesine göre, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Fiyat ve Tarifelerini, mal ve hizmet tarifelerini serbestçe tespit edebileceğini, bu kapsamla Kuruluş Ana Statüsünün 4, Maddesinin 7.bendi ile fener, kılavuzluk, römorkaj, tahlisiye, deniz haberleşmesi, palamar ve balıkadam gibi hizmet ücretlerini tarifeye dayalı olarak tahakkuk ve tahsilini yapmak, gemi kurtarma-yardım ve diğer hizmetlerin ücretini de tahsil etmek görevinin Kuruluşlarına verildiğini, müvekkilinin bahsi geçen hizmetler karşılığında yürürlükteki "Kılavuzluk Römorkaj ve Diğer Hizmetler " tarifesi gereğince ücretlendirme yapıldığını, Fener ve Tahlisiye Ücretleri tarifesinin dolar kuru dikkate alınarak beher ton üzerinden ve sefer durumuna göre uygulandığını, 15.maddeye göre, fener ve tahlisiye ücretlerini ödemeyen, kaptan donatan ve acentelerin müteselsilen sorumlu olduklarını, 14.maddeye göre ödenmeyen ücretler için ilave ücret alındığını, Kılavuzluk ücretlerinin tarifeye göre ve 1.4.3 maddesi gereğince, hizmet talep ve takip eden acentelerin, kaptan ile bunların temsilcileri veya namlarına hareket edenlerin tarife gereği, tahakkuk edecek tüm ücretleri ödeme hususunda, donatanla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesinin, Ücretlerin Ödenmesine İlişkin Esaslar Başlıklı 1.4.4.3 maddesinde verilen hizmetlere ait ödeme süresinin Ücretlerin Ödenmemesi, Geç Ödenmesi Başlıklı 1.4.4.5 maddesinde; "İşbu tarifede belirlenen süre içerisinde ücretlerin ödenmemesi halinde ücretlerin, hizmetin bittiği tarihten itibaren, ilk 30 (otuz) gün için % 25 (yirmi beş), ve takip eden her 30 gün için de % 2.50 ilaveli olarak tahsil edileceğinin" düzenlendiğini, (05.08.2019 tarih ve 15/7 sayılı Yönetim Kurulu Kararı) TTK 1320/1-d maddesi ile gemi alacağı hakkı ve 1321/1 maddesi uyarınca kanuni rehin hakkı gereğince, İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün 2020/16232 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı şirketin, Liberya Bayraklı Mammad ... Gemisinin acentesi olduğuna dair SP1 belgesini verdiğini, davalının haksız itirazda bulunduğunu, arabuluculuğa başvurulsa da anlaşma sağlanamadığını, takibin durduğunu, alacağın likit olduğunu, ihtiyati haciz talebinin kabulü ve icra inkar tazminatı ile itirazın iptalini, takibin devamını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu geminin donatanı olmadığını, faturalara ilişkin bir hak talep edilemeyeceğini, davanın donatan ... Co. Ltd. İle Kaptan ... 'e ihbar edilmesini, faturaların fahiş tutarlarda olduğunu, hatalı olduğunu, gecikme bedelinin ne şekilde tespit edildiğinin belli olmadığını, faiz oranının da fahiş olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin de, alacak likit olmadığından yargılamayı gerektirdiğini, belirterek davanın reddini talep beyan etmiştir.
Uyuşmazlığın, davacı kurum tarafından Liberya bayraklı, ... IMO numaralı "... " Gemisine fener ve tahlisiye ve kılavuzluk hizmeti verilip verilmediği, verilmiş ise miktarı ve davalının bundan sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmış, ... İcra Müdürlüğü 2020 /... E. Dosyası, dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememiz tarafından resen belirlenen bilirkişi tarafından hazırlanan 03/02/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ..." isimli geminin, seferi ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ve icra takip tarihi itibariyle, fener ve tahlisiye ve kılavuzluk ücretleri olarak 66.543.83 TL Asıl Alacak, 32.689.64 TL Ceza ve Ek ücretleri olmak üzere toplam : 99.233.47 TL dan, gemi acentesi davalı ... A.Ş. nin sorumlu ve borçlu bulunduğunu, davalıya husumetin tevcih edilebileceği kanaati ile takip tarihinden itibaren, 66.543.83 TL. Asıl alacağa aylık % 1.60 oranında,(dönemlere göre değişen oranlarda) ek ücret uygulanabileceğini, İcra inkar tazminatı hususunun değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğunu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı kurum fenerler, tahlisiye, klavuzluk, römorkaj, sahil telsiz istasyonları, gemi kurtarma konularında tekel olarak hizmet veren, Türk boğazlarından transit yada serbest geçen gemiler ile limanlara uğrayan gemilere Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi ile Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesi gereğince ücret tahakkukuna yetkilidir.
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 1/b maddesinde "Ticari bir işlemde bulunsun veya bulunmasın Çanakkale veya Karadeniz Boğazından giren veya çıkan...veya boğazlar dışında Türk Liman veya İskelelerine giren veya çıkan...Türk veya yabancı bayraklı gemiler ile bu gemilerin çektikleri deniz araçları ve bunların kaptan, donatan ve acentaları bu tarife hükümlerine tabiidir. Tarifenin uygulanışında hükümleriyle, ücretleri gösterir tablolar bir bütün teşkil eder".
Fener ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 2.Maddesinde, "Ticari bir işlemde bulunsun veya bulunmasın Çanakkale veya Karadeniz Boğazından giren veya çıkan...veya boğazlar dışında Türk liman veya iskelelerine giren veya çıkan.. Türk veya yabancı bayraklı gemiler ile bu gemilerin çektikleri deniz araçları ve bunların kaptan, donatan, acenteleri bu tarife hükümlerine tabidir. Tarifenin uygulanışında, hükümleriyle ücretleri gösterir tablolar, bir bütün teşkil eder" Gemiler, Transit seferde, Karadeniz Boğazından girişte, Karadeniz Boğazından çıkışta Tahlisiye ücretine tabidirler."
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 14.maddesinde "fenerler ve tahlisiye ücretlerini tarifede gösterilen müddet içinde veya tarife hükümlerinin icabettirdiği usul, şekil ve tarzda ödemeyen gemiler borçlarını ödememe bakımından cezalı addolunur ve haklarında aşağıda yazılı işlem yapılır. ... Transit, boğaz giriş ve çıkışta hizmet tarihinden, liman giriş ve çıkışta ise LÇB çıkış tarihinden 30 takvim günü içinde yapılan ödemelerde esas ücrete % 1,60 ilavesiyle, 31-60 güne kadar sürelerdeki ödemelerde esas ücrete % 50 ilavesiyle, müteakip her 30 güne kadar geçen sürelerdeki ödemelerde ise esas ücret üzerinden (% 50 cezaya ek olarak) % 1,60 ilavesiyle tahsil edilir".
Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 15.maddesinde "bu tarife hükümlerine göre fener ve tahlisiye ücretlerini ödemeyen gemiler ve donatanları ile kaptan ve acentaları hakkında tarife hükümleriyle birlikte 233 sayılı kanun hükmünde kararname hükümleri uygulanır. Ücret ve cezalardan kaptan, donatan ve acentalar müteselsilen sorumludurlar"
Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi 1.4 Genel Hükümler, md. 1.4.3 de; “ Donatan, gemi Kaptanı, Acenteler ile bunların temsilcileri veya namlarına hareket edenlerin, yürürlükteki mevzuat ve bu tarifede belirtilen usul ve esaslara uymakla ve yine hizmet talep eden, donatan, gemi kaptanı, acenteler ile bunların temsilcileri, veya namlarına hareket edenler, tarife gereği tahakkuk edecek tüm ücretleri ödeme hususunda, donatanla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar” Md. 1.4.4.5:”…tarifede belirlenen süre içerisinde (hizmetin son bulduğu tarihten itibaren 7 gün içinde, bildirime gerek kalmaksızın tarife:1.4.4.3.1; bildirime gerek kalmaksızın 7 takvim günü içerisinde tarife: 1.4.4.3.2) ücretlerin ödenmemesi halinde, hizmetin bittiği tarihten itibaren ilk 30 gün için % 25 ve takip eden her 30 gün için de % 1.40 ilaveli olarak tahsil edilir” Md.1.5.1: “Hizmetlerin Ulusal Bayram ve Tatiller hakkındaki kanunda belirtilen günlere rastlaması halinde esas ücretler, % 50 ilaveli olarak alınır” Md.2.2.1…”İstanbul Limanında Karaköy, Salıpazarı, Haydarpaşa, Sarayburnu, Dolmabahçe şamandıra ve demir mahalli ile Haliç’te verilen kılavuzluk hizmetlerine T.1.1, Römorkör hizmetlerine T.1.2 , İstanbul Liman hudutları içindeki diğer rıhtım, iskele ve tesislerde (Zeyport hariç) ise esas ücret % 100 ilaveli olarak alınır” 1.5.2 de,”..Tehlikeli yük taşıyan tankerler ile IMDG kod sınıf 3 ve 7 yükleri taşıyan gemilere verilecek kılavuzluk römorkaj ve palamar hizmet ücreti %30 1.5.2/2 de IMDG kod sınıf 2-5 1-5. 2 ve 6.2 yükleri taşıyan tanker dışındaki diğer gemilere verilecek kılavuzluk ,römorkör ve palamar hizmet esas ücretleri %10 ilaveli olarak alınır “ hükümleri yer almaktadır.
Dosya kapsamı itibariyle, davacı kuruluşun Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler Tarifesi ile Fener ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesine göre tekel olarak hizmet veren kurum olması sıfatıyla tarifeye göre ücret tahakkukuna yetkili olduğu ve davalının acenteliğini yaptığı donatanı ... Ltd. olan Liberya bayraklı, ... IMO numaralı " ... " Gemisinin 05/09/2019, 21/09/2019, 10/11/2019, 29/11/2019, 18.12.2019, 04.01.2020, 12.01.2020, 29.02.2020, 04.03.2020, 27.03.2020, tarihinde boğaz geçişi ve fener hizmeti ile ilgili 10 adet SPI (Seyir Planı 1) formunun düzenlendiği, SP 1 Formunu veren tarafından, SP 1 Formlarının altında; “ Fener ve Tahlisiye Ücretleri ile Sağlık Resminin ve hizmet verilmesi halinde Kılavuzluk/ Römorkör Ücretlerinin tarafımızdan Yetkili / İlgili Birimlere ödeneceğini beyan ve taahhüt ederiz" ibaresinin bulunduğu, acente olarak davalının adının ve acente bilgilerinin yer aldığı, davacının mer’i mevzuat tahtında yürürlükte olan tarife uyarınca kılavuzluk, tahlisiye ve fener hizmetinden doğan ve ödenmemiş olan ücreti, gecikme zammı ve ek ücreti, donatan, gemi kaptanı, acentesi veya temsilcilerinden müştereken ve müteselsilen talep edebileceği kanaatiyle, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş, asıl alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının kabulü ile, davalının ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin 99.233,47 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 66.543,83 TL 'ye takip tarihinden itibaren fener ve tahlisiye ücretleri tarifesine göre 1,60 oranında ek ücret uygulanmasına,
Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak olan 66.543,83 TL 'nin %20 sine tekabül eden 13.308,77 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 6.778,63 TL'den peşin alınan 1.694,66 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.083,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.749,06 TL ilk harç 64,00 TL posta ücreti ve 850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 2.663,06 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili için takdir edilen 13.377,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır